Nhân Giống Lan Hoàng Thảo

--- Bài mới hơn ---

  • Bất Ngờ Trước Sắc Vàng Rực Rỡ Của Lan Kiều Mỡ Gà
  • Mới Lạ Với Dòng Lan Đang Hot Lan Hoàng Thảo Đùi Gà
  • 5+ Bí Quyết Giữ Lan Rừng Lâu Tàn
  • Đắk Lắk: Lan Rừng Bị “bắt Cóc” Ra Phố
  • “bảo Mẫu” Của Lan Rừng
  • Như mọi người đều biết, lan hoàng thảo – lan dendrobium là giống lan hay mọc cây con trên thân (cái này gọi là Keiky). Cách nhân giống lan hoàng thảo – lan dendrobium này đơn giản, hiệu quả và an toàn nhất. Để có nhiều keiki, ta phải tạo được môi trường lý tưởng để cây lan hoàng thảo – lan dendrobium mẹ cho cây mà không cho hoa, điều này đồng nghĩa với việc phải hy sinh 1 mùa hoa vì những cây trưởng thành chuẩn bị cho hoa sẽ là những cây cho chất lượng ceiky tốt nhất. Môi trường lý tưởng đó gồm: mát nhưng không tối, ẩm nhưng không ướt, thoáng nhưng không nắng. Thời điểm để ươm ceiky: Bắt đầu khi cây nghỉ, tức là khi cây rụng hết lá, lúc này ta nên mang cây vào nơi mát, tưới phun sương giữ ẩm thường xuyên, tưới vào thân và để khô gốc. Bổ xung một lượng kích thích sinh trưởng như atonic, phân cá, B1… tuần 2 lần, thậm chí hàng ngày. Kinh nghiệm cho thấy khi ươm keiki, ta nên đặt thân cây lan hoàng thảo mẹ nằm ngang và bó sẵn giá thể (Dớn, hoặc gỗ đã được bó xơ dừa, rêu nước để tăng độ giữ ẩm).

    Nhân giống lan Hoàng Thảo – lan dendrobium với các keiky.

    Khi cây lan hoàng thảo con đã dài khoảng 5 – 7cm, rễ đã bám vào giá thể mới, ta mạnh dạn cắt hẳn thân mẹ, cách này hay hơn là vẫn giữ thân mẹ tại giá thể cũ vì lúc này cây mẹ sẽ dốc hết sức để nuôi con, cây con sẽ mọc nhanh hơn. Một số chú ý đối với cách này:

    Thích hợp với các loài thân thòng hoa đơn dọc thân cây (nobile) như giả hạc, hạc vỹ, long tu, đùi gà….

    Sau khi tách hẳn giá thể, mang ra nắng trực tiếp sẽ làm cây con khoẻ mạnh và lớn nhanh hơn là giữ trong dàn mát mẻ Nếu sau một vài ngày nắng thấy cây vẫn chịu được thì nên giữ nguyên vị trí tập cho cây quen dần.

    Nhân giống lan Hoàng Thảo – lan dendrobium: Cây con được trồng trên giá thể.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Một Vài Giống Lan Hoàng Thảo
  • Khám Phá Lan Đột Biến Hoàng Thảo U Lồi
  • Lan Long Tu Xuân Di Linh Lâm Đồng Loại Tốt
  • Kinh Nghiệm Phân Biệt Lan Rừng Trầm Tím Và Giả Hạc
  • Vườn Lan Rừng Tây Chi
  • Cách Nhân Giống Lan Hoàng Thảo

    --- Bài mới hơn ---

  • Tìm Hiểu Về Lan Giả Hạc, Ảnh Hoa Đẹp Cách Trồng, Nhân Giống
  • Kinh Nghiệm Trồng Và Chăm Sóc Lan Hài Đúng Cách
  • Cách Trồng Hoa Lan Bằng Xơ Dừa Đơn Giản, Tiết Kiệm, Phát Triển Tốt
  • Cách Trồng Hoa Lan Báo Hỷ Vào Khúc Cây Tưởng Khó Mà Không Khó
  • Hướng Dẫn Trồng Hoa Lan Cắt Cành Nở Quanh Năm
  • 1. Nhân giống bằng keiki

    Như mọi người đều biết, lan hoàng thảo là giống hay mọc cây con trên thân trưởng thành (cái này gọi là keiki). Cách nhân giống này đơn giản, hiệu quả và an toàn nhất.

    Để có nhiều keiki, ta phải tạo được môi trường lý tưởng để cây mẹ cho keiki mà không cho hoa, điều này đồng nghĩa với việc phải hy sinh 1 mùa hoa vì những cây trưởng thành chuẩn bị cho hoa sẽ là những cây cho chất lượng keiki tốt nhất

    Môi trường lý tưởng đó gồm: mát nhưng không quá tối, ẩm nhưng không ướt, thoáng nhưng không nắng.

    Thời điểm để ươm keiki

    Bắt đầu khi cây nghỉ, tức là khi cây rụng hết lá, lúc này ta nên mang cây vào nơi mát, tưới phun sương giữ ẩm thường xuyên, tưới vào thân và để khô gốc.

    Bổ sung một lượng kích thích sinh trưởng như atonik, phân cá, B1… tuần 2 lần, thậm chí hàng ngày.

    Kinh nghiệm cho thấy khi ươm keiki, ta nên đặt thân cây mẹ nằm ngang và bó sẵn giá thể (Dớn, hoặc gỗ đã được bó xơ dừa, rêu nước để tăng độ giữ ẩm).

    Khi cây con đã dài khoảng 5-7 cm, rễ khoảng 2-3 cm đã bám vào giá thể mới, ta mạnh dạn cắt hẳn thân mẹ, cách này hay hơn là vẫn giữ thân mẹ tại giá thể cũ vì lúc này cây mẹ sẽ dốc hết sức để nuôi con, cây con sẽ mọc nhanh hơn.

    Một số chú ý đối với cách này:

    – Thích hợp với các loài thân thòng hoa đơn dọc thân cây (nobile) như giả hạc (phi điệp tím), hạc vỹ, long tu, đùi gà….

    – Sau khi tách hẳn giá thể, mang ra nắng dưới 1 lớp lưới che sẽ làm cây con khoẻ mạnh và lớn nhanh hơn là giữ trong dàn mát mẻ. Nếu sau một vài ngày nắng thấy cây vẫn chịu được thì nên giữ nguyên vị trí tập cho cây quen dần.

    – Tưới thoải mái nhiều lần trong ngày, quan sát thấy giá thể và lá nóng quá thì phun nước giảm nhiệt.

    2. Cách nhân giống hoa lan từ hạt

    Cách này tương đối khó và phụ thuộc nhiều vào may rủi, nhưng có 1 cách nâng cao tỉ lệ nảy mầm. Tôi đã thử nhiều cách nhưng có 1 cách cho tỷ lệ nảy mầm cao nhất, ở đây không tính đến khả năng sống sót của cây con.

    Đợi quả chín: có màu vàng, căng hoặc đợi quả nứt vỏ, khi đó hái quả, tách lấy phần bông bên trong, hoà vào dung dịch gồm đường gluco và atonic, liều lượng 1 lít nước + 1 chén “hoa hồng” đường gluco + 1 nắp chai lavie atonic.

    Khuấy đều rồi đổ dung dịch vào bình phun lên các gốc cây mẹ.

    Sau khi phun hạt, ta chỉ tưới phun sương nhẹ, giữ ẩm đều trong khoảng 1 tháng là bắt đầu thấy cây con xuất hiện, tỉ lệ thì tuỳ vào giá thể mẹ có thích hợp hay không (tôi chỉ nói được như thế). Cây mọc từ hạt hay bị nấm bệnh, côn trùng ăn… nên phải trông coi thường xuyên, tránh mưa trực tiếp, tránh ánh nắng và cần điều kiện môi trường ổn định, không nên thay đổi vị trí cây chủ.

    3. Cách thứ 3, an toàn, tỷ lệ cao, cây con khoẻ nhưng cần chăm sóc đặc biệt.

    Đã bao giờ bạn cầm trên tay 1 loại hoa ưng ý, lưỡi đẹp cánh tròn nhưng chỉ có 3 cọng, 1 bà 1 mẹ 1 con èo uột đang trổ bông? biết chắc hoa đẹp rồi nhưng làm thế nào để giữ giống và làm cho chúng nhiều lên nhanh chóng?

    Hãy mạnh dạn lên, xé chúng ra thành từng đơn vị riêng lẻ, chỉ cần 3 đốt tính từ mắt ngủ sát gốc còn lành lặn, chúng sẽ cho bạn 1 cây con.

    Đối với cách này cần chuẩn bị kỹ càng trước khi thực hiện. Quan sát rễ cây xem còn rễ nào sống không? (màu trắng, còn đầu rễ xanh càng tốt), nếu không thì nắn thử xem còn cứng không, nếu tóp rồi thì cắt bỏ, cắt thẳng tay sát gốc, nhưng nên cắt chừa lại 1cm để cây dễ đứng trong môi trường mới.

    Môi trường gồm những vật liệu giữ ẩm tốt như xơ dừa, rêu nước, dớn vụn… tôi hay dùng xơ dừa đã qua xử lý.

    Trước hết: chọn chậu nhựa (loại trồng cattlyea) chậu cao. Đổ xơ dừa lấp khoảng 1/3 đến 1/2 chậu, ngâm trong nước có pha B1 hoặc atonic trong 1-2 giờ.

    Xé lẻ cây thành từng đơn vị, vệ sinh sạch sẽ, cắt rễ cho gọn gàng rồi cho cây vào chậu, lưu ý là không vùi gốc vào giá thể. Căng dây quấn quanh thân già với quang treo sao cho mỗi lần tưới gốc không bị lay động.

    Tưới phun sương giữ cho giá thể luôn ẩm, nên kiên nhẫn, khoảng hơn 1 tháng, bạn sẽ có ít nhất mỗi gốc 1 cây non khoẻ mạnh.

    Tôi đã áp dụng thành công cách này cho nhiều loại, đặc biệt là các giống khó trồng như trinh bạch, nhất điểm hồng… còn những loại dễ trồng như giả hạc, long tu, ý thảo… đảm bảo lên 100%.

    Đây là kết quả của cách thứ 3, cách này thì hơi cầu kỳ nhưng cây con khoẻ mạnh lớn nhanh hơn kiểu tách keiki.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cách Nhận Biết Lan Ngọc Điểm Rừng Và Đai Châu Thái
  • Cách Kích Thích Lan Cattleya Ra Hoa
  • Cách Trồng Quế Lan Hương
  • Cách Trồng Lan Ý Thảo Mang 3 Sắc Hoa Hài Hòa
  • Cách Ghép Lan Vào Thân Cây “thú Vị” Cho Người Mới
  • Nhân Giống Invitro Lan Hoàng Thảo Kèn Dendobium Lituiflorum Lindl

    --- Bài mới hơn ---

  • Hoàn Thiện Quy Trình Nhân Giống Lan Kim Tuyến (Anoectochilus Setaceus Blume) Bằng Kỹ Thuật Nuôi Cấy Mô Tế Bào
  • 5 Điều Cần Nhớ Khi Chăm Sóc Lan Ngọc Điểm (Nghinh Xuân, Tai Châu)
  • Qui Trình Nhân Giống Cây Phong Lan Phi Điệp
  • Nghiên Cứu Kỹ Thuật Nhân Nhanh Chồi Invitro Loài Lan Kim Tuyến Anoectochilus
  • Kiếm Hiệp Kim Dung: Chân Dung Nhân Vật Đểu Nhất Võ Lâm
  • Hoàng thảo kèn (Dendrobium lituiflorum Lindl.) là loài lan rừng đặc hữu và quý hiếm của Việt Nam. Nghiên cứu này xây dựng quy trình nhân giống in vitro cây hoàng thảo kèn bao gồm phát sinh PLBs từ chồi, tái sinh chồi, tạo rễ. Chồi in vitro được nuôi cấy trên môi trường MS bổ sung TDZ ở các nồng độ khác nhau để phát sinh protocorm like bodies (PLBs). Ở nồng độ TDZ 2,0 mg/l cho tỷ lệ phát sinh PLBs cao nhất.

    Chồi phát sinh tốt nhất trên môi trường MS có bổ sung TDZ 1,5mg/l. Môi trường MS có bổ sung NAA 0,5 mg/l thích hợp để tạo rễ in vitro. Kết quả này có thể được sử dụng trong nhân giống cây hoàng thảo kèn ở quy mô lớn cũng như tạo tiền đề cho những nghiên cứu tiếp theo trên đối tượng này.

    Từ khóa: Dendrobium lituiflorum, NAA, PLBs, TDZ, vi nhân giống.

    1. ĐẶT VẤN ĐỀ

    Việt Nam là quốc gia nhiệt đới, thích hợp cho sự phát triển của các loài lan. Lan rừng ở nước ta rất phong phú với nhiều chủng loại. Nhiều loài mới được phát hiện mô tả gần đây như Bulbophyllum paraemarginatum, Bulbophyllum sinhoense, Cheirostylis foliosa, Goodyera rhombodoides,… (Leonid, 2007). Trong đó hoàng thảo (Dendrobium) là chi phổ biến và có giá trị về nhiều mặt (Đào Thanh Vân và Đặng Thị Tố Nga, 2008). Tại Việt Nam, có khoảng 107 loài hoàng thảo đã được xác định.

    Hoàng thảo kèn (Dendrobium lituiflorum Lindl.) là lan rừng đặc hữu của nước ta. Đây là một trong những loài lan đẹp và quý hiếm. Ngày nay, do nạn phá rừng và khai thác quá mức, hoàng thảo kèn đang mất dần trong tự nhiên. Vì thế nếu không có những biện pháp bảo vệ và nhân giống kịp thời, loài lan này có nguy cơ tuyệt chủng (Chowdhery, 2001).

    Phương pháp nhân giống lan bằng phương pháp truyền thống (gieo hạt, tách bụi,…) mất nhiều thời gian và không hiệu quả (Martin và Madassery, 2006). Dựa trên tính toàn năng của tế bào thực vật, kỹ thuật nuôi cấy mô là phương pháp được sử dụng trong nhân giống các cây trồng có giá trị với khả năng tạo ra số lượng lớn trong thời gian ngắn với chi phí thấp, tỷ lệ cây sống cao. Đây là biện pháp góp phần bảo vệ, phát triển nguồn gen của loài thực vật quý hiếm này (Hazarika, 2006).

    Trên thế giới đã có một số công bố nhân giống hoàng thảo kèn. Năm 2004, Chang và cộng sự đã nghiên cứu thành công môi trường và các điều kiện nuôi cấy lan hoàng thảo kèn từ hạt qua quá trình phát sinh PLBs. Năm 2008, Meera và cộng sự đã nghiên cứu quy trình nhân 28 giống in vitro Dendrobium lituiflorum Lindl. Qua con đường phát sinh PLBs. Năm 2009, Shivani và cộng sự đã nghiên cứu môi trường nhân nhanh lan hoàng thảo kèn bổ sung dịch chiết chuối trên môi trường KC. Chưa thấy công bố của các tác giả Việt Nam trong nhân giống in vitro loài lan này. Nghiên cứu này của chúng tôi nhằm xây dựng quy trình nhân giống in vitro cây hoàng thảo kèn phục vụ cho mục đích nhân giống cây này ở quy mô lớn.

    2. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP

    2.1. VẬT LIỆU

    Nghiên cứu sử dụng chồi in vitro hoàng thảo kèn sau 60 ngày gieo hạt đang lưu giữ tại Phòng thí nghiệm Công nghệ Sinh học Thực vật – Trường ĐH Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM.

    2.2. PHƯƠNG PHÁP

      Khử trùng hạt, gieo hạt tạo chồi in vitro

    Quả lan được rửa sạch dưới vòi nước chảy, sau đó rửa lại với xà phòng loãng trong 20 phút. Tiếp theo quả được ngâm trong cồn 70o trong 2 phút, cuối cùng ngâm trong dung dịch javel 30% trong 10 phút với và rửa lại 3 lần với nước cất vô trùng. Sau khi khử trùng, dùng dao cắt dọc theo chiều dài của quả lan, tách lấy hạt và cấy lên môi trường MS có chứa 20 g/l saccharose, 8 g/l agar, 150 ml/l nước dừa và bổ sung 0,5 mg/l BA để tạo chồi.

    Phát sinh PLBs từ chồi: Khảo sát sự ảnh hưởng của nồng độ TDZ lên sự phát sinh PLBs

    Đoạn chồi in vitro được cấy vào môi trường MS cơ bản có bổ sung 150 ml/l nước dừa, 20 g/l đường saccharose, 8 g/l agar, bổ sung TDZ ở các nồng độ khác nhau (0 ÷ 3,0 mg/l) để phát sinh PLBs.

      Tái sinh chồi: Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ BA, TDZ lên sự tái sinh chồi từ PLBs

    PLBs được cấy vào môi trường MS cơ bản có chứa 150 ml/l nước dừa, 20 g/l đường saccharose, 8 g/l agar và bổ sung BA ở các nồng độ khác nhau (0 ÷ 2,5 mg/l), TDZ ở các nồng độ khác nhau (0 ÷ 2,5 mg/l) để tái sinh chồi.

      Tạo rễ: Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ NAA lên sự tạo rễ

    Chồi in vitro đã đủ 2 – 3 lá thật, chiều cao khoảng 2 – 3 cm được cắt bỏ rễ, sau đó cấy vào môi trường MS cơ bản có chứa 150 ml/l nước dừa, 20 g/l đường saccharose, 8 g/l agar và bổ sung NAA các nồng độ khác nhau (0 ÷ 2,0 mg/l) để tạo rễ.

    Môi trường nuôi cấy là môi trường MS cơ bản (Murashige và Skoog, 1962) có bổ sung 20 g/l saccharose, 8 g/l agar, các chất điều hòa tăng trưởng thực vật tùy theo từng thí nghiệm, pH được điều chỉnh = 5,8 trước khi hấp khử trùng.

    Thời gian chiếu sáng: 16h/ngày, cường độ chiếu sáng: 2500±200 lux, nhiệt độ: 25±20C, độ ẩm trung bình: 70±2%.

      Bố trí thí nghiệm và xử lý số liệu:

    Các thí nghiệm được bố trí theo thể thức hoàn toàn ngẫu nhiên (CRD) với 5 lần lặp lại. Số liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm Statgraphics Centurion XV.I, sử dụng trắc nghiệm đa biên độ Duncan với độ tin cậy 95%.

    3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

    3.1. Phát sinh PLBs từ chồi: Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ TDZ lên sự phát sinh PLBs

    Kết quả phát sinh PLBs sau 45 ngày nuôi cấy được trình bày ở bảng 1.

    Bảng 1. Ảnh hưởng của nồng độ TDZ lên sự tái sinh PLBs

    Kết quả cho thấy trên môi trường có bổ sung TDZ tất cả mẫu cấy đều tạo PLBs. Môi trường đối chứng (không bổ sung TDZ) không tạo PLBs. Điều này chứng tỏ TDZ có hiệu quả trong kích thích tạo PLBs từ chồi hoàng thảo kèn. Nồng độ 2,0 mg/l TDZ cho tỉ lệ phát sinh PLBs cao nhất (52%). PLBs bắt đầu hình thành sau 22 ngày nuôi cấy. Khi tăng nồng độ TDZ từ 2 đến 3 mg/l, tỷ lệ phát sinh PLBs có xu hướng giảm, PLBs già hoá nhanh. Có thể do TDZ là chất có hoạt tính cytokinin và cũng có hoạt tính auxin nên khi sử dụng ở nồng độ cao thường gây ức chế sự tái sinh của mẫu dẫn đến hiện tượng mẫu chuyển sang màu vàng nâu (Dương Tấn Nhựt, 2011).

    Kết quả này cũng phù hợp với nghiên cứu của Panjan và Kamnoon (2011) phát sinh PLBs trên lan Dendrobium Dwarf trên môi trường có bổ sung 18µM TDZ cho hiệu quả phát sinh cao nhất với tỷ lệ 86,4% sau 9 tuần nuôi cấy.

    A. 0,0 mg/l; B. 0,5 mg/l; C. 1,0 mg/l; D.1,5 mg/l; E. 2,0 mg/l; F. 2,5 mg/l; G. 3,0 mg/l 30

    3.2. Tái sinh chồi: Khảo sát ảnh hưởng của BA, TDZ lên sự tái sinh chồi từ PLBs

    Kết quả tái sinh chồi từ PLBs sau 45 ngày nuôi cấy được trình bày ở bảng 2 và hình 3.

    Bảng 2. Ảnh hưởng của nồng độ BA, TDZ lên sự tái sinh chồi từ PLBs.

    Kết quả thí nghiệm cho thấy trên môi trường MS bổ sung nồng độ BA và TDZ khác nhau

    cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các nghiệm thức. Đối với khả năng tạo chồi ở cây lan hoàng thảo kèn thì BA tỏ ra kém hiệu quả hơn TDZ

    Sau 45 ngày nuôi cấy, trên môi trường không bổ sung BA và TDZ các mẫu PLBs vẫn cảm ứng tạo chồi. Tuy nhiên chồi mới xuất hiện chậm, số lượng ít, kích thước to và có rễ. Trên các môi trường có bổ sung TDZ đều có sự hình thành chồi mới. Khi tăng nồng độ TDZ (0÷) số lượng chồi hình thành tăng dần. Khả năng tạo chồi cao nhất đạt được trên môi trường bổ sung 1,5 mg/l TDZ. Tỷ lệ mẫu cấy tạo chồi có xu hướng giảm khi tiếp tục tăng nồng độ TDZ đến 2,5 mg/l, những chồi tạo ra có hình dạng không rõ ràng. Do TDZ là một chất có hoạt tính cytokinin mạnh và cũng có hoạt tính auxin nên khi dùng ở nồng độ cao sẽ gây ức chế sự tái sinh của mẫu (Dương Tấn Nhựt, 2011). Kết quả này cũng phù hợp với nghiên cứu của Nguyễn Thanh Tùng và cộng sự (2010) khi sử dụng TDZ để tái sinh chồi từ PLBs lan hoàng thảo thân gãy (Dendrobium aduncum). Kết quả cho thấy trên môi trường TDZ bổ sung 2,0 mg/l TDZ cho hiệu quả tái sinh cao nhất (3 chồi/mẫu). Nhìn chung, trên môi trường có bổ sung TDZ khả năng tái sinh chồi cao và nhanh, tuy nhiên có chồi tạo ra nhỏ, thấp và không đồng đều. Trên môi trường có bổ sung BA, chồi tái sinh từ PLBs chậm hơn và số lượng chồi tạo ra trên mẫu ít hơn so với trên TDZ. Điều này tạo thuận lợi cho quá trình kéo dài chồi bởi các chồi không phải cạnh tranh dinh dưỡng, do đó các chồi hấp thụ được lượng dinh dưỡng cần 31 thiết và phát triển cao hơn. Khi tăng nồng độ BA từ 0÷2,5 mg/l số lượng chồi tăng dần. Trên môi trường có bổ sung 2,5 mg/l BA cho số chồi được tạo thành cao nhất (41,3 chồi/mẫu).

    A. 0,0 mg/l; B. 0,5 mg/l; C. 1,0 mg/l; D.1,5 mg/l; E. 2,0 mg/l; F. 2,5 mg/l

    A. 0,0 mg/l; B. 0,5 mg/l; C. 1,0 mg/l; D.1,5 mg/l; E. 2,0 mg/l; F. 2,5 mg/l

    Tạo rễ: Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ NAA lên sự tạo rễ

    Kết quả tạo rễ sau 30 ngày nuôi cấy được trình bày ở bảng 3

    Bảng 3. Ảnh hưởng của nồng độ NAA lên sự tạo rễ cây hoàng thảo kèn

    Kết quả cho thấy môi trường không bổ sung NAA rễ vẫn hình thành. Điều này chứng tỏ auxin nội sinh được hình thành ở chồi và di chuyển xuống dưới gốc để cảm ứng tạo rễ. A B C D E F 0,5 cm 0,5 cm 0,5 cm 0,5 cm 0,5 cm 0,5 cm 32 Tất cả các môi trường có bổ sung NAA đều hình thành rễ. Ở môi trường bổ sung NAA ở nồng độ 0,5 mg/l và 1 mg/l cho số lượng rễ hình thành khá cao, xung quanh rễ có một lớp mô hút ẩm dày, màu xám bạc, chóp rễ có màu xanh điều này thuận lợi cho sự phát triển của chồi và rễ ở giai đoạn vườn ươm. Tiếp tục tăng nồng độ NAA từ 1,0÷2,0 mg/l, có sự ức chế kéo dài rễ và giảm số lượng rễ tạo thành. Có thể do auxin ở nồng độ cao sẽ kích thích sự tạo sơ khởi rễ nhưng sẽ cản trở sự tăng trưởng của các sơ khởi này (Võ Thị Bạch Mai, 2004). Kết quả này cũng phù hợp với nghiên cứu của Nguyễn Thị Sơn và cộng sự (2014) khi sử dụng NAA ở nồng độ 0,5 mg/l cho quá trình ra rễ in vitro lan thạch hộc thiết bì (Dendrobium officinale Kimura et Migo). Nghiên cứu của Priya và cộng sự (2013) trên lan Denbium sonia ‘Earsakul’ cho thấy bổ sung NAA cho tỷ lệ tạo rễ cao hơn so với môi trường bổ sung IAA và IBA. Chồi tạo rễ tốt trên môi trường ½MS có bổ sung 0,5 mg/l NAA, khi tăng nồng độ NAA từ 0,5÷2 mg/l sự tạo thành rễ bị ức chế. Một nghiên cứu khác của Dake và cộng sự (2013) trên lan Dendrobium wangliangii cho kết quả chồi cảm ứng ra rễ tốt nhất trên môi trường ½MS bổ sung 0,5 mg/l NAA.

    4. KẾT LUẬN

    Nghiên cứu này bước đầu đã khảo sát một vài thông số môi trường trong quy trình nhân giống in vitro cây hoàng thảo kèn. PLBs được tái sinh từ chồi in vitro trên môi trường MS có bổ sung TDZ 2,0 mg/l. PLBs sau 45 ngày được chuyển sang môi trường MS có bổ sung TDZ 1,5 mg/l để tái sinh chồi. Môi trường tạo rễ tốt nhất là MS có bổ sung NAA 0,5 mg/l.

    TÀI LIỆU THAM KHẢO

    1. Chang J., Ding X.Y., Bao S.L., Liu D.Y., He J., Tang F. ans Ding B.Z. (2004). Studies on tissue culture of Dendrobium lituiflorum. China Journal of Chinese Material Medica, 29(4): 313-317.

    2. Chowdhery H.J. (2001). Orchid persity in North-East India. J. Orchid Soc. India 15: 1-17.

    3. Dake Z., Guangwan H., Zhiying C., Yana S., Li Z., Anjun T. and Chunlin L. (2013). Micropropagation and in vitro flowering of Dendrobium wangliangii: A critically endangered. Journal of Medicinal Plants Research, 7(28): 2098-2110.

    4. Hazarika B.N. (2006). Morpho-physiological disorders in in vitro culture of plants. Sci. Hort., 108: 105-120. 33

    5. Leonid V.A. (2007). New species of orchids from Vietnam. International Journal of Life Sciences, 52(4): 287-306.

    6. Võ Thị Bạch Mai (2004). Sự phát triển chồi và rễ. NXB Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh.

    7. Martin K.P., Madassery J. (2006). Rapid in vitro propagation of Dendrobium hybrids through direct shoot formation from foliar explants and protocorm like bodies. Sci. Hort., 108: 95-99.

    8. Meera C.D., Suman K. and Pramod T. (2008). In vitro propagation and conservation of Dendrobium lituiflorum Lindl. through protocorm like bodies. Journal of Plant Biochemistry and Biotechnology, 17(2): 177-181.

    9. Murashige T. and Skoog F., (1962). A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures. Plant Physiol., 15: 473-497.

    10. Dương Tấn Nhựt (2011). Công nghệ sinh học thực vật: Nghiên cứu cơ bản và ứng dụng. NXB Nông nghiệp.

    11. Panjan S. and Kamnoon K.(2011). Efficient direct protocorm-like bodies induction of Dwarf Dendrobium using Thidiazuron. Notulae Scientia Biologicae, 3(4): 88-92.

    12. Priya K.I., Sabina G.T. and Rajmohan K. (2013). Influence of plant growth regulators on in vitro clonal propagation of Dendrobium sonia ‘EARSAKUL’. Bio. Innov., 2(2): 51-58.

    13. Shivani V., Satyakam G., Minakshi B. and Usha R.(2009). Rapid regeneration of plants of Dendrobium lituiflorum Lindl. (Orchidaceae) by using banana extract. Scientia Horticulturae, 121: 32-37.

    14. Nguyễn Thị Sơn, Từ Bích Thuỷ, Đặng Thị Nhàn, Nguyễn Thị Lý Anh, Hoàng Thị Nga, Nguyễn Quang Thạch (2014). Nhân giống in vitro lan Dendrobium officinale Kimura et Migo. Tạp chí Khoa học và Phát triển, 12(8): 1274-1282.

    15. Nguyễn Thanh Tùng, Lê Văn Điệp, Nguyễn Minh Trung, Trương Thị Bích Phượng (2010). Áp dụng phương pháp nuôi cấy lát mỏng tế bào trong nhân giống in vitro lan hoàng thảo thân gãy (Dendrobium aduncum). Tạp chí Công nghệ Sinh học, 8(3): 361- 367.

    16. Đào Thanh Vân, Đặng Thị Tố Nga (2008). Giáo trình hoa lan. NXB Nông nghiệp.

    Nguồn: Phạm Văn Lộc, Lê Thị Hoài Thương Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM.NHÂN GIỐNG IN VITRO LAN HOÀNG THẢO KÈN(DENDROBIUM LITUIFLORUM Lindl.)

    --- Bài cũ hơn ---

  • Nhân Giống Cây Lan Đuôi Chồn (Rhynchostylis Retusa Blume) Bằng Kỹ Thuật Nuôi Cấy Mô
  • Phân Biệt Lan Ngọc Điểm Rừng Và Ngọc Điểm Thái
  • 5 Cách Nhận Biết Lan Đai Châu Rừng Đơn Giản Cho Người Mới
  • Cách Phân Biệt Lan Hoàng Nhạn, Bạch Nhạn Và Hồng Nhạn
  • Kỹ Thuật Thiết Kế Nhà Vườn Trồng Hoa Lan Thu Tiền Tỉ
  • Bật Mí Cách Nhân Giống Hoa Lan Hoàng Thảo Từ A Đến Z

    --- Bài mới hơn ---

  • Làm Thế Nào Cây Ngọc Điểm Ra Hoa Đúng Tết?
  • Hình Ảnh Hoa Lan 08/2020
  • Kinh Nghiệm Trồng Và Chăm Sóc Lan Cẩm Cù Bạn Nên Biết
  • Cây Giáng Hương Ra Hoa Tháng Mấy ?
  • Hoa Cát Tường: 35 Hình Ảnh Đẹp Và Ý Nghĩa Của Nó
  • Nhắc đến hoa lan bạn sẽ nghĩ ngay đến hình ảnh những bông hoa có vẻ đẹp kiêu kỳ, cuốn hút và sang trọng. Trong đó giống hoa lan hoàng thảo được biết đến là một loài hoa đẹp, có sức lôi cuốn, với hương thơm vô cùng quyến rũ đã thu hút được nhiều người yêu hoa. Chính vì vậy mà cách nhân giống hoa lan hoàng thảo được nhiều người quan tâm.

    Hoa lan hoàng thảo vẻ đẹp có sức lôi cuốn

    Từ lâu hoa lan hoàng thảo vẫn được mệnh danh là một loài hoa đẹp, không chỉ có mùi hương quyến rũ mà bởi vì sự đa dạng về màu sắc đã thu hút được sự chú ý và quan tâm của nhiều người, do vậy có rất nhiều người đã muốn sở hữu những chậu hoa lan hoàng thảo ngay tại trong ngôi nhà của mình, để hàng ngày được tự tay chăm sóc và thưởng ngoạn vẻ đẹp của hoa lan hoàng thảo.

    Hiện nay hoa lan hoàng thảo được coi là loài hoa phong lan phổ biến và được nhiều người yêu thích, tuy không quá quý hiếm nhưng lại có giá trị kinh tế cao, chính vì vậy mà không phải ai cũng sở hữu được cho mình chậu hoa lan hoàng thảo như ý muốn.

    Cách nhân giống hoa lan hoàng thảo

    Nhân giống hoa lan hoàng thảo bằng keiki

    Hoa lan hoàng thảo được biết đến là loài cây ưa mọc trên cây trưởng thành, chính vì vậy nhân giống hoa lan hoàng thảo trên cây được gọi là keiki, với phương pháp đơn giản, để bạn có thể mang đến một môi trường sống lý tưởng để nhân giống cây mẹ.

    Chính vì vậy môi trường thích hợp để nhân giống hoa lan hoàng thảo phải đảm bảo yếu tố thoáng mát, không tối quá, cũng như không quá ẩm ướt, thoáng nhưng phải không nắng. Việc nhân giống được tiến hành bắt đầu từ lúc cây đã rụng hết lá, bạn sẽ mang cây vào nơi mát và tiến hành tưới phun sương và giữ ẩm, chính vì vậy mà bắt buộc bạn phải thường xuyên tưới nước, đồng thời bổ sung thêm lượng kích thích sinh trưởng hàng ngày.

    Tốt nhất bạn nên đặt thân cây mẹ nằm ngang và bó sẵn giá thể, khi cây con đã dài ra từ 5- 7cm, đã bám vào giá thể thì hãy cắt hẳn thân mẹ, nhằm thúc đẩy cho sự phát triển của cây con.

    Với cách nhân giống hoa lan hoàng thảo này bạn nên lưu ý một số vấn đề sau:

    – Chỉ phù hợp với loại cây thân thòng đơn dọc thân cây giả hạc như hạc vỹ, long tu, đùi gà.

    – Sau khi đã tách biệt hoàn toàn giá thể thì hãy mang ra nắng để dưới 1 lớp lưới che, nhằm giúp cho cây con khỏe mạnh, và sinh trưởng tốt. Nếu sau một vài ngày nắng mà thân cây vẫn chịu được thì tốt nhất nên để nguyên ở vị trí cũ để cho cây quen hẳn.

    – Nên tưới nước cho cây nhiều lần trong ngày.

    Nhân giống hoa lan hoàng thảo từ hạt

    Với cách nhân giống hoa lan hoàng thảo từ hạt sẽ khó khăn hơn rất nhiều, cũng như không tránh được rủi ro. Do vậy bạn nên đợi cho quả đã chín già có màu vàng, và khi thấy lớp vỏ bên ngoài đã nứt thì hãy hái quả và tách lấy phần bông ở bên trong, sau đó hòa dung dịch và phun lên gốc cây mẹ.

    Sau khi đã phun hạt xong thì chỉ cần phun sương nhẹ trong khoảng 1 tháng, cũng như cần phải giữ ẩm đều cho đến khi cây con mọc thì hãy lựa chọn giá thể xem cây mẹ có thích hợp hay không.

    Tuy nhiên với cách nhân giống hoa lan hoàng thảo bằng hạt thì hay xảy ra tình trạng nấm bệnh, côn trùng ăn, do vậy đòi hỏi người chăm sóc phải canh chừng cẩn thận, tránh mưa, nắng trực tiếp, cũng như phải đảm bảo điều kiện môi trường ổn định.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Chăm Sóc Lan Hồ Điệp Ra Hoa Đúng Tết
  • Cách Chăm Sóc Lan Hồ Điệp Ra Hoa Đúng Tết. Kỹ Thuật Trồng Lan Hồ Điệp
  • Kỹ Thuật Trồng Lan Hồ Điệp, Hạt Lan Hồ Điệp, Ky Thuat Trong Lan Ho Diep, Hat Lan Ho Diep
  • Kỹ Thuật Nuôi Trồng Lan Gieo Hạt Và Nuôi Cấy Mô
  • Trồng Phong Lan Trên Sân Thượng
  • Lan Ý Thảo – Cách Trồng Và Chăm Sóc Lan Ý Thảo

    --- Bài mới hơn ---

  • 7 Bước Để Chinh Phục Tư Thế Trồng Chuối Yoga Headstand
  • Lan Hải Yến – Cách Trồng Và Chăm Sóc Lan Hải Yến
  • Yến Mạch Làm Phân Xanh: Cắt Khi Nào Và Làm Như Thế Nào, Cần Xới Đất Gieo Vào Mùa Thu, Hạ, Xuân Hay Trước Đông Thì Tốt Hơn Và Trồng Mùa Đông Để Cải Tạo Đất Khi Nào
  • Hướng Dẫn Ươm Mầm Hạt Giống Hoa Phi Yến
  • Đặc Điểm, Ý Nghĩa, Cách Trồng Và Chăm Sóc
  • Lan ý thảo thuộc họ Dendrobium được đánh giá là loại lan quý và đẹp trong giới chơi lan từ xưa đến nay. Vẻ đẹp của chúng không chỉ đến từ sắc hoa đặc biệt 3 màu hài hòa mà còn bởi bộ hành giả mang vẻ đẹp hung dung cứng cáp.

    Lan ý thảo hay còn có tên gọi khác là hoàng thảo ý thảo. Đây là loại lan hoàng thảo có thân thảo mọc thành từng cụm với nhau tạo thành bụi khá lớn. Trong tự nhiên loại lan này mọc chiều dài thân khoảng 30-40cm và đường kính từ 0,5-0,7cm. Cây có hệ thống lá xếp thành hai dãy với phiến lá hình mác mép lá nhẵn màu giống màu thân của mình. Mỗi lá dài chừng 10cm và rộng 1,8cm và ở đầu 2 thùy lệch.

    Hoa của lan ý thảo mọc thành từng chụm với mỗi cụm có khoảng từ 2-4 bông hoa mọc gần ở các đốt phía trên thân. Hoa lộn ngược có màu tím rất nhạt với phần môi có màu trắng bên trong màu vàng cam nổi bật. Cánh môi gần tròn, dài 2,5-2,7 cm, rộng 2,1-2,3 cm, gốc hơi thót và có các vạch chéo màu tím ở chóp, ở giữa có một đốm màu vàng. Trụ màu trắng, cao 0,3-0,4 cm.

    Hoa lan ý thảo thường nở vào đầu mùa xuân cho tới 2 tháng sau đó. Mỗi lần nở chúng thường sẽ ra đồng loạt tạo nên một cảnh tượng rất đẹp và độc đáo. Chính vẻ đẹp của chúng đã khiến nhiều người ưa thích và chọn trồng loại lan này vào bộ sưu tập lan của mình dù trồng loại lan này tương đối khó.

    Khu vực phân bố của lan ý thảo

    Lan ý thảo trong tự nhiên thường được tìm thấy trong các cánh rừng cây lá sớm rụng như các cánh rừng thường xanh mưa ấm vùng đất thấp. Một số nước trồng nhiều loại lan này có thể kể đến Trung Quốc, Lào, Thái Lan và trong đó có cả Việt Nam.

    Tại Việt Nam, lan ý thảo sống trong tự nhiên có tại các tỉnh Quảng Trị, Kon Tum, Gia Lai, Lâm Đồng.

    Cách trồng và chăm sóc lan ý thảo

    Lan ý thảo là loại lan phát triển tốt nhất trong môi trường có khí hậu mát mẻ tới hơi nóng với lượng ánh sáng ở mức trung bình. Việc chăm sóc loại lan này cần đòi hỏi phải cung cấp đủ độ ẩm ướt cho cây và định kì bón thêm phân bón trong mùa sinh trưởng. Cây có thời kì nghỉ đông nên thời điểm này ngừng tưới nước sau khi các chồi non xuất hiện mới bón tiếp.

    Gía thể trồng lan ý thảo

    Lan ý thảo cũng giống như những loại lan hoàng thảo có thể trồng trên giá thể gỗ lũa hoặc trong chậu đều được.

    • Với giá thể gỗ: Bạn cần chọn những loại gỗ chắc cứng như vú sữa, nhãn sao xanh vv. Bóc hết phần vỏ và ngâm vào nước vôi để diẹt hết các mầm bệnh trước khi trồng cây vào đó. Một mẹo nhỏ giúp cây bám chắc vào giá thể đó chính là bạn khoan thêm nhiều lỗ nhỏ trên gỗ để sau này lan ra rễ sẽ chụo và bám chặt vào gỗ hơn. Loại giá thể này có ưu điểm là thoáng khí và thoát nước tốt.

    • Với chậu trồng: Bạn nên chọn những loại chậu bằng đất nung có nhiều lỗ nhỏ. Bên trong giá thể được xếp một lớp than củi đã ngâm nước 2 tuần ngoài ra có thể thêm vào đó một chút xơ dừa đã ngâm dung dịch đặc trị nấm để cây sau này không bị thối rễ và héo rũ.

    Cách chọn cây giống lan ý thảo

    Chọn những cây giống khô ráo không bị ướt. Ngoài ra nên chọn những cây không có mầm non vì sẽ dễ trồng hơn sau này.

    Sau khi chọn được cây giống bạn tiến hành xử lý giống trước khi trồng. Bằng việc tỉa sạch rễ chỉ chừa lại một đoạn 2-3cm và ngâm chúng vào dung dịch physan khoảng 20 phút rồi đem phơi khô trong vòng 1 ngày. Sau đó bạn tiến tục ngâm vào dung dịch diệt trừ nấm Ridimilgold 68wg trong vòng 1 tiếng rồi treo cây qua một đêm.

    Cách trồng ghép

    Khi ghép vào giá thể gỗ lũa bạn sử dụng sung bắn ghim để cố định rễ vào lũa. Tuy nhiên sau khi cây ra rễ bạn cần nhổ ghim ra và loại bỏ các loại sắt oxit do ghim để lại để chống độc cho cây.

    Nếu trồng trên chậu bạn tiến hành lót vào 2/3 đáy một lượng than củi và vỏ thông. Chèn rễ dớn bèo xung quanh gốc lan sao cho không phủ kín các mắt ngủ gốc. Cố định cây lan vào các dây treo chậu để giúp gốc của cây được ổn định và nhanh ra rễ.

    Nước tưới

    Với những cây mới ghép bạn tiến hành duy trì độ ẩm và treo cây ở nơi thoáng mát. Định kì hàng ngày tưới nước giữ ảm cho cây. Thười kì đầu nên treo cây dưới một lớp luwois che nắng. Khi cây đã lên rễ mạnh bạn chuyển qua những nơi có ánh sáng mạnh hơn. Tốt nhất nên sử dụng hệ thống tưới phun sươnglà tốt nhất. Chú ý nhớ luôn luôn cân bằng độ ẩm trong khoảng từ 65-75% là hợp lý.

    Bón phân cho lan ý thảo

    Loại lan này rất thích hợp bón các loại phân hữu cơ như phân bò, phân gà vv. Định kì bạn cũng bổ sung thêm phân NPK 14_13_13 cho cây và hiệu quả nhất là bạn nên bón theo mùa:

    – Mùa nghỉ: Từ cuối tháng 9, đầu tháng 10 đến cuối tháng 2 năm sau.

    – Mùa tăng trưởng: Từ tháng 3-9.

    Một chú ý quan trọng là tất cả việc bón phân kích rễ cho cây nên vào mùa tăng trưởng. ùa nghỉ gần như dừng hét mọi việc tưới tắm và chăm bón.Vì vậy, việc bón phân trong thời kỳ nghỉ gần như là không có tác dụng, cho dù phân, thuốc có tốt đến đâu.

    Mùa tăng trưởng: Mùa tăng trưởng bạn cũng chia ra làm 2 thời kì chính để bón phân cho lan ý thảo.

    • Từ tháng 3-8: Dùng phân chuồng ủ hoai với nấm trichodema và bón bổ sung phân NPK chậm tan: 14.13.13 hoặc 13.11.11+NE. hoặc 20.10.10+TE.

    • Từ tháng 9-10: Bón bổ sung phân bón 6.30.30+ TE 2-3 lần, mỗi lần cách nhau 7-10 ngày, giúp cây bước vào mùa nghỉ an toàn với đầy đủ chất dinh dưỡng cho quá trình ra hoa.

    Lan ý thảo – Cách trồng và chăm sóc lan ý thảo

    2

    (40%)

    3

    vote

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hoàng Thảo Ý Ngọc – Nguyễn Ngọc Hà – Dân Chơi Lan
  • Giống Cỏ Yến Mạch – Chịu Lạnh Tốt
  • Nguồn Gốc, Đặc Điểm, Kỹ Thuật Trồng, Công Dụng
  • Hạt Yến Mạch Để Gieo: Trồng Khi Nào, Mọc Ở Đâu, Tỷ Lệ Gieo Hạt Trên Ha Tính Bằng Kg, Giống Yến Mạch Tốt Nhất, Đặc Điểm Sinh Trưởng Và Phát Triển, Thu Hoạch
  • Trồng Và Chăm Sóc Cây Yến Mạch
  • Nhân Giống Phong Lan

    --- Bài mới hơn ---

  • Kỹ Thuật Nhân Giống Hoa Lan
  • Kỹ Thuật Nhân Giống Hoa Phong Lan Phần 2
  • Quy Trình Nhân Giống Hoa Lan Bằng Phương Pháp Nuôi Cấy In-Vitro
  • Cách Ươm Chồi Non – Keiki Cho Lan Thân Thòng
  • Cách Nhân Giống Lan Thiên Nga
  • Nhân giống phong lan tiến hành vào mùa xuân là thời vụ thích hợp nhất cho sinh trưởng của cây này, phương pháp nhân sinh dưỡng bằng tách những mầm chồi phát ra từ xung quanh cổ rễ

    Khác với các cây trồng cạn, trồng trong môi trường nước (thủy sinh), các loài phong lan (họ lan Orchidae) lại có đời sống khí sinh, bì sinh (không cần đất) nhờ bộ rễ “ăn nổi” bám vào vỏ cây rừng nhiệt đới hoặc hút chất dinh dưỡng từ mùn hữu cơ đang hoai mục tích tụ trong các hốc đá cheo leo để hoàn tất vòng đời

    Là họ tiến hóa cao trong thế giới thực vật, phong lan thích nghi hoàn hảo với thụ phấn nhờ sâu bọ nên có nhiều đặc điểm rất hấp dẫn thị hiếu con người: Sắc màu, hương thơm đa dạng và phong phú, mật ngọt, phấn bùi v.v… lại không cần đất, không đòi hỏi hướng phơi sáng trực tiếp do thích nghi với khí hậu nóng ẩm, dưới bóng râm nên cây này rất thích hợp cho mọi nơi chốn, nhất là chung cư, đô thị. Vì vậy nhu cầu về giống vượt trội so với khả năng cung cấp của lan tự nhiên (lan rừng).

    Do đó cần phải chọn lọc giống tốt, chủ động nhân ươm để cung kịp cầu trong phong trào chơi sinh vật cảnh rầm rộ như hiện nay và tăng trưởng mạnh hơn khi công cuộc xóa đói giảm nghèo tiến triển.

    Nhân giống phong lan tiến hành vào mùa xuân là thời vụ thích hợp nhất cho sinh trưởng của cây này, phương pháp nhân sinh dưỡng bằng tách những mầm chồi phát ra từ xung quanh cổ rễ (gốc) của cây mẹ trong bụi – đó là những “giò” lan. Cũng giống như chuối (cùng lớp một lá mầm có gân lá song song hoặc hình vòng cung, rễ chùm), trong việc chọn giống và nhân cần lấy từ những khóm (bụi) lan đã bói hoa, còn đang sung sức, không bị sâu bệnh để cây giống sẵn có kích thích tố (auxin) sinh sản vừa lớn nhanh, lại sớm trổ hoa trở lại sau khi trồng.

    Dùng dao hoặc kéo hay mũi đục sắc đã hơ lửa, nhúng cồn để sát trùng tách giò lan giống sát gốc cây mẹ, kèm theo bộ rễ mới và giá thể (đặc biệt cần với lan rừng để cây giống sẵn có thức ăn ban đầu giúp thích nghi dần với nơi ở mới). Chấm gốc giò giống vào tro bếp hoai mục (tro “xó bếp”) hoặc hỗn hợp tro + bùn hẩu đã khuấy kỹ theo tỷ lệ 1:1 về khối lượng để “hồ” – kích thích rễ mới ăn ra nhanh và nhiều (như kinh nghiệm “hồ” rễ mạ và nhiều loài, giống cây trồng khác), rồi cho vào lồng, cố định với giá thể (và cũng là thức ăn nuôi lan).

    Giá thể cho lan bám và hút chất khoáng dễ tiêu chính là những mẩu gỗ vụn còn nguyên vỏ đang hoai mục đã bị hơ xém vỏ ngoài để tiệt trùng và hấp dẫn, kích thích rễ lan “ăn ra” bám vào đó. Nên lấy ở những cây không nhựa mủ thích hợp với nhu cầu đồng hóa của rễ phong lan (tốt nhất là cây vỏ dầy chứa nhiều hữu cơ tinh luyện đang phân hủy). Có thể trộn thêm với những mẩu than gỗ nhỏ và xỉ than, bã chè hoai mục… theo tỷ lệ 7:1:1:1 (theo khối lượng) đảm bảo cân đối và đầy đủ khoáng đa, vi lượng nuôi lan.

    Treo “lồng” lan giống dưới tán cây, bóng râm hoặc đặt dưới giàn che, điều hòa ẩm độ cho giá thể và môi trường không khí bao quanh thường xuyên ẩm và mát. Tuyệt đối không để bộ rễ sũng nước hoặc khô quắt.

    Phun tưới cho cây theo kinh nghiệm: “Hai ướt – một khô” trong ngày, nhất là khi thu về hanh lạnh. Đó là sáng sớm (trước bình minh) và chiều tối (sau hoàng hôn) để cây được mát gốc, chồi và lá không bị cháy khảm (lỗ rỗ) do các giọt nước hội tụ ánh nắng gây ra

    Có thể “bồi dưỡng” cho lan bằng nước gạo tươi (mới vo chưa chua), không lạm dụng phân hóa học vì dễ gây “tốt lá xấu hoa” hoặc “thâm rễ thối mầm”.

    Khi thấy lá ngọn rụt lại (cũng giống như chuối và hầu hết các cây 1 lá mầm) cần tăng thời gian phơi sáng thêm 1 – 2 giờ trong ngày thì hoa sai, thắm sắc, đậm hương hơn

    --- Bài cũ hơn ---

  • Ươm Kei Thân Thòng, Thành Công Dễ Hay Khó
  • Vật Liệu Trồng Hoa Phong Lan
  • Dụng Cụ Trồng Và Chăm Sóc Hoa Phong Lan
  • Sâu Bệnh Hại Hoa Phong Lan
  • Chăm Sóc Hoa Phong Lan Và Những Điều Cần Lưu Ý
  • Kỹ Thuật Nhân Giống Một Số Loài Lan Hoàng Thảo Từ Thân Mẹ

    --- Bài mới hơn ---

  • Để Hoàng Thảo Ra Nhiều Hoa
  • Ý Nghĩa Và Cách Chăm Cây Hoa Leo Hoàng Thảo Đúng Nhất
  • Hoa Hoàng Thảo – Hoa Leo Đẹp Và Dễ Chăm Sóc
  • Cây Hoa Leo Hoàng Thảo Sắc Hoa Vàng Óng Ả Trên Nền Lá Xanh Mướt
  • Hoa Leo Hoàng Thảo – Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Đúng Cách
  • Trên thế giới chi lan hoàng thảo có 1600 loài ở Việt Nam có đến 100 loài phân bố rải rác từ Bắc vào Nam.

    Hoàng thảo là loài lan đa thân nên việc nhân giống  một số loài trong chi bằng phương pháp nhân hom mang lại hiệu quả cao. Nhân giống hoa lan – cách nhân giống giả hạc. Một số loài có thể áp dụng như hạc vỹ, giả hạc, trầm,…. mang lại hiệu quả kinh tế cao.

    Vào thời điểm trước mùa ra hoa khoảng 2-3 tháng ( khi cây đã rụng hết lá) hoặc sau thời gian cây ra hoa là những thời gian có thể nhân giống hoàng thảo.

    Các bước chuẩn bị để nhân giống hoàng thảo.

          –

            

    B1: Chuẩn bị khay dùng để nhân giống, giá thể gồm than hoặc vỏ thông ở lớp dưới cùng lớp trên là rêu rừng. 

            

    B2: cắt thân cây thành từng đoạn dài 20-30cm , quét hai đầu bằng vôi hoặc dung dịch keo liền sẹo rồi để trên giá khô trong 1 ngày.

    Ở đây xử dụng xi măng đẻ chấm đầu hoàng thảo

            

    B3: Trồng cây vào khay đã chuẩn bị sẵn. Đặt cây lên bề mặt rêu. Chú ý đặt sao cho 2 hàng mắt mầm của thân nằm ngang với bề mặt giá thể.

    Giả hành trầm lai được cắt khúc giâm hom

            

    B4: che chắn và chăm sóc cây hàng ngày.

    Kỹ thuật chăm sóc lan hoàng thảo sau khi đặt hom nhân giống:

         Về nguyên tắc để nhân keiki cần chú ý nhiều đến độ ẩm và ánh sáng. Nếu thiếu ẩm và ánh sáng mạnh thì cây sẽ phân hóa mầm hoa và ngược lại độ ẩm cao và ánh sáng yếu thì cây sẽ nảy keiki.

    Ngày tưới nước 1-2 lần tùy thuộc vào độ ẩm thực tế của giá thể. Thời gian cây chưa nảy mầm tưới 4 ngày/1 lần B1. Duy trì độ ẩm cao ánh sáng 50-60%.

    Sau 3-4 tuần thân sẽ nảy keiki thời điểm này cần tăng lượng nước tưới và ánh sáng. Tưới (b1+atonik) 5 ngày 1 lân. Cứ 2 tuần phun thuốc phòng nấm 1 lần. Khi cây được 10cm thì chuyển cây ra chậu riêng biệt. 

    Một vài hình ảnh cây giống sau khi nảy chồi.

    Keiki phi điệp năm nhất đang thắt ngọn phình thân 

    --- Bài cũ hơn ---

  • Dendrobium Gratiosissimum Thực Vật Rừng
  • Kết Quả Trồng Lan Cấy Mô Hoàng Thảo Kèn
  • 1 Bảng(1 Chậu) Hoa Lan Hoàng Thảo Trinh Bạch Hàng Rừng Thuần Chậu Siêu To, Hoa Siêu Đẹp Tốt Giá Rẻ
  • Những Lưu Ý – Cách Trồng Cho Lan Hoàng Thảo Ra Hoa Đều
  • Lan Hoàng Thảo Là Thảo Dược Gì? Công Dụng
  • Nghiên Cứu Nhân Giống In Vitro Lan Hoàng Thảo Phi Điệp Tím (Dendrobium Anosmum

    --- Bài mới hơn ---

  • Hoàng Thảo U Lồi, Hoàng Thảo Tứ Bảo Sắc,…tên Khoa Học: Den.wardianum
  • Lan Hoàng Thảo Ngũ Tinh
  • Phân Biệt Hoàng Phi Hạc, Hoàng Thảo Xoắn Và Đùi Gà
  • Lan Rừng Quý Hoàng Thảo Đùi Gà
  • Lan Rừng Quý Hoàng Thảo U Lồi
  • ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

    TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

    NGUYỄN THU HƢỜNG

    NGHIÊN CỨU NHÂN GIỐNG IN VITRO

    LAN HOÀNG THẢO PHI ĐIỆP TÍM

    (DENDROBIUM ASOMUM LINDL.)

    LUẬN VĂN THẠC SĨ SINH HỌC ỨNG DỤNG

    THÁI NGUYÊN – 2022

    ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

    TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

    NGUYỄN THU HƢỜNG

    NGHIÊN CỨU NHÂN GIỐNG IN VITRO

    LAN HOÀNG THẢO PHI ĐIỆP TÍM

    (DENDROBIUM ASOMUM LINDL.)

    Chuyên ngành: Công nghệ Sinh học

    Mã số: 60.42.02.01

    LUẬN VĂN THẠC SĨ SINH HỌC ỨNG DỤNG

    Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Hải Yến

    THÁI NGUYÊN – 2022

    i

    LỜI CAM ĐOAN

    Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi thực hiện dưới

    sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Hải Yến. Mọi trích dẫn trong luận văn đều

    ghi rõ nguồn gốc. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực

    và chưa từng có ai công bố trong một công trình nào khác.

    Thái Nguyên, tháng 11 năm 2022

    Tác giả luận văn

    Nguyễn Thu Hƣờng

    ii

    LỜI CẢM ƠN

    Lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới TS.

    Nguyễn Thị Hải Yến, Giảng viên Khoa Khoa học Sự sống, Trường Đại học

    Khoa học Thái Nguyên, người đã trực tiếp hướng dẫn tận tình chu đáo và tạo

    mọi điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thành luận văn này.

    Đồng thời, tôi xin được cảm ơn các thầy, cô giáo và các cán bộ kỹ thuật

    viên Phòng thí nghiệm Sinh học của Khoa Khoa học Sự sống đã tạo điều kiện

    về thời gian cũng như cơ sở vật chất cho tôi trong suốt quá trình học tập và

    làm luận văn thạc sĩ.

    Cuối cùng tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè cùng tất cả các thầy cô luôn

    luôn động viên, khuyến khích và giúp đỡ tôi trong tiến trình tôi học tập và làm

    luận văn này.

    Trong quá trình làm luận văn không tránh khỏi những sai sót, tôi mong

    nhận được sự đóng góp quý báu từ phía thầy cô và bạn bè để tôi có thể có

    được kết quả tốt hơn.

    Thái Nguyên, tháng 11 năm 2022

    Tác giả luận văn

    Nguyễn Thu Hƣờng

    iii

    MỤC LỤC

    LỜI CAM ĐOAN …………………………………………………………………………………. i

    LỜI CẢM ƠN ……………………………………………………………………………………… ii

    MỤC LỤC ………………………………………………………………………………………….. iii

    DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU …………………………………………… v

    DANH MỤC CÁC BẢNG……………………………………………………………………. vi

    DANH MỤC CÁC HÌNH ……………………………………………………………………. vii

    MỞ ĐẦU ……………………………………………………………………………………………. 1

    1. Đặt vấn đề………………………………………………………………………………………… 1

    2. Mục tiêu nghiên cứu ………………………………………………………………………….. 2

    3. Nội dung nghiên cứu …………………………………………………………………………. 2

    Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU …………………………………………………… 3

    1.1. Giới thiệu chung về phong lan …………………………………………………………. 3

    1.1.1. Chi lan Hoàng thảo (Dendrobium)…………………………………………………. 4

    1.1.2. Lan Hoàng thảo phi điệp tím (Dendrobium anosmum Lindl.) …………… 7

    1.1.3. Các phương pháp nhân giống trên cây lan ………………………………………. 9

    1.2. Sơ lược về nuôi cấy mô tế bào thực vật …………………………………………… 10

    1.2.1. Các hướng nghiên cứu ứng dụng và ưu thế của kĩ thuật nuôi cấy

    mô – tế bào …………………………………………………………………………………………. 10

    1.2.2. Các phương thức nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống vô tính ……….. 11

    1.2.3. Các giai đoạn của nhân giống in vitro…………………………………………… 12

    1.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình nuôi cấy mô ………………………….. 13

    1.3. Một số nghiên cứu nhân giống in vitro lan Dendrobium ……………………. 14

    1.3.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới ……………………………………………….. 15

    1.3.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam ……………………………………………… 16

    Chƣơng 2:

    …………….. 18

    2.1. Vật liệu ……………………………………………………………………………………….. 18

    ………………………………………………………………………… 18

    2.1.2. Dụng cụ và hóa chất …………………………………………………………………… 18

    iv

    2.1.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu………………………………………………… 19

    2.2. Phương pháp nghiên cứu ……………………………………………………………….. 19

    2.2.1. Phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật …………………………………….. 19

    2.2.2. Chuẩn bị môi trường nuôi cấy……………………………………………………… 20

    2.2.3. Chuẩn bị một số thành phần bổ sung vào môi trường nuôi cấy ……….. 21

    2.2.4. Chuẩn bị giá thể và ra cây …………………………………………………………… 21

    2.2.5. Điều kiện nuôi cấy in vitro ………………………………………………………….. 21

    2.2.6. Bố trí thí nghiệm ……………………………………………………………………….. 21

    2.2.7. Các chỉ tiêu theo dõi …………………………………………………………………… 24

    2.2.8. Xử lý số liệu ……………………………………………………………………………… 24

    Chƣơng 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN …………………………………………… 25

    3.1. Kết quả khử trùng mẫu đưa vào nuôi cấy ………………………………………… 25

    3.1.1. Kết quả khử trùng mẫu hạt phong lan …………………………………………… 25

    3.2. Kết quả tái sinh chồi ……………………………………………………………………… 26

    3.2.1. Kết quả tái sinh chồi từ hạt lan Hoàng thảo phi điệp tím ………………… 26

    3.2.2. Kết quả nhân chồi từ protocorm lan Hoàng thảo phi điệp tím …………. 28

    3.3. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số kích thích sinh trưởng nhóm

    Cytokinin đến sự nhân nhanh cụm chồi lan Hoàng thảo phi điệp tím ………… 29

    3.4. Nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng khoai tây và chuối xanh đến

    sự nhân nhanh lan Hoàng thảo phi điệp tím (Dendrobium Anosmum

    Lindl.) ……………………………………………………………………………………………….. 33

    3.5. Nghiên cứu ảnh hưởng α – NAA đến khả năng ra rễ Hoàng thảo phi

    điệp tím ……………………………………………………………………………………………… 35

    3.6. Ảnh hưởng chế phẩm dinh dưỡng đến sinh trưởng và phát triển của

    cây lan sau khi ra chai trồng trong bầu ………………………………………………….. 37

    KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ……………………………………………………………. 40

    1. Kết luận …………………………………………………………………………………………. 40

    2. Kiến nghị ……………………………………………………………………………………….. 40

    TÀI LIỆU THAM KHẢO …………………………………………………………………. 41

    v

    DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

    Chữ viết tắt

    Chữ viết đủ

    ABA

    Abscisic acid

    ADN

    Acid deoxyribonucleic

    APG III

    Angiosperm Phylogeny Group III

    B1

    Thiamine

    B2

    Riboflavin

    BAP

    6 – Benzyl adenin purine

    ĐC

    Đối chứng

    EAC

    Ehrlich ascites cells

    GA3

    Gibberellic acid

    IAA

    Indol – 3 – acetic acid

    IBA

    Indol – 3 – butyric acid

    Kinetin

    6 – furfurryl – aminopurin

    KTST

    Kích thích sinh trưởng

    MS

    Murashige and Skoog

    PM

    Phytamax

    RE

    Robert Ernst

    THT

    Than hoạt tính

    VW

    Vacin Went

    USA

    United States of America

    2,4 – Dichlorophenoxy acetic acid

    α – Naphthalene acetic acid

    CT

    Công thức

    TG

    Thời gian

    KT

    Khử trùng

    vi

    DANH MỤC CÁC BẢNG

    Bảng 3.1. Kết quả khử trùng hạt lan Hoàng thảo phi điệp tím bằng

    HgCl2 0,1% …………………………………………………………………………. 25

    Bảng 3.2. Kết quả protocorm phát sinh từ hạt Hoàng thảo phi điệp tím …….. 27

    Bảng 3.3. Kết quả nhân chồi từ protocorm loài lan Hoàng thảo phi điệp

    tím sau 50 ngày cấy chuyển …………………………………………………… 29

    Bảng 3.4. Ảnh hưởng của nhóm Cytokinin đến sự nhân nhanh chồi lan

    Hoàng thảo phi điệp tím………………………………………………………… 30

    Bảng 3.5. Ảnh hưởng của hàm lượng chuối xanh và khoai tây nghiền

    đến sự nhân nhanh cụm chồi lan Hoàng thảo phi điệp tím sau

    30 ngày ……………………………………………………………………………….. 34

    Bảng 3.6. Ảnh hưởng của α – NAA đến khả năng tạo rễ của lan Hoàng

    thảo phi điệp tím ………………………………………………………………….. 36

    Bảng 3.7. Ảnh hưởng chế phẩm dinh dưỡng đến sự sinh trưởng phát

    triển của cây ………………………………………………………………………… 38

    vii

    DANH MỤC CÁC HÌNH

    Hình 1.1. Hoa và cây phong lan Hoàng thảo phi điệp tím ………………………….. 9

    Hình 2.1. Quả loài lan Hoàng thảo phi điệp tím ……………………………………… 20

    Hình 3.1. Hạt Hoàng thảo phi điệp tím nảy mầm trên môi trường MS

    chứa 2,0 mg/l BAP sau 30 ngày nuôi cấy ………………………………… 26

    Hình 3.2. Protocorm của lan Hoàng thảo phi điệp tím được tạo thành từ

    hạt trên môi trường MS chứa 2,0 mg/l BAP …………………………….. 27

    Hình 3.3. Chồi phát sinh từ protocorm trên môi trường MS chứa 1,5 mg/l BAP …. 29

    Hình 3.4. Ảnh hưởng của BAP và kinetin tới sự nhân nhanh cụm chồi

    lan Hoàng thảo phi điệp tím sau 60 ngày ………………………………… 33

    Hình 3.5. Ảnh hưởng của chuối xanh và khoai tây lên sự nhân nhanh

    cụm chồi lan Hoàng thảo phi điệp tím sau 60 ngày …………………… 35

    Hình 3.6. Ảnh hưởng của α – NAA đến khả năng tạo rễ của lan sau 30 ngày…. 37

    Hình 3.7. So sánh sự ảnh hưởng từ chế độ tưới ½ MS tới sinh trưởng và

    phát triển của cây lan con so với đối chứng sau 60 ngày …………… 38

    1

    MỞ ĐẦU

    1. Đặt vấn đề

    Ngày nay, hoa cảnh không những đóng vai trò quan trọng trong đời

    sống tinh thần mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến tâm hồn con người và làm đẹp

    cho cảnh quan môi trường. Do đó, quan tâm phát triển hoa cảnh là vấn đề cần

    thiết. Hoa lan là một trong những loại hoa được ưa chuộng nhất vì hình dáng,

    màu sắc, kích thước phong phú, đa dạng nên chúng được trồng, sản xuất khá

    phổ biến và đã trở thành một mặt hàng có giá trị trong kinh doanh, xuất khẩu

    trên thế giới. Các nước có ngành nuôi trồng hoa lan phát triển, hàng năm kim

    ngạch xuất khẩu lên đến hàng trăm triệu USD ,

    Nhóm thứ hai có đặc điểm là các giả hành buông thõng xuống, mang

    nhiều lá xanh hai bên, hoa mọc thành từng chùm hoặc từng hoa như:

    Dendrobium anosmum, Dendrobium aphyllum…

    Nhóm thứ ba có đặc điểm là hoa mọc ở đỉnh, buông thõng xuống và có

    5

    mùi thơm như: Dendrobium farmeri, Dendrobium chrysotoxum…

    Nhóm thứ tư có đặc điểm là chùm hoa mọc thẳng đứng, màu xanh hoặc

    màu vàng như: Dendrobium atroviolaceum, Dendrobium spetabile…

    Nhóm thứ năm có đặc điểm là giả hành mọc thẳng đứng có một lớp

    lông bao phủ như: Dendrobium draconis, Dendrobium formosum….

    1.1.1.2. Các điều kiện cơ bản để nuôi trồng lan Dendrobium

    Ánh sáng: Lan cần nhiều ánh sáng gần như có thể để ở ngoài trời

    nhưng cần phải có lưới che phòng khi lá non bị cháy nắng. Khi thấy cây quặt

    quẹo, đó là dấu hiệu thiếu nắng, nếu thiếu nắng cây khó ra hoa.

    Nhiệt độ: Lan cần nuôi trong nhiệt độ từ 8 – 25°C tuy nhiên lan có thể

    chịu nóng tới 38°C và có thể chịu lạnh tới 3,3°C. Ngoài ra nếu vào mùa đông

    lạnh dưới 15,6°C trong vòng 4 – 6 tuần lan sẽ khó ra nụ.

    Độ ẩm và thoáng gió: Lan mọc mạnh nếu độ ẩm từ 60 – 70%. Nếu độ

    ẩm quá thấp cây non sẽ không lớn được và bị teo đi. Cây cũng không mọc

    mạnh nếu không thoáng gió và trong thời kỳ lan ra nụ nếu không thoáng gió

    nụ sẽ ít đi.

    Giá thể: Với một số loài lan trồng không cần dùng đến giá thể vẫn sinh

    trưởng tốt, nhưng nếu môi trường sống có giá thể vẫn tốt hơn. Giá thể của lan

    gồm những thứ dễ kiếm, có sẵn trong tự nhiên. Những chất liệu này không

    6

    phải vùng nào cũng giống nhau và chúng được chọn tùy theo điều kiện ngoại

    cảnh, nhân lực, loài lan và quy mô sản xuất. Những loại giá thể thường sử

    dụng như vỏ thông, vỏ dừa, rêu…

    Tưới nước: Vào mùa hè khi lan ra mầm non và mọc mạnh, tưới 2 – 3

    lần một tuần. Vào mùa thu, khi cây đã ngừng tăng trưởng nên tưới nước thưa

    đi, mỗi tuần chỉ cần tưới 1 lần cho thân cây khỏi bị teo lại. Vào mùa đông,

    đây là thời gian lan chuẩn bị để ra hoa, ngưng hẳn việc tưới nước. Nếu độ ẩm

    quá thấp nên phun sương mỗi tháng 1 – 2 lần .

    Bệnh đốm lá: Do nấm Cercospora gây nên, bệnh thường phát sinh

    mạnh trên cây lan Dendrobium, gây hại trong mùa mưa ở những vườn lan có

    độ ẩm cao, phòng trừ bằng các thuốc diệt nấm như Carboxin 1/2000; Zineb

    3/2000; Benlat 1/2000 .

    Bệnh thối mềm vi khuẩn: Do vi khuẩn Pseudomonas gladioli gây ra.

    Vết bệnh có hình dạng bất định, ủng nước, màu trắng đục, thường lan rộng

    theo chiều rộng của lá. Gặp thời tiết ẩm ướt mô bệnh bị thối úng, thời tiết khô

    hanh mô bệnh khô tóp có màu trắng xám .

    Sâu hại lan: Rệp vảy thường bám trên các thân giả hành còn non,

    phòng trị bằng cách dùng bàn chải chà xát rồi phun dung dịch thuốc

    Malathion 50 pha loãng; Bọ trĩ gây hại chủ yếu trong mùa nắng, dùng

    Malathion 5 mg/bình 4 lít nước, phun 1lần / tuần, phun liên tiếp liên tục trong

    3 tuần .

    1.1.2.2. Đặc điểm sinh học

    – Rễ của Hoàng thảo phi điệp tím thuộc loại rễ bì sinh, xung quanh rễ

    thật được bao bọc bởi một lớp mô xốp giúp cây dễ dàng hút nước, muối

    8

    khoáng và ngăn chặn ánh sáng mặt trời gay gắt. Chóp rễ có màu xanh lá cây,

    ở phần rễ có các sắc lạp không bị ngăn bởi mô xốp nên có thể giúp cây

    quang hợp.

    – Thân của Hoàng thảo phi điệp tím thuộc nhóm lan thân có giả hành.

    Giả hành chứa diệp lục, dự trữ nước và chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát

    triển của giả hành mới. Cấu tạo của giả hành gồm nhiều mô mềm chứa đầy

    dịch nhầy, phía ngoài có lớp biểu bì với vách tế bào dày, nhẵn bóng bảo vệ để

    tránh sự mất nước do mặt trời hun nóng. Củ giả hành có màu xanh bóng nên

    cùng với lá nó cũng làm nhiệm vụ quang hợp , .

    Hình 1.1. Hoa và cây phong lan Hoàng thảo phi điệp tím

    1.1.3. Các phương pháp nhân giống trên cây lan

    1.1.3.1. Các phương pháp nhân giống truyền thống

    Nhân giống vô tính

    Tách bụi: Phương pháp này dùng để tách các chậu lan quá đầy, đồng

    thời làm tăng số lượng cây mới. Các giả hành già được tách ra khi hoa đã tàn

    và chỉ tách khi đã trồng được từ 2 – 3 năm. Giả hành già được ươm lại trên giá

    thể ẩm để tạo chồi con, các chồi con được nuôi cùng với giả hành cho đến lúc

    đã tạo ra rễ mới, đủ sức phát triển mới tách lần thứ hai, từ một giả hành có thể

    cho mỗi đợt 1 – 2 cây con .

    Nhân giống in vitro

    Ngày nay với công nghệ nhân giống in vitro, từ một quả lan có thể tạo

    ra từ vài nghìn đến hàng triệu cây con ổn định về mặt di truyền, đồng thời có

    chất lượng tốt và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

    1.2. Sơ lƣợc về nuôi cấy mô tế bào thực vật

    1.2.1. Các hướng nghiên cứu ứng dụng và ưu thế của kĩ thuật nuôi cấy mô

    – tế bào

    Nhân giống in vitro là một trong những ứng dụng chính của công nghệ

    tế bào thực vật, sử dụng môi trường nhân tạo để nhân đỉnh sinh trưởng hoặc

    các mô phân sinh trong cây.

    Vì vậy, nuôi cấy mô – tế bào đã mang lại hiệu quả hết sức to lớn nhờ có

    các ưu thế, đó là: (1) Hệ số nhân giống cao rút ngắn thời gian đưa con giống vào

    sản xuất. Trong phần lớn các trường hợp công nghệ nuôi cấy mô tế bào đảm bảo

    tốc độ nhân nhanh, từ một cây trong vòng 1 – 2 năm có thể tạo thành hàng triệu

    cây; (2) Nhân được một số lượng cây lớn trong một diện tích nhỏ; (3) Làm sạch

    bệnh cây trồng và cách ly chúng với các nguồn bệnh; (4) Thuận tiện việc vận

    chuyển và bảo quản; (5) Sản xuất quanh năm, quy trình sản xuất có thể được vận

    hành trong bất cứ thời gian nào trong ngày, mùa nào trong năm.

    1.2.2. Các phương thức nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống vô tính

    Nuôi cấy mô phân sinh hoặc đỉnh sinh trưởng: Ở lan có sự phát triển

    cùng một lúc đỉnh sinh trưởng tạo hàng loạt protocrom sau đó tiếp tục phân

    chia cho ra các protocrom mới hay các chồi mới tạo thành cây hoàn chỉnh.

    Tái sinh cây hoàn chỉnh từ các bộ phận khác của cây: Ngoài mô phân

    sinh và đỉnh sinh trưởng là bộ phận dễ nuôi cấy thành công, các bộ phận còn lại

    của một cơ thể thực vật đều có thể ứng dụng cho nuôi cấy mô – tế bào như các

    đoạn thân, cuống lá, các bộ phận của hoa, nhánh củ…

    Nhân giống qua giai đoạn mô sẹo: Trong khuôn khổ mục đích nhân

    giống vô tính, nếu tái sinh được cây hoàn chỉnh trực tiếp từ mẫu cấy ban đầu thì

    không những nhanh chóng thu được cây mà các cây cũng khá đồng nhất về mặt

    di truyền.

    12

    1.2.3. Các giai đoạn của nhân giống in vitro

    Giai đoạn 1: Khử trùng mô nuôi cấy

    Đây là giai đoạn tối quan trọng quyết định toàn bộ quá trình nhân giống

    in vitro. Mục đích của giai đoạn này là phải tạo ra được nguyên liệu vô trùng

    để đưa vào nuôi cấy in vitro .

    Giai đoạn 2: Tái sinh mẫu nuôi cấy

    Mục đích của giai đoạn này là tái sinh một cách định hướng các mô

    nuôi cấy. Quá trình này được điều khiển chủ yếu dựa vào tỉ lệ của các hợp

    chất auxin, cytokynin ngoại sinh đưa vào môi trường nuôi cấy .

    Giai đoạn 3: Nhân nhanh

    Giai đoạn này được coi là giai đoạn then chốt của quá trình. Để tăng hệ

    số nhân, ta thường đưa thêm vào môi trường dinh dưỡng nhân tạo các chất

    điều hoà sinh trưởng (auxin, cytokynin, gibberellin…), các chất bổ sung khác

    như nước dừa, dịch chiết nấm men,… kết hợp với các yếu tố nhiệt độ, ánh

    sáng thích hợp .

    Giai đoạn 4: Tạo cây hoàn chỉnh

    Khi đạt được kích thước nhất định, các chồi được chuyển từ môi trường

    ở giai đoạn 3 sang môi trường tạo rễ. Thường 2 – 3 tuần, từ những chồi riêng

    l này sẽ xuất hiện rễ và trở thành cây hoàn chỉnh. Ở giai đoạn này người ta

    thường bổ sung vào môi trường nuôi cấy các auxin là nhóm hormon thực vật

    quan trọng có chức năng tạo rễ phụ từ mô nuôi cấy .

    Giai đoạn 5: Đưa cây ra giá thể

    Giai đoạn đưa cây hoàn chỉnh từ ống nghiệm ra ngoài môi trường l

    bước cuối cùng của quá trình nhân giống in vitro và là bước quyết định khả

    năng ứng dụng quá trình này trong thực tiễn sản xuất. Đây là giai đoạn

    chuyển cây con in vitro từ trạng thái sống dị dưỡng sang sống hoàn toàn tự

    dưỡng, do đó phải đảm bảo các điều kiện ngoại cảnh phù hợp để cây con đạt

    tỉ lệ sống cao trong vườn ươm cũng như ruộng sản xuất .

    13

    1.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình nuôi cấy mô

    Mô nuôi cấy:

    Mỗi tế bào ở mỗi mô khác nhau có khả năng tạo mô sẹo, phân hóa

    thành rễ, thân, cành, lá… rất khác nhau. Việc chọn mẫu thực vật để sử dụng

    trong quá trình nuôi cấy có vai trò quyết định nếu chọn sai mẫu chúng ta sẽ

    không thu nhận được kết quả hoặc thu được những cây sẽ không phát triển

    mạnh, thậm chí cây có thể ngừng phát triển ở một giai đoạn nhất định.

    Điều kiện vô trùng:

    Môi trường nuôi cấy mô thực vật có các thành phần thích hợp cho các

    loại nấm, vi khuẩn phát triển. Vì vậy, điều kiện tiên quyết là phải đảm bảo

    nguyên tắc vô trùng cho mẫu cấy, môi trường cấy và các trang thiết bị liên

    quan trong suốt quá trình nuôi cấy, tất cả các thao tác nuôi cấy, cấy chuyển…

    cũng phải thực hiện trong điều kiệ

    1].

    Ảnh hưởng của môi trường dinh dưỡng:

    Nguồn cacbon: Nguồ

    đường sucrose,

    glucose, maltose, galactose. Cung cấp năng lượng cho nuôi cấy đồng thời

    đóng vai trò duy trì áp suất thẩm thấu của môi trường .

    Thành phần khoáng: Các nguyên tố đa lượng như: N, P, S, K, Mg,

    Ca… được sử dụng ở nồng độ trên 30 mg/l và thường tồn tại dưới các dạng

    muối NH4+, NaH2PO4, KNO3, KCl… Các nguyên tố vi lượng như: Mn, Bo,

    Zn, Cu, Ni… được cung cấp với hàm lượng nhỏ hơn 30 mg/l .

    Vitamin: Để cây phát triển được tối ưu ta cần bổ sung từ bên ngoài các

    vitamin như: Vitamin B1, B2; myo-inositol; biotin; pantothenic acid…

    Nước: Nước là thành phần quan trọ

    ấy, nó

    chiếm khoảng 95% trong môi trường dinh dưỡng.

    Agar: Hàm lượng agar thường dùng cho môi trường nuôi cấy dao động

    từ 0,6 – 1,0% theo khối lượng.

    Than hoạt tính: Nồng độ sử dụng thường là từ 0,2 – 3%. Than hoạ

    14

    hấp thụ độc tố nâu/đen và các độc tố không màu khác; hấp thụ

    các hợp chất hữu cơ khác (auxin, cytokinin, ethylene, vitamin…); thúc đẩy sự

    tạo phôi soma, ổn định độ pH .

    Các chất điều hòa sinh trưởng thực vật:

    Là thành phần không thể thiếu trong môi trường nuôi cấy, có vai trò

    quan trọng trong quá trình phát sinh hình thái thực vật in vitro. Hiệu quả tác

    động của chất điều hoà sinh trưởng phụ thuộc vào: nồng độ sử dụng, hoạt tính

    vốn có của chúng và nguồn gốc mô cấy…

    Chất điều hoà sinh trưởng (phytohormon) được chia làm hai nhóm chất

    có tác dụng đối kháng về sinh lý đó là: nhóm chất kích thích sinh trưởng và

    nhóm chất ức chế sinh trưởng. Đối với nhóm chất kích thích sinh trưởng gồm

    có 3 nhóm chính đó là: auxin, gibberellin và cytokinin được sử dụng chủ yếu

    trong nuôi cấy. Còn các chất thuộc nhóm ức chế sinh trưởng gồm có ABA,

    etilen, các hợp chất phenol, các chất ức chế tổng hợp như retardant, các chất

    diệt cỏ… Bên cạnh các chất điều hoà sinh trưởng, người ta còn bổ sung thêm

    các dung dịch hữu cơ có thành phần phức tạp và không xác định như: dịch

    chiết nấm men, nước ép khoai tây, chuối, nước dừa, cazein thuỷ phân… nhằm

    tăng cường sự sinh trưởng và phát triển của mô cấy .

    1.3. Một số nghiên cứu nhân giống in vitro lan Dendrobium

    Phong lan là một trong những loại cây trồng có nhiều thành công nhất

    15

    trong nhân giống vô tính bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào. Trên thế giới

    cũng như tại Việt Nam đã có rất nhiều công trình về nhân nhanh các giống lan

    nhằm bảo tồn và tăng số lượng phục vụ sản xuất. Với việc sử dụng kĩ thuật

    nhân giống đã tạo ra sự phát triển vượt bậc nghề trồng lan ở quy mô lớn.

    1.3.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới

    Tháng 8/2010, Maridass M. và cộng sự đã tiến hành nhân giống in vitro

    phong lan Dendrobium nanum từ nguồn vật liệu ban đầu là thân rễ. Nghiên

    cứu này được đăng trên Tạp chí Công nghệ sinh học quốc tế (2010). Vật liệu

    thân rễ được rửa bằng nước cất, rửa qua ethanol 70% trong 30 giây, tiếp theo

    khử trùng với hyponatri 3% (bổ sung 2 – 3 giọt Tween80 EAC) trong 20 phút

    và sau đó rửa sạch cho 4 – 5 lần bằng nước cất vô trùng. Thân rễ được chẻ ra

    cắt miếng nhỏ (5 mm) và các mảnh rễ được cấy trên môi trường cơ bản của

    MS bổ sung các chất KTST như NAA, BAP và kinetin. Các mẫu hình thành

    protocorm tốt trên môi trường MS + kinetin 1,2μM + NAA 2.0μM. Sau đó

    protocorm phát sinh chồi tốt nhất trên môi trường MS + BAP 0.5μM .

    Bijaya P. và Deepa T. (2012) khi nghiên cứu nhân nhanh giống

    Dendrobium primulinum Lindl. đã nhận thấy: Thông qua việc nuôi cấy các

    đỉnh chồi có kích thước từ 0,3 đến 0,5 mm trên môi trường MS cơ bản và môi

    trường MS bổ sung kết hợp các chất NAA, BAP ở các nồng độ khác nhau,

    16

    các protocorm hình thành đã tạo chồi và rễ. Sau 5 tuần nuôi cấy số lượng chồi

    tăng nhanh nhất trên môi trường MS + BAP 1,5 mg/l + NAA 0,5 mg/l. Trong

    thí nghiệm tạo rễ, rễ được quan sát sau 3 tuần cấy thấy trên môi trường MS +

    IAA 0,5 mg/l, cây lan ra rễ tốt nhất. Khi ra cây trên giá thể đất sạch và rêu

    (dớn) tỷ lệ 2:1 thì gần 70% cây con sống sót .

    Nguyễn Thanh Tùng và cộng sự (2010) đã áp dụng phương pháp nuôi

    cấy lát mỏng tế bào trong nhân giống in vitro cây Hoàng thảo thân gãy

    (Dendrobium aduncum). Trong nghiên cứu của nhóm tác giả này, vật liệu

    khởi đầu là chồi in vitro được cắt lát mỏng theo chiều ngang. Kết quả cho

    thấy mẫu cảm ứng tốt trên môi trường ½ MS + BA 0,5 mg/l và tái sinh tốt

    trên môi trường MS + kinetin 3 mg/l + NAA 0,3 mg/l. Từ protocorm tỷ lệ

    chồi đạt được 5,67 chồi/mẫu [9].

    Nghiên cứu nhân nhanh in vitro giống lan Hoàng thảo phi điệp tím

    --- Bài cũ hơn ---

  • Trồng Lan Hoàng Thảo Lụa Vàng
  • Kinh Nghiệm Trồng Và Chăm Sóc Hoàng Thảo Lá Cong Nở Hoa
  • Cách Phân Biệt Lan Kim Điệp Giấy Và Kim Điệp Nhựa (Kim Điệp Thơm)
  • Lan Rừng Đẹp Kim Điệp Xuân
  • Tìm Hiểu Về Lan Hoàng Thảo Kim Điệp
  • Nhân Giống Cây Hương Thảo Rosemary Bằng Cách Giâm Cành

    --- Bài mới hơn ---

  • Cách Trồng Và Chăm Sóc Cây Phong Lan Trong Chậu Đơn Giản
  • Cách Trồng Hoa Phong Lan Trong Chậu Đơn Giản
  • Trồng Cây Thanh Long Trong Chậu, Bạn Đã Thử Chưa?
  • 6 Mẹo Trồng Cây Giúp Bạn Chiến Thắng Các Màn Game Plants Vs Zombies
  • Cách Trồng Cây Ăn Quả Trong Thùng Xốp
  • Việc nhân giống cây hương thảo được tôi thực hiện vào ngày 27 tháng 1 năm 2022. Phương pháp mà

    tôi sử dụng để nhân giống cây hương thảo là giâm cành. Nếu so sánh với cây hoa hồng thì việc nhân

    giống cây hương thảo khá dễ dàng. Thời gian nhân giống trung bình của cây hương thảo là khoảng 18 – 20

    ngày thì cây hương thảo sẽ phát triển rễ non mới.

    1. Cách nhân giống cây hương thảo bằng phương pháp giâm cành:

    + Chuẩn bị giâm cành

    – Cây hương thảo mà tôi sử dụng để cắt cành sâm có tuổi thọ trung bình một năm.

    Cám ơn bạn Thuận Nguyễn đã tặng chậu hương thảo này!

    – Giá thể dùng để giâm cành cây hương thảo: Xơ dừa đã hoai mục+tro trấu+ đá perlite. Các thành phần trộn đều với tỉ lệ 1:1:1

    – Khi giâm cành tôi chọn các cành đã trưởng thành, thân cây chuyển sang màu xám.

    + Thực hiện giâm cành hương thảo

    – Cắt các cành Hương Thảo với chiều dài mỗi đoạn trung bình khoảng 10 cm.

    – Vát chéo một góc 45 độ ở phần gốc của các hom Hương Thảo.

    – Sau đó, nhúng các cành giâm này vào thuốc kích thích ra rễ. Thời gian nhúng thuốc từ 2 cho tới 3

    giây.

    – Bước kế tiếp ghim các cành hương thảo vào giá thể giâm cành.

    Cây hương thảo giâm cành bao lâu sẽ ra rễ?

    Trung bình sau khi giâm cành từ 18-20 ngày thì các cây hương thảo sẽ phát triển rễ non mới. Khi này có thể tiến hành ra chậu cho cây hương thảo.

    2. Quá trình ra chậu & chăm sóc cho cây hương thảo sau khi giâm cành có rễ

    Khi cây hương thảo giâm cành đã phát triển rễ mạnh thì có thể tiến hành trồng ra chậu. Quá trình trồng được tôi thực hiện như các ảnh bên dưới.

    Vị trí để các cây hương thảo sau khi ra chậu: sau khi đã ra chậu cho các cây hương thảo. Trong tháng đầu tiên tôi để chậu ở nơi có nắng loang lỗ (ánh nắng xuyên qua tán lá các cây hồng leo rọi xuống khu vực để hương thảo) từ 7h sáng đến 11h.

    Toàn bộ quá trình trồng cây hương thảo vào chậu được tôi quay lại ở clip bên dưới:

    3. Chăm sóc cây hương thảo sau khi ra chậu

    + Vị trí đặt cây hương thảo: như đã đề cập bên trên.

    + Tưới nước cho cây hương thảo: Hằng ngày, sáng sớm khi tưới nước cho các cây hoa hồng, tôi sẽ tưới nước cho các chậu hương thảo. Do cây hương thảo để hẳn ngoài trời nên tôi phải tưới hàng ngày để cung cấp đủ nước cho cây. Tôi không tưới vào chiều từ 16h trở về tối. Tưới trễ quá, nước còn đọng lại trên ngọn khi đêm đến có thể làm thối cây.

    + Bón phân cho cây hương thảo: Do cây còn quá nhỏ nên hàng tuần tôi chỉ dùng nước phân dơi ủ pha loãng để tưới cho các chậu hương thảo này.

    Vài anh chị khi vườn có nói rằng sau khi mua trồng vài tháng cây bị thối đen ngọn và chết dần xuống gốc. Các chậu hương thảo thường để ở trong nhà. Nên khi tưới thì để trong nhà tưới luôn. Có thể đây là nguyên nhân. Sau hơn 1 năm trồng loại cây này. Tôi để ý thấy: cây hương thảo thích khô ráo hơn là ẩm ướt. Bỏ lăn lốc ngoài trời, nhiều khi quên tưới, bầu đất khô queo vậy mà cây vẫn sống cầy cầy (dù không xanh tốt). Do đó, để chơi cây hương thảo được lâu hơn. Khi tưới cho cây hương thảo, nên tưới vào buổi sáng và đem cây ra ngoài trời chỗ có nắng, để cây 1 buổi để thân lá khô ráo hẳn đem vào nhà chưng. Và chỉ tưới khi thấy phần giá thể trên chậu đã khô ráo hẳn. Tránh việc tưới cây vào chiều tối hoặc tối. Rất dễ làm cây bị thối đen.

    Cắt tỉa cho cây hương thảo?

    Khi thấy các cây hương thảo sau khi giâm cành, đã ra chậu trông rất mảnh mai và ít tược non. Không biết việc cắt tỉa có kích thích cây ra nhiều tược non hơn như trên cây hoa hồng hay không? Sau khi ra chậu được 15 ngày, tôi đã thử cắt tỉa ngọn cho các chậu hương thảo.

    Kết quả: Việc cắt tỉa ngọn phần nào kích thích cho cây hương thảo ra nhiều tược mới hơn. Nhưng quá trình phát triển này rất chậm chạp có thể đến 20-25 ngày, không như trên cây hoa hồng chỉ mất 7-12 ngày thì cây đã ra tược non mới.

    Thay chậu lớn hơn cho cây hương thảo

    Sau khi đã ra chậu lần đầu tiên cho các cây hương thảo được khoảng 45 ngày. Tôi nhận thấy các chậu hương thảo đã phát triển thêm 1 số tược non mới. Tôi tiến hành sang chậu lớn hơn để cây có thể tiếp tục phát triển nhanh.

    Tìm hiểu thêm về cách chăm sóc cây hương thảo

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cách Trồng Và Chăm Sóc Cây Kim Phát Tài
  • Cách Trồng & Chăm Sóc Cây Kim Phát Tài Trong Nước
  • Kinh Nghiệm Chăm Sóc Cây Kim Phát Tài Ra Hoa
  • Cách Trồng Cây Phát Tài Trong Nước Đơn Giản Tại Nhà
  • Cách Trồng Cây Lộc Vừng Trong Chậu
  • Nhân Giống Đăng Lan (Dendrobium)

    --- Bài mới hơn ---

  • Thay Chậu Rhynchostylis Khi Đang Có Hoa
  • Thay Chậu Opsistylis Surée
  • Rệp Sáp Soft Scales Là Gì?
  • Lưu Ý Gì Khi Trồng Lan Trong Nhà
  • Thiết Lập Nhà Kính (Green House) Cho Lan Ra Sao?
  • Người ta có thể nhân giống các cây lan theo kỹ thuật tân tiến như gieo hạt hay cấy mô. Chúng ta chỉ cần có một chút kiến thức căn bản cũng có thể nhân giống bằng tách nhánh hay cắt cành. Riêng một vài loài lan như Dendrobium và Phaius có thể nhân giống bằng cách cắt khúc.

    Nhân giống đăng lan (Dendrobium)

    Cây lan Úc Dendrobium Big Star (Hohosei 2 x Den. spesiosum) hoa rất lớn mầu tím đỏ với đặc điểm cây xòe ra như mâm sôi . Mỗi năm cây này ra khoảng 20-25 mầm mới. Cây quá lớn để ở phía dưới chiếm nhiều chỗ, nhưng nếu treo lên cả chậu lẫn cây đã gần 100 nhánh, quá nặng vả lại có nhiều thân đã quá già. Những thân này teo tóp lại và không còn lá và đã hết ra hoa, để lại chỉ thêm chật chỗ.

    Sau khi chia cây ra làm nhiều khóm, cắt bỏ những thân cây không còn lá còn rễ. Dùng dao thật sắc cắt thân cây này ra thành từng đọan, mỗi đoạn có 3-4 đốt.

    Phun thuốc Physan 20 để khỏi nhiễm trùng, nhiễm nấm xong rồi để những khúc cây này lên một lớp sơ dừa. Sau đó trải cát lên chiếc khay cao chừng 4-5 phân và để lớp sơ dừa và khúc cây lan trên cát. Để vào chỗ rợp mát và tưới nước cho thật đẫm, cứ vài ngày lại phun nước một lần.

    Khoảng 6 tuần lễ sau, vi lý do sinh tồn, mầm non bắt đầu nứt ra từ các mấu đốt, sau đó mọc rễ và theo luật thiên nhiên chui qua lớp sơ dừa để tìm nước. Từ 8-10 tuần các mầm non này ra lá và rễ đã dài khoảng 4-5 cm.

    Cắt thân cây thành những đoạn ngắn để trồng vào chậu dễ dàng, dùng dao thật sắc để cắt, không làm cho thân cây bị dập. Phun thuốc Physan 20 và trồng vào chậu nhỏ với:

    • 30% vỏ thông vừa.

    • 30% vỏ dừa cũng cỡ hoặc nhỏ hơn vỏ thông.

    • 30% than vụn.

    • 10% perlite

    Phương thức này có thể áp dụng cho các giống Dendrobium khác kể cả Dendrobium speciosum.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Thay Chậu Lan Hồ Điệp (Phalaenopsis)
  • Tưới Nước Cho Lan Như Thế Nào Là Đúng
  • Trồng Lan Với Rêu (Sphagnum Moss)
  • Cách Trồng Lan Trơ Rễ Đơn Giản Mà Hiệu Quả Cao
  • Đánh Bóng Lá Lan Được Thẩm Mỹ Hơn
  • Web hay
  • Links hay
  • Push
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100