【#1】Tổng Hợp Các Loại Lan Thuỷ Tiên (Kiều) Phổ Biến Ở Việt Nam

Bài Viết Chọn Lọc

Ở Việt Nam, nhóm lan Thủy Tiên có 5-6 loài: Thuỷ tiên râu cánh, thuỷ tiên tua, Thuỷ tiên mỡ gà, Thủy tiên tím Huế … Bài viết này sẽ đưa ra 1 số hình ảnh để giúp các bạn phân biệt những loại lan trên 1 cách dễ dàng hơn

Theo Averyanov L. ở Việt Nam gặp những loài Thủy tiên sau (những cây hoàng thảo thuộc tông Kiều (Chrysotoxae)):

1. Dendrobium lindleyi (Vảy rồng): loài có thân ngắn (dưới 10cm), thân chỉ có 1 lá. Hoàng thảo vảy rồng có thể dễ dàng mua được ở ngoài chợ.

2. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng lạp, Mỡ gà): thân dài, nhiều lá, cánh ngoài của hoa màu vàng. Loài này ở miền Nam gặp nhiều.

3. Dendrobium thyrsiflorum (hay Dendrobium densiflorum, Thủy tiên vàng): cánh hoa trừ cánh môi màu trắng, thân nhiều cạnh, toàn bộ cánh môi màu vàng cam. Gặp ở nhiều nơi cả Bắc và Nam Trung Bộ.

4. Dendrobium amabile (Kiều tím, Hoàng thảo duyên dáng): cánh đài màu trắng tím hay trắng hồng, viền cánh môi màu trắng, ở giữa có chấm cam, thân nhiều cạnh.

5. Dendrobium farmeri (Thủy tiên trắng, Kiều trắng): thân vuông 4 cạnh, cánh đài dài gần 20mm, cánh môi ít lông tua lớn, lá kèm hoa dài gần 14mm, hoa bền.

6. Dendrobium palpebrae (cũng gọi là Thủy tiên trắng, hoàng thảo thủy tiên vàng): thân vuông 4 cạnh, cánh đài ngắn 14-17mm, cánh môi có nhiều lông tua dài, lá kèm hoa ngắn 6-8 mm, hoa nhanh tàn.

Như vậy 2 loài Dendrobium thysiflorum và Dendrobium densiflorum, cũng như hai loài Dendrobium farmeri và Dendrobium palpebrae rất gần nhau, nhiều tác giả không tách riêng các loài này.

Tiến Sĩ Averyanov L. không ghi nhận sự có mặt của loài Kiều dẹt (D. sulcatum) ở Việt Nam có lẽ do ông chưa có mẫu cây này trong tự nhiên Việt Nam. Như chúng ta thấy loài này có gặp ở Đà Lạt hoặc ở Sa Pa.

Còn theo dân gian thì chúng ta có các loài lan thủy tiên sau:

1. Dendrobium amabile ( Hoàng thảo Thủy tiên hường, kiều hường, Tím Huế)

2. Dendrobium brymerianum (Hoàng thảo Hoàng Long Vỹ/ Kiều râu/ tua môi)

3. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng thảo Hoàng Lạp, Sơn thủy tiên “Nếu là loại lá dày”)

4. Dendrobium densiflorum – Dendrobium griffithianum (Hoàng thảo Thủy Tiên mỡ gà)

5. Dendrobium fameri (Hoàng thảo Thủy Tiên Vuông)

6. Dendrobium harveyanum (Hoàng thảo Thủy Tiên râu/ tua cánh).

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn)

8. Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum (Hoàng thảo Vẩy rồng)

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

10. Dendrobium sulcatum (Hoàng thảo Thủy Tiên dẹt)

11. Dendrobium thyrsiflorum (Hoàng thảo Thủy tiên cam; thân tròn và dài, lá bản to)

1. Thủy tiên tím – Dendrobium amabile

Cây thuộc loại giả hành lớn, khác với farmeri thân vuông, amabile thân tròn, màu nâu hoặc xanh đen; dài từ 40-100 cm, lá mọc so le từ khoảng giữa thân đến ngọn. Hoa mọc từ gốc lá, có nhiều kiểu hoa

Đặc hữu của Việt nam

Tên Việt: thuỷ tiên hường ,thuỷ tiên tím hay kiều tím

Đồng danh: Den. bronckartii, Callista amabile

Mô tả: Phong lan lá xanh quanh năm, cao 70-90 cm. Chùm hoa buông thõng dài 25-35 cm. Hoa 3-4 cm nở vào cuối Xuân

Nơi mọc: Miền Trung

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nhiều nắng

Cách trồng: treo nơi thoáng mát .Ghép dớn, ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng .

Phát hoa màu tím, cánh trắng họng vàng (Thường gọi là kiều hồng, kiều hường)

Đặc điểm nhận dạng thủy tiên tím: lá hơi thuôn nhọn, rất dày và cứng, thân dài màu nâu đen, thường có 3 đến 4 lá trên thân.

Là họ thủy tiên nên ưa ẩm, trồng nơi có nắng, khi cây đã thuần thì có thể phơi nắng 100%

2. Thủy tiên râu mép, môi tơ – Dendrobium brymerianum

Khác với những họ thủy tiên thông thường, loại này có gốc nhỏ, thân phình ra 1 đoạn sát gốc rồi thuôn tròn, dài lên đến ngọn, có cùng đặc điểm của thủy tiên là lá tập trung ở đỉnh, không rụng lá theo chu kỳ hàng năm, phát hoa thành chùm dài rủ xuống.

Tên Việt: hoàng long vỹ hay hoàng thảo môi râu, môi tua

Đồng danh: Dendrobium histrionicum

Mô tả: Phong lan rụng lá, thân cao chừng 50 cm Hoa nở vào mùa Xuân và mùa Thu, từ 1 đến 5 chiếc rất thơm nhưng mau tàn, to 5-7.5 cm, mọc từ các đốt của thân đã rụng lá

Nơi mọc: Biên giới Hoa Việt

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

Cách trồng: treo nơi thoáng mát. Ghép dớn, ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng.

3. Thủy Tiên Vàng, Hoàng Lạp – Dendrobium chrysotoxum

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Loài này có hoa khoảng tháng 2 (âm lịch), ở Đà Lạt chúng có nhiều hoa hơn và khít nhau hơn ở Tp. HCM.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

4. Thủy Tiên mỡ gà – Dendrobium densiflorum:

Loài này cũng khó ra hoa ở chúng tôi vì chúng ở núi có cao độ cao. Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Cây này khá dễ để nhận ra với thân cây dài. hình vuông với các cạnh chuốt tròn chứ không sắc cạnh như farmeri, vuông đều từ gốc đến ngọn. Bản lá to, rộng, hơi mỏng so với kích thước lá. Cánh hoa vàng, lưỡi vàng, toàn bộ chùm hoa ánh lên sắc vàng rực rỡ, là một loại đáng để sưu tầm.

Tên Việt: Thủy tiên mỡ gà

Đồng danh: Callista densiflora

Mô tả: Phong lan cao khoảng 40-50 cm, có 7-12 đốt, 3-5 lá xanh quanh năm. Hoa to 5 cm, chóng tàn nhưng có hương thơm, nở vào Xuân

Nơi mọc:

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

* Seidenfaden, Phạm Hoàng Hộ và Trần Hợp đều không nói tới cây này, nhưng trong List of Taxa part 3 của CITES và IOSPE đều nói Việt nam có giống này

5. Thủy tiên trắng – Dendrobium farmeri – Kiều trắng, kiều vuông.

Cây cỡ trung bình, gốc nhỏ, thân phình to ở giữa hình vuông, ngọn nhỏ có khoảng 3-5 lá. Lá bền không rụng như những loài thân thòng. Cây thường có xu hướng mọc thẳng lên trên nên thích hợp trồng đứng trong giỏ treo. Hoa mọc thành chùm, cánh trắng họng vàng, có cây cánh tím (loại cánh tím ít xuất hiện ở Việt Nam) không thơm hoặc ít thơm, hoa nhanh nở, tàn trong vòng 5-7 ngày.

Tên Việt: Kiều trắng, kiều vuông.

Đồng danh: Callista densiflora

Mô tả: Phong lan cao chừng 20 cm, thân vuông có 2-4 lá ở ngọn, dò hoa dài 20 cm mọc gần ngọn già trụi lá hoặc ngọn non. Hoa to 5 cm mầu hồng nhạt hay trắng nở vào mùa Xuân.

Nơi mọc:

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

Seidenfaden cho là đồng danh với Den. palpebrae nhưng trong List of taxa part 3 Việt Nam có cả 2 cây.

Den farmeri thuộc loại dễ trồng: Ưa ẩm, cần nhiều ánh sáng. Khi trồng nên chọn giá thể giữ ẩm tốt như xơ dừa, dớn cọng… trồng trong chậu hoặc ghép gỗ, bảng dớn hay chậu dớn đều được, chú ý giữ ẩm thường xuyên vì loại này không có mùa nghỉ.

6. Thủy tiên tua, thủy tiên râu cánh – Dendrobium harveyanum

Thủy tiên tua, thủy tiên râu cánh – Dendrobium harveyanum

Cây thuộc loại trung bình dài 20-40cm, thân tròn màu xanh, có nhiều rãnh khía dọc thân, lá nhỏ, mỏng.

Tên Việt: Thuỷ tiên râu cánh

Đồng danh: Callista harveyana

Mô tả: Phong lan mọc từng khóm nhỏ cao 30-40 cm, lá từ 3-9 chiếc dài độ 9 cm. Dò hoa mọc ở đốt gần ngọn của thân cây rụng lá, dài 15 cm rũ xuống, hoa to 5 cm từ 3-9 chiếc thơm mùi mật. Hoa nở vào mùa Xuân.

Nơi mọc: Đà Lạt, Phú Yên

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nhiều nắng sáng hay chiều

Hoa thường ra thành nhiều chùm trên 1 thân, loại này xứng đáng để đứng trong bộ sưu tầm bởi hình dáng kỳ dị của bông hoa với cánh hoa có nhiều tua ren, lưỡi bông xù, cả chùm hoa màu vàng kim rực rỡ. Tuy nhiên giống như thiếu nữ đỏng đảnh, giống này hơi khó trồng. Ưa ẩm, giá thể cần xốp thoáng như xơ dừa, dớn cục, thích hợip trồng trong chậu đất nung hoặc giỏ treo; ánh sáng nhẹ, khí hậu mát cho đến lạnh.

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn – lan vẩy rắn – lan vẩy cá – vảy cá)

Dễ nhầm với vảy rồng, nhưng vảy cá nhỏ hơn nhiều, thân chỉ bằng đầu ngón tay với 1 lá nhỏ, cứng ở đỉnh. Hoa thường ra đơn 1-2 bông trên 1 mắt hoa, màu vàng đậm, hoa nhỏ hơn vảy rồng.

Hoàng thảo Vẩy rắn thường bị nhầm lẫn với kim điệp thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

còn đây là lan vảy rồng

8. Hoàng thảo vẩy rồng – Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum

Hoàng thảo Vẩy Rồng là loại lan thơm, tuy không nhiều nhưng rất dịu. Vẩy Rồng thường bị nhầm lẫn với kim điệm thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

Phân Biệt Vẩy Rồng và Vẩy Rắn: so sánh thân và cành hoa, thân Vẩy Rồng lớn hơn Vẩy Rắn, Hoa của Vẩy Rồng thành cuống dài 5 – 15 bông (Vẩy Rồng có thể ra được cành 20 bông) Vẩy Rắn thì 1 cành ít bông hơn.

Tên Việt Nam: Hoàng Thảo Vẩy Rồng/ Vẩy Cá

Tên Khoa Học: Dendrobium lindleyi

Mô tả: Lan sống phụ sinh, củ giả áp sát lấy giá thể, dẹt, gồm 3 – 4 đốt phình ở giữa, có khía rãnh dọc, cao 3 – 10cm, rộng 1,5cm. Lá 1 chiếc ở đỉnh, cứng, dày thuôn, dài 10 – 15cm, đầu tròn. Cụm hoa mọc trên đốt củ giả, buông xuống, dài 20 – 30cm có 5 – 15 hoa. Hoa lớn, 3cm, màu vàng tươi, cánh môi tròn, rộng, mép răn reo, màu vàng đậm hơn và màu cam ở giữa.

Phân bố:Cây mọc chủ yếu ở vùng núi từ Bắc qua miền Trung đến vùng núi Nam Trung bộ, và loài này còn phân bố ở Bhutan, Ấn Độ, Mianma, Thái Lan, Trung Quốc. Riêng tại Việt Nam, Vẩy Rồng có mặt ở các địa phương Ba Vì, Lao Bảo, Quảng Trị, Hà Sơn Bình, Đà Lạt, Gia Lai, Kontum.

Các loại giá thể thích hợp: tốt nhất là khúc cây (khô hoặc tươi đều được), kế đến là dớn miếng, ít thấy ai trồng trong chậu hoặc các giá thể khác.

Vẩy Rồng thường ra hoa vào mùa xuân, kéo dài đến đầu mùa hè, khoảng từ tháng 1 cho đến hết tháng 4 ( nhưng thực tế thì đã kìm được thời gian ra hoa đến tháng 7, nhưng thật sự hoa mau tàn và dễ bị héo).

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

Cũng gọi là Thủy tiên trắng: thân vuông 4 cạnh, cánh đài ngắn 14-17mm, cánh môi có nhiều lông tua dài, lá kèm hoa ngắn 6-8 mm, hoa nhanh tàn.

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Loài này có thể ra hoa ở vùng nóng như Tp. HCM vì trong thiên nhiên chúng mọc ở vùng có cao độ tương đối thấp. Trồng trong giỏ gỗ hay buộc vào gốc cây, miếng dớn thì chúng phát triển tốt hơn là trồng trong chậu đất. Cần che bớt nắng và có ẩm cao khi phát triển, cần có khô và lạnh để ra hoa tốt.

10. Thuỷ tiên dẹt – Kiều dẹt – Dendrobium sulcatum

Tên Việt: Kiều dẹt (hay còn gọi là thủy tiên dẹt, hoàng thảo thủy tiên dẹt)

Tên khoa học: Dendrobium sulcatum

Mô tả:

Nở hoa vào mùa xuân với nhiều hoa rộng 2.5cm màu vàng tươi. Hoa có mùi thơm. với nhiều chùm hoa, rủ ngắn thành từng chùm rất đẹp

Phân bố:

Được tìm thấy rất nhiều ở Thái Lan, Lào và Nam Trung Quốc Đông dãy Himalaya ở độ cao từ 500 đến 1000 mét.

Cách trồng:

Dendrobium sulcatum Phát triển tốt với nhiệt độ mát mẻ cần bón trong mùa tăng trưởng. Trong thời gian cuối mùa thu cần tưới nhiềunước cho đến khi chồi mới xuất hiện vào đầu mùa xuân.

Cây ưa ẩm nhưng cần thoáng gốc, nói chung trồng trên bảng dớn hay chậu dớn thì thích hợp hơn, cây không ưa nắng nhiều.

11. Hoàng thảo Thủy tiên cam, Dendrobium thyrsiflorum

Là giống hoa khá đẹp với hoa cánh trắng, lưỡi vàng 1 màu, chùm hoa kín tròn một màu trắng với những đốm vàng lung linh. Thân hơi vuông với nhiều rãnh khía dọc, dài như amabile. Ưa ẩm và thoáng, thích nắng giống như amabile.

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

Tên Việt: Thủy tiên cam

Đồng danh: Callista thyrsiflora; Dendrobium densiflorum var. alboluteum

Mô tả: Phong lan cao 40-50 cm. Lá 5-7 chiếc xanh quanh năm dài rộng 12×4 cm. Chùm hoa mọc ở đốt gần ngọn, dài 15-30 cm có 15 tới 50 hoa to 5 cm, hơi thơm nở vào mùa Xuân.

Nơi mọc: Vinh, Quảng Trị, Lâm Đồng, Đồng Nai

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

Loại này thân tròn hoa có màu giống với Thủy tiên trắng (Dendrobium farmeri – thân vuông) và Thủy tiên Dendrobium palpebrae Lindl (thân vuông).

【#2】11 Loại Lan Thuỷ Tiên Ở Việt Nam

    Dendrobium amabile ( Hoàng thảo Thủy tiên hường (Tím Huế):

Cây thuộc loại giả hành lớn, khác với farmeri thân vuông, amabile thân tròn, màu nâu hoặc xanh đen; dài từ 40-100 cm, lá mọc so le từ khoảng giữa thân đến ngọn. Hoa mọc từ gốc lá, có nhiều kiểu hoa

– Mô tả: Phong lan lá xanh quanh năm, cao 70-90 cm. Chùm hoa buông thõng dài 25-35 cm. Hoa 3-4 cm nở vào cuối Xuân

– Cách trồng:treo nơi thoáng mát .Ghép dớn, ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng .

Phát hoa màu tím, cánh trắng họng vàng (Thường gọi là kiều hồng, kiều hường)

Đặc điểm nhận dạng thủy tiên tím: lá hơi thuôn nhọn, rất dày và cứng, thân dài màu nâu đen, thường có 3 đến 4 lá trên thân.

Là họ thủy tiên nên ưa ẩm, trồng nơi có nắng, khi cây đã thuần thì có thể phơi nắng 100%

2. Dendrobium brymerianum (Hoàng thảo Hoàng Long Vỹ/ Kiều râu/ tua môi)

Khác với những họ thủy tiên thông thường, loại này có gốc nhỏ, thân phình ra 1 đoạn sát gốc rồi thuôn tròn, dài lên đến ngọn, có cùng đặc điểm của thủy tiên là lá tập trung ở đỉnh, không rụng lá theo chu kỳ hàng năm, phát hoa thành chùm dài rủ xuống.

Mô tả: Phong lan rụng lá, thân cao chừng 50 cm Hoa nở vào mùa Xuân và mùa Thu, từ 1 đến 5 chiếc rất thơm nhưng mau tàn, to 5-7.5 cm, mọc từ các đốt của thân đã rụng lá

Cách trồng: treo nơi thoáng mát .Ghép dớn , ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng .

3. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng thảo Hoàng Lạp, Sơn thủy tiên “Nếu là loại lá dày”)

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Loài này có hoa khoảng tháng 2 (âm lịch), ở Đà Lạt chúng có nhiều hoa hơn và khít nhau hơn ở Tp. HCM.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

4. Dendrobium densiflorum – Dendrobium griffithianum (Hoàng thảo Thủy Tiên mỡ gà)

Loài này cũng khó ra hoa ở chúng tôi vì chúng ở núi có cao độ cao. Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Cây này khá dễ để nhận ra với thân cây dài. hình vuông với các cạnh chuốt tròn chứ không sắc cạnh như farmeri, vuông đều từ gốc đến ngọn. Bản lá to, rộng, hơi mỏng so với kích thước lá. Cánh hoa vàng, lưỡi vàng, toàn bộ chùm hoa ánh lên sắc vàng rực rỡ, là một loại đáng để sưu tầm.

Mô tả:Phong lan cao khoảng 40-50 cm, có 7-12 đốt, 3-5 lá xanh quanh năm. Hoa to 5 cm, chóng tàn nhưng có hương thơm, nở vào Xuân

5. Dendrobium fameri (Hoàng thảo Thủy Tiên Vuông)

Cây cỡ trung bình, gốc nhỏ, thân phình to ở giữa hình vuông, ngọn nhỏ có khoảng 3-5 lá. Lá bền không rụng như những loài thân thòng. Cây thường có xu hướng mọc thẳng lên trên nên thích hợp trồng đứng trong giỏ treo. Hoa mọc thành chùm, cánh trắng họng vàng, có cây cánh tím (loại cánh tím ít xuất hiện ở Việt Nam) không thơm hoặc ít thơm, hoa nhanh nở, tàn trong vòng 5-7 ngày.

Mô tả:Phong lan cao chừng 20 cm, thân vuông có 2-4 lá ở ngọn, dò hoa dài 20 cm mọc gần ngọn già trụi lá hoặc ngọn non. Hoa to 5 cm mầu hồng nhạt hay trắng nở vào mùa Xuân.

Den farmeri thuộc loại dễ trồng: Ưa ẩm, cần nhiều ánh sáng. Khi trồng nên chọn giá thể giữ ẩm tốt như xơ dừa, dớn cọng… trồng trong chậu hoặc ghép gỗ, bảng dớn hay chậu dớn đều được, chú ý giữ ẩm thường xuyên vì loại này không có mùa nghỉ.

6. Dendrobium harveyanum (Hoàng thảo Thủy Tiên râu/ tua cánh).

Thủy tiên tua, thủy tiên râu cánh – Dendrobium harveyanum

Cây thuộc loại trung bình dài 20-40cm, thân tròn màu xanh, có nhiều rãnh khía dọc thân, lá nhỏ, mỏng.

Mô tả:Phong lan mọc từng khóm nhỏ cao 30-40 cm, lá từ 3-9 chiếc dài độ 9 cm. Dò hoa mọc ở đốt gần ngọn của thân cây rụng lá, dài 15 cm rũ xuống, hoa to 5 cm từ 3-9 chiếc thơm mùi mật. Hoa nở vào mùa Xuân.

Trồng nơi có nhiều nắng sáng hay chiều

Hoa thường ra thành nhiều chùm trên 1 thân, loại này xứng đáng để đứng trong bộ sưu tầm bởi hình dáng kỳ dị của bông hoa với cánh hoa có nhiều tua ren, lưỡi bông xù, cả chùm hoa màu vàng kim rực rỡ. Tuy nhiên giống như thiếu nữ đỏng đảnh, giống này hơi khó trồng. Ưa ẩm, giá thể cần xốp thoáng như xơ dừa, dớn cục, thích hợip trồng trong chậu đất nung hoặc giỏ treo; ánh sáng nhẹ, khí hậu mát cho đến lạnh.

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn)

Dễ nhầm với vảy rồng, nhưng vảy cá nhỏ hơn nhiều, thân chỉ bằng đầu ngón tay với 1 lá nhỏ, cứng ở đỉnh. Hoa thường ra đơn 1-2 bông trên 1 mắt hoa, màu vàng đậm, hoa nhỏ hơn vảy rồng.

Hoàng thảo Vẩy rắn thường bị nhầm lẫn với kim điệp thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

8. Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum (Hoàng thảo Vẩy rồng)

Hoàng thảo Vẩy Rồng là loại lan thơm, tuy không nhiều nhưng rất dịu. Vẩy Rồng thường bị nhầm lẫn với kim điệm thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

Phân Biệt Vẩy Rồng và Vẩy Rắn: so sánh thân và cành hoa, thân Vẩy Rồng lớn hơn Vẩy Rắn, Hoa của Vẩy Rồng thành cuống dài 5 – 15 bông (Vẩy Rồng có thể ra được cành 20 bông) Vẩy Rắn thì 1 cành ít bông hơn.

Mô tả:Lan sống phụ sinh, củ giả áp sát lấy giá thể, dẹt, gồm 3 – 4 đốt phình ở giữa, có khía rãnh dọc, cao 3 – 10cm, rộng 1,5cm. Lá 1 chiếc ở đỉnh, cứng, dày thuôn, dài 10 – 15cm, đầu tròn. Cụm hoa mọc trên đốt củ giả, buông xuống, dài 20 – 30cm có 5 – 15 hoa. Hoa lớn, 3cm, màu vàng tươi, cánh môi tròn, rộng, mép răn reo, màu vàng đậm hơn và màu cam ở giữa.

Phân bố:Cây mọc chủ yếu ở vùng núi từ Bắc qua miền Trung đến vùng núi Nam Trung bộ, và loài này còn phân bố ở Bhutan, Ấn Độ, Mianma, Thái Lan, Trung Quốc. Riêng tại Việt Nam, Vẩy Rồng có mặt ở các địa phương Ba Vì, Lao Bảo, Quảng Trị, Hà Sơn Bình, Đà Lạt, Gia Lai, Kontum.

Vẩy Rồng thường ra hoa vào mùa xuân, kéo dài đến đầu mùa hè, khoảng từ tháng 1 cho đến hết tháng 4( nhưng thực tế thì đã kìm được thời gian ra hoa đến tháng 7, nhưng thật sự hoa mau tàn và dễ bị héo)

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

cũng gọi là Thủy tiên trắng): thân vuông 4 cạnh, cánh đài ngắn 14-17mm, cánh môi có nhiều lông tua dài, lá kèm hoa ngắn 6-8 mm, hoa nhanh tàn.

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Loài này có thể ra hoa ở vùng nóng như Tp. HCM vì trong thiên nhiên chúng mọc ở vùng có cao độ tương đối thấp. Trồng trong giỏ gỗ hay buộc vào gốc cây, miếng dớn thì chúng phát triển tốt hơn là trồng trong chậu đất. Cần che bớt nắng và có ẩm cao khi phát triển, cần có khô và lạnh để ra hoa tốt.

10. Dendrobium sulcatum (Hoàng thảo Thủy Tiên dẹt)

Nở hoa vào mùa xuân với nhiều hoa rộng 2.5cm màu vàng tươi. Hoa có mùi thơm. với nhiều chùm hoa, rủ ngắn thành từng chùm rất đẹp

Dendrobium sulcatum Phát triển tốt với nhiệt độ mát mẻ cần bón trong mùa tăng trưởng. Trong thời gian cuối mùa thu cần tưới nhiềunước cho đến khi chồi mới xuất hiện vào đầu mùa xuân. Cây ưa ẩm nhưng cần thoáng gốc, nói chung trồng trên bảng dớn hay chậu dớn thì thích hợp hơn, cây không ưa nắng nhiều.

11. Dendrobium thyrsiflorum (Hoàng thảo Thủy tiên cam; thân tròn và dài, lá bản to)

Là giống hoa khá đẹp với hoa cánh trắng, lưỡi vàng 1 màu, chùm hoa kín tròn một màu trắng với những đốm vàng lung linh. Thân hơi vuông với nhiều rãnh khía dọc, dài như amabile. Ưa ẩm và thoáng, thích nắng giống như amabile.

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

Tên Việt: Thủy tiên cam

Đồng danh: Callista thyrsiflora; Dendrobium densiflorum var. alboluteum

Mô tả: Phong lan cao 40-50 cm. Lá 5-7 chiếc xanh quanh năm dài rộng 12×4 cm. Chùm hoa mọc ở đốt gần ngọn, dài 15-30 cm có 15 tới 50 hoa to 5 cm, hơi thơm nở vào mùa Xuân.

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều Loại này thân tròn hoa có màu giống với Thủy tiên trắng (Dendrobium farmeri – thân vuông) và Thủy tiên Dendrobium palpebrae Lindl (thân vuông).

Tham khảo thông tin tại chúng tôi

【#3】Nhận Dạng Một Số Loại Lan Dòng Thủy Tiên

Lan Thủy Tiên thuộc giống Dendrobium, nằm trong tổ Callista mà đặc điểm của chúng là có phát hoa thành chùm cong hay buông thõng xuống với nhiều hoa to, sắp xếp rất duyên dáng, quyến rũ. Lá dài bền, thường không rụng và không có bẹ ôm thân. Ở Việt Nam, nhóm lan Thủy Tiên có 5-6 loài: Thuỷ tiên râu cánh, thuỷ tiên tua, Thuỷ tiên mỡ gà, Thủy tiên tím Huế … Giới thiệu một số loại lan thủy tiên:

1. Dendrobium amabile ( Hoàng thảo Thủy tiên hường (Tím Huế):

2. Dendrobium brymerianum (Hoàng thảo Hoàng Long Vỹ/ Kiều râu/ tua môi):

3. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng thảo Hoàng Lạp, Sơn thủy tiên “Nếu là loại lá dày”)

4. Dendrobium densiflorum – Dendrobium griffithianum (Hoàng thảo Thủy Tiên mỡ gà)

5. Dendrobium fameri (Hoàng thảo Thủy Tiên Vuông)

6. Dendrobium harveyanum (Hoàng thảo Thủy Tiên râu/ tua cánh).

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn)

8. Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum (Hoàng thảo Vẩy rồng)

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

10. Dendrobium sulcatum (Hoàng thảo Thủy Tiên dẹt)

11. Dendrobium thyrsiflorum (Hoàng thảo Thủy tiên cam; thân tròn và dài, lá bản to)

1. Thủy Tiên trắng: (Dedrobium farmeri)

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Loài này có thể ra hoa ở vùng nóng như Tp. HCM vì trong thiên nhiên chúng mọc ở vùng có cao độ tương đối thấp. Trồng trong giỏ gỗ hay buộc vào gốc cây, miếng dớn thì chúng phát triển tốt hơn là trồng trong chậu đất. Cần che bớt nắng và có ẩm cao khi phát triển, cần có khô và lạnh để ra hoa tốt.

Ảnh hoa thủy tiên trắng – Kiều vuông

2. Thủy Tiên vàng: (Dendrobium chrysotoxum):

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Loài này có hoa khoảng tháng 2 (âm lịch), ở Đà Lạt chúng có nhiều hoa hơn và khít nhau hơn ở Tp. HCM.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

Ảnh hoa thủy tiên vàng – Hoàng lạp

3. Thủy Tiên cam: (Dendrobium thyrsiflorum):

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

4. Thủy Tiên mỡ gà: (Dendrobium densiflorum):

Loài này cũng khó ra hoa ở chúng tôi vì chúng ở núi có cao độ cao. Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Ảnh hoa thủy tiên mỡ gà

5. Thủy Tiên hường: (Dendrobium amabile):

Loài này cũng ở vùng núi cao, có thân lỏng khỏng, dài đến 90cm với nhiều luống rãnh. Lá xoan thon, dai, dày, to 12 x 4-7cm. Chùm hoa dài đến 30cm, thòng, xếp hoa thưa như Thủy Tiên trắng nhưng hoa có màu ửng hường với môi vàng, trung tâm cam.

5.1. Thủy tiên (Kiều) hường thông thường:

Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu tím nâu, đen. Bản lá to, dày hoặc mỏng, mọc đối cách, dài chừng 12 cm rộng 5-7 cm, xanh tốt quanh năm. Loại dày lá hoa bền (thời gian hoa nở kéo dài) hơn loại lá mỏng. Phát hoa nhú ra tại gần đỉnh của giả hành, mọc thành chùm dài khoảng 30cm, hoa thưa mầu hồng tím nhạt to 4-5 cm, lưỡi mầu vàng cam, nở vào muộn hơn loài tím Huế (khoảng tháng 6-7) hơi thơm.

Ảnh hoa thủy tiên Hường ( thủy tiên tím )

5.2. Thủy tiên (Kiều) tím Huế:

Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu vàng và xanh lục hoặc vàng nâu), bản lá to, dày, mọc đối cách. Hoa màu tím Huế thẫm màu, nở sớm hơn (khoảng tháng 4-5), hơi thơm.

Ảnh hoa thủy tiên tím

Ngoài ra còn có Den. palpebrae, dạng giống Thủy Tiên trắng nhưng hoa màu vàng và thơm.

Nguồn: Nguyễn Thiện Tịch-ST

【#4】Cẩm Nang Các Loại Hoa Phong Lan Kiều Thủy Tiên

Tổng hợp 11 loại phong lan Kiều Thủy tiên

1. Dendrobium amabile ( Hoàng thảo Thủy tiên hường, kiều hường, Tím Huế)

2. Dendrobium brymerianum (Hoàng thảo Hoàng Long Vỹ/ Kiều râu/ tua môi)

3. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng thảo Hoàng Lạp, Sơn thủy tiên “Nếu là loại lá dày”)

4. Dendrobium densiflorum – Dendrobium griffithianum (Hoàng thảo Thủy Tiên mỡ gà)

5. Dendrobium fameri (Hoàng thảo Thủy Tiên Vuông)

6. Dendrobium harveyanum (Hoàng thảo Thủy Tiên râu/ tua cánh).

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn)

8. Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum (Hoàng thảo Vẩy rồng)

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

10. Dendrobium sulcatum (Hoàng thảo Thủy Tiên dẹt)

11. Dendrobium thyrsiflorum (Hoàng thảo Thủy tiên cam; thân tròn và dài, lá bản to)

Cách nhận biết các loại phong lan kiều thủy tiên

Cây thuộc loại giả hành lớn, khác với farmeri thân vuông, amabile thân tròn, màu nâu hoặc xanh đen; dài từ 40-100 cm, lá mọc so le từ khoảng giữa thân đến ngọn. Hoa mọc từ gốc lá, có nhiều kiểu hoa. Phát hoa màu tím, cánh trắng họng vàng (Thường gọi là phong lan kiều hồng, kiều hường)

Đặc điểm nhận dạng thủy tiên tím: lá hơi thuôn nhọn, rất dày và cứng, thân dài màu nâu đen, thường có 3 đến 4 lá trên thân. Lan kiều tím thuộc loại thân to nhất họ nhà kiều, lá cứng, dày dễ dàng nhận biết.

2. Thủy tiên môi râu – Dendrobium brymerianum

Khác với những họ thủy tiên thông thường, loại này có gốc nhỏ, thân phình ra 1 đoạn sát gốc rồi thuôn tròn, dài lên đến ngọn, có cùng đặc điểm của thủy tiên là lá tập trung ở đỉnh, không rụng lá theo chu kỳ hàng năm, phát hoa thành chùm dài rủ xuống.

Mô tả: Phong lan kiều rụng lá, thân cao chừng 50 cm Hoa nở vào mùa Xuân và mùa Thu, từ 1 đến 5 chiếc rất thơm nhưng mau tàn, to 5-7.5 cm, mọc từ các đốt của thân đã rụng lá

3. Thủy Tiên Hoàng Lạp – Dendrobium chrysotoxum

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

4. Thủy Tiên mỡ gà – Dendrobium densiflorum:

Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Cây này khá dễ để nhận ra với thân cây dài. hình vuông với các cạnh chuốt tròn chứ không sắc cạnh như farmeri, vuông đều từ gốc đến ngọn. Bản lá to, rộng, hơi mỏng so với kích thước lá. Cánh hoa vàng, lưỡi vàng, toàn bộ chùm hoa ánh lên sắc vàng rực rỡ, là một loại đáng để sưu tầm.

5. Thủy tiên trắng – Dendrobium farmeri – Kiều trắng, kiều vuông.

Cây cỡ trung bình, gốc nhỏ, thân phình to ở giữa hình vuông, ngọn nhỏ có khoảng 3-5 lá. Lá bền không rụng như những loài thân thòng. Cây thường có xu hướng mọc thẳng lên trên nên thích hợp trồng đứng trong giỏ treo. Hoa mọc thành chùm, cánh trắng họng vàng, có cây cánh tím (loại cánh tím ít xuất hiện ở Việt Nam) không thơm hoặc ít thơm, hoa nhanh nở, tàn trong vòng 5-7 ngày.

6. Thủy tiên tua, thủy tiên râu cánh – Dendrobium harveyanum

Cây thuộc loại trung bình dài 20-40cm, thân tròn màu xanh, có nhiều rãnh khía dọc thân, lá nhỏ, mỏng. Hoa thường ra thành nhiều chùm trên 1 thân, loại này xứng đáng để đứng trong bộ sưu tầm bởi hình dáng kỳ dị của bông hoa với cánh hoa có nhiều tua ren, lưỡi bông xù, cả chùm hoa màu vàng kim rực rỡ.

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn – lan vẩy rắn – lan vẩy cá – vảy cá)

Dễ nhầm với vảy rồng, nhưng vảy cá nhỏ hơn nhiều, thân chỉ bằng đầu ngón tay với 1 lá nhỏ, cứng ở đỉnh. Hoa thường ra đơn 1-2 bông trên 1 mắt hoa, màu vàng đậm, hoa nhỏ hơn vảy rồng.

Hoàng thảo Vẩy rắn thường bị nhầm lẫn với kim điệp thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

8. Hoàng thảo vẩy rồng – Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum

Hoàng thảo Vẩy Rồng là loại lan thơm, tuy không nhiều nhưng rất dịu. Vẩy Rồng thường bị nhầm lẫn với kim điệm thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

Phân Biệt Vẩy Rồng và Vẩy Rắn: so sánh thân và cành hoa, thân Vẩy Rồng lớn hơn Vẩy Rắn, Hoa của Vẩy Rồng thành cuống dài 5 – 15 bông (Vẩy Rồng có thể ra được cành 20 bông) Vẩy Rắn thì 1 cành ít bông hơn.

10. Thuỷ tiên dẹt – Kiều dẹt – Dendrobium sulcatum

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

Cũng gọi là Thủy tiên trắng: thân vuông 4 cạnh, cánh đài ngắn 14-17mm, cánh môi có nhiều lông tua dài, lá kèm hoa ngắn 6-8 mm, hoa nhanh tàn.

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Nở hoa vào mùa xuân với nhiều hoa rộng 2.5cm màu vàng tươi. Hoa có mùi thơm. với nhiều chùm hoa, rủ ngắn thành từng chùm rất đẹp

11. Hoàng thảo Thủy tiên cam, Dendrobium thyrsiflorum

Là giống hoa khá đẹp với hoa cánh trắng, lưỡi vàng 1 màu, chùm hoa kín tròn một màu trắng với những đốm vàng lung linh. Thân hơi vuông với nhiều rãnh khía dọc, dài như amabile. Ưa ẩm và thoáng, thích nắng giống như amabile.

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

Loại này thân tròn hoa có màu giống với Thủy tiên trắng (Dendrobium farmeri – thân vuông) và Thủy tiên Dendrobium palpebrae Lindl (thân vuông).

【#5】Hoa Lan Sơn Thủy Tiên

Giả hành khi còn non thì có màu xanh nhưng lúc trưởng thành và già hơn thì nó chuyển sang màu vàng và bóng. Độ lớn của giả hành tùy thuộc vào cây phân bổ ở vùng miền nào. Có giống lan Sơn thủy tiên giả hành mập ú mà khúc ngắn nhưng có giống lại nhỏ như cây đũa và dài. Hoặc có những giả hành to ngang với lon bia Heniken nhưng có giống lại chỉ bằng ngón tay.

Để phân biệt được hai giống lan này với nhau rất khó, không thể dựa vào những đặc điểm nhân dạng bên ngoài mà có thể phân biệt được mà chỉ có thể đợi khi hoa nở ra mới có thể nhận biết được đâu là lan sơn thủy tiên, đâu là lan hoàng lạp.

Điểm khác biệt giữa hai loại hoa này đó chính là họng bông hoa. Với lan sơn thủy tiên thì họng hoa có màu đỏ nâu, nâu tím, tím thẫm, tím đỏ hay đỏ thẫm. Còn hoa hoàng lạp lại có màu vàng đặc trưng.

Nếu như bạn muốn mua hoa lan sơn thủy tiên mà sợ nhầm lẫn với lan hoàng lạp thì có thể dựa trên những đặc điểm này của hoa để phân biệt một cách chính xác nhất.

Một số loài hoa lan thủy tiên phổ biến

Thủy Tiên trắng: (Dedrobium farmeri)

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Loài này có thể ra hoa ở vùng nóng như Tp. HCM vì trong thiên nhiên chúng mọc ở vùng có cao độ tương đối thấp. Trồng trong giỏ gỗ hay buộc vào gốc cây, miếng dớn thì chúng phát triển tốt hơn là trồng trong chậu đất. Cần che bớt nắng và có ẩm cao khi phát triển, cần có khô và lạnh để ra hoa tốt.

Thủy Tiên vàng: (Dendrobium chrysotoxum)

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Loài này có hoa khoảng tháng 2 (âm lịch), ở Đà Lạt chúng có nhiều hoa hơn và khít nhau hơn ở Tp. HCM.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

Thủy Tiên cam: (Dendrobium thyrsiflorum)

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

Thủy Tiên mỡ gà: (Dendrobium densiflorum)

Loài này cũng khó ra hoa ở chúng tôi vì chúng ở núi có cao độ cao. Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Thủy Tiên hường: (Dendrobium amabile)

Loài này cũng ở vùng núi cao, có thân lỏng khỏng, dài đến 90cm với nhiều luống rãnh. Lá xoan thon, dai, dày, to 12 x 4-7cm. Chùm hoa dài đến 30cm, thòng, xếp hoa thưa như Thủy Tiên trắng nhưng hoa có màu ửng hường với môi vàng, trung tâm cam.

Thủy tiên (Kiều) hường thông thường

Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu tím nâu, đen. Bản lá to, dày hoặc mỏng, mọc đối cách, dài chừng 12 cm rộng 5-7 cm, xanh tốt quanh năm. Loại dày lá hoa bền (thời gian hoa nở kéo dài) hơn loại lá mỏng. Phát hoa nhú ra tại gần đỉnh của giả hành, mọc thành chùm dài khoảng 30cm, hoa thưa mầu hồng tím nhạt to 4-5 cm, lưỡi mầu vàng cam, nở vào muộn hơn loài tím Huế (khoảng tháng 6-7) hơi thơm.

Thủy tiên (Kiều) tím Huế

Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu vàng và xanh lục hoặc vàng nâu), bản lá to, dày, mọc đối cách. Hoa màu tím Huế thẫm màu, nở sớm hơn (khoảng tháng 4-5), hơi thơm.

Chuẩn bị các nguyên liệu trồng:

– Giống cây lan Sơn thủy tiên

Các bước trồng cây lan Sơn thủy tiên

Nên chọn bụi, khóm còn cứng cáp, xanh, không bị dập nát hay lở loét, lá cây không đóm, rách thủng, càng có nhiều giả hành còn lá thì càng tốt. Khi chọn mua, nên chọn hàng khô, nếu bộ rễ lan đã bị ướt nhách thì khả năng chúng đã được ngâm nước để nặng cân. Mang giống này về trồng tỷ lệ chết rất cao.

Bạn nhớ quan sát mầm gốc, gốc, bộ rễ, lá, tốt nhất nên mua những giỏ lan mà có giả hành thế hệ sau dài và to hơn thế hệ trước.

Thời điểm thích hợp để ghép Sơn thủy tiên:

Thời gian ghép phù hợp nhất là khi mầm non ở gốc còn chưa bụng hay mới nhú và chưa có rễ non. Thế nhưng lúc nào ghép cũng được, quan trọng là bạn phải biết kỹ thuật chăm sóc sao cho đúng. Giả hành con đã có rễ dài thì khi mua về bạn phải chấp nhận là giống này sẽ không cho thêm rễ nữa hay rất khó để mọc rễ mới.

Lũa và gỗ: Chọn giá thể là lũa hay gỗ càng cứng thì càng tốt. Nếu là gỗ thì nên bỏ vỏ đi vì chỉ được 1-2 năm là vỏ sẽ bị mục, lúc đó đây sẽ là nơi sinh trưởng của sâu bọ, ốc sên, nấm khuẩn và khi vỏ không bong ra thì đồng nghĩa cây lan cũng bị bong luôn.

Chậu đất nung: Hoặc bạn cũng có thể chọn giá thể là chậu đất nung nhiều lỗ, trồng lan Sơn thủy tiên trong chậu này cũng được hay cho nó bám bao bọc xung quanh chậu đều được. Bên trong bỏ vỏ thông hay dớn vụn vào.

Dớn cục, dớn bảng cũng là một sự lựa chọn tốt, việc ghép lan lên hai giá thể này tương đối dễ thực hiện, dễ chăm sóc và còn dễ đóng vào thùng xuất đi xa.

Nếu bạn thích sự phá cách, có thể ghép lên gạch đá, ngói, bê tông, đất nung, ống nước…cũng được.

Tuy nhiên với kinh nghiệm cá nhân đã tích lũy từ việc trồng thành công hàng trăm giỏ lan thì tôi khuyên bạn nên trồng bằng đất nung, chậu nhựa hoặc chậu gỗ. Bỏ vào trong là dớn sợi cắt nhỏ hay dớn ổ phụng xé nhỏ, có thể là vỏ thông 2x2cm. Vì Sơn thủy tiên ưa ẩm, giả hành vươn thẳng và vòi hoa lan Sơn thủy tiên cong ra tứ phía. Nên khi ra hoa sẽ trưng bày được ở nhiều nơi, có thể đặt trên bàn, trên giàn, trên ban thờ, giữa sân…

Bạn tiến hành cắt bỏ rễ già đã dập nát, rồi rửa sạch bằng nước lã. Tiếp đến ngâm trong dung dịch Physan tầm 5-20 phút (nếu ngâm quá thời gian sẽ bị hại cây). Bạn có thể thay Physan bằng dung dịch Benkona hay Nano Bạc.

Sau khi ngâm xong, để nơi khô ráo rồi ngâm tiếp trong nước Hùng Nguyễn 6 trong 1 (hay chế phẩm kích cây, kích mầm, chống sốc, B1+Atonik, hoocmôn super Thriver ….) trong vòng 30-60 phút. Nếu ít cây thì có thể xịt thay vì ngâm cũng được.

Trước khi trồng bạn nên xử lý qua giống cây lan để loại bỏ những phần rễ bị hỏng. Sau khi rửa sạch phần rễ cây thì ngâm toàn bộ cây vào dung dịch physan khoảng 15 đến 20 phút. Sau đó để khô ráo toàn bộ phần rễ rồi tiếp tục ngâm trong dung dịch B1 và Atonik để kích thích nảy mầm, chống sốc,..trong vòng 15 phút. Vậy là bạn đang xong công đoạn xử lý giống và có thể đưa vào trồng trong chậu được.

Sau khi ghép xong đặt cây vào chỗ mát, có ánh sáng tầm 50% là được. Mỗi ngày tưới 2 lần vào lúc sáng và chiều. Chờ cho đến khi cây hồi và đã quen với khí hậu rồi thì treo lan Sơn thủy tiên dưới một lớp lưới Đài hoặc Thái. Nên cho lan ăn nắng ngay khi cây còn chưa ra rễ và nảy mầm.

【#6】Nhận Biết Lan Thủy Tiên_Kiều Hiện Có Ở Việt Nam

Ở Việt Nam, nhóm lan Thủy Tiên có 5-6 loài: Thuỷ tiên râu cánh, thuỷ tiên tua, Thuỷ tiên mỡ gà, Thủy tiên tím Huế … Bài viết này sẽ đưa ra 1 số hình ảnh để giúp các bạn phân biệt những loại lan trên 1 cách dễ dàng hơn

Theo Averyanov L. ở Việt Nam gặp những loài Thủy tiên sau (những cây hoàng thảo thuộc tông Kiều (Chrysotoxae)):

1. Dendrobium lindleyi (Vảy rồng): loài có thân ngắn (dưới 10cm), thân chỉ có 1 lá. Hoàng thảo vảy rồng có thể dễ dàng mua được ở ngoài chợ.

2. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng lạp, Mỡ gà): thân dài, nhiều lá, cánh ngoài của hoa màu vàng. Loài này ở miền Nam gặp nhiều.

3. Dendrobium thyrsiflorum (hay Dendrobium densiflorum, Thủy tiên vàng): cánh hoa trừ cánh môi màu trắng, thân nhiều cạnh, toàn bộ cánh môi màu vàng cam. Gặp ở nhiều nơi cả Bắc và Nam Trung Bộ.

4. Dendrobium amabile (Kiều tím, Hoàng thảo duyên dáng): cánh đài màu trắng tím hay trắng hồng, viền cánh môi màu trắng, ở giữa có chấm cam, thân nhiều cạnh.

5. Dendrobium farmeri (Thủy tiên trắng, Kiều trắng): thân vuông 4 cạnh, cánh đài dài gần 20mm, cánh môi ít lông tua lớn, lá kèm hoa dài gần 14mm, hoa bền.

6. Dendrobium palpebrae (cũng gọi là Thủy tiên trắng, hoàng thảo thủy tiên vàng): thân vuông 4 cạnh, cánh đài ngắn 14-17mm, cánh môi có nhiều lông tua dài, lá kèm hoa ngắn 6-8 mm, hoa nhanh tàn.

Như vậy 2 loài Dendrobium thysiflorum và Dendrobium densiflorum, cũng như hai loài Dendrobium farmeri và Dendrobium palpebrae rất gần nhau, nhiều tác giả không tách riêng các loài này.

Tiến Sĩ Averyanov L. không ghi nhận sự có mặt của loài Kiều dẹt (D. sulcatum) ở Việt Nam có lẽ do ông chưa có mẫu cây này trong tự nhiên Việt Nam. Như chúng ta thấy loài này có gặp ở Đà Lạt hoặc ở Sa Pa.

Còn theo dân gian thì chúng ta có các loài lan thủy tiên sau:

1. Dendrobium amabile ( Hoàng thảo Thủy tiên hường, kiều hường, Tím Huế)

2. Dendrobium brymerianum (Hoàng thảo Hoàng Long Vỹ/ Kiều râu/ tua môi)

3. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng thảo Hoàng Lạp, Sơn thủy tiên “Nếu là loại lá dày”)

4. Dendrobium densiflorum – Dendrobium griffithianum (Hoàng thảo Thủy Tiên mỡ gà)

5. Dendrobium fameri (Hoàng thảo Thủy Tiên Vuông)

6. Dendrobium harveyanum (Hoàng thảo Thủy Tiên râu/ tua cánh).

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn)

8. Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum (Hoàng thảo Vẩy rồng)

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

10. Dendrobium sulcatum (Hoàng thảo Thủy Tiên dẹt)

11. Dendrobium thyrsiflorum (Hoàng thảo Thủy tiên cam; thân tròn và dài, lá bản to)

1. Thủy tiên tím – Dendrobium amabile

Cây thuộc loại giả hành lớn, khác với farmeri thân vuông, amabile thân tròn, màu nâu hoặc xanh đen; dài từ 40-100 cm, lá mọc so le từ khoảng giữa thân đến ngọn. Hoa mọc từ gốc lá, có nhiều kiểu hoa

Đặc hữu của Việt nam

Tên Việt: thuỷ tiên hường ,thuỷ tiên tím hay kiều tím

Đồng danh: Den. bronckartii, Callista amabile

Mô tả: Phong lan lá xanh quanh năm, cao 70-90 cm. Chùm hoa buông thõng dài 25-35 cm. Hoa 3-4 cm nở vào cuối Xuân

Nơi mọc: Miền Trung

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nhiều nắng

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

Cách trồng: treo nơi thoáng mát .Ghép dớn, ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng .

Phát hoa màu tím, cánh trắng họng vàng (Thường gọi là kiều hồng, kiều hường)

Đặc điểm nhận dạng thủy tiên tím: lá hơi thuôn nhọn, rất dày và cứng, thân dài màu nâu đen, thường có 3 đến 4 lá trên thân.

Là họ thủy tiên nên ưa ẩm, trồng nơi có nắng, khi cây đã thuần thì có thể phơi nắng 100%

2. Thủy tiên râu mép, môi tơ – Dendrobium brymerianum

Khác với những họ thủy tiên thông thường, loại này có gốc nhỏ, thân phình ra 1 đoạn sát gốc rồi thuôn tròn, dài lên đến ngọn, có cùng đặc điểm của thủy tiên là lá tập trung ở đỉnh, không rụng lá theo chu kỳ hàng năm, phát hoa thành chùm dài rủ xuống.

Tên Việt: hoàng long vỹ hay hoàng thảo môi râu, môi tua

Đồng danh: Dendrobium histrionicum

Mô tả: Phong lan rụng lá, thân cao chừng 50 cm Hoa nở vào mùa Xuân và mùa Thu, từ 1 đến 5 chiếc rất thơm nhưng mau tàn, to 5-7.5 cm, mọc từ các đốt của thân đã rụng lá

Nơi mọc: Biên giới Hoa Việt

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

Cách trồng: treo nơi thoáng mát. Ghép dớn, ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng.

3. Thủy Tiên Vàng, Hoàng Lạp – Dendrobium chrysotoxum

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Loài này có hoa khoảng tháng 2 (âm lịch), ở Đà Lạt chúng có nhiều hoa hơn và khít nhau hơn ở Tp. HCM.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

4. Thủy Tiên mỡ gà – Dendrobium densiflorum:

Loài này cũng khó ra hoa ở Vitagrowthheight.com vì chúng ở núi có cao độ cao. Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Cây này khá dễ để nhận ra với thân cây dài. hình vuông với các cạnh chuốt tròn chứ không sắc cạnh như farmeri, vuông đều từ gốc đến ngọn. Bản lá to, rộng, hơi mỏng so với kích thước lá. Cánh hoa vàng, lưỡi vàng, toàn bộ chùm hoa ánh lên sắc vàng rực rỡ, là một loại đáng để sưu tầm.

Tên Việt: Thủy tiên mỡ gà

Đồng danh: Callista densiflora

Mô tả: Phong lan cao khoảng 40-50 cm, có 7-12 đốt, 3-5 lá xanh quanh năm. Hoa to 5 cm, chóng tàn nhưng có hương thơm, nở vào Xuân

Nơi mọc:

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

* Seidenfaden, Phạm Hoàng Hộ và Trần Hợp đều không nói tới cây này, nhưng trong List of Taxa part 3 của CITES và IOSPE đều nói Việt nam có giống này

5. Thủy tiên trắng – Dendrobium farmeri – Kiều trắng, kiều vuông.

Cây cỡ trung bình, gốc nhỏ, thân phình to ở giữa hình vuông, ngọn nhỏ có khoảng 3-5 lá. Lá bền không rụng như những loài thân thòng. Cây thường có xu hướng mọc thẳng lên trên nên thích hợp trồng đứng trong giỏ treo. Hoa mọc thành chùm, cánh trắng họng vàng, có cây cánh tím (loại cánh tím ít xuất hiện ở Việt Nam) không thơm hoặc ít thơm, hoa nhanh nở, tàn trong vòng 5-7 ngày.

Tên Việt: Kiều trắng, kiều vuông.

Đồng danh: Callista densiflora

Mô tả: Phong lan cao chừng 20 cm, thân vuông có 2-4 lá ở ngọn, dò hoa dài 20 cm mọc gần ngọn già trụi lá hoặc ngọn non. Hoa to 5 cm mầu hồng nhạt hay trắng nở vào mùa Xuân.

Nơi mọc:

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%* Rất dễ nhầm lẫn với cây Den. palpebrae (thân cao hơn) và Den thyrsiflorum thân tròn và cao hơn nhiều

Seidenfaden cho là đồng danh với Den. palpebrae nhưng trong List of taxa part 3 Việt Nam có cả 2 cây.

Den farmeri thuộc loại dễ trồng: Ưa ẩm, cần nhiều ánh sáng. Khi trồng nên chọn giá thể giữ ẩm tốt như xơ dừa, dớn cọng… trồng trong chậu hoặc ghép gỗ, bảng dớn hay chậu dớn đều được, chú ý giữ ẩm thường xuyên vì loại này không có mùa nghỉ.

6. Thủy tiên tua, thủy tiên râu cánh – Dendrobium harveyanum

Thủy tiên tua, thủy tiên râu cánh – Dendrobium harveyanum

Cây thuộc loại trung bình dài 20-40cm, thân tròn màu xanh, có nhiều rãnh khía dọc thân, lá nhỏ, mỏng.

Tên Việt: Thuỷ tiên râu cánh

Đồng danh: Callista harveyana

Mô tả: Phong lan mọc từng khóm nhỏ cao 30-40 cm, lá từ 3-9 chiếc dài độ 9 cm. Dò hoa mọc ở đốt gần ngọn của thân cây rụng lá, dài 15 cm rũ xuống, hoa to 5 cm từ 3-9 chiếc thơm mùi mật. Hoa nở vào mùa Xuân.

Nơi mọc: Đà Lạt, Phú Yên

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nhiều nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

Hoa thường ra thành nhiều chùm trên 1 thân, loại này xứng đáng để đứng trong bộ sưu tầm bởi hình dáng kỳ dị của bông hoa với cánh hoa có nhiều tua ren, lưỡi bông xù, cả chùm hoa màu vàng kim rực rỡ. Tuy nhiên giống như thiếu nữ đỏng đảnh, giống này hơi khó trồng. Ưa ẩm, giá thể cần xốp thoáng như xơ dừa, dớn cục, thích hợip trồng trong chậu đất nung hoặc giỏ treo; ánh sáng nhẹ, khí hậu mát cho đến lạnh.

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn – lan vẩy rắn – lan vẩy cá – vảy cá)

Dễ nhầm với vảy rồng, nhưng vảy cá nhỏ hơn nhiều, thân chỉ bằng đầu ngón tay với 1 lá nhỏ, cứng ở đỉnh. Hoa thường ra đơn 1-2 bông trên 1 mắt hoa, màu vàng đậm, hoa nhỏ hơn vảy rồng.

Hoàng thảo Vẩy rắn thường bị nhầm lẫn với kim điệp thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

còn đây là lan vảy rồng

8. Hoàng thảo vẩy rồng – Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum

Hoàng thảo Vẩy Rồng là loại lan thơm, tuy không nhiều nhưng rất dịu. Vẩy Rồng thường bị nhầm lẫn với kim điệm thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

Phân Biệt Vẩy Rồng và Vẩy Rắn: so sánh thân và cành hoa, thân Vẩy Rồng lớn hơn Vẩy Rắn, Hoa của Vẩy Rồng thành cuống dài 5 – 15 bông (Vẩy Rồng có thể ra được cành 20 bông) Vẩy Rắn thì 1 cành ít bông hơn.

Tên Việt Nam: Hoàng Thảo Vẩy Rồng/ Vẩy Cá

Tên Khoa Học: Dendrobium lindleyi

Mô tả: Lan sống phụ sinh, củ giả áp sát lấy giá thể, dẹt, gồm 3 – 4 đốt phình ở giữa, có khía rãnh dọc, cao 3 – 10cm, rộng 1,5cm. Lá 1 chiếc ở đỉnh, cứng, dày thuôn, dài 10 – 15cm, đầu tròn. Cụm hoa mọc trên đốt củ giả, buông xuống, dài 20 – 30cm có 5 – 15 hoa. Hoa lớn, 3cm, màu vàng tươi, cánh môi tròn, rộng, mép răn reo, màu vàng đậm hơn và màu cam ở giữa.

Phân bố:Cây mọc chủ yếu ở vùng núi từ Bắc qua miền Trung đến vùng núi Nam Trung bộ, và loài này còn phân bố ở Bhutan, Ấn Độ, Mianma, Thái Lan, Trung Quốc. Riêng tại Việt Nam, Vẩy Rồng có mặt ở các địa phương Ba Vì, Lao Bảo, Quảng Trị, Hà Sơn Bình, Đà Lạt, Gia Lai, Kontum.

Các loại giá thể thích hợp: tốt nhất là khúc cây (khô hoặc tươi đều được), kế đến là dớn miếng, ít thấy ai trồng trong chậu hoặc các giá thể khác.

Vẩy Rồng thường ra hoa vào mùa xuân, kéo dài đến đầu mùa hè, khoảng từ tháng 1 cho đến hết tháng 4( nhưng thực tế thì đã kìm được thời gian ra hoa đến tháng 7, nhưng thật sự hoa mau tàn và dễ bị héo).

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

Cũng gọi là Thủy tiên trắng: thân vuông 4 cạnh, cánh đài ngắn 14-17mm, cánh môi có nhiều lông tua dài, lá kèm hoa ngắn 6-8 mm, hoa nhanh tàn.

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Loài này có thể ra hoa ở vùng nóng như Tp. HCM vì trong thiên nhiên chúng mọc ở vùng có cao độ tương đối thấp. Trồng trong giỏ gỗ hay buộc vào gốc cây, miếng dớn thì chúng phát triển tốt hơn là trồng trong chậu đất. Cần che bớt nắng và có ẩm cao khi phát triển, cần có khô và lạnh để ra hoa tốt.

10. Thuỷ tiên dẹt – Kiều dẹt – Dendrobium sulcatum

Tên Việt: Kiều dẹt (hay còn gọi là thủy tiên dẹt, hoàng thảo thủy tiên dẹt)

Tên khoa học: Dendrobium sulcatum

Mô tả:

Nở hoa vào mùa xuân với nhiều hoa rộng 2.5cm màu vàng tươi. Hoa có mùi thơm. với nhiều chùm hoa, rủ ngắn thành từng chùm rất đẹp

Phân bố:

Được tìm thấy rất nhiều ở Thái Lan, Lào và Nam Trung Quốc Đông dãy Himalaya ở độ cao từ 500 đến 1000 mét.

Cách trồng:

Dendrobium sulcatum Phát triển tốt với nhiệt độ mát mẻ cần bón trong mùa tăng trưởng. Trong thời gian cuối mùa thu cần tưới nhiềunước cho đến khi chồi mới xuất hiện vào đầu mùa xuân.

Cây ưa ẩm nhưng cần thoáng gốc, nói chung trồng trên bảng dớn hay chậu dớn thì thích hợp hơn, cây không ưa nắng nhiều.

11. Hoàng thảo Thủy tiên cam, Dendrobium thyrsiflorum

Là giống hoa khá đẹp với hoa cánh trắng, lưỡi vàng 1 màu, chùm hoa kín tròn một màu trắng với những đốm vàng lung linh. Thân hơi vuông với nhiều rãnh khía dọc, dài như amabile. Ưa ẩm và thoáng, thích nắng giống như amabile.

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

Tên Việt: Thủy tiên cam

Đồng danh: Callista thyrsiflora; Dendrobium densiflorum var. alboluteum

Mô tả: Phong lan cao 40-50 cm. Lá 5-7 chiếc xanh quanh năm dài rộng 12×4 cm. Chùm hoa mọc ở đốt gần ngọn, dài 15-30 cm có 15 tới 50 hoa to 5 cm, hơi thơm nở vào mùa Xuân.

Nơi mọc: Vinh, Quảng Trị, Lâm Đồng, Đồng Nai

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

Loại này thân tròn hoa có màu giống với Thủy tiên trắng (Dendrobium farmeri – thân vuông) và Thủy tiên Dendrobium palpebrae Lindl (thân vuông).

【#7】Phân Biệt Các Loài Lan Thủy Tiên

Ở Việt Nam, nhóm lan Thủy Tiên có 5-6 loài: Thuỷ tiên râu cánh, thuỷ tiên tua, Thuỷ tiên mỡ gà, Thủy tiên tím Huế … Bài viết này sẽ đưa ra 1 số hình ảnh để giúp các bạn phân biệt những loại lan trên 1 cách dễ dàng hơn

Theo Averyanov L. ở Việt Nam gặp những loài Thủy tiên sau (những cây hoàng thảo thuộc tông Kiều (Chrysotoxae)):

1. Dendrobium lindleyi (Vảy rồng): loài có thân ngắn (dưới 10cm), thân chỉ có 1 lá. Hoàng thảo vảy rồng có thể dễ dàng mua được ở ngoài chợ.

2. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng lạp, Mỡ gà): thân dài, nhiều lá, cánh ngoài của hoa màu vàng. Loài này ở miền Nam gặp nhiều.

3. Dendrobium thyrsiflorum (hay Dendrobium densiflorum, Thủy tiên vàng): cánh hoa trừ cánh môi màu trắng, thân nhiều cạnh, toàn bộ cánh môi màu vàng cam. Gặp ở nhiều nơi cả Bắc và Nam Trung Bộ.

4. Dendrobium amabile (Kiều tím, Hoàng thảo duyên dáng): cánh đài màu trắng tím hay trắng hồng, viền cánh môi màu trắng, ở giữa có chấm cam, thân nhiều cạnh.

5. Dendrobium farmeri (Thủy tiên trắng, Kiều trắng): thân vuông 4 cạnh, cánh đài dài gần 20mm, cánh môi ít lông tua lớn, lá kèm hoa dài gần 14mm, hoa bền.

6. Dendrobium palpebrae (cũng gọi là Thủy tiên trắng, hoàng thảo thủy tiên vàng): thân vuông 4 cạnh, cánh đài ngắn 14-17mm, cánh môi có nhiều lông tua dài, lá kèm hoa ngắn 6-8 mm, hoa nhanh tàn.

Như vậy 2 loài Dendrobium thysiflorum và Dendrobium densiflorum, cũng như hai loài Dendrobium farmeri và Dendrobium palpebrae rất gần nhau, nhiều tác giả không tách riêng các loài này.

Tiến Sĩ Averyanov L. không ghi nhận sự có mặt của loài Kiều dẹt (D. sulcatum) ở Việt Nam có lẽ do ông chưa có mẫu cây này trong tự nhiên Việt Nam. Như chúng ta thấy loài này có gặp ở Đà Lạt hoặc ở Sa Pa.

Còn theo dân gian thì chúng ta có các loài lan thủy tiên sau:

1. Dendrobium amabile ( Hoàng thảo Thủy tiên hường, kiều hường, Tím Huế)

2. Dendrobium brymerianum (Hoàng thảo Hoàng Long Vỹ/ Kiều râu/ tua môi)

3. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng thảo Hoàng Lạp, Sơn thủy tiên “Nếu là loại lá dày”)

4. Dendrobium densiflorum – Dendrobium griffithianum (Hoàng thảo Thủy Tiên mỡ gà)

5. Dendrobium fameri (Hoàng thảo Thủy Tiên Vuông)

6. Dendrobium harveyanum (Hoàng thảo Thủy Tiên râu/ tua cánh).

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn)

8. Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum (Hoàng thảo Vẩy rồng)

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

10. Dendrobium sulcatum (Hoàng thảo Thủy Tiên dẹt)

11. Dendrobium thyrsiflorum (Hoàng thảo Thủy tiên cam; thân tròn và dài, lá bản to)

1. Thủy tiên tím – Dendrobium amabile

Cây thuộc loại giả hành lớn, khác với farmeri thân vuông, amabile thân tròn, màu nâu hoặc xanh đen; dài từ 40-100 cm, lá mọc so le từ khoảng giữa thân đến ngọn. Hoa mọc từ gốc lá, có nhiều kiểu hoa

Đặc hữu của Việt nam

Tên Việt: thuỷ tiên hường ,thuỷ tiên tím hay kiều tím

Đồng danh: Den. bronckartii, Callista amabile

Mô tả: Phong lan lá xanh quanh năm, cao 70-90 cm. Chùm hoa buông thõng dài 25-35 cm. Hoa 3-4 cm nở vào cuối Xuân

Nơi mọc: Miền Trung

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nhiều nắng

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

Cách trồng: treo nơi thoáng mát .Ghép dớn, ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng .

Phát hoa màu tím, cánh trắng họng vàng (Thường gọi là kiều hồng, kiều hường)

Đặc điểm nhận dạng thủy tiên tím: lá hơi thuôn nhọn, rất dày và cứng, thân dài màu nâu đen, thường có 3 đến 4 lá trên thân.

Là họ thủy tiên nên ưa ẩm, trồng nơi có nắng, khi cây đã thuần thì có thể phơi nắng 100%

2. Thủy tiên râu mép, môi tơ – Dendrobium brymerianum

Khác với những họ thủy tiên thông thường, loại này có gốc nhỏ, thân phình ra 1 đoạn sát gốc rồi thuôn tròn, dài lên đến ngọn, có cùng đặc điểm của thủy tiên là lá tập trung ở đỉnh, không rụng lá theo chu kỳ hàng năm, phát hoa thành chùm dài rủ xuống.

Tên Việt: hoàng long vỹ hay hoàng thảo môi râu, môi tua

Đồng danh: Dendrobium histrionicum

Mô tả: Phong lan rụng lá, thân cao chừng 50 cm Hoa nở vào mùa Xuân và mùa Thu, từ 1 đến 5 chiếc rất thơm nhưng mau tàn, to 5-7.5 cm, mọc từ các đốt của thân đã rụng lá

Nơi mọc: Biên giới Hoa Việt

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

Cách trồng: treo nơi thoáng mát. Ghép dớn, ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng.

3. Thủy Tiên Vàng, Hoàng Lạp – Dendrobium chrysotoxum

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Loài này có hoa khoảng tháng 2 (âm lịch), ở Đà Lạt chúng có nhiều hoa hơn và khít nhau hơn ở Tp. HCM.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

4. Thủy Tiên mỡ gà – Dendrobium densiflorum:

Loài này cũng khó ra hoa ở Vitagrowthheight.com vì chúng ở núi có cao độ cao. Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Cây này khá dễ để nhận ra với thân cây dài. hình vuông với các cạnh chuốt tròn chứ không sắc cạnh như farmeri, vuông đều từ gốc đến ngọn. Bản lá to, rộng, hơi mỏng so với kích thước lá. Cánh hoa vàng, lưỡi vàng, toàn bộ chùm hoa ánh lên sắc vàng rực rỡ, là một loại đáng để sưu tầm.

Tên Việt: Thủy tiên mỡ gà

Đồng danh: Callista densiflora

Mô tả: Phong lan cao khoảng 40-50 cm, có 7-12 đốt, 3-5 lá xanh quanh năm. Hoa to 5 cm, chóng tàn nhưng có hương thơm, nở vào Xuân

Nơi mọc:

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

* Seidenfaden, Phạm Hoàng Hộ và Trần Hợp đều không nói tới cây này, nhưng trong List of Taxa part 3 của CITES và IOSPE đều nói Việt nam có giống này

5. Thủy tiên trắng – Dendrobium farmeri – Kiều trắng, kiều vuông.

Cây cỡ trung bình, gốc nhỏ, thân phình to ở giữa hình vuông, ngọn nhỏ có khoảng 3-5 lá. Lá bền không rụng như những loài thân thòng. Cây thường có xu hướng mọc thẳng lên trên nên thích hợp trồng đứng trong giỏ treo. Hoa mọc thành chùm, cánh trắng họng vàng, có cây cánh tím (loại cánh tím ít xuất hiện ở Việt Nam) không thơm hoặc ít thơm, hoa nhanh nở, tàn trong vòng 5-7 ngày.

Tên Việt: Kiều trắng, kiều vuông.

Đồng danh: Callista densiflora

Mô tả: Phong lan cao chừng 20 cm, thân vuông có 2-4 lá ở ngọn, dò hoa dài 20 cm mọc gần ngọn già trụi lá hoặc ngọn non. Hoa to 5 cm mầu hồng nhạt hay trắng nở vào mùa Xuân.

Nơi mọc:

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%* Rất dễ nhầm lẫn với cây Den. palpebrae (thân cao hơn) và Den thyrsiflorum thân tròn và cao hơn nhiều

Seidenfaden cho là đồng danh với Den. palpebrae nhưng trong List of taxa part 3 Việt Nam có cả 2 cây.

Den farmeri thuộc loại dễ trồng: Ưa ẩm, cần nhiều ánh sáng. Khi trồng nên chọn giá thể giữ ẩm tốt như xơ dừa, dớn cọng… trồng trong chậu hoặc ghép gỗ, bảng dớn hay chậu dớn đều được, chú ý giữ ẩm thường xuyên vì loại này không có mùa nghỉ.

6. Thủy tiên tua, thủy tiên râu cánh – Dendrobium harveyanum

Thủy tiên tua, thủy tiên râu cánh – Dendrobium harveyanum

Cây thuộc loại trung bình dài 20-40cm, thân tròn màu xanh, có nhiều rãnh khía dọc thân, lá nhỏ, mỏng.

Tên Việt: Thuỷ tiên râu cánh

Đồng danh: Callista harveyana

Mô tả: Phong lan mọc từng khóm nhỏ cao 30-40 cm, lá từ 3-9 chiếc dài độ 9 cm. Dò hoa mọc ở đốt gần ngọn của thân cây rụng lá, dài 15 cm rũ xuống, hoa to 5 cm từ 3-9 chiếc thơm mùi mật. Hoa nở vào mùa Xuân.

Nơi mọc: Đà Lạt, Phú Yên

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nhiều nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

Hoa thường ra thành nhiều chùm trên 1 thân, loại này xứng đáng để đứng trong bộ sưu tầm bởi hình dáng kỳ dị của bông hoa với cánh hoa có nhiều tua ren, lưỡi bông xù, cả chùm hoa màu vàng kim rực rỡ. Tuy nhiên giống như thiếu nữ đỏng đảnh, giống này hơi khó trồng. Ưa ẩm, giá thể cần xốp thoáng như xơ dừa, dớn cục, thích hợip trồng trong chậu đất nung hoặc giỏ treo; ánh sáng nhẹ, khí hậu mát cho đến lạnh.

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn – lan vẩy rắn – lan vẩy cá – vảy cá)

Dễ nhầm với vảy rồng, nhưng vảy cá nhỏ hơn nhiều, thân chỉ bằng đầu ngón tay với 1 lá nhỏ, cứng ở đỉnh. Hoa thường ra đơn 1-2 bông trên 1 mắt hoa, màu vàng đậm, hoa nhỏ hơn vảy rồng.

Hoàng thảo Vẩy rắn thường bị nhầm lẫn với kim điệp thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

còn đây là lan vảy rồng

8. Hoàng thảo vẩy rồng – Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum

Hoàng thảo Vẩy Rồng là loại lan thơm, tuy không nhiều nhưng rất dịu. Vẩy Rồng thường bị nhầm lẫn với kim điệm thường – Den capillipes vì hoa giống nhau, nhưng thân khác nhau. ngoài ra Vẩy Rồng cũng dễ nhầm lẫn với Vẩy Rắn – Den. jenkinsii nhiều người dễ lầm nhất với loại này.

Phân Biệt Vẩy Rồng và Vẩy Rắn: so sánh thân và cành hoa, thân Vẩy Rồng lớn hơn Vẩy Rắn, Hoa của Vẩy Rồng thành cuống dài 5 – 15 bông (Vẩy Rồng có thể ra được cành 20 bông) Vẩy Rắn thì 1 cành ít bông hơn.

Tên Việt Nam: Hoàng Thảo Vẩy Rồng/ Vẩy Cá

Tên Khoa Học: Dendrobium lindleyi

Mô tả: Lan sống phụ sinh, củ giả áp sát lấy giá thể, dẹt, gồm 3 – 4 đốt phình ở giữa, có khía rãnh dọc, cao 3 – 10cm, rộng 1,5cm. Lá 1 chiếc ở đỉnh, cứng, dày thuôn, dài 10 – 15cm, đầu tròn. Cụm hoa mọc trên đốt củ giả, buông xuống, dài 20 – 30cm có 5 – 15 hoa. Hoa lớn, 3cm, màu vàng tươi, cánh môi tròn, rộng, mép răn reo, màu vàng đậm hơn và màu cam ở giữa.

Phân bố:Cây mọc chủ yếu ở vùng núi từ Bắc qua miền Trung đến vùng núi Nam Trung bộ, và loài này còn phân bố ở Bhutan, Ấn Độ, Mianma, Thái Lan, Trung Quốc. Riêng tại Việt Nam, Vẩy Rồng có mặt ở các địa phương Ba Vì, Lao Bảo, Quảng Trị, Hà Sơn Bình, Đà Lạt, Gia Lai, Kontum.

Các loại giá thể thích hợp: tốt nhất là khúc cây (khô hoặc tươi đều được), kế đến là dớn miếng, ít thấy ai trồng trong chậu hoặc các giá thể khác.

Vẩy Rồng thường ra hoa vào mùa xuân, kéo dài đến đầu mùa hè, khoảng từ tháng 1 cho đến hết tháng 4( nhưng thực tế thì đã kìm được thời gian ra hoa đến tháng 7, nhưng thật sự hoa mau tàn và dễ bị héo).

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

Cũng gọi là Thủy tiên trắng: thân vuông 4 cạnh, cánh đài ngắn 14-17mm, cánh môi có nhiều lông tua dài, lá kèm hoa ngắn 6-8 mm, hoa nhanh tàn.

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Loài này có thể ra hoa ở vùng nóng như Tp. HCM vì trong thiên nhiên chúng mọc ở vùng có cao độ tương đối thấp. Trồng trong giỏ gỗ hay buộc vào gốc cây, miếng dớn thì chúng phát triển tốt hơn là trồng trong chậu đất. Cần che bớt nắng và có ẩm cao khi phát triển, cần có khô và lạnh để ra hoa tốt.

10. Thuỷ tiên dẹt – Kiều dẹt – Dendrobium sulcatum

Tên Việt: Kiều dẹt (hay còn gọi là thủy tiên dẹt, hoàng thảo thủy tiên dẹt)

Tên khoa học: Dendrobium sulcatum

Mô tả:

Nở hoa vào mùa xuân với nhiều hoa rộng 2.5cm màu vàng tươi. Hoa có mùi thơm. với nhiều chùm hoa, rủ ngắn thành từng chùm rất đẹp

Phân bố:

Được tìm thấy rất nhiều ở Thái Lan, Lào và Nam Trung Quốc Đông dãy Himalaya ở độ cao từ 500 đến 1000 mét.

Cách trồng:

Dendrobium sulcatum Phát triển tốt với nhiệt độ mát mẻ cần bón trong mùa tăng trưởng. Trong thời gian cuối mùa thu cần tưới nhiềunước cho đến khi chồi mới xuất hiện vào đầu mùa xuân.

Cây ưa ẩm nhưng cần thoáng gốc, nói chung trồng trên bảng dớn hay chậu dớn thì thích hợp hơn, cây không ưa nắng nhiều.

11. Hoàng thảo Thủy tiên cam, Dendrobium thyrsiflorum

Là giống hoa khá đẹp với hoa cánh trắng, lưỡi vàng 1 màu, chùm hoa kín tròn một màu trắng với những đốm vàng lung linh. Thân hơi vuông với nhiều rãnh khía dọc, dài như amabile. Ưa ẩm và thoáng, thích nắng giống như amabile.

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

Tên Việt: Thủy tiên cam

Đồng danh: Callista thyrsiflora; Dendrobium densiflorum var. alboluteum

Mô tả: Phong lan cao 40-50 cm. Lá 5-7 chiếc xanh quanh năm dài rộng 12×4 cm. Chùm hoa mọc ở đốt gần ngọn, dài 15-30 cm có 15 tới 50 hoa to 5 cm, hơi thơm nở vào mùa Xuân.

Nơi mọc: Vinh, Quảng Trị, Lâm Đồng, Đồng Nai

Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều

W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C

I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C

Ẩm độ: 50-70%

Loại này thân tròn hoa có màu giống với Thủy tiên trắng (Dendrobium farmeri – thân vuông) và Thủy tiên Dendrobium palpebrae Lindl (thân vuông).

【#8】Cách Phân Biệt Một Số Loại Lan Dòng Thủy Tiên

Lan Thủy Tiên thuộc giống Dendrobium, nằm trong tổ Callista mà đặc điểm của chúng là có phát hoa thành chùm cong hay buông thõng xuống với nhiều hoa to, sắp xếp rất duyên dáng, quyến rũ. Lá dài bền, thường không rụng và không có bẹ ôm thân. Ở Việt Nam, nhóm lan Thủy Tiên có 5-6 loài: Thuỷ tiên râu cánh, thuỷ tiên tua, Thuỷ tiên mỡ gà, Thủy tiên tím Huế …

Giới thiệu một số loại lan thủy tiên:

1. Dendrobium amabile ( Hoàng thảo Thủy tiên hường (Tím Huế):

2. Dendrobium brymerianum (Hoàng thảo Hoàng Long Vỹ/ Kiều râu/ tua môi):

3. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng thảo Hoàng Lạp, Sơn thủy tiên “Nếu là loại lá dày”)

4. Dendrobium densiflorum – Dendrobium griffithianum (Hoàng thảo Thủy Tiên mỡ gà)

5. Dendrobium fameri (Hoàng thảo Thủy Tiên Vuông)

6. Dendrobium harveyanum (Hoàng thảo Thủy Tiên râu/ tua cánh).

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn)

8. Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum (Hoàng thảo Vẩy rồng)

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

10. Dendrobium sulcatum (Hoàng thảo Thủy Tiên dẹt)

11. Dendrobium thyrsiflorum (Hoàng thảo Thủy tiên cam; thân tròn và dài, lá bản to)

1. Thủy Tiên trắng: (Dedrobium farmeri)

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Loài này có thể ra hoa ở vùng nóng như Tp. HCM vì trong thiên nhiên chúng mọc ở vùng có cao độ tương đối thấp. Trồng trong giỏ gỗ hay buộc vào gốc cây, miếng dớn thì chúng phát triển tốt hơn là trồng trong chậu đất. Cần che bớt nắng và có ẩm cao khi phát triển, cần có khô và lạnh để ra hoa tốt.

Ảnh hoa thủy tiên trắng – Kiều vuông

2. Thủy Tiên vàng: (Dendrobium chrysotoxum):

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Loài này có hoa khoảng tháng 2 (âm lịch), ở Đà Lạt chúng có nhiều hoa hơn và khít nhau hơn ở Tp. HCM.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

Ảnh hoa thủy tiên vàng – Hoàng lạp

3. Thủy Tiên cam: (Dendrobium thyrsiflorum):

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

4. Thủy Tiên mỡ gà: (Dendrobium densiflorum):

Loài này cũng khó ra hoa ở Vitagrowthheight.com vì chúng ở núi có cao độ cao. Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Ảnh hoa thủy tiên mỡ gà

5. Thủy Tiên hường: (Dendrobium amabile):

Loài này cũng ở vùng núi cao, có thân lỏng khỏng, dài đến 90cm với nhiều luống rãnh. Lá xoan thon, dai, dày, to 12 x 4-7cm. Chùm hoa dài đến 30cm, thòng, xếp hoa thưa như Thủy Tiên trắng nhưng hoa có màu ửng hường với môi vàng, trung tâm cam.

5.1. Thủy tiên (Kiều) hường thông thường: 

Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu tím nâu, đen. Bản lá to, dày hoặc mỏng, mọc đối cách, dài chừng 12 cm rộng 5-7 cm, xanh tốt quanh năm. Loại dày lá hoa bền (thời gian hoa nở kéo dài) hơn loại lá mỏng. Phát hoa nhú ra tại gần đỉnh của giả hành, mọc thành chùm dài khoảng 30cm, hoa thưa mầu hồng tím nhạt to 4-5 cm, lưỡi mầu vàng cam, nở vào muộn hơn loài tím Huế (khoảng tháng 6-7) hơi thơm.

Ảnh hoa thủy tiên Hường ( thủy tiên tím )

5.2. Thủy tiên (Kiều) tím Huế: 

Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu vàng và xanh lục hoặc vàng nâu), bản lá to, dày, mọc đối cách. Hoa màu tím Huế thẫm màu, nở sớm hơn (khoảng tháng 4-5), hơi thơm.

Ảnh hoa thủy tiên tím

Ngoài ra còn có Den. palpebrae, dạng giống Thủy Tiên trắng nhưng hoa màu vàng và thơm.

【#9】Hoàng Thảo Thái Bình – Dendrobium Pulchellum

Hoàng Thảo Thái Bình là loại lan có tên khoa học Dendrobium pulchellum. Hoàng Thảo Thái bình phân bố rất nhiều ở Việt Nam và được xếp vào loại lan dễ trồng.

hoàng thảo thái bình

Tại sao lại gọi là lan Hoàng Thảo Thái Bình

Lâu nay hết mải mê chạy theo hương sắc của mấy em Ngọc điểm chuyển giới thì lại bị mấy ả chân dài Phi điệp môi tuyết má hồng quyến rũ mà quên bẵng đi ở góc giàn vẫn hiện hữu một nàng công chúa. Công chúa đích thực của dòng Hoàng thảo – Hoàng thảo Thái bình. Không hờn giận hay oán trách, nàng vẫn mạnh mẽ sống và vươn lên, khoe vẻ đẹp dung dị tràn đầy sinh lực.

Trước tiên, hãy bàn về cái tên của lan Hoàng thảo Thái bình. Không giống như Hoàng thảo tam đảo hay hoàng thảo điện biên đông, Thái bình không phải là tên đặc hữu vùng miền. Thái bình ở đây chỉ sự yên ổn, không loạn lạc, không giao tranh – thái hòa và an bình.

Mình đã hỏi rất nhiều các bậc tiền bối chơi lan ý nghĩa cái tên lan hoàng thảo Thái bình. Mỗi người một ý, nhưng mình thích nhất đánh giá của một vị sư ở Phú Yên về cái tên này. Ông nói: Anh hãy đứng xa một chút nhìn chùm hoa khẽ rung trong gió mà xem. Với đôi mắt nâu to, nó có giống một đàn bướm đang nô đùa không? Có bao giờ người ta dùng hình ảnh đàn bướm dập dìu trong gió để nói về cảnh tao ly, loạn lạc không? Thêm vào nữa, lan hoàng thảo Thái bình vốn dĩ thân lá đều đẹp, khỏe khoắn, sung mãn, có hợp với cái tên đó không? Thế mới biết, các cụ xưa chơi lan sâu sắc lắm!

hoa lan hoàng thảo thái bình

Đặc điểm nhận dạng lan hoàng thảo thái bình

Hoàng thảo thái bình khá dễ nhận dạng với thân tròn, to mập mạp. Nếu chăm tốt thân có thể đạt tới hơn 2 mét. Trên thân có những vạch kẻ nâu nối giữa các đốt. Lá thuôn lưỡi mác, đầu lá nhọn, lá già thường có những chấm nâu li ti trên bề mặt. Hoa không có hương, màu khá khó tả, là sự pha trộn của trắng, hồng, vàng, nâu, rất quyến rũ. Môi nhung, có lớp lông mềm, ngắn. Điểm nhấn là 2 mắt nâu đen sắc nét nổi bật trên nền tông nhạt của cánh và họng.

Hoa hoàng thảo thái bình không nở bung hoàn toàn nếu ánh sáng ko đủ. Khi hoa nở toàn bộ, chùm hoa nhìn xa như một đàn bướm cây đang bay phấp phới vì 2 “con mắt” to lay láy của chúng rất đặc biệt thu hút. Hoa có thói quen “ngủ đêm” những cánh hoa sẽ hơi khụm lại vào chiều tối trông như bị héo.

Hoàng thảo thái bình có cô em gái cùng mẹ khác cha là lan Den. gatton sunray. Đây là loài lai giữa HT thái bình và hoàng lạ. Giữ được đặc tính của mẹ là thân lá đẹp, cây khỏe, dễ chăm và thêm được đặc tính của bố là sắc vàng trên hoa, 2 mắt nâu nghiêng đỏ. Nhưng nói thật mình vẫn thích màu Ht thái bình hơn.

Cách trồng lan hoàng thảo thái bình

Lan hoàng thảo thái bình có chu kỳ sinh trưởng tương tự như Phi điệp. Chính vì vậy mùa trồng ghép thích hợp nhất là vào mùa nghỉ của cây. Tốt nhất là khi cây đã xuống hết lá thì đem trồng. Tức là vào tầm trước hoặc sau tết nguyên đán. Có thể ghép trên mọi vật liệu: lũa, dớn, chậu, thớt nhãn hay vú sữa…

Chăm sóc lan hoàng thảo thái bình khá đơn giản, không cầu kỳ, không cần phân thuốc nhiều. Cây có thể chịu 100% nắng, ưa ẩm. Nhưng chú ý khi cây non mới được 4-5 lá mầm hay cao chừng 4-20 cm rất dễ chết do sũng nước. Vì vậy hạn chế tưới liên tục, tưới sũng gốc vào buổi tối nhé.

Bình thường lan hoàng thảo thái bình ra hoa vào mùa hè tầm từ tháng 4 – 7. Miền Nam thường sớm hơn Bắc. Để cây ra được hoa không phải là dễ! Bạn phải cho ăn thật nhiều nắng. Khi cây bước vào mùa nghỉ tầm tháng 9-11 giảm tưới, bắt đầu xuống lá được ½ thân là mình cắt nước. Chỉ thỉnh thoảng tưới phun sương.

Hoa lan hoàng thảo thái bình

Dưới đây là một số mặt hoa hoàng thảo TB mọi người cùng xem để cảm nhận.

lan hoàng thảo thái bình

Hoàng Thảo Thái bình đột biến

Cũng giống những loại lan khác HT thái bình cũng có mặt hoa đột biến.

hoàng thảo thái bình đột biến

Cuộc đời cũng vậy, đôi khi, mải chạy theo những thứ hào nhoáng, mới lạ khiến ta vô tình quên đi những cái quá ư gần gũi thân thuộc đến mức bình thường bên mình. Hôm nay vô tình em nở tại góc vườn nên viết bài chia sẻ mọi người cùng tham khảo vậy nhé.

【#10】Nhận Dạng Một Số Loại Lan Thủy Tiên Ở Việt Nam

Lan Thủy Tiên thuộc giống Dendrobium, nằm trong tổ Callista mà đặc điểm của chúng là có phát hoa thành chùm cong hay buông thõng xuống với nhiều hoa to, sắp xếp rất duyên dáng, quyến rũ. Lá dài bền, thường không rụng và không có bẹ ôm thân. Ở Việt Nam, nhóm lan Thủy Tiên có 5-6 loài: Thuỷ tiên râu cánh, thuỷ tiên tua, Thuỷ tiên mỡ gà, Thủy tiên tím Huế …

Trồng lan thủy tiên (lan kiều) có khó không?

Thủy Tiên nằm trong họ Denro, chúng có giả hành tích trữ nước, bên cạnh đó rễ của chúng phát triễn rất khỏe, cho nên về cơ bản là khá dễ trồng. Tuy nhiên trồng được là một chuyện còn ra hoa hay không lại là chuyện khác. Bên cạnh đó kích thước to lớn cũng là một lợi thế nhất định trong việc thích nghi với môi trường mới. Thường thì mất khoảng 2-3 tháng để phát triễn hoàn chỉnh 1 giả hành, nếu trồng tốt sau một năm có thể được 1 bụi gấp 2 lần bụi ban đầu.

Lan Thủy Tiên không rụng lá để ra hoa, do đây không phải là dòng thân thòng khi rụng lá đơm bông nhìn nó trơ trọi và rất dị, cho nên có cách nước thì cũng hạn chế thôi bởi cây nó còn phải nuôi lá nữa.

Thời gian nở hoa?

Nhóm Thủy Tiên rất hấp dẫn bởi màu sắc tươi sáng của hoa và vẻ dịu dàng thanh nhã của chùm hoa nên rất được ưa chuộng nhưng rất tiếc là chúng chóng tàn, Lan thủy tiên (Lan kiều) chỉ 5-10 ngày mà thôi và nhất là tuy dễ trồng nhưng lại khó ra hoa ở vùng đồng bằng. Thời gian ra hoa từ khoảng tháng 2 – 5 âm lịch.

Điều kiện khí hậu để lan thủy tiên sinh trưởng tốt?

Đa số chúng xuất xứ ở vùng núi rừng có cao độ cao nên phải chịu một cái lạnh và một thời kỳ khô để chúng ra hoa. Vì vậy, nhóm lan Thủy Tiên rất dễ trồng và ra hoa tốt ở vùng có lạnh như Đà Lạt, Ban Mê Thuột, Pleiku trở ra … và cũng vì vậy ở châu Âu, châu Mỹ người ta rất ưa chuộng.

Giới thiệu một số loại lan thủy tiên:

1. Dendrobium amabile ( Hoàng thảo Thủy tiên hường (Tím Huế):

2. Dendrobium brymerianum (Hoàng thảo Hoàng Long Vỹ/ Kiều râu/ tua môi):

3. Dendrobium chrysotoxum (Hoàng thảo Hoàng Lạp, Sơn thủy tiên “Nếu là loại lá dày”)

4. Dendrobium densiflorum – Dendrobium griffithianum (Hoàng thảo Thủy Tiên mỡ gà)

5. Dendrobium fameri (Hoàng thảo Thủy Tiên Vuông)

6. Dendrobium harveyanum (Hoàng thảo Thủy Tiên râu/ tua cánh).

7. Dendrobium jenkensii (Hoàng thảo Vẩy rắn)

8. Dendrobium lindleyi – Dendrobium aggregatum (Hoàng thảo Vẩy rồng)

9. Dendrobium palpebrae (Hoàng Thảo Thủy Tiên vàng)

10. Dendrobium sulcatum (Hoàng thảo Thủy Tiên dẹt)

11. Dendrobium thyrsiflorum (Hoàng thảo Thủy tiên cam; thân tròn và dài, lá bản to)

1-Thủy Tiên trắng: (Dedrobium farmeri)

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Loài này có thể ra hoa ở vùng nóng như Tp. HCM vì trong thiên nhiên chúng mọc ở vùng có cao độ tương đối thấp. Trồng trong giỏ gỗ hay buộc vào gốc cây, miếng dớn thì chúng phát triển tốt hơn là trồng trong chậu đất. Cần che bớt nắng và có ẩm cao khi phát triển, cần có khô và lạnh để ra hoa tốt.

Ảnh hoa thủy tiên trắng – Kiều vuông

2-Thủy Tiên vàng: (Dendrobium chrysotoxum):

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Loài này có hoa khoảng tháng 2 (âm lịch), ở Đà Lạt chúng có nhiều hoa hơn và khít nhau hơn ở Tp. HCM.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

Ảnh hoa thủy tiên vàng – Hoàng lạp

3-Thủy Tiên cam: (Dendrobium thyrsiflorum):

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

ảnh hoa thủy tiên cam

4-Thủy Tiên mỡ gà: (Dendrobium densiflorum):Loài này cũng khó ra hoa ở Vitagrowthheight.com vì chúng ở núi có cao độ cao. Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Ảnh hoa thủy tiên mỡ gà 

5-Thủy Tiên hường: (Dendrobium amabile):

Loài này cũng ở vùng núi cao, có thân lỏng khỏng, dài đến 90cm với nhiều luống rãnh. Lá xoan thon, dai, dày, to 12 x 4-7cm. Chùm hoa dài đến 30cm, thòng, xếp hoa thưa như Thủy Tiên trắng nhưng hoa có màu ửng hường với môi vàng, trung tâm cam.

5.1. Thủy tiên (Kiều) hường thông thường: Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu tím nâu, đen. Bản lá to, dày hoặc mỏng, mọc đối cách, dài chừng 12 cm rộng 5-7 cm, xanh tốt quanh năm. Loại dày lá hoa bền (thời gian hoa nở kéo dài) hơn loại lá mỏng. Phát hoa nhú ra tại gần đỉnh của giả hành, mọc thành chùm dài khoảng 30cm, hoa thưa mầu hồng tím nhạt to 4-5 cm, lưỡi mầu vàng cam, nở vào muộn hơn loài tím Huế (khoảng tháng 6-7) hơi thơm.

Ảnh hoa thủy tiên Hường ( thủy tiên tím )

5.2. Thủy tiên (Kiều) tím Huế: Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu vàng và xanh lục hoặc vàng nâu), bản lá to, dày, mọc đối cách. Hoa màu tím Huế thẫm màu, nở sớm hơn (khoảng tháng 4-5), hơi thơm.

Ảnh hoa thủy tiên tím

Ngoài ra còn có Den. palpebrae, dạng giống Thủy Tiên trắng nhưng hoa màu vàng và thơm.