【#1】Chăm Sóc Hoa Lan Nhà Phố .

Chăm sóc lan nhà phố1- Vì sao trồng hoa lan?2- Trồng lan nhà phố có nhược điểm nào? Cách khắc phục ra sao?4- Cách bón phân và thuốc và chăm sóc lan ở nhà phố:

Chăm sóc lan nhà phố

Hiện nay phong trào trồng lan phát triển mạnh mẽ. Một giò lan hiện nay giá thành khá rẻ, tầm 50.000 đ là có một giò lan đẹp để chơi. Chơi lan không phải là khó, cây lan cũng không phải khó tìm.

Ở Thành phố, đất chật người đông, diện tích nhà để ở đã ít, còn đâu chổ để mà trồng lan. Vậy mà vượt lên tất cả, nhiều nhà phố trồng lan với đủ kiểu: dưới mái hiên, bancông, sân thượng, giếng trời,…Tuy nhiên môi trường trồng lan nhà phố có nhiều nhược điểm: ít ánh sáng, nóng, gió nhiều, chật,…

Vì vậy qua bài viết này, mong rằng các bạn có thể giảm thiểu nhược điểm, phát huy ưu điểm làm cho ngôi nhà của bạn lúc nào cũng có hoa nở quanh năm.

Lan trồng trên mái nhà.

– Cây lan chịu được khí hậu khắc nghiệt, dễ sống, khó chết. Nhiều giống lan chịu được khí hậu nóng (Dendro, Cat), lạnh (Vũ nữ, Cat). Cây lan nếu được chăm sóc tốt, khoảng 3-7 ngày không tưới nước cây vẫn sống bình thường (phù hợp cho những gia đình trồng lan mà phải đi du lịch dài ngày).

– Cuộc sống quá nhiều lo toan, mỗi ngày đi làm về, nhìn cây lan phát triển, ra rể, ra chồi, ra hoa, mọi cảm giác mệt mỏi như tan biến hết.

– Liên hệ về cuộc sống của cây lan và cuộc sống con người có nhiều điểm tương đồng (nhân sinh quan). Con người cần thức ăn, nước uống, môi trường thế nào thì cây lan giống như vậy. Nếu nước uống cho con người bị chua, nhiễm phèn thì cây lan cũng chê! Nếu bạn ra ngoài sân trồng lan, nóng quá, không chịu nổi phải vào nhà thì cây lan cũng đang vậy, nó cũng không chịu nổi, tuy nhiên nó không có chân. Nếu bạn chịu khó liên tưởng với cuộc sống con người với cây thì bạn sẽ tránh nhiều điều đáng tiếc cho cây lan nhà bạn.

– Trồng lan có đam mê (nghiện), với mỗi ngày mong tìm tòi, khám phá, rút kết kinh nghiệm, giao lưu,… vì vậy sẽ giảm bớt thời gian vào những công việc khác (ăn nhậu, bài bạc, chơi game).

– Chơi lan kinh phí khá ít hơn so với các thú vui khác (chơi chim, chơi cá,…).

– Nếu trồng tốt, có thể bán, thanh lý lan lấy tiền mua loại lan khác.

* Nóng: quá nóng làm cho cây khô lại, thiếu nước. Cây lan bị khô lại do thiếu nước thì rất khó để làm cho cây căng lại. Tưới nhiều nước vẫn không cải thiện được nhiều (mà đa số chủ nhân cây lan đi làm nên cũng khó tưới được nhiều nước). Tưới nước sau khoảng 30 phút sau chậu lan khô queo (do gió và nóng).

– Hướng Tây nên che 2 lớp lưới để tránh ánh nắng có nhiệt độ cao do nắng chiều gây nên. Chú ý: lưới càng xa chậu lan thì càng giảm nhiệt độ.Cách khắc phục:

– Che chắn bên có hướng gió nhiều, mùa lạnh nên che hướng Bắc (các tỉnh ngoài Bắc nên che 100%). Có thể dùng 2 lớp

lưới để che. Trồng cây kiểng lá nhiều để che là biện pháp tốt, như là: cau, dừa kiểng,…

– Đặt chậu lan bằng mặt với lan can sân thượng để lan can che gió cho chậu lan.

– Cột chặt cây vào chậu. Khi cây lan chưa bán rể chặt vào chậu thì đặt nơi gió ít, mát.Cách khắc phục: do ảnh hưởng địa thế nên khá khó khắc phục. Tuy nhiên có thể khắc phục như sau:

– Trồng hoặc mua cây khoẻ mạnh, chậu to, giá thể giử ẩm (như đã nói ở trên) về đặt. Thì lúc đó cây lan đã to khoẻ nên có sức chịu đựng cao.

– Dùng kính để tạo thêm ánh sáng khi mặt trời đã đi qua.

– Cây to, phát triển hoàn chỉnh thì đặt ở nơi có ánh nắng buổi chiều, cây sẽ ra hoa rất siêng.

– Cây con thì đặt nơi ánh nắng buổi sáng, chồi mầm sẽ phát triển mạnh.

Lan trồng sân thượng cho hoa rất nhiều.

5-

Nguồn: http://chamsoclan.blogspot.com/

【#2】Cách Chăm Sóc Dendro Nắng Của Chị Yến Lê

Hôm nay tôi xin phép mạn đàm về kỹ thuật chăm sóc các loại Dendro nắng. ( Dendrobium Spatulata- Dendrobium Linh dương).

1. Giới thiệu một số loại Dendro nắng quen thuộc

  • Cây có cấu trúc đẹp: có thể nói, cây Den.King. Hổ mang chúa chiếm ưu thế hơn nhất. Lưỡi hoa to, 2 tai dài, vươn cao, đài trước xoán lại rất quái, mổ ra phía trước rất giống con rắn Hổ mang. Màu đỏ hồng thật xinh tươi. Cây cao khỏe (hơn 1m), giá trị kinh tế cao.
  • Cây lan có màu trắng đẹp và kích thước to nhất: cây trắng Bao Thanh Thiên đang chiếm ưu thế cao nhất. Hoa có kích thước khủng (12cm 2 cánh), chiều cao của hoa có thể cao bằng hoa Vanda to. Màu hoa trắng tinh khiết, cấu trúc 2 tai nhọn (như tấm thẻ bài xử trảm của Bao Công trong phim 🙂 ) ), lưỡi hoa to, “ngầu”, nhọn, “chặt góc”. Hoa của cây bền dù cánh mỏng. Giá trị kinh tế cao.

    Kích thước hoa Dendro. Bao Thanh Thiên. Cây cao 30cm, cho hoa bói, 2 cánh hoa daì 12cm, có hình so sánh giửa hoa Bao thanh thiên và cây C.White thông thường (cánh C.White là 8cm). Nhìn bên ngoài hoa Bao Thanh thiên rất to, trắng tinh, tuy dài cánh nhưng cánh hoa ko bị rũ. Rất đẹp!

  • Cây tên thú có hoa đẹp, King mỏ két (đầu lưỡi cong xuống giống mỏ con két): hoa to, siêng hoa, rất lâu tàn, cấu trúc hoa đẹp (cánh hoa múa về bên phải). Cây cao lớn, khoẻ mạnh.
  • Cây trắng lưỡi tím đẹp, cây Den. Mesangnil Robert. Cấu trúc hoa tuy trung bình, nhưng bù lại nhiều hoa, cây cao lớn, siêng hoa, mùi thơm đậm. Một lựa chọn khi chơi cây “khủng”. Ngoài ra ra còn có dòng Trắng lưỡi tím xưa (Bà liễu), hoa to, siêng hoa, màu sắc nổi bật, cũng rất thơm. Cây cao, khoẻ mạnh. Và Tai thỏ xưa, mùi thơm quyến rũ, rất siêng hoa, thân cây không quá cao lớn.
  • Cây 3 màu đẹp, cây Nioka, Hawaii Gem. Dòng cây này khá xưa, hoa có cấu trúc màu nâu sáng sang trọng, 3 màu: nâu, vàng, tím. Hoa rất thơm. Cây trồng đạt sẽ cao tầm 1m, siêng hoa. Giá trị cao.
  • Cây có hoa viền đẹp, cây King Hóc môn. Cây có cấu trúc chuẩn, viền trắng đậm cả 3 cánh và 3 đài hoa. Khi cây khỏe mạnh (gần 2m) nở hoa đầy đủ, hoặc với 2 vòi hoa thì thực sự nổi bật.
  • Cây màu vàng đẹp, cây King vàng. Với màu vàng óng ả như tơ làm cho cây thật sự sáng và nổi bật hơn những cây hoa vàng khác. Cây cao lớn, cấu trúc hoa chuẩn nở đối xứng 2 bên. Cây giá trị cao.
  • Cây màu đỏ đẹp, cây Red big. Cây với màu đỏ đậm, cấu trúc hoa to, 2 tay dài, 2 đài dưới có viền trắng làm cho hoa sáng lên. Cây chưa cao lớn, nhưng vòi hoa rất to. Tuy hoa to nhưng phát hoa lại rất nhiều hoa, thật sự nổi bật khi nhìn cây ngoài thật tế. Cây mập, chắc, khỏe. Giá trị cao.
  • Cây màu hồng đẹp (Pink): cây pink xưa với 3 đài hoa vặn xoán nhẹ như chong chóng. Ngoài ra còn có cây Dazang cũng rất đẹp với vòi hoa thòng xuống. Cấp 3*
  • Cây màu tím đẹp Pompadour và Madame Pompadour: cây với màu tím nổi bật. Lưỡi hoa với 2 má khít lại, có viền trắng đài hoa. Tuy cấu trúc hoa tròn, không to, nhưng do giống xưa nên dễ trồng, siêng hoa.

2. Cách chọn mua giống

– Nếu chọn trực tiếp : Chọn cây có thân lá cứng cáp , khoẻ mạnh, không có đốm, dấu hiệu bệnh, càng đủ lá ở thân tơ càng tốt, cây ở dạng bánh tẻ sẽ khoẻ . Bầu cây, chậu cây cần khô không đọng nước.

– Mua từ xa ( qua mạng) chọn các địa chỉ tin cậy và có thoả thuận rõ ràng, yêu cầu về chất lượng cây, cách đóng gói, bảo quản, vận chuyển tốt nhất cho cây và tiết kiệm tiền phí.

– Hạn chế mua cây giống non, nhất là vận chuyển xa vì lâu phục hồi, khi các bạn có kinh nghiệm đầy mình rồi hãy tính, đừng nghĩ nhỏ sẽ tiết kiệm.cây nhỏ dễ sốc và tỷ lệ sống không cao, mặt hoa khó đảm bảo. Kinh nghiệm cá nhân tôi là mua cây đã thấy mặt hoa ( Tách chiết hướng hoặc keiki từ cây mẹ đã nhìn thấy hoa).

3. Trồng mới, chuyển thay chậu

– Chống sốc: Cây nhập vườn các bạn treo hay để vào chỗ mát thoáng có mái che mưa, tưới đẫm nước, để 1 tiếng sau tưới b1 tỷ lệ 1 lắp cho 2 lít nước, phun các bộ phận trừ nụ hoa. Ngày sau phun chống nấm bằng Dizomilk gold( tỷ lệ trong bao bì)

Được 3-5 ngày tuỳ theo giá thể cũ mà giữ nguyên hay cắt bỏ giá thể.

– Cắt bỏ giá thể: gỡ giá thể, chất trồng cũ nhẹ nhàng, cắt rễ cũ, hỏng cách gốc 3-5cm .

– Chuẩn bị chậu trồng , chất trồng: Dùng chậu đất nung hay chậu nhựa, chậu gỗ tuỳ theo sở thích và kích cớ cây.

Chất trồng có thể là than củi, vỏ thông, vỏ nạc, trấu trộn mùn cưa đã ủ kỹ, viên đất nung .

– Cách trồng: kê 1/3 đáy chậu là chất trồng to, lâu mục, thoát nước hoặc xốp trắng . tiếp đến là 1/3 chất trồng kích thước trung bình 2-3 cm hoặc tương tự. 1/3 chậu tiếp là chất trồng nhỏ hơn, bề mặt trơn nhẵn thì càng tốt như viên đát nung hoặc dớn cọng hoặc vỏ thông xử lý nhỏ.

– Đặt cây ngồi trên chất trồng với hướng phát triển từ mép chậu vào giữa chậu , gốc cây gần ngang mặt chậu chứ không chìm sâu, mắt ngủ không bị vùi lấp. Buộc cố định thân cây vào móc treo vừa đảm bảo cây ở thế yên ổn cho rễ mọc và tính thẩm mỹ ( dây thiếc hoặc loại chuyên dụng buộc uốn bonsai).

– Treo lại cây vào nơi có mái che mưa. 3 ngày sau tưới nước kèmB1 + 30- 10- 10 để kích rễ.

Nhóm Dendrobium ưa nóng, nhiệt độ thích hợp cho các hoài của nhóm này là 25°C. Tuy nhiên các giống Dendrobium lai chịu được một nhiệt độ cao hơn nhiều.

– Tuần 2 lần B1 + 30- 10- 10, hàng ngày tưới kiểu phun sương vào gốc và giá thể vào sáng sớm và chiều mát.

– Tháng 2 lần nước vôi trong và dizomilk gold thay phiên nhau .

– Khi cây mọc rễ mới, mầm non thì đưa dần treo lên giàn cùng với các cây lan khác. Vị trí treo ở tầng cao nhất, ánh sáng từ 80- 100% thoáng gió .

Để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng và đỡ phức tạp, bạn có thêr thay 30-10-10 bằng 20-20-20 kết hợp B1 tưới tuần 2 lần vào sáng sớm hoặc chiều mát tuỳ điều kiện của bạn, miễn là tránh nắng, mưa trực tiếp lúc bón phân. Một số bạn bận rộn mà vẫn muốn cây có chất ăn, chúng ta bón phân hữu có, vô cơ tan chậm xung quang gốc cây, cách gôc khoảng 5cm ( Các loại phân bón, các bạn tự tìm hiểu ở các bài chia sẻ trước).

– Cây đủ nắng, gió, độ ẩm, phân bón ắt sẽ cho hoa. Nhưng một số bạn muốn ăn chắc, muốn hoa đẹp hơn, ra hoa theo ý mình, có thể tham khảo cách sau:

Khi thân cây đứng ngọn ( không thấy mọc lá non) phun B 1+ 6- 30- 30 tuần 2 lần lấy 6 lần như vậy thì dừng.

– Khi cây phát nụ chú ý tránh gió Tây Bắc và sự di chuyển đột ngột dễ làm thui nụ.

* Các khâu phòng chống sâu bệnh cho cây mời các bạn tham khảo ở các bài viết khác đã có.

Lưu ý cho các bạn ở miền Bắc có mùa đông lạnh rất dễ làm cây bỏng lá, rụng lá, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và chất lượng hoa. Cần có mái che nilong tránh mưa, sương giá cho những ngày khí hậu khắc nghiệt.

B1 là món quà cho quá trình tăng sức đề kháng cho cây!

【#3】Lan Dendro: Phân Loại, Cách Trồng Và Chăm Sóc Chi Tiết Nhất

Nhắc đến chi lan hoàng thảo, chúng ta sẽ nghĩ đến chi lan hoàng thảo ( dendrobium) với hơn 1200 loài.

Tuy nhiên, hôm nay chúng tôi muốn nhắc đến một loài lan cụ thể, đó chính là dòng lan dendro công nghiệp được lai tạo từ nhiều nguồn gen khác nhau cực kì đa dạng. Chúng ta hay gọi chung chúng là dendro bởi chúng có quá nhiều loại khác nhau mà không thể nhớ nổi hết được tên. Tuy nhiên, nhìn chung thì chúng có thể phân loại như sau:

Phân loại lan dendro gồm những loại nào?

Dendro mini

Phong lan dendro mini hay còn gọi là dendro lùn, là dòng lan có kích thước thân lá tương đối nhỏ, thân cây lùn, ngắn chỉ khoảng 1 gang tay. Điều đặc biệt của giống lan dendro mini này chính là cực kì nhiều ngồng hoa ( số hoa trên mỗi ngồng không quá nhiều), ra hoa liên tục quanh năm, hoa rất bền và sặc sỡ. Chính vì thế mà dendro mini là sự lựa chọn tuyệt vời cho các bạn muốn một chậu lan nhỏ xinh đặt trên bàn.

Các loài lan dendro mini phổ biến nhất hiện nay có thể kể đến dendro yaya, dendro mini tia chớp,…

Dendro màu

Phổ biến nhất hiện nay các bạn thấy các loài dendro được các cô chú bán hàng rong trên các con phố. Dendro màu có kích thước trung bình, cây cao khoảng 30cm, kích thước thân cây to chừng ngón tay. Dendro màu có nhiều màu sắc và khuôn bông khác nhau, cây không có nhiều ngồng hoa nhưng bù lại mỗi ngồng hoa lại rất sai hoa, hoa rất bền.

Lan dendro màu có nhiều loài khác nhau rất đa dạng từ trắng, tím, vàng, hồng,…và phổ biến nhất là loài dendro sonia.

Dendro xuân

Dendro xuân ( Dendrobium nobile Yamamoto) là dòng lan ưa lạnh, nhiều ánh sáng. Dendro xuân thường cho hoa vào mùa xuân, rất nhiều màu sắc từ trắng, xanh, vàng, hồng, tím… Tại Việt Nam thì chủ yếu là xanh, hồng và tím. Cây cho hoa từ gốc lên đến ngọn, cây mọc thẳng đứng và rất sai hoa, cây cho hoa bền lên đến 1 tháng.

Thời gian gần đây dendro xuân rất được người chơi lan ưa chuộng để trang trí cho gia đình mỗi dịp tết Nguyên Đán.

Dendro nắng

Những năm gần đây, dòng lan dendro nắng được người chơi lan nhắc đến rất nhiều và cũng là dòng lan mang lại giá trị kinh tế cao. Dendro nắng có sức sống mãnh liệt, kích thước thân lá cao lớn vượt trội, có khi đạt đến 1 mét hoặc cao hơn nữa. Cây rất siêng hoa, chùm hoa sặc sợ màu sắc, cánh hoa độc đáo, sai bông và cực kì lâu tàn. Dendro nắng đúng như tên gọi, nó rất thích ăn nắng, càng nắng chúng lại càng sai hoa và rực rỡ hơn. Đa số các loài lan dendro đều không thơm, tuy nhiên dendro nắng lại có rất nhiều loại có hương thơm quyến rũ.

Một số cái tên dendro nắng phổ biến hiện nay có thể kể đến như: dendro nắng hổ mang, bà liễu, bà liễu xưa, banana, king hoocmon, thỏ hồng, king hổ mang, 4n, alba, robert,…

Cách trồng phong lan dendro như thế nào cho đúng?

Giá thể

Dendro có bộ rễ chùm khoẻ mạnh bám chắc vào giá thể để hút chất dinh dưỡng cho cây. Với bộ rễ khoẻ mạnh như này thì việc lựa cho giá thể cho cây đơn giản hơn rất nhiều so với những loài lan khác.

Giá thể phù hợp đối với lan dendro thường là vỏ dừa miếng, than củi, dớn cọng, gỗ, vỏ thông,…và phù hợp nhất là trồng dendro trong các loại chậu: chậu nhựa, chậu đất nung hoặc chậu gỗ.

Với mỗi điều kiện nhà vườn, thời tiết mà bạn nên chọn giá thể cho phù hợp nhất. Chẳng hạn như đối với nhà vườn, kiểm soát nước tốt, yêu cầu giá thể dễ tìm, giá rẻ thì vỏ dừa, mùn dừa là giá thể tuyệt vời.

Với chúng ta trồng ở vườn nhà thì có thể dùng giá thể vỏ thông kết hợp với dớn cọng, than củi, mùn dừa theo tỷ lệ hợp lý.

Xử lý giống cây

Thông thường chúng ta trồng lan dendro có 2 kiểu giống cây: cây con mới ra chai và cây lan đã ra hoa của nhà vườn.

Đối với cây con mới ra chai được 1 thời gian thường được trồng trong các chậu nhỏ, các bạn có thể trồng luôn cây mà không cần trải qua công đoạn xử lý nào hết. Bởi lẽ cây lan này được chăm sóc kỹ, sức sống tốt nên trồng luôn được.

Đối với loại thứ 2, cây lan đã từng ra hoa ở vườn lan, được nhà vườn nhổ loại bỏ và bán theo gốc chỉ khoảng 10 – 15 nghìn/ gốc thì các bạn cần phải xử lý cây giống trước khi trồng.

Đầu tiên các bạn cần xử lý cắt bỏ toàn bộ các phần rễ, lá dập, thối và bôi keo liền sẹo vào các vết cắt. sau khoảng vài giờ, vết cắt khô thì bạn tiến hành xử lý đồng thời nấm bệnh và thuốc kích rễ cho cây. Các phần giá thể, rễ lá hỏng các bạn cần mang đi tiêu huỷ tránh lây lan nguồn bệnh ra vườn lan nhà bạn. Sau khi xử lý nấm và kích rễ các bạn có thể tiến hành trồng cây.

Cách trồng lan dendro

Các bước tiến hành trồng lan dendro như sau:

Bước 1: Lắp móc treo vào chậu cây cho phù hợp, cân đối

Bước 2: Lót dưới đáy chậu 1 lớp xốp ( loại không thấm nước).

Mục đích của lót xốp là giúp chậu cây thông thoáng, thoát nước tốt, nhẹ hơn tránh nặng giàn, tiết kiệm giá thể hơn.

Bước 3: Lót một lớp giá thể đã chuẩn bị vào chậu cao khoảng 60%

Giá thể có thể là vỏ thông, dớn cọng hoặc xơ dừa miếng đã được xử lý hoặc bạn có thể trộn giá thể cũng đều được. Nếu bạn dùng than củi thì nên trộn chứ không nên sử dụng 100% giá thể than củi cho cây.

Bước 4: Đặt cây giống lên, cố định các cành vào móc treo cho phù hợp

Bước 5: rải một lớp giá thể nhỏ hơn lên sao cho ngang bằng với gốc cây lan.

Tuyệt đối không để giá thể lấp gốc cây lan sẽ làm chúng khó phát triển, thậm chí kín gốc sẽ chết cây. Đối với người mới chơi lan tôi khuyên các bạn nên để gốc cây cao hơn giá thể từ 2-3 mm để đảm bảo cây sống 100%.

Bước 6: Treo cây vào khu vực râm mát, nắng nhẹ, tránh mưa 2 tuần đầu.

Các bạn không nên tưới cây luôn, để ngày hôm sau rồi tưới đẫm cho cây, sau đó mỗi ngày tưới 1 lần, sau khoảng 7-10 ngày sẽ có dấu hiệu cây lan ra rễ. Khi cây đã bám rễ ấm chậu là các bạn có thể đưa chúng lên giàn và chăm sóc bình thường.

Kỹ thuật chăm sóc lan dendro

Chế độ nắng

Dendro là loại lan ưa nắng, chế độ nắng thích hợp ở khoảng 60-80%. Thậm chí đến khi cây trưởng thành và chuẩn bị ra hoa thì có thể ăn nắng 80-100% giúp cây ra hoa to, khoẻ hơn. Với Việt Nam chúng ta thì che chắn chúng dưới 1 lớp lưới đen mỏng là được. Lan dendro cần phải sống đủ nắng thì cây mới khỏe mạnh, mập mạp và chống chịu với các điều kiện khắc nghiệt của thời tiết.

Nhiệt độ

Lan dendro thích hợp với khí hậu nóng ẩm, nên nhiệt phù hợp từ 25-32 độ C. Cây không ưa khí hậu lạnh ( trừ dendro xuân). Chính vì thế về mùa đông các bạn nên để ý cây lan tránh hiện tượng sương muối và băng giá làm ảnh hưởng đến sự phát triển của cây.

Độ ẩm

Dendro là loài lan cực kì ưa ẩm, độ ẩm trung bình khoảng 60-80%. Nếu không đảm bảo đủ độ ẩm thì cây sẽ kém phát triển. Nếu cung cấp quá nhiều nước mà không kiểm soát được rất dễ xảy ra tình trạng cây bị úng nước, và thối rễ.

Phân bón

Cây cần lượng nước lớn trong suốt quá trình phát triển. Từ khi cây con mọc đến khi cây trưởng thành cần nhiều đạm, do đó bạn có thể sử dụng phân bón 30-10-10 pha thật loãng và tưới định kỳ cho cây. Bạn cũng có thể sử dụng phân tan chậm hàm lượng đạm cao cho cây. Đến khoảng tháng 8, tháng 9, cây bắt đầu chững lại không phát triển nữa thì đổi sang phân bón 10-30-10 giúp cây cứng cáp khỏe mạnh. Đến cuối thu đầu đông thì ngừng phân bón là giảm dần chế độ nước tưới cho cây.

Phòng trừ sâu bệnh

Dendro hay bị côn trùng, sên, cuốn chiếu… cắn phá rễ cây trong giá thể, chính vì thế bạn cần theo dõi cây thường xuyên.

Ngoài ra cây cũng hay bị nấm và virut xâm nhập hại cây, vì thế phòng ngừa bệnh định kì hằng tháng là điều cần thiết.

Hướng dẫn kích thích lan dendro ra hoa hiệu quả

Có nhiều người hỏi chúng tôi cách làm lan dendro ra hoa vì trồng đến 2-3 năm rồi mà cây tốt tươi nhưng không thể ra hoa. Thực tế thì nếu như hiểu được đặc tính của nó chúng ta sẽ làm cho chúng ra hoa một cách dễ dàng. Những điều kiện cần để lan dendro ra hoa là:

  • Cây phải đủ tuổi, có nghĩa là có hành giả đủ tuổi ra hoa từ năm 1 trở lên. Một chậu lan dendro lý tưởng để ra hoa cần có ít nhất 3 hành giả: 1 thân trưởng thành năm 2, 1 thân tơ năm 1 và 1 thân non đang phát triển. Trong số đó thì thân năm 1 và năm 2 sẽ có khả năng cho hoa.
  • Cây phải hấp thu đủ nắng. Khi ăn đủ nắng nó mới phát triển toàn diện, không còi cọc thiếu chất, từ đó phân hoá mầm hoa dễ dàng hơn, cây mới cho ngồng hoa khoẻ, nhiều bông và hoa sặc sỡ.
  • Chế độ phân bón phù hợp. Chế độ phân bón quá nhiều đạm khiến cây sinh trưởng mạnh mà không phân hoá mầm hoa. Vì vậy, bạn có thể nâng hàm lượng photpho và kali lên giúp cây ra hoa dễ dàng hơn.
  • Độ ẩm chưa phù hợp. Nếu áp dụng các biện pháp trên nhưng cây chưa cho hoa thì bạn có thể nghĩ ngay đến phương án cắt nước của cây vài ngày liền kết hợp cùng với tăng cường độ nắng, sau 5-7 ngày không tưới bạn tưới đẫm trở lại thì cây có khả năng cho hoa cao. ( trong quá trình đó nếu cây héo bạn chỉ nên phun sương cho cây).

【#4】Xu Thế Chơi Lan Dendro Nắng

Có thể nói trong những năm gần đây, xu thế chơi lan dendro nắng phát triển rất mạnh, nhưng giống hoa lan xưa cũ ngày càng được người chơi lan săn lùng. Với những cây lan thuần hóa, khỏe mạnh, cho ra nhiều hoa đã làm cho bất kỳ người yêu hoa lan nào cũng phải mê đắm.

Tại sao lại gọi lan dendro nắng?

Những người không am hiểu về hoa lan, cũng như không đam mê hoa lan khi thấy nói đến hoa lan dendro nắng, sẽ rất ngạc nhiên, và muốn biết tại sao lại có tên gọi như thế.

Lan dendro nắng chính cái tên đã nói lên được hết ý nghĩa cũng như cách trồng của loại hoa này. Được biết đến là giống lan thuộc Dendrobium, cây rất ưa sáng, do vậy mà khi trưởng thành vào giai đoạn ra hoa, thì cần hấp thụ 100% ánh sáng.

Hoa lan dendro nắng có nhiều màu sắc khác nhau, từ đỏ son, hồng phấn, tím, trắng hồng, vàng nhạt…cây cho ra hoa quanh năm, mỗi cây mang từ 3- 5 cành hoa.

Trồng lan dendro nắng rất dễ, đơn giản bởi vì tính dễ thích nghi với điều kiện khí hậu, cũng như khả năng kháng bệnh cao. Cây lan dendro nắng có sức sống mạnh mẽ, hoa đa dạng, cùng với đó là một số loại hoa có mùi thơm rất nồng nàn.

Ngoài ra bạn có thể treo ở vườn, sân thượng, ban công hay để trang trí nội thất văn phòng, làm đẹp không gian của nhà hàng, khách sạn. Mang đến vẻ đẹp rất thân thiện với môi trường thiên nhiên, cũng như hương thơm nồng nàn rất quyến rũ.

Xu thế chơi lan dendro nắng

Hiện nay xu thế chơi lan dendro nắng rất phát triển, được nhiều người yêu lan săn lùng. Có thể kể đến những loại lan dendro nắng được yêu thích như:

– Den. King Hóc Môn: Cây có cấu trúc chuẩn, viền trắng đậm cả 3 cánh và 3 đài hoa, cây khỏe mạnh nở hoa đầy đủ.

– Den. Hawaii Gem: Cây cho hoa màu sắc tươi sáng, đẹp mắt với 3 màu nổi bật như màu vàng, màu trắng, họng hoa tím. Vòi hoa thường bị uốn cong nên còn được biết đến với tên gọi là Đầu Rồng hay Vương Miện.

Nhất là hương thơm lan tỏa sẽ khiến cho bất kỳ ai cũng bị lôi cuốn, mê đắm, không nhất thiết phải đứng gần mới ngửi được. Mà bạn đứng xa vẫn ngửi được hương thơm theo hướng gió. Cây phát triển cao lớn, cho ra nhiều vòi hoa, hoa khá to.

– Den. Rồng vàng: Xu thế chơi lan dendro nắng không thể bỏ qua được Den, Rồng vàng, cây rất nổi tiếng với hoa màu vàng tuyền, hoa to, 2 cánh hoa dựng đứng nhìn rất đẹp. Vòi hoa dài, khi hoa gần tàn sẽ có màu vàng trắng.

Cây cao hơn 30cm là đã cho ra hoa, khi cây cao khoảng 30- 35cm sẽ cho ra rất nhiều vòi hoa trên 1 cành.

– Den. Urawan: Cây rất to khỏe, và cho ra hoa quanh năm, một cây có thể cho ra nhiều phát hoa cùng một lúc. Đặc điểm vừa cho ra hoa vừa đẻ chồi, màu hoa sáng, hoa to, môi có hoa văn rất đẹp.

– Den. Chát hồng: Cây ra hoa to, cánh hoa trắng tinh chạy gân màu hồng, vòi hoa hồng thắm xinh tươi. Nhất là rất dễ trồng, khỏe mạnh và rất cao lớn.

【#5】Lan Dendro Nắng Xưa Bộ Sưu Tập Các Cây Quý Hiếm Giá Trị Cao

Giới thiệu tổng quan về lan dendro nắng cho người chơi có hiểu được lịch sử hình thành và phát triển các cây thuộc dòng lan dendro nắng cực đẹp theo thời gian.

Mô tả lan Dendro nắng

Lan Dendro nắng dễ trồng, chịu được nắng cực tốt, một số nơi trồng được trực tiếp ngoài nắng mà không cần che lưới. Cây sống khỏe mạnh theo thời gian, ít bị rớt lá, cây phát triển cao lớn, có cây cao tới hơn mét

Lan Dendro nắng cực siêng hoa, ra hoa đồng loạt, ra hoa quanh năm, một số cây có hương thơm dễ chịu, cây trồng thành bụi to trong chậu lớn trưng bày rất đẹp và sang trọng

Dendro nắng thường được mang dự thi

Trong hàng ngàn chậu lan triển lãm tại Festival hoa Đà Lạt cuối năm 2013, có chậu lan dendro nắng Hawai Gem được đặt ở vị trí khiêm tốn. Dáng cây mảnh, hoa nhỏ và có phần kém nổi bật so với các chậu lan cao lớn, rực rỡ khác, nhưng anh Nguyễn Quốc Thanh tự hào rằng đây là điểm đặc sắc mà các gian trưng bày khác không có.

Khoảng 10 năm trước, dòng lan này từng được dân chơi lan ưa chuộng, nhưng sau đó hết thời vì sự cạnh tranh của nhiều giống lan mới với hoa to, màu rực rỡ hơn. Tuy nhiên, trào lưu chơi các giống lan cũ mà người chơi gọi là lan xưa đang trỗi dậy.

Dendro nắng xưa Việt hóa

Đầu tháng 3-2014, chúng tôi tìm gặp anh Thanh tại vườn Thăng Long Orchids của anh ở huyện Củ Chi, chúng tôi Từng chơi và kinh doanh hoa lan dendro nắng mười năm nay, anh chỉ mê và sưu tầm lan xưa từ khoảng ba năm trở lại đây. Hiện vườn của anh có 12 loại lan xưa như: ăng-ten, rồng đỏ, an-bin, nhện đen, samurai…

Từ khi tình cờ thấy rồi tìm hiểu và mê lan xưa, anh Thanh đã không quản đường sá xa xôi để đi tìm những dòng lan dendro nắng được ưa chuộng một thời. Công việc sưu tầm bao giờ cũng kỳ công, có khi tìm được nhờ cơ duyên. Chỉ vào một cây lan dòng dendrobium vừa đậu bốn trái, anh Thanh giới thiệu: “Đây là cây đắt nhất trong vườn. Hồi tết có người trả giá 7 triệu đồng nhưng tôi không bán”.

Cây lan này còn đặc biệt ở chỗ chính anh Thanh cũng không biết tên của nó là gì. Một lần đến Cần Thơ, anh được bạn bè giới thiệu rồi tìm gặp một người chơi lan. Cây lan xưa này lọt ngay vào “mắt xanh” của anh và cuối cùng anh cũng được người kia chia lại, đem về gây giống.

Người chia lại cho anh là Vũ Thanh Tùng, ở phường Hưng Thịnh, quận Cái Răng, TP Cần Thơ. Dĩ nhiên anh Tùng cũng không biết hoa này tên gì. Đến bây giờ, anh Tùng và anh Thanh vẫn lân la dò hỏi những người chơi lan từ xưa để biết rõ hơn về loài lan đặc biệt này. Anh Tùng tự nhận chơi lan theo kiểu “tài tử”, chỉ chơi vì mê chứ không nặng chuyện buôn bán. Một lần tình cờ đi ngang một căn biệt thự cũ, anh tò mò vì vườn của biệt thự này trồng rất nhiều lan mà chỉ duy nhất một loại có hoa màu trắng, cánh sẻ, dáng mảnh rất đẹp. Anh lân la hỏi rồi cuối cùng được chủ nhà chia lại cho vài cây.

Tìm hiểu anh mới biết đó là lan dendro nắng Caesar White , từng được ưa chuộng từ trước năm 1975. Chăm sóc một thời gian thì cây trổ bông, anh Tùng đem đi triển lãm thì cây caesar white đoạt liền hai giải vàng tại Cần Thơ và Bến Tre năm 2011. Cũng từ đó, loại lan này trở nên có giá ở khu vực các tỉnh thành Tây Nam bộ.

Anh Tùng và anh Thanh đều có điểm chung trong những lý do tìm đến loài lan xưa: thường ra bông, dễ chăm sóc hơn các loại lan “tân thời”. Hiện hai anh đang gây giống theo kiểu tách nhánh con từ cây mẹ.

Anh Tùng cho biết một số đơn vị của Thái Lan nhận thấy trào lưu chơi lan xưa ở nước ta nên đã nhân giống lại, cho cấy mô đại trà và xuất sang Việt Nam. Tuy nhiên, điều kỳ lạ là dù giống lan ở Việt Nam hiện tại có xuất xứ từ Thái Lan, lan thương nhân Thái Lan xuất sang không đẹp bằng dù cùng dòng.

Như lan dendro nắng Dazang – loại lan vốn được chơi từ khoảng năm 1945 và có nguồn gốc từ Thái Lan, hoa cánh sẻ, màu tím dịu và hiện không còn nhiều ở Việt Nam. Nay thương nhân Thái Lan gầy giống lại và xuất qua nhưng vẫn không được ưa chuộng vì màu sắc và kết cấu hoa không đẹp bằng những chậu hoa được gầy dựng “thủ công” theo cách tách cành ở nước ta.

Điều này thể hiện ngay ở giá bán: nếu như một chậu dazang Thái Lan mới xuất qua bán khoảng 250.000 đồng thì một chậu dazang xưa ở Việt Nam có giá từ 2-3 triệu đồng. Anh Tùng cho rằng có lẽ do cây đã sinh trưởng, phát triển ở Việt Nam lâu nên có những đặc tính khác, có thể nói là đã được “Việt hóa”.

Lan dendro nắng hấp dẫn từ những cái tên

Gặp gỡ những người chơi lan xưa, thỉnh thoảng lại được nghe giới thiệu về một loại lan mà ngay cả người sở hữu và người chơi lâu năm cũng không biết tên của chúng.

Ông Phan Châu Nhuận, chủ vườn lan Thu Ngân ở xã Tân An Hội, huyện Củ Chi, được biết đến nhiều với cái tên Dũng “cà phê”. Trước đây ông Nhuận là chủ cơ sở sản xuất trà, cà phê, nhưng lại có sở thích đặc biệt với theo kiểu trồng chơi chứ không bán.

Năm 1996, một nhóm thương nhân từ Đài Loan sang khảo sát nhu cầu lan của thị trường Việt Nam và đem theo vài mẫu cây. Khi ấy, ông Nhuận đã làm một việc mà đến bây giờ nhiều người chơi lan vẫn còn nhắc lại như một sự nể phục niềm đam mê của ông: ông quyết định bán sạch đàn heo 20 con rồi bù thêm tiền cho đủ quy đổi thành 800 đôla Mỹ (thời điểm năm 1996) để mua chậu lan chialin shinshu, dòng cattleya, có năm cành và hai hoa.

Lịch sử hình thành tên Việt những cây lan Dendro nắng

Đến năm 2005, ông Nhuận bỏ nghề sản xuất trà, cà phê và chuyển hẳn sang nghề trồng và kinh doanh hoa. Hiện trong vườn của ông có khoảng 10.000 chậu, chủ yếu là lan xưa. Ông cho biết đang sở hữu 17 loại lan xưa quý và hiếm.

Dẫn tôi đến trước một chậu lan dòng dendro nắng thân cao, hoa tím, cánh sẻ, ông Nhuận bảo ” đây là lan Dương Văn Minh “. Thấy chúng tôi thắc mắc, ông Nhuận giải thích: “Ông Dương Văn Minh là tổng thống cuối cùng của Việt Nam cộng hòa. Trước đây, chỉ ông này mới có loại lan này. Sau năm 1975 thì giống lan này được dân chơi lan nhân ra, tôi chơi lan từ sớm nên được anh em chia cho đem về trồng đến bây giờ. Mọi người đặt tên Dương Văn Minh là vì vậy, còn tên khoa học của nó là Caesar king”.

Chỉ tiếp một chậu lan khác, ông bảo “đây là cây Tám Lý”. Không đợi chúng tôi hỏi, ông diễn giải: “Cây này trước của cha Nghị (người Công giáo), hồi đó chỉ có ông này có. Sau này cha Nghị để lại cho ông Tám Lý nhưng ông Tám Lý chăm sóc không tốt nên cây ngày một héo hắt, tôi đem về trồng và giữ đến bây giờ”.

Nhiều loại lan xưa được gắn với những tên người, tên địa điểm như vậy bởi người chơi không tìm ra được tên khoa học của chúng, có thể kể đến như king Hóc Môn, king Mười Bích, king Củ Chi…

Một lần làm giám khảo cuộc thi hoa lan năm 2009, ông Nhuận vô cùng thích thú với cây lan đoạt giải nhất. Ban giám khảo không truy được phả hệ của cây lan này nên nó càng đặc biệt hơn. Vì thích quá nên ông Nhuận đã bỏ ra gần 20 triệu đồng để mua cây lan có hoa và bốn lá. Để nói về độ đắt tiền của cây lan, nhiều người nói vui là mỗi chiếc lá của nó có giá đến 5 triệu đồng.

Thời điểm đó, ông Barack Obama vừa trúng cử tổng thống Mỹ nên ông Nhuận đã đặt tên cho nó là lan Obama giờ được mọi người biết đến.

Khi biết giá của loại “lan tổng thống” này, chúng tôi không giấu nổi sự kinh ngạc trước cả ngàn chậu lan Obama mà ông Nhuận đang chăm sóc, bởi lẽ nếu cứ bán theo giá mà ông Nhuận đã mua thì chúng tôi đang đứng trước một triệu phú đôla.

Cầm một chậu lan Obama nhỏ có tám lá, ông Nhuận cho biết giá 250.000 đồng. Thấy chúng tôi ngạc nhiên, ông Nhuận cười: “Trước đây nó đắt là vì hiếm, nhưng về tay tôi, tôi đã gầy giống ra chừng này thì tất nhiên phải hạ nhiệt đi chứ”.

Cũng với suy nghĩ “hạ nhiệt” lan xưa mà ông Nhuận sử dụng phương pháp cấy mô để nhân giống cây. Với phương pháp này, mỗi lần nhân giống sẽ cho ra hàng chục ngàn cây giống, và đương nhiên giá thành của lan sẽ giảm, người chơi lan dễ có cơ hội sở hữu hơn. Tuy nhiên, nếu chỉ đơn thuần như vậy thì lan xưa sẽ không còn đặc biệt nữa. Một số nhà vườn và ngay cả ông Nhuận cũng hạn chế việc nhân giống vài loại lan xưa quý hiếm để giữ giá trị của cây.

Ông Phạm Anh Dũng, hội viên Hội Sinh vật cảnh Củ Chi (bố vợ của anh Nguyễn Quốc Thanh), lại cho rằng nhân giống bằng phương pháp cấy mô sẽ cho ra cây con có phẩm chất và kết cấu hoa không bằng cây mẹ, muốn cây con có tối ưu như cây mẹ thì phải sử dụng phương pháp tách nhánh. Phương pháp này rất chậm vì phải đợi nhánh mới ra rồi mới tách, nhưng bù lại hoa cây mẹ như thế nào thì hoa cây con cũng sẽ y chang.

Để giới thiệu và quảng bá lan xưa, ông Dũng đã cùng anh Thanh đem lan đi triển lãm ở nhiều nơi, từ Đà Lạt đến Đồng Tháp, Cần Thơ, Nghệ An, Hà Nội… Kinh phí cho các chuyến đi hầu hết là tự túc. Như đợt kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, ông Dũng và anh Thanh thuê hẳn một chiếc xe tải chở lan từ chúng tôi ra Hà Nội triển lãm và bán hoa trong suốt hơn chục ngày.

Dù đã bán sạch cả một xe tải hoa nhưng tính toán chi phí vẫn lỗ 28 triệu đồng. Tuy lỗ nhưng ông Dũng rất vui. “Một số người mê lan, mới chơi lan nên họ không biết. Khi được giới thiệu về lan xưa, người ta mới bắt đầu tò mò và tìm thấy sự thú vị trong các dòng lan này. Mình đi triển lãm là để người ta biết và yêu lan xưa hơn” – ông Dũng nói.

Sưu tầm

Hình ảnh Dendro Nắng đẹp

Một số cây dendro nắng nổi tiếng

Tên những cây lan dendro nắng xưa người chơi hay tìm

dendro bà liễu

hoa lan urawan

dendro nắng xưa

lan dendro nắng

lan dendro nang

hoa dendro nắng

dendro nắng thơm

dendro nắng alba

dendro nắng mini

dendro chớp chuồn

trồng dendro nắng

dendro nắng dazang

lan dendro bà liễu

dendro bà liễu xưa

dendro nắng banana

lan dendro nắng 4n

lan dendro tai thỏ

hoa lan dendro nắng

dendro nắng bà liễu

dendro nắng rồng đỏ

lan dendro nang thom

lan dendro nắng chớp

lan dendro nắng thơm

thanh lý dendro nắng

lan dendro nắng alba

chăm sóc dendro nắng

các loại dendro thơm

phong lan dendro nắng

trồng lan dendro nắng

dendro bà liễu lá tre

cách trồng dendro nắng

dendro nắng caesar red

dendro nắng cánh chuồn

dendro nắng xưa pensoda

lan dendro nắng bà liễu

dendro nắng bà liễu xưa

dendro nắng lưỡi bò tím

chăm sóc lan dendro nắng

cách chăm sóc dendro nắng

lan dendro nắng cây giống

các loại dendro nắng thơm

cách trồng lan dendro nắng

lan dendro nắng caesar red

hoa lan dendro nắng bà liễu

lan dendro nắng trắng bà liễu

cách chăm sóc lan dendro nắng

kỹ thuật trồng lan dendro nắng

cách chăm sóc hoa lan dendro nắng

cách trồng và chăm sóc lan dendro nắng

【#6】Những Loài Hoa Lan Đẹp Nhất Thế Giới (Phần 1)

Mở đầu với danh sách các loài hoa lan đẹp lạ nhất thế giới là một loài hoa vô cùng dễ thương – Liparis Latifolia. Loài lan này chỉ có tại khu vực như Sabah, Malaysia, Thái Lan và Timor.

Liparis Latifolia phát triển thành cụm trong mỗi cành. Hình dạng của loài Liparis Latifolia khá đặc biệt với cánh hoa hình nón với màu sắc khá giống màu thịt tươi. Kích thước của bông hoa xinh đẹp này là khoảng 2 cm, những bông hoa trên cành đôi khi rất dày đặc. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hoặc môi trường khác nhau, hoa chỉ nở rải rác trên một cành.

Trong suốt quá trình nở hoa, Liparis Latifolia có màu đỏ hỗn hợp ở phần cánh, và một nắp màu trắng thẳng đứng ở phần trung tâm và một chút điểm màu vàng trên phần đầu. Với hình dáng nhỏ nhắn cùng sự xinh đẹp của nó, Liparis Latifolia thu hút ánh nhìn của rất nhiều người ngay từ lần đầu tiên. Vì vậy loài hoa này thường được trồng và tìm mua với mục đích trang trí.

Trang nhã và mang màu sắc nhẹ nhàng hơn loài hoa thứ hai được lọt top những giống lan đẹp nhất thế giới là White Egret Orchids. Đây là loài hoa phong lan mang dáng vẻ vô cùng thanh lịch trong danh sách những loài hoa mình đang giới thiệu. White Egret Orchids được cho là một trong những người đẹp hiếm hoi có nguồn gốc từ Nhật Bản. Cũng mang kích cỡ nhỏ nhắn xinh xinh nhưng từng đường nét của White Egret Orchids khiến ai cũng phải dừng lại ngoái nhìn. Bông hoa trông giống như hình ảnh của một chú chim bồ câu đang dang rộng sải cánh giữa bầu trời xanh. Loài hoa tuyệt vời này cũng có một mùi hương cũng rất lôi cuốn, thời gian nở hoa của White Egret Orchids vào giữa mùa hè.

Nếu bạn đã từng tìm hiểu về loài hoa này thì chắc chắn sẽ biết rằng đây là giống lan chơi được rất lâu, hoa nở và giữ độ tươi hơn một tháng. Lá của hoa dài,gai hoa cao và mỏng. Bởi vậy nên hạn chế đặt hoa ở nơi có quá nhiều gió. Nếu cây được chăm sóc trong điều kiện ánh mặt trời đầy đủ, nó cho ra hoa tốt nhất. Nếu điều kiện không đủ tốt, cây sẽ khó ra hoa hoặc số lượng ít và kích thước rất nhỏ.

Cây phát triển tốt trong không gian ẩm. Nhưng chúng cũng thích nghi được với điều kiện sống khô. Trồng White Egret Orchids cần sự kiên trì và tỉ mỉ vì cây chậm nhú mầm. Loài hoa này có những cái tên khác như Fringed Orchid và Sagiso.

Không giống nhiều loài hoa phong lan mang hình dáng mềm mại và thanh thoát khác, loài hoa lan Drakaea glyptodon lại mang hình hài giống chiếc búa. Không những có bề ngoài khá kỳ cục mà loài hoa này còn có màu sắc và mùi giống như miếng thịt sống. Drakaea glyptodon thường mọc ở khắp vùng đất cát từ phía bắc vịnh Jurien Bay đến bãi biển Esperance thuộc miền Tây nước Úc.

Tuy khá lạ lùng nhưng giống lan Drakaea Glyptodon vẫn mang vẻ đẹp riêng. Nó còn thường được những người chơi lan nhắc đến với cái tên “king in his carriage”.

Drakaea Glyptodon sống gần gũi với thiên nhiên, nó có mối quan hệ thân thiết với loài ong Thynnid đực, loài ong này giúp Drakaea Glyptodon thực hiện việc thụ phấn và ra hoa.

Mặt sau của hoa dài khoảng 8 đến 10 mm. Hai cánh hoa ở hai bên có chiều dài 7-9 mm. Phần trên của bông hoa có rất nhiều lông nhỏ. Đây là một giống hoa có đặc điểm riêng, dễ dàng phân biệt. Với vẻ ngoài độc đáo của nó, Drakaea Glyptodon khiến mọi người chơi lan khá tò mò và muốn tìm hiểu.

Bởi vì sự kết hợp hoàn hảo màu sắc rực rỡ, vẻ đẹp này đã nằm trong danh sách một trong những loài hoa lan đẹp nhất trong vũ trụ.

Đây là loài hoa không dễ trồng và phát triển. Để cây có thể ra hoa cần điều kiện sống lạnh khô. Nếu bạn bắt đầu chơi cây lan này cần đặc biệt chú ý việc tưới nước. Không nên tưới nước phía trên đầu cây, lớp bên trên cần giữ môi trường thoáng. Thời gian hợp lý nhất để tưới nước cho cây và vào sáng sớm. Tuyệt đối không nên tưới nước vào buổi chiều hoặc khi ánh sáng mặt trời chiếu thẳng vào những chiếc lá.

Về chế độ phân bón, phân ủ của cây bạn có thể để trên bề mặt giá thể lá thông kim, lá gỗ sồi – gỗ sồi, lớp hữu cơ bên dưới có thể là đá bọt.

Dendrobium tobaense là Cây lan rừng nguyên chủng, nó thuộc dòng Hoàng thảo. Hiện Dendrobium tobaense đang đươc trồng tại Đà Lạt – một nơi có điều kiện vô cùng tốt cho các loài hoa sinh trưởng và phát triển. Loài này được chúng tôi & J.B.Comber mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.

So với các giống lan khác thì Dendrobium có thể nhân nhanh giống bằng phương pháp chiết nhánh thông thường. Vì nó là loại lan đa thân với nhiều giả hành, các giả hành thường mang một thân với nhiều lá mọc xen kẽ, trên thân có rất nhiều mắt ngủ. Tại những mắt ngủ này sẽ đâm chồi và cho ra một cây con mới.

【#7】Phân Loại Lan Dendro Nắng Theo Cấp Độ

Hiện nay phong trào chơi Dendro nắng đang phát triển mạnh, hòa cùng xu thế đó, những giống xưa cũ ngày càng phát huy thêm ưu thế đi trước của mình. Những cây lan thuần hóa, khỏe mạnh, siêng hoa,…làm cho người chơi hoa ngày càng mê đắm, hòa mình cùng món quà thiên nhiên ban tặng.

Hôm nay sẵn tiện rảnh rỗi, mình xin phép mạn đàm về các loại Dendro nắng. Đây là ý kiến riêng của mình, nên có thể không được đông đảo các bạn đồng ý. Nhưng mình nghĩ chính những “tranh cãi” như vậy càng làm cho cuộc chơi ngày càng thú vị!

Có thể nói, không có hoa lan nào đẹp nhất, đẹp nhất chính là sự rung cảm của người chơi lan về hoa và cây mình đang ngắm. Mỗi cây có vẻ đẹp riêng, nên mình dựa theo cấu trúc và màu sắc của hoa, xin phân loại như sau (ưu tiên cây có giá trị kinh tế hơn):

Xin mạn phép phân loại cây như sau:

5*: Cấp cao, hiếm có. Giá rất cao. Giá rất cao là cây vài triệu đồng cho cây sắp có hoa.

4*: Cấp cao, ít có. Giá cao. Giá cao là khoảng hơn triệu đồng là cây sắp có hoa.

3*: đẹp, dễ tìm. Giá vừa. Giá vừa là cây vài trăm ngàn đồng cho cây sắp có hoa.

Cây có cấu trúc đẹp – cấp 5*: có thể nói, cây Dendro King Hổ mang chúa chiếm ưu thế hơn nhất. Lưỡi hoa to, 2 tai dài, vươn cao, đài trước xoán lại rất quái, mổ ra phía trước rất giống con rắn Hổ mang. Màu đỏ hồng thật xinh tươi. Cây cao khỏe (hơn 1m), giá trị kinh tế cao.

Cây lan có màu trắng đẹp và kích thước to nhất – cấp 5*: cây dendro trắng Bao Thanh Thiên đang chiếm ưu thế cao nhất. Hoa có kích thước khủng (12cm 2 cánh), chiều cao của hoa có thể cao bằng hoa Vanda to. Màu hoa trắng tinh khiết, cấu trúc 2 tai nhọn (như tấm thẻ bài xử trảm của Bao Công trong phim), lưỡi hoa to, “ngầu”, nhọn, “chặt góc”. Hoa của cây bền dù cánh mỏng. Giá trị kinh tế cao.

Cây tên thú có hoa đẹp, King mỏ két (đầu lưỡi cong xuống giống mỏ con két) – 5*: hoa to, siêng hoa, rất lâu tàn, cấu trúc hoa đẹp (cánh hoa múa về bên phải). Cây cao lớn, khoẻ mạnh.

– Cây có hoa viền đẹp cây King Hóc môn – cấp 5*: Cây có cấu trúc chuẩn, viền trắng đậm cả 3 cánh và 3 đài hoa. Khi cây khỏe mạnh (gần 2m) nở hoa đầy đủ, hoặc với 2 vòi hoa thì thực sự nổi bật.

– Cây có hoa sọc đẹp, cây King Mười Bích – Cấp 5*: với họng hoa đỏ rực, cánh hoa chạy sọc làm tăng vẻ đẹp cho hoa. Cây cao to, khỏe mạnh, thân vàng óng và hầu như không rớt lá chân làm cho cây có giá trị kinh tế cao.

【#8】Lan Dendro Nắng Xưa Hồi Sinh

Trong hàng ngàn chậu lan triển lãm tại Festival hoa Đà Lạt cuối năm 2013, có chậu lan dendro nắng Hawai Gem được đặt ở vị trí khiêm tốn. Dáng cây mảnh, hoa nhỏ và có phần kém nổi bật so với các chậu lan cao lớn, rực rỡ khác, nhưng anh Nguyễn Quốc Thanh tự hào rằng đây là điểm đặc sắc mà các gian trưng bày khác không có.

Lan Dendro nắng xưa hồi sinh

Khoảng 10 năm trước, dòng lan này từng được dân chơi lan ưa chuộng, nhưng sau đó hết thời vì sự cạnh tranh của nhiều giống lan mới với hoa to, màu rực rỡ hơn. Tuy nhiên, trào lưu chơi các giống lan cũ mà người chơi gọi là lan xưa đang trỗi dậy.

Lan xưa “Việt hóa”

Đầu tháng 3-2014, chúng tôi tìm gặp anh Thanh tại vườn Thăng Long Orchids của anh ở huyện Củ Chi, Vitagrowthheight.com Từng chơi và kinh doanh hoa mười năm nay, anh chỉ mê và sưu tầm lan xưa từ khoảng ba năm trở lại đây. Hiện vườn của anh có 12 loại lan xưa như: ăng-ten, rồng đỏ, an-bin, nhện đen, samurai…

Từ khi tình cờ thấy rồi tìm hiểu và mê lan xưa, anh Thanh đã không quản đường sá xa xôi để đi tìm những dòng lan được ưa chuộng một thời. Công việc sưu tầm bao giờ cũng kỳ công, có khi tìm được nhờ cơ duyên. Chỉ vào một cây lan dòng dendrobium vừa đậu bốn trái, anh Thanh giới thiệu: “Đây là cây đắt nhất trong vườn. Hồi tết có người trả giá 7 triệu đồng nhưng tôi không bán”.

Cây lan này còn đặc biệt ở chỗ chính anh Thanh cũng không biết tên của nó là gì. Một lần đến Cần Thơ, anh được bạn bè giới thiệu rồi tìm gặp một người chơi lan. Cây lan xưa này lọt ngay vào “mắt xanh” của anh và cuối cùng anh cũng được người kia chia lại, đem về gây giống.

Người chia lại cho anh là Vũ Thanh Tùng, ở phường Hưng Thịnh, quận Cái Răng, TP Cần Thơ. Dĩ nhiên anh Tùng cũng không biết hoa này tên gì. Đến bây giờ, anh Tùng và anh Thanh vẫn lân la dò hỏi những người chơi lan từ xưa để biết rõ hơn về loài lan đặc biệt này. Anh Tùng tự nhận chơi lan theo kiểu “tài tử”, chỉ chơi vì mê chứ không nặng chuyện buôn bán. Một lần tình cờ đi ngang một căn biệt thự cũ, anh tò mò vì vườn của biệt thự này trồng rất nhiều lan mà chỉ duy nhất một loại có hoa màu trắng, cánh sẻ, dáng mảnh rất đẹp. Anh lân la hỏi rồi cuối cùng được chủ nhà chia lại cho vài cây.

Tìm hiểu anh mới biết đó là lan caesar white, từng được ưa chuộng từ trước năm 1975. Chăm sóc một thời gian thì cây trổ bông, anh Tùng đem đi triển lãm thì cây caesar white đoạt liền hai giải vàng tại Cần Thơ và Bến Tre năm 2011. Cũng từ đó, loại lan này trở nên có giá ở khu vực các tỉnh thành Tây Nam bộ.

Anh Tùng và anh Thanh đều có điểm chung trong những lý do tìm đến loài lan xưa: thường ra bông, dễ chăm sóc hơn các loại lan “tân thời”. Hiện hai anh đang gây giống theo kiểu tách nhánh con từ cây mẹ.

Anh Tùng cho biết một số đơn vị của Thái Lan nhận thấy trào lưu chơi lan xưa ở nước ta nên đã nhân giống lại, cho cấy mô đại trà và xuất sang Việt Nam. Tuy nhiên, điều kỳ lạ là dù giống lan ở Việt Nam hiện tại có xuất xứ từ Thái Lan, lan thương nhân Thái Lan xuất sang không đẹp bằng dù cùng dòng.

Như dazang – loại lan vốn được chơi từ khoảng năm 1945 và có nguồn gốc từ Thái Lan, hoa cánh sẻ, màu tím dịu và hiện không còn nhiều ở Việt Nam. Nay thương nhân Thái Lan gầy giống lại và xuất qua nhưng vẫn không được ưa chuộng vì màu sắc và kết cấu hoa không đẹp bằng những chậu hoa được gầy dựng “thủ công” theo cách tách cành ở nước ta.

Điều này thể hiện ngay ở giá bán: nếu như một chậu dazang Thái Lan mới xuất qua bán khoảng 250.000 đồng thì một chậu dazang xưa ở Việt Nam có giá từ 2-3 triệu đồng. Anh Tùng cho rằng có lẽ do cây đã sinh trưởng, phát triển ở Việt Nam lâu nên có những đặc tính khác, có thể nói là đã được “Việt hóa”.

Hấp dẫn từ sự huyền bí

Gặp gỡ những người chơi lan xưa, thỉnh thoảng lại được nghe giới thiệu về một loại lan mà ngay cả người sở hữu và người chơi lâu năm cũng không biết tên của chúng.

Ông Phan Châu Nhuận, chủ vườn lan Thu Ngân ở xã Tân An Hội, huyện Củ Chi, được biết đến nhiều với cái tên Dũng “cà phê”. Trước đây ông Nhuận là chủ cơ sở sản xuất trà, cà phê, nhưng lại có sở thích đặc biệt với lan theo kiểu trồng chơi chứ không bán.

Năm 1996, một nhóm thương nhân từ Đài Loan sang khảo sát nhu cầu lan của thị trường Việt Nam và đem theo vài mẫu cây. Khi ấy, ông Nhuận đã làm một việc mà đến bây giờ nhiều người chơi lan vẫn còn nhắc lại như một sự nể phục niềm đam mê của ông: ông quyết định bán sạch đàn heo 20 con rồi bù thêm tiền cho đủ quy đổi thành 800 đôla Mỹ (thời điểm năm 1996) để mua chậu lan chialin shinshu, dòng cattleya, có năm cành và hai hoa.

Đến năm 2005, ông Nhuận bỏ nghề sản xuất trà, cà phê và chuyển hẳn sang nghề trồng và kinh doanh hoa. Hiện trong vườn của ông có khoảng 10.000 chậu, chủ yếu là lan xưa. Ông cho biết đang sở hữu 17 loại lan xưa quý và hiếm.

Dẫn tôi đến trước một chậu lan dòng dendrobium thân cao, hoa tím, cánh sẻ, ông Nhuận bảo “đây là lan Dương Văn Minh”. Thấy chúng tôi thắc mắc, ông Nhuận giải thích: “Ông Dương Văn Minh là tổng thống cuối cùng của Việt Nam cộng hòa. Trước đây, chỉ ông này mới có loại lan này. Sau năm 1975 thì giống lan này được dân chơi lan nhân ra, tôi chơi lan từ sớm nên được anh em chia cho đem về trồng đến bây giờ. Mọi người đặt tên Dương Văn Minh là vì vậy, còn tên khoa học của nó là caesar king”.

Chỉ tiếp một chậu lan khác, ông bảo “đây là cây Tám Lý”. Không đợi chúng tôi hỏi, ông diễn giải: “Cây này trước của cha Nghị (người Công giáo), hồi đó chỉ có ông này có. Sau này cha Nghị để lại cho ông Tám Lý nhưng ông Tám Lý chăm sóc không tốt nên cây ngày một héo hắt, tôi đem về trồng và giữ đến bây giờ”.

Nhiều loại lan xưa được gắn với những tên người, tên địa điểm như vậy bởi người chơi không tìm ra được tên khoa học của chúng, có thể kể đến như king Hóc Môn, king Mười Bích, king Củ Chi…

Một lần làm giám khảo cuộc thi hoa lan năm 2009, ông Nhuận vô cùng thích thú với cây lan đoạt giải nhất. Ban giám khảo không truy được phả hệ của cây lan này nên nó càng đặc biệt hơn. Vì thích quá nên ông Nhuận đã bỏ ra gần 20 triệu đồng để mua cây lan có hoa và bốn lá. Để nói về độ đắt tiền của cây lan, nhiều người nói vui là mỗi chiếc lá của nó có giá đến 5 triệu đồng.

Thời điểm đó, ông Barack Obama vừa trúng cử tổng thống Mỹ nên ông Nhuận đã đặt tên cho nó là lan Obama giờ được mọi người biết đến.

Khi biết giá của loại “lan tổng thống” này, chúng tôi không giấu nổi sự kinh ngạc trước cả ngàn chậu lan Obama mà ông Nhuận đang chăm sóc, bởi lẽ nếu cứ bán theo giá mà ông Nhuận đã mua thì chúng tôi đang đứng trước một triệu phú đôla.

Cầm một chậu lan Obama nhỏ có tám lá, ông Nhuận cho biết giá 250.000 đồng. Thấy chúng tôi ngạc nhiên, ông Nhuận cười: “Trước đây nó đắt là vì hiếm, nhưng về tay tôi, tôi đã gầy giống ra chừng này thì tất nhiên phải hạ nhiệt đi chứ”.

Cũng với suy nghĩ “hạ nhiệt” lan xưa mà ông Nhuận sử dụng phương pháp cấy mô để nhân giống cây. Với phương pháp này, mỗi lần nhân giống sẽ cho ra hàng chục ngàn cây giống, và đương nhiên giá thành của lan sẽ giảm, người chơi lan dễ có cơ hội sở hữu hơn. Tuy nhiên, nếu chỉ đơn thuần như vậy thì lan xưa sẽ không còn đặc biệt nữa. Một số nhà vườn và ngay cả ông Nhuận cũng hạn chế việc nhân giống vài loại lan xưa quý hiếm để giữ giá trị của cây.

Ông Phạm Anh Dũng, hội viên Hội Sinh vật cảnh Củ Chi (bố vợ của anh Nguyễn Quốc Thanh), lại cho rằng nhân giống bằng phương pháp cấy mô sẽ cho ra cây con có phẩm chất và kết cấu hoa không bằng cây mẹ, muốn cây con có tối ưu như cây mẹ thì phải sử dụng phương pháp tách nhánh. Phương pháp này rất chậm vì phải đợi nhánh mới ra rồi mới tách, nhưng bù lại hoa cây mẹ như thế nào thì hoa cây con cũng sẽ y chang.

Để giới thiệu và quảng bá lan xưa, ông Dũng đã cùng anh Thanh đem lan đi triển lãm ở nhiều nơi, từ Đà Lạt đến Đồng Tháp, Cần Thơ, Nghệ An, Hà Nội… Kinh phí cho các chuyến đi hầu hết là tự túc. Như đợt kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, ông Dũng và anh Thanh thuê hẳn một chiếc xe tải chở lan từ Vitagrowthheight.com ra Hà Nội triển lãm và bán hoa trong suốt hơn chục ngày.

Dù đã bán sạch cả một xe tải hoa nhưng tính toán chi phí vẫn lỗ 28 triệu đồng. Tuy lỗ nhưng ông Dũng rất vui. “Một số người mê lan, mới chơi lan nên họ không biết. Khi được giới thiệu về lan xưa, người ta mới bắt đầu tò mò và tìm thấy sự thú vị trong các dòng lan này. Mình đi triển lãm là để người ta biết và yêu lan xưa hơn” – ông Dũng nói.

【#9】Cách Trồng Lan Dendro “siêu Đơn Giản” Cho Người Yêu Cảnh

Lan Dendro là một loài hoa tuyệt vời, nó không những mang lại vẻ đẹp thanh cao cho ngôi nhà mà loài hoa này còn mang đến rất nhiều ý nghĩa nhân văn. Việc có thể tự tay trồng được một chậu lan dendro nở hoa đẹp cũng không khó như mọi người vẫn nghĩ.

Hôm nay, hãy cùng Fao tìm hiểu về cách trồng lan dendro cũng như cách chăm sóc loài hoa tuyệt vời này nhé!

Lan dendro có đặc điểm gì?

Lan dendro có tên kho hoạc là Dendrebium, đây là loài cây thuộc họ Orchidaceae, gồm hơn 1.600 loài lan khác nhau, các khu vực có khí hậu nhiệt đới được chúng phân bố chủ yếu, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á và châu Úc.

Trong một năm, cây có thể ra nhiều đợt hoa khác nhau nên người ta thường sử dụng nó để cắt cành. Mỗi một giống lan Dendro có một điều kiện khí hậu khác nhau, có loài thích hợp với điều kiện khí hậu lạnh, có loài phù hợp với điều kiện khí hậu nóng và âm ướt.

Cách trồng lan dendro

1. Thiết kế sân vườn trồng lan Dendro

a, Hướng giàn trồng lan Dendro

Trong thiết kế sân vườn trồng lan dendro thì việc chọn hướng giàn trồng lan là một công đoạn vô cùng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp trới sự hấp thu ánh sáng cũng như phát triển của cây.

Hiện nay, có lưới nilon màu đen có tác dụng làm tản nhiệt và hạn chế ánh sáng mặt trời được bán rộng rãi trên thị trường nên rất thuận tiện cho việc thiết kế hướng giàn.

b, Khung sườn giàn để trồng lan Dendro

Để có được những những khóm lan Dendro khỏe mạnh, rực rỡ thì cần phải tạo một khung sườn thật chắc chắn.

c, Trụ đứng của giàn

Trụ đứng phải được dựng bằng sắt hoặc bê tông để bảo đảm thời gian sử dụng, kéo dài tuổi thọ của trụ. Có thể chằng ngang hoặc dọc để vững chắc hơn. Trụ phải cao khoảng 3 đến 3.5m đảm bảo sự phát triển của hoa.

d, Giàn che nắng khi trồng lan Dendro

Giàn che nắng như thể là lớp áo chống nắng, không thể thiếu đối với loài hoa này, nó sử dụng để che ánh sáng mặt trời trực tiếp. Thông thường nó được làm bằng lưới nilon và sản phẩm này rất dễ sử dụng.

e, Giàn treo lan

Để treo phong lan, tốt nhất chúng ta nên chọn giàn được làm bằng thép không rỉ hoặc gác bằng cây tầm vông, cây tre hay ống nước tròn để móc chậu lan vào. Giàn treo làm cao khoảng 1,8m để thuận tiện cho việc đi lại thăm, chăm sóc cây tránh bị đụng vào đầu.

Khi treo giỏ lan phải treo chậu cùng chiều dài, những móc treo lan cũng phải có độ dài bằng nhau và trồng cùng độ tuổi, cùng loài phong lan để dễ chăm sóc, cây phát triển tốt hơn. Để có được lối đi có tính thẩm mỹ, khu vườn trông sang trọng, đẹp đẽ hơn thì phải treo lan ngay hàng thằng lối.

Chúng ta nên để kệ cao cỡ 0,8m có lỗ vừa bằng chậu, như vậy giúp ta không tốn móc treo và tầm vông giữa giàn hơn nữa còn để được thêm rất nhiều chậu.

2, Điều kiện nhiệt độ khi trồng lan Dendro

Hoa lan Dendro sinh trưởng thích hợp nhất ở những vùng có khí hậu ấm áp. Ban ngày nhiệt độ từ 27 đến 320 độ C, ban đêm từ 16 đến 180 độ C và đặc biệt, cây lan dendro sẽ rất dễ bị rụng lá khi nhiệt độ quá thấp.

3, Điều kiện ánh sáng khi trồng lan Dendro

Lượng ánh sáng loài hoa này cần là rất lớn, cần khoảng 70% ánh sáng mặt trời để hoa phát triển tốt. Tuy nhiên, ánh sáng cao quá sẽ khiến cho cây bị cháy và rộp lá. Còn khi thiếu sáng thì cây sẽ ngày một ốm yếu, lá mỏng, hoa nhỏ và có thể không ra hoa.

4, Độ ẩm cần thiết khi trồng lan Dendro

Lan Dendro cần khoảng 50 đến 80% độ ẩm để có thể nuôi dưỡng chính mình.

Môi trường luôn ẩm, mát mẻ và thông thoáng thì lan rất dễ để phát triển. Nói cách khác ở đâu có mặt bằng ở đó có thể làm được lan. Để giữ ẩm cho lan có thể làm với vòi nước phun sương, tưới nhiều nước hơn để giữ ẩm cho cây,…

Cách trồng lan Dendro

Để thành công với cách trồng lan dendro này bạn cần chọn được những giống cắt cành siêng hoa và một số giống trang trí được thị trường ưa chuộng.

Có thể tham khảo những giống cắt cành siêng hoa như: Dend. Aridang Green, Dend.Somlak White 5N, Dend.Sonia Esakul Dend. Sonia White,… Bên cạnh đó, một số giống Dendro thường dùng để trang trí như: Ceasar Green, , Nona Red, Den.Burana Charming, Burana Gold,…

Các giống Dendro nắng dùng để trang trí như: Dend. Caesar White, Dend. Caesar Red, Dend. King Hóc Môn, Dend. Pink, Dend. Trắng Bà Liễu, Dend. Móng rồng, Dend. Kinh hổ mang …

2, Chuẩn bị giá thể trồng lan Dendro

Có thể sử dụng nhiều cách khác nhau để làm giá thể trồng lan Dendro trong giai đoạn vườn ươm nhưng một trong những cách tối ưu nhất đó là:

Mụn dừa: Mụn dừa là sản phẩm phụ tạo ra khi nghiền vỏ quả dừa để lấy xơ dừa. Nó chính là phần xốp xốp giữa các sợi xơ dừa. Trước khi trồng, phải xử lý được chất chát (tanin).

Để xử lý được chất này ta thực hiện bằng cách ngâm và xả, thời gian xử lý là từ 7 đến 10 ngày (lúc này nước xả đã trong) trước khi đem đi trồng.

Vỏ dừa: Nên chọn những vỏ dừa già, khô (phẩn vỏ bên ngoài có màu nâu,cứng của quả dừa) để làm giá thể trồng. Tương tự như xử lý mụn dừa, trước khi trồng cần xử lý chất chát.

Sau khi đã ngâm xong, tiến hành cắt khúc (1x2x4 cm) và đập dập để tạo độ mềm và thoáng, giúp rễ phát triển tốt, như vậy sẽ giúp cách trồng lan Dendro thuận tiện hơn rất nhiều.

Để cây con có thể chuyển ra khỏi chai thì trước đó phải để chai mô ít nhất 2 tuần trong điều kiện thoáng mát, không có ánh sáng trực tiếp nhằm giúp cây thích nghi dần dần với điều kiện tự nhiên bên ngoài.

Những tiêu chuẩn của cây con khi ra khỏi chai mô:

Khi cây con cao từ 4 đến 5 cm trở lên (đo theo chiều cao vuốt lá).

Lá được mọc thẳng, cứng cáp không bị biến dị và có màu xanh mướt.

Chiều dài rễ khoảng 2cm, rễ khỏe, có từ 5 rễ trở lên và không có rễ hư.

Cây sinh trưởng, phát triển tốt, không bị nhiễm bệnh gây hại.

4, Kỹ thuật ra cây con khi trồng lan dendro

Để lấy được cây con ra khỏi chai có thể dùng móc nhỏ bằng sắt hoặc inox và kẹp. Tuy nhiên, nên dùng loại móc nhỏ vì thao tác nhanh, gọn và ít làm tổn thương cây hơn so với kẹp.

Trước tiên cho vào chai mô một ít nước, lắc nhẹ cho bong lớp thạch ra rồi dùng móc sắt nhẹ nhàng kéo từng cây ra khỏi chai (chú ý xoay phần gốc hướng ra miệng chai), tránh làm tổn thương các lá non.

Sau khi lấy cây con ra phải thả ngay vào chậu nước, nhẹ nhàng rửa sạch cho tới khi vuốt phần rễ cây thấy không còn nhớt sau đó xếp lên rổ nhựa cho ráo nước.

Nên loại bỏ những rễ, lá và cây bị hỏng hay những cây bị tổn thương trong quá trình rửa để không lây bệnh sang các cây khác và đạt được cách trồng lan Dendro một cách tối ưu nhất.

Tiếp đến, tiến hành phân loại theo kích thước (để có thể tiện chăm sóc về sau) rồi xếp cây con lên khay hay rổ nhựa (kích thước 30x50x15 cm) kèm theo nó là lót 1 lớp mụn dừa mỏng để giữ ẩm cho cây hoặc xếp trực tiếp lên giàn ươm hay xếp trên giàn ươm đã được trải 1 lớp mụn dừa dày từ 10 đến 15 cm.

5, Trồng lan Dendro ra giàn ươm

Để có được cách trồng lan Dendro chuẩn kỹ thuật, khi ra giàn ươm, cây phải được nằm trên giàn từ 1 đến 2 tuần để huấn luyện, cho đến khi rễ có màu sáng trắng thì có thể đem trồng được. Sử dụng chậu nhựa đen để trồng, có kích thước 1,5 inch (tương đương 3,4cm).

Tiếp đến dùng miếng vỏ dừa đã chặt khúc, nhẹ nhàng đặt cây con vào giữa miếng vỏ dừa sao cho cổ rễ cây con cao hơn đỉnh của xơ dừa từ 1 đến 2 mm để tránh đọng nước.

Cuối cùng, đặt cây con vào chậu sao cho vừa đủ chặt (quá chặt sẽ làm hư rễ và quá lỏng làm rớt cây con ra). Khi trồng xong, đặt cây vào khay nhựa có 112 lỗ. Cần bố trí mật độ thưa dần để đảm bảo cho cây nhận đủ ánh sáng giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt.

Cách chăm sóc lan Dendro

1, Điều kiện ánh sáng khi chăm sóc lan Dendro

Do cây rất ưa sáng nên khi cây trưởng thành đặc biệt là giai đoạn ra hoa, chúng ta cần phải cho cây hấp thu 100% ánh sáng.

Càng được chiếu ánh sáng thì cây sẽ càng khỏe mạnh và cho hoa càng đẹp. Mỗi cây lan Dendro nắng cao bình quân từ 50 đến 150 cm và có từ 10 đến 15 giả hành.

2, Điều kiện nhiệt độ và độ ẩm khi chăm sóc lan Dendro

Các dòng lan Dendro nắng xưa phù hợp với các chỉ số môi trường:

Nhiệt độ: Ban ngày từ 80 đến 90F( 27 đến 32C), ban đêm không được dưới 50F (10C).

Nắng: Cần thật nhiều nắng nhưng phải có lưới che cây để tránh bị cháy,rộp lá.

Độ ẩm: Độ trung bình dao động từ 60 đến 70%.

3, Chế độ nước tưới khi chăm sóc lan Dendro

Để cách chăm sóc cho lan Dendro này phát huy hiệu quả cao nhất, chúng ta cần cung cấp độ ẩm thích hợp cho cây. Đặc biệt cây con cần khoảng 70 đến 75%. Trong chu trình chăm sóc cây con rất quan trọng về độ ẩm, nếu tưới quá ẩm rễ cây dễ bị úng, cây vàng và chậm lớn.

Bên cạnh đó, nếu thiếu ẩm rễ cây phát triển kém, hạn chế hấp thu dinh dưỡng. Nước tưới cho cây yêu cầu không mặn, phèn, không cứng (chứa các ion như Ca 2+, Mg 2+,…), có độ pH tối ưu từ 5,5 đến 6,8.

Khi tưới nước cho cây cần chú ý nguyên tắc: Tưới tạo độ ẩm xung quanh môi trường trồng ( tưới vòm tròn xung quanh cây) sẽ tốt hơn thay vì chỉ tưới ẩm cục bộ trong chậu hay trong giá thể.

Chỉ nên cung cấp nước đủ ẩm cho cây, nên tưới vào sáng sớm hay chiều mát, tránh tưới buổi trưa khi trời đang nắng gắt hoặc tưới quá muộn làm cho cây dễ bị bệnh.

Bên cạnh đó, bạn cũng có thể bổ sung tưới nước trên mái che hoặc dưới giàn ươm nhằm tăng độ ẩm, giảm nhiệt độ vườn ươm,… Có thể tăng số lần tưới trong ngày tùy điều kiện thời tiết để cây phát triển tốt.

4, Bón phân khi chăm sóc lan Dendro

Tưới bón: Vào mùa Hè tưới nên thật nhiều, thật đẫm bởi lúc này cây phải chịu ánh nắng thường xuyên, gay gắt, nhiệt độ vườm ươm cao. Từ khi cây mọc mầm non cho đến khi trưởng thành nên bón phân bón mỗi tuần một lần với phân 30-10-10,

Cách pha chế phân: Cho ½ thìa cà phê lân với 4 lit nước. Vào tháng 8, tháng 9 đổi sang sử dụng phân 10-30-10, tưới rất ít và ngưng bón phân đối với mùa Đông.

5, Phòng trừ sâu bệnh khi chăm sóc lan Dendro

Cũng bởi lan Dendro cần được chăm sóc bởi nhiều loại phân hữu cơ khác nhau và môi trường xơ dừa sẽ mục nát sau một khoảng thời gian ngắn được trồng mà đây có thể là những điều kiện gây ra nhiều loại sâu bệnh gây hại cho cây như các loài dán và cuốn chiếu cắn phá rễ trong giá thể.

Trên bề mặt lá thường xuất hiện một loại rệp dính màu vàng, kích thước rất bé khoảng đầu tăm. Loại này gây hại lên cây thông qua việc hút nhựa.

Để đối phó với các loài côn trùng cắn phá Dendro thì tương đối dễ dàng. Chúng ta có thể sử dụng bằng Bassa, Serpa nồng độ 1/500. Mặc dù Dendro là loài cây kháng bệnh rất mạnh, tuy nhiên nếu điều kiện vệ sinh quá kém cây vẫn bị nấm và virut tấn công.

Nguy hiểm nhất là bệnh khô thân gần gốc và giả hành do một loài virut xâm nhập, khiến cho các giả hành bị khô và chết. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho cây mọc cây con trên ngọn thân.

Với những vấn đề trên, bạn cần ngừa bệnh và chăm sóc lan Dendro bằng cách xịt nửa tháng một lần bằng các loại thuốc ngừa nấm như Zineb, Topsil, Bencmyl với nồng độ 1/400.

Như vậy là chúng ta đã tìm hiểu xong về cách trồng lan dendro cũng như cách chăm sóc loài hoa tuyệt đẹp này rồi. Qua bài viết này, Fao hy vọng bạn sẽ có thể tự tay trồng cho mình một chậu lan dendro tuyệt đẹp trong sân vườn nhà mình nhé. Chúc bạn thành công!

【#10】Cẩm Nang Phân Loại Hoa Lan Việt Nam

Phân loại hoa lan Việt Nam theo hệ thống thực vật học

Việt phân loại hoa lan là điều cần thiết vì có hàng trăm các giống lan Việt Nam, trong đó có các loài lan nổi tiếng trên khắp thế giới, có giá trị hàng chục nghìn USD.

Cây hoa Lan (Orchid sp.) thuộc họ Phong lan (Orchidaceae); bộ lan(Orchidales); lớp một lá mầm Monocotyledoneac.

Họ phong lan phân bố rộng từ 68° vĩ Bắc đến 56° vĩ Nam, từ gần Bắc cực như Thụy Điển, Alaska, xuống tận các đảo cuối cùng ở cực Nam của Oxtralia. Tuy nhiên tập trung của họ phong lan chủ yếu ở các vĩ độ nhiệt đới, đặc biệt ở châu Mỹ và Đông Nam Á.

Đến nay loài người đã biết được trên 750 chi với 25.000 loài lan tự nhiên và 75.000 loài lan do kết quả chọn lọc và lai tạo.

Có hàng trăm các giống lan Việt Nam, trong đó các loài lan sau được trồng rộng rãi trên khắp đất nước.

Cách trồng hoa lan tại nhà đơn giản, hiệu quả

Phân loại hoa lan theo đặc điểm hình thái thân cây

Căn cứ vào đặc điểm hình thái thân cây phong lan có thể chia lan làm hai nhóm;

+ Nhóm phong lan đơn thân: đây là nhóm phong lan chỉ tăng trưởng về chiều cao làm cho cây dài ra mãi.

Nhóm phong lan đơn thân chia thành 2 nhóm phụ:

– Nhóm phụ lá mọc đối (Sarcanthinae): nhóm này lá được xếp thành 2 hàng mọc đối nhau, lá trên một hàng xen kẽ với lá của hàng kia. Gồm các giống như: Lan Vanda, lan giáng hương – Aerides, lan hồ điệp – Phalaenopsis…

– Nhóm phụ lá dẹp thẳng hay tròn (Campylocentrinae): Papilionanthe, lan Luisia…

+ Nhóm phong lan đa thân: đây là nhóm phong lan gồm những cây tăng trưởng liên tục. Căn cứ vào cách ra hoa nhóm này chia thành 2 nhóm phụ:

– Nhóm ra hoa phía trên: Địa lan – Cymbidium, lan hoàng thảo – Dendrobium, lan vũ nữ – Oncidium…

– Nhóm ra hoa ở đỉnh: Lan Cattleya, lan Laelia, lan Epidendrum…

Ngoài ra còn có một số giống mang tính chất trung gian như: Lan Centropetatum, lan Phackyphllum, lan Dichaea…

Phân loại hoa lan theo môi trường sống

Căn cứ vào môi trường sống của phong lan cũng có thể chia thành 3 loại:

– Địa lan: cây lan sống trong đất hoặc trong giá thể có đặc điểm gần như đất

– Phong lan: cây lan sống trong không khí.

– Bán địa lan: cây lan có thể sống trong môi trường không khí và trong đất

Kỹ thuật trồng hoa lan cho người mới trồng lan

Các giống lan Việt Nam được trồng phổ biến

Phong lan lai tạo

Lan Ngọc điểm tai trâu – Rhynchostylis gigantea (Lindl.) Ridl.

Cây lan ngọc điểm tai trâu có dáng đẹp, mọc khỏe, lá xanh, bóng, cụm hoa sặc sỡ, hương thơm ngào ngạt, nở vào cuối mùa đông, đầu mùa xuân (đặc biệt vào dịp tết Nguyên Đán) nên rất được ưa chuộng.

Cây mọc phổ biến trong các rừng ẩm từ Bắc vào Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ.

Lan Ngọc điểm đuôi cáo – Rhynchostylis retusa (L) BL

Hoa lan Ngọc điểm đuôi cáo – Rhynchostylis retusa (L) BL

Thân lan ngọc điểm đuôi cáo thẳng mập, lá màu xanh đậm, cụm hoa dài, bông thõng xuống, cuống hoa mập dài 20 – 40cm, hoa xếp dày đặc thành bông màu trắng có đốm tím, cánh môi màu tím. Hoa nở cuối tháng 4 đến hết tháng 5 sang đầu tháng 6.

Cây lan ngọc điểm đuôi cáo mọc rải rác trong các rừng ẩm từ Bắc vào Nam, từ vùng đồi núi thấp đến vùng núi cao nơi có khí hậu hơi lạnh.

Lan Hoàng thảo thuỷ tiên – Dendrobium farmeri paxt

Hoa lan Hoàng thảo thuỷ tiên – Dendrobium farmeri paxt

Cây hoa lan hoàng thảo thủy tiên mọc thành bụi lớn màu vàng rơm. Lá xanh đậm, bóng, mềm. Cụm hoa thường sinh ra ở phía đỉnh thân, mang nhiều hoa màu trắng. Phần họng và cánh môi màu vàng đậm. Cây hoàng thảo thủy tiên cho hoa đẹp, nở rộ vào tháng 2 – 3, đôi khi nở muộn sang đầu mùa hè. Cây mọc trong các rừng ẩm ướt từ Bắc vào Nam, đặc biệt ở các rừng thứ sinh đồng bằng sông Cửu Long.

Lan Hồ Điệp – Phalaenopsis

Hoa lan Hồ Điệp – Phalaenopsis

Là loài lan nổi tiếng trên toàn thế giới vì dáng cây đẹp, hoa to, màu sắc sặc sỡ và độc đáo. Hoa nở vào cuối mùa đông sang mùa xuân năm sau.

Cây lan Hồ Điệp phân bố rộng rãi từ dãy Hymalaya qua Malaixia, Inđônêxia tới Đài Loan, Philippin, Oxtralia. Có khả năng thích ứng rộng. Các giống lan Hồ Điệp hiện nay đã được chọn lọc, lai tạo nên hoa ngày càng to và đẹp hơn.

Lan Hoàng Hậu – Cattleya Lindley

Hoa lan Hoàng Hậu – Cattleya Lindley

Đây là một chi gồm hầu hết các loài phong lan đẹp nổi tiếng và được nuôi trồng rộng rãi. Chi lan Hoàng Hậu phân bố nguyên thủy ở một vùng rộng lớn thuộc Châu Mỹ nhiệt đới.

Về hình dáng, chi lan Hoàng Hậu có thể chia làm 2 nhóm:

– Nhóm 2 lá, hoa thường nhỏ, chùm mang nhiều hoa (Bifoliate)

– Nhóm 1 lá, với rất nhiều biến dạng, có củ giả nạc, cụm hoa có một đến một vài hoa lớn (Monofoliata). Đa số các loài lan đẹp đều thuộc nhóm này. Hoa có cấu tạo rất đặc biệt, hoa to, cánh hoa nhăn nheo xếp tỏa rộng, hoa có màu sắc, hình dáng độc đáo và nở hoa quanh năm.

Trong số các giống lan Việt Nam hiện đang được nuôi trồng thì loại lan thuộc chi lan Hoàng Hậu này có hàng trăm giống lai như:

– Hoa lan Cattleya candora Everest

– Hoa lan Colmanara (Miltonia Ondontoglossum X Oncidium)

– Hoa lan Cattleytonia (Broughtonia X Catteleya), Moir, 1975

– Hoa lan Cyperocymbidium (Cyperoehis X Cymbidium), Hawakes, 1962.

Các giống lan Việt Nam thuộc chi lan Hoàng Hậu có khả năng chịu nhiệt độ cao do đó thích hợp với điều kiện Việt Nam và chúng ngày càng được ưa chuộng.

Các loài phong lan rừng

* Phong lan đơn thân

Phong lan đơn thân là những loài phong lan sống bám trên thân cây hay vách đá, thân phát triển vươn dài theo một trục. Hầu hết đây là những loài lan có xuất xứ từ vùng núi thấp hay núi cao trung bình, dễ trồng và dễ ra hoa ở miền Bắc. Theo hình thái của cây và yêu cầu về nuôi trồng có thể chia nhóm lan này thành 2 dạng.

+ Phong lan có thân vươn dài và rễ khí

Thân hoa lan vươn dài, cây lớn. Rễ lớn mọc ra từ nhiều điểm dọc theo thân. Rễ cây có thê bám vào các vật cứng ở gần hay buông dài trong không khí. Cách trồng những loài lan này thường là buộc vào gỗ treo lên hay buộc vào thân cây trong sân vườn. Cũng có thể trồng chậu nhưng chậu chi có ý nghĩa làm giá đỡ cho cây, còn rễ cần được tự do phát triển. Đây là nhóm lan rừng dễ trồng nhất, gồm một số chi lan đáng chú ý

– Chi Lan Giáng hương (Aerides)

Trong các giống lan Việt Nam, Chi Giáng hương có 8 loài, là những loài Phong lan đơn thân được ưa chuộng bởi có hoa chùm dại, màu sắc tươi và hương thơm. Do có kích thước lớn các loài Giáng hương thường dùng để trang trí sân vườn, nơi có không gian rộng, các loài Giáng hương có xuất xứ từ vùng núi thấp hay núi cao trung bình, hầu hết dễ trồng và ra hoa tại Hà Nội. Phần lớn các loài cần được che bóng một phần, trồng ở điều kiện 40-70% ánh sáng trực tiếp. Mùa hè cần tưới nhiều nước nhưng tránh để đọng nước ở rễ. Mùa đông giữ ẩm vừa phải. Bón phân hàng tháng trong mùa sinh trưởng. Trồng chủ yếu là do bám gỗ hay thân cây để bộ rễ phát triển tự do, hạn chế chuyển chậu, thay gỗ vì làm tổn thương nhiều đến rễ.

Chi Giáng hương được dùng phổ biến để lai với các chi lan Vanda, lan Nhện, lan Hồ điệp, lan Phượng vĩ.

Lan Giáng hương thơm (Aerides odorata)

Hoa lan Giáng hương thơm – Aerides odorata

Phong lan Giáng hương thơm còn được gọi là Quế lan hương. Cây có thân dài đến lm, mập. Lá hình dải, dài 15-30cm. Cụm hoa dài bằng lá, rủ. Hoa xếp dày, khá lớn. Cánh môi cuộn hình ống rộng, có cựa cong ra phía trước làm cho hoa có hình dáng con ong. Hoa thơm, màu từ trắng tinh đến phớt hồng. Loài lan này gặp cả ở vùng núi đá và núi đất thấp.

Cây lớn, nhiều nhánh ở gốc tạo thành bụi, khi ra hoa làm cây trang trí sân vườn rất hiệu quả. Hoa nở vào địp 2/9, tương đối bền. Loài dễ trồng, cần để chỗ râm mát, khoảng 40-70% ánh sáng trực tiếp. Tưới nhiều và bón phân hàng tháng vào đầu mùa sinh trưởng từ tháng 4 đến tháng 8. Sau khi cây ra hoa, giữ độ ẩm vừa phải, không để cây bị khô, không bón phân cho tới mùa xuân năm sau.

Ngoài giống thường gặp có hoa màu trắng vàng, ở Việt Nam còn có 2 giống:

– Lan Giáng hương thơm hoa trắng (Ae.Odorarata var alba) có hoa màu trắng tinh, cụm hoa thẳng đến hơi rủ, nở tháng 8-9. Giống lan ít gặp, có ở miền Trung.

– Lan Giáng hương hồng nhạn (Ae.Odorarata var micholitzii) có hoa màu hồng tím, nở vào tháng 4-5, cụm hoa thẳng, không thơm, thân ngắn, lá xếp dầy. Cây đặc hữu Tây Nguyên, dễ trồng ở miền Bắc.

Lan Giáng hương Quế nâu (Aerdes houlletiam)

Hoa lan Giáng hương Quế nâu – Aerdes houlletiam

Còn gọi là hoa lan Tam bảo sắc. Cây có thân dài, mập. Lá hình dải, dài, mảnh hơn Giáng hương thơm. Cụm hoa rủ, hoa lớn, xếp dày. Hoa màu vàng cam hay nâu nhạt với phần đầu cánh màu tím. Cánh môi chia làm 3 thuỳ, thùy giữa rộng, mép có răng mịn nhăn nheo, giữa thuỳ có vạch đậm. Màu sắc hoa có thể thay đổi tùy từng cây từ trắng tím vàng tím. Loài hoa lan này gặp ở các tỉnh miền Trung và Nam bộ, là một trong những loài lan đặc trưng của dãy Trường Sơn. Cây mọc chủ yếu trên các vùng núi đất có độ cao thấp.

Cây lớn có nhiều màu sắc, thơm thích hợp cho trồng treo trang trí ngoại thất rất có hiệu quả. Hoa nở vào tháng 4-5, tương đối bền. Loài dễ trồng, ưa bóng râm, chịu 40 -70% ánh sáng trực tiếp. Giống như Giáng hương thơm, loài này cần tưới nhiều nhưng tránh đọng nước vào mùa sinh trưởng và giữ ẩm vừa phải vào mùa đông. Phân bón chủ yếu vào đầu mùa sinh trưởng, không bón trong mùa lạnh.

Loài tương tự hay gặp là lan Giáng hương Quế (Ae.falcata), phân biệt là hoa có màu vàng nhạt hơn và mùi thơm không bằng lan Giáng hương Quế nâu.

Lan Giáng hương nhiều hoa (Aerides multiflora) (còn gọi là Thạch hoa)

Hoa lan Giáng hương nhiều hoa – Aerides multiflora

Người chơi lan thường gọi là phong lan Đuôi cáo. Cây có thân ngắn, mập, lá hình dải, dài. Cụm hoa rủ, hoa nhỏ, xếp dài thành bông, màu trắng có đốm tím ở gốc và đỉnh màu tím. Cánh môi không tạo cựa, chia làm 3 thùy, thùy giữa hình tam giác, màu tím đậm. Màu sắc hoa có thể thay đổi tùy từng cây. Cây mọc rải rác từ Bắc vào Nam chủ yếu trên các vùng đất độ cao thấp.

Trong các giống lan Việt Nam thì loài lan này có thân cây gọn gàng, hoa có màu sắc tươi tắn, thích hợp cho trồng chậu treo trang trí bên cửa sồ, ban công lớn. Hoa nở tháng 5-6, tương đối bền. Cây dễ trồng, chăm sóc tương tự như hoa lan Giáng hương thơm và lan Giáng hương quế nâu. Tuy nhiên loài này khó ra hoa hơn và nhạy cảm hơn với nước đọng. Chú ý để cây chỗ sáng vào mùa đông,

Loài lan tương tự có thế gặp là hoa lan Giáng hương Hồng (Ae.rosea) có người gọi là Đuôi cáo có lá dày và cuộn, xếp dầy trên thân hơn, hoa đậm màu hơn. Loài lan này gặp rải rác ở Lai Châu hoặc một số tỉnh phía Nam.

– Chi lan Vanda

Trong các giống lan Việt Nam, chi Vanda có 7 loài đã được ghi nhận. Hoa lan Vanda được ưa chuộng bởi hoa lớn, màu đậm, bền và có hương thơm, kích thước cây tương đối lớn, thân dài, thích hợp cho trang trí ngoại thất.

Là những loài lan xuất xứ từ vùng thấp hay núi cao trung bình nên hầu hết các loài lan Vanda đều dễ trồng và ra hoa tại Hà Nội. Các loài Vanda rừng được nuôi trồng trong các giống lan Việt Nam là những loài có lá dẹt, cần tránh nắng trực tiếp nhưng ưa sáng hơn chi lan Giáng Hương. Mùa hè cây cần nhiều nước nhưng tránh đọng nước trên rễ. Cũng như các loài phong lan đơn thân khác nên hạn chế việc vận chuyển chậu làm động rễ cây. Khi cây phát triển quá lớn, có thể tách cây sang chậu mới. Ngâm cây vào nước cho mềm rễ rồi mới tách để tránh làm tổn thương rễ. Trồng hoa lan Vanda cần có chỗ dựa cho thân và có chỗ cho rễ phát triển. Rễ hoa lan Vanda phát triển mạnh và nhiều thì cây mới ra hoa tốt. Có thể trồng cây vào chậu treo không có chất trồng. Trường hợp này, chậu chỉ làm giá đỡ, còn rễ phát triển buông ngoài không khí.

Hoa lan Vanda là chi lan hay dùng để lai với các chi lan Hoàng Yến, Nhện, Phượng vĩ, lan Giáng hương hay hoa lan Hồ Điệp. Nhiều loài Vanda có hoa đẹp, phổ biến trên thị trường không phải là Lan rừng.

Lan Vanda Chanh (Vanda fuscoviridis)

Hoa lan Vanda Chanh – Vanda fuscoviridis

Cây lan có thân mập, nhiều rễ lớn, lá hình dải, dài. Cụm hoa dài 10-15cm. Hoa lớn, xếp thưa, màu vàng nâu, mép viền vàng chanh. Cánh môi màu vàng chanh, gốc màu trắng. Thường gặp loài lan này ở một số tỉnh vùng Đông Bắc như Cao Bằng trên núi đá vôi ở độ cao thấp.

Cây có hoa lớn, bền, thơm, thích hợp cho trồng treo, trang trí ngoại thất. Hoa nở tháng 5-6. Loài dễ trồng, chịu ánh sáng trung bình, 40-70% ánh sáng trực tiếp.

Loài tương tự hay gặp là Vanda Bắc (V. concolor) có hoa màu nâu, đậm ở mép, nhạt dần vào trong, cánh môi màu nâu nhạt, gốc có sọc thường gặp ở miền Bắc.

– Chi lan Ngọc điểm (Rhynchostylis)

Chi lan Ngọc điểm trong các giống lan Việt Nam có 3 loài. Các loài của chi này nổi bật với hoa chùm gồm nhiều hoa nhỏ xếp dày thành bông, màu sắc tươi tắn với mùi thơm nhẹ. Hoa lan Ngọc điểm tuy có kích thước lớn nhưng thân không vươn quá dài nên có thể vừa thích hợp cho trang trí sân vườn thích hợp cho trồng treo ở cửa sổ, ban công có diện tích hẹp hơn.

Là những loài lan có xuất xứ từ vùng thấp hay núi cao trung bình nên các loài lan Ngọc điểm dễ trồng và ra hoa tại Hà Nội. Rễ các loài lan Ngọc điểm lớn, phần nhiều bám vào gỗ hay chất trồng, ít khi buông rủ như rễ hoa lan Vanda hay hoa lan Giáng hương. Do đó trồng những loài này cần có chỗ bám cho rễ phát triển, thường cây phong lan được buộc sát vào gỗ hay thân cây cho rễ bò dọc theo gỗ. Hạn chế việc thay chậu, thay chỗ trồng vì sẽ làm tổn thương nhiều đến rễ đã bám vào chất trồng.

Các loài lan Ngọc điểm ưa sáng nhưng cần tránh nắng trực tiếp. Mùa hè cần tưới nước.

Lan Ngọc điểm Đai châu (Rhynchostylis gigantea)

Hoa lan Ngọc điểm Đai châu – Rhynchostylis gigantea

Còn gọi là hoa lan Ngọc điểm Nghinh xuân (hay hoa lan ngọc điểm Tai trâu). Cây có thân mập, không cao, có nhiều rễ lớn. Lá dày màu xanh nổi cách vạch trắng dọc. Cụm hoa bông lớn, cong xuống, dài 20-30cm. Hoa xếp dày. Cánh dày màu trắng có nhiều đốm tím. Cánh môi trắng có vạch tím, đỉnh chia 3 thùy nhỏ. Hoa lan ngọc điểm đai châu có phân bố rộng ở nhiều vùng như Bắc Trung bộ, Tây Nguyên. Cây thường gặp trên núi đất ở độ cao thấp đến cao trung bình.

Hoa lan ngọc điểm đai châu là loài cây hoa lan phổ biến được ưa chuộng do có hoa chùm đẹp, nở vào đầu xuân tháng 1-2 đúng dịp Tết, dễ trồng, ưa sáng 50-70% ánh sáng. Mùa sinh trưởng (tháng 3-8) có thể bón phân hàng tuần bằng phân cân bằng (N=P=K0 cho lá phát triển. Bón bằng phân giàu lân vào trước thời kỳ cây ra hoa (tháng 9-11). Hạn chế bón khi thời tiết quá lạnh. Một số người dùng phân hữu cơ như nước ốc, nước giải pha loãng để bón cho hoa lan ngọc điểm đai châu, tuy có tác dụng nhưng không nên sử dụng những loại phân này vì dễ gây sâu bệnh, thối lá và làm bẩn môi trường trồng Lan. Màu sắc hoa lan ngọc điểm đai châu thay đổi từ màu trắng, trắng đỏ cho đến màu đỏ tía. Một số giống hoa lan ngọc điểm đai châu hoa đỏ là giống nhập từ Thái Lan và giống trắng đỏ là giống lai.

Lan Ngọc điếm Hải âu (Rhynchostylis coelestis)

Hoa lan Ngọc điếm Hải âu – Rhynchostylis coelestis

Loài lan này có thân ngắn và lá nhỏ hơn. Cụm hoa đứng, dài 10 -15cm. Hoa lớn, xếp dày, màu trắng với đốm lớn màu lam ở đỉnh. Cánh môi màu lam, gốc trắng, hoa thơm, Cây mọc trên núi đất ở độ cao trung bình ở các tỉnh miền Nam và Tây Nguyên.

Do có cụm hoa đứng, màu lam tươi rất đẹp nên hoa lan Ngọc điếm Hải âu là loài có giá trị trang trí cao. Cây ra hoa tháng 5-6, hoa nở trong khoảng 1 tuần. Loài lan tương đối dễ trồng, ưa sáng, ưa chỗ thoáng đãng.

Loài lan đáng chú ý khác: Lan Ngọc điểm Đuôi sóc (Rh.retusa) có hoa màu trắng đốm tím rất đẹp. Gặp rải rác ở miền Bắc và Bắc Trung bộ, tương đối khó trồng và khó ra hoa nên không phổ biến.

– Chi lan Cẩm báo (Hygrochlus)

Chi này chỉ có một loài lan duy nhất là lan cẩm báo (Hygrochilus parishii).

Hoa lan Cẩm báo – Hygrochilus parishii

Cây hoa lan có thân dày ngắn, lá hình trái xoan. Cụm hoa dài hơn lá, ít hoa, hoa lớn. Cuống chung mập thẳng hay gẫy khúc. Cánh hoa lan màu vàng xanh có đốm, vệt đỏ nâu. Cánh môi nhỏ, thùy bên. Gặp chủ yếu ở các tỉnh phía Nam và dãy Hoàng Liên Sơn ở độ cao thấp đến trung bình.

Cây có hoa lớn, nở tháng 4-5 rất bền. Cây dễ trồng, ưa sáng. Cách trồng và chăm sóc hoa lan tương tự các loài hoa lan Ngọc điểm.

Chủng hoa lan Cẩm báo nhung (H.parishii var mariottiana) có cánh hoa đồng màu, màu tím hồng gặp ở Tây Nguyên.

– Chi lan Phượng vĩ (Renanthera)

Chi lan Phượng vĩ trong các giống lan Việt Nam có 5 loài, là các loài Phượng lan đơn thân có thân vươn dài, lá ngắn, dày, xếp thưa trên thân. Hoa chùm lớn, màu đỏ và vàng, rực rỡ.

Các loài lan Phượng vĩ xuất xứ từ vùng núi thấp hay cao trung bình, hầu hết là các loài dễ trồng và ra hoa tại Hà Nội. Cây trồng trong chậu treo hay bám gỗ cho phát triển. Các loài lan Phượng vĩ rất ưa sáng, có thể trồng không cần che nắng ở những chỗ không quá nắng. Do trồng chỗ sáng nên cây cần tưới nước nhiều vào mùa hè. Mùa đông giữ ẩm vừa phải. Bón phân cho cây hoa lan hàng tháng trong mùa sinh trưởng. Đầu mùa tháng 6-8 bón các loại phân giàu đạm (30:10:10), bón phân cân bằng vào tháng 9-11. Trong mùa lạnh không nên bón phân hoặc bón các loại phân giàu lân và kali (6:30:3). Hạn chế chuyển chậu hay chỗ trồng vì rễ cây bám vào chất trồng tương tự như rễ hoa lan Ngọc điểm. Những cây lan sau khi chuyển chậu rất lâu ra rễ và hồi phục.

Lan Phượng vĩ Bắc (Renanthera coccinea)

Hoa lan Phượng vĩ Bắc – Renanthera coccinea

Còn gọi là hoa lan Huyết nhung. Cây có thân leo cao tới 10m. Rễ nhiều, lớn, giúp cây leo bám cao. Lá dầy, ngắn, hẹp. Cụm hoa lớn dài tới 60cm, có 4-5 nhánh, mỗi nhánh có 10-15 bông, trải rộng gần giống hình tam giác phẳng. Hoa lan lớn, màu đỏ. Cánh môi màu đỏ đậm, thùy bên màu vàng có vạch dọc. Loài lan này rất phổ biến, có ở hầu hết các vùng trong cả nước. Cây mọc ở độ cao thấp và trung bình.

Cây cao khoảng l,7m mới bắt đầu ra hoa, Những cây hoa lan bán ở thị trường thường là những đoạn thân ngắn được cắt từ cây to khi đã có hoa. Hoa nở tháng 4-5, rất bền, kéo dài 4-5 tuần. Loài lan này dễ trồng, ít sâu bệnh, hoa có màu đẹp nhưng không thơm, kích thước cây quá dài nên giá trị làm cành không cao, thường dùng cho leo bám các cây trong sân vườn. Hội sinh vật cảnh Buôn Mê Thuộc đã lai tạo loài lan Phượng vĩ với lan Vanda Dạ hương cho cây lai có hoa màu sắc đẹp, lại thơm.

Hai loài lan Phuợng vĩ Trung (R.annamensis) và lan Phượng vĩ Nam (R.imschootiana) phân biệt với lan Phượng vĩ Bắc ở cảnh hoa có màu vàng lẫn đỏ, thân không leo dài.

– Chi lan Hoàng yến (Ascocentrum)

Chi lan Hoàng Yến trong các giống lan Việt Nam có 3 loài, có thân ngắn, lá dày. Hoa chùm đứng, nhiều hoa xếp sát, nổi bật với màu sắc rất tươi tắn.

Có xuất xứ từ vùng núi thấp hay cao trung bình nên hầu hết các loài lan Hoàng yến dễ trồng và ra hoa tại Hà Nội. Cây có kích thước nhỏ, chủ yếu thích hợp cho trang trí bên cửa sổ, ban công.

Lan Hoàng yến thường dùng lai với các chi lan Vanda, lan Hồ điệp, lan Giáng hương.

Lan Hoàng yến cam (Ascocentrum garayi = A. miniatum)

Hoa lan Hoàng yến cam – Ascocentrum garayi = A. miniatum

Lan Hoàng yến cam còn được gọi là hoa lan Hỏa hoàng. Cây có thân ngắn, mập, lá dày, cứng. Cụm hoa đứng mọc từ nách lá ở đỉnh, dài trên 10cm. Hoa nhỏ, xếp dài, màu vàng cam bóng, tươi. Hoả hoàng gặp chủ yếu ở phía Nam như miền Trung và Nam bộ, Tây Nguyên trên núi đất ở độ cao thấp,

Hoa lan Hỏa hoàng nở tháng 4-5, bền trong vài tuần. Là loài dễ trồng, hoa sắc màu rực rỡ, kích thước cây gọn gàng nên hoa lan Hỏa hoàng có thể coi là lan rừng có giá trị cao. Rễ lan Hỏa hoàng nhỏ, nhiều, vừa bám gỗ vừa buông ra ngoài không khí. Cây trồng trong chậu treo nhỏ hay cho bám gỗ. Lan Hỏa hoàng ưa sáng, khoảng 50-70% ánh sáng trực tiếp. Cây lan ưa ẩm, cần tưới nhiều nước, nhất là trong mùa hè. Sau khi cây ra hoa, có thể bón phân hàng tháng.

+ Phong lan có thân ngắn, rễ chùm

Đây là những loài lan đơn thân nhưng thân rất ngắn, rễ mọc thành chùm ở gốc cây. Do vậy những loài lan này cần trồng trong chậu để giá thể che kín rễ hoặc nếu khi trồng bám gỗ cần chú ý giữ ẩm cho rễ bằng cách buộc thêm xơ dừa, rêu quanh rễ. Hầu hết các loài lan này trong các giống lan Việt Nam đều ưa bóng mát nên đây là những loài lan đáng chú ý, thích hợp cho môi trường nội thất hay không gian hẹp.

Lan Tóc tiên Bắc (Holcoglossum lingulatum)

Hoa lan Tóc tiên Bắc – Holcoglossum lingulatum

Cây lan có thân ngắn, lá dạng hình trụ nhọn. Cụm hoa đứng, hoa lớn, màu trắng, cánh môi có thùy giữa màu đỏ tím, có vạch đậm. Hoa thơm, loài lan Tóc tiên đặc hữu gặp trên núi đá đất vùng cao ở Sơn La, Lai Châu.

Hoa lan Tóc tiên Bắc phát triển tốt trong điều kiện nuôi trồng tại Hà Nội. Rễ lan Tóc tiên Bắc mập, dày, bám dọc theo chất trồng. Do vậy thường cho cây bám gỗ nhưng cần thiết lót thêm xơ dừa hay rêu để giữ ẩm cho rễ. Để cây ở chỗ râm, mát, tưới nước nhiều quanh năm. Hoa lan nở thường vào dịp năm mới, kéo dài trong 2 tuần. Loài này là loài lan đẹp và quý nhất trong chi lan Tóc tiên, có tiềm năng làm cảnh cao tại Hà Nội và miền Bắc.

– Chi lan Hồ điệp (Phalaenopsis)

Các loài lan Hồ điệp rừng khác với các giống lan lai là thân thường nhỏ, hoa nhỏ, cụm hoa ngắn. Lá Hồ điệp dày, hình bầu dục. Hoa lan hồ điệp được ưa chuộng bởi thân gọn gàng hoa bền và tinh tế. Tuy nhiên hầu hết các giống lan Hồ điệp không có hương thơm.

Các loài Hồ điệp rừng có xuất xứ từ vùng thấp hay cao trung bình, hầu hết là các loài dễ trồng và ra hoa tại Hà Nội. Tương tự như hoa lan Hồ điệp lai cây được trồng trong chậu với xơ dừa hay rêu. Sau vài năm trồng, khi cây lớn cần thay chậu lớn hơn.

Hoa lan Hồ điệp là những loài lan ưa bóng râm, khoảng 30-40% ánh sáng trực tiếp. Tưới nước nhiều vào mùa hè nhưng tránh nước đọng ở rễ và đặc biệt là lá vì lá dày mềm, dễ thối và tồn thương. Nên tưới vào buổi sáng để tránh đọng nước vào buổi tối, dễ thối lá. Mùa đông tưới vừa phải, không để cây khô. Hoa lan Hồ điệp rừng không cần bón nhiều phân như hoa lan Hồ điệp lai. Bón phân nhiều đạm (30:10:10) hàng tháng trong mùa sinh trưởng là đủ. Muốn thúc hoa, bón phân nhiều lân (10:30:10) nhưng không nên quá lạm dụng vì hoa chỉ ra có mùa, khác với hoa lan Hồ điệp lai.

Lan Hồ điệp Ấn (Phalaenopsis mannii)

Hoa lan Hồ điệp Ấn – Phalaenopsis mannii

Loài Lan này có cụm hoa ngắn. Hoa lớn, có 4-6 chiếc, xếp không quá thưa. Cánh hoa màu vàng nghệ, có vệt nhăn nheo màu nâu. Cánh môi màu vàng hay trắng nhạt. Loài lan này gặp rải rác ở một số tỉnh phía Bắc và miền Trung ở độ cao thấp tới trung bình.

Hoa lan Hồ điệp Ấn nở tháng 4, kéo dài trong vài tuần. Do có thân và hoa đẹp, dễ trồng nên đây là loài lan có triển vọng làm cảnh cao, thích hợp trồng ở ban công, cửa sổ râm mát, không chiếm nhiều diện tích.

* Phong lan đa thân

Các loài lan đa thân có trục phát triển theo chiều ngang, trên đó nảy các chồi tạo thành nhiều thân gọi là giả hành hay củ giả. Để làm cảnh, nên chọn các loài của chi lan Hoàng thảo có các giả hành mọc tập trung, gọn, hoa lớn và nhiều màu sắc. Những chi lan khác ít khi được nuôi trồng ở miền Bắc do hoa có thể đẹp nhưng thân lòng thòng, lá mềm xấu, không đẹp.

– Chi lan Hoàng thảo (Dendrobium)

Lan Hoàng thảo là một chi lan lớn nhất trong họ lan. số lượng các loài lan Hoàng thảo trong các giống lan Việt Nam được ghi nhận là 107 loài. Gần đây, nhiều loài lan Hoàng thảo mới được phát hiện và mô tả. Các loài lan Hoàng thảo có mặt ở tất cả các vùng sinh thái trong cả nước. Những loài lan Hoàng thảo dễ trồng chủ yếu là từ các vùng núi thấp hay núi cao trung bình.

Lan Hoàng thảo là những loài lan sống bám trên cây hay đá, mọc thành bụi nhiều hành giả. Các giả hành có thể phân thành các đốt như cây tre. Nhiều loài có rãnh dọc theo giả hành.

Rễ hoa lan Hoàng thảo nhỏ, tập trung ở gốc do đó cần giữ ẩm cho rễ. Phần lớn hoa lan Hoàng thảo được treo trong chậu treo, dung than lot đáy chậu và buộc giữ gốc cây dùng xơ dừa hay rêu phủ rễ. Nếu buộc lên gỗ hay lên thân cây thì cần dùng chất trồng giữ ẩm tốt bó quanh rễ và tưới nước nhiều hơn.

Các loài lan Hoàng thảo không ưa tách bụi, chuyển chậu. Tuy nhiên sau khi trồng 2-3 năm cây ra nhiều giả hành, rễ phát triển chật chậu, cần tách bụi hay đánh chuyển sang chậu lớn hơn. Thời gian tách bụi tốt nhất là vào đầu mùa xuân khi cây hoa lan bắt đầu ra rễ mới. Cũng có thể tách vào mùa thu trước khi cây bước vào thời kỳ nghỉ. Chú ý không cắt bỏ những giả hành cũ, đã rụng lá vì nhiều loài lan Hoàng thảo có khả năng ra hoa trong nhiều năm trên một giả hành đã rụng lá.

Nhiều loài lan Hoàng thảo cần có thời kỳ nghỉ khô và lạnh mới ra hoa. Đặc biệt là các loài rụng lá theo mùa, ra hoa trên thân già rụng lá của năm trước. Trong thời kỳ nghỉ, cần tưới nước rất hạn chế, chỉ đủ để cây lan không bị khô. Không bón phân trong mùa này. Tưới nước trở lại khi thấy xuất hiện nụ hoa. Loài lan không rụng lá không có mùa nghỉ rõ rệt, cần giữ ẩm hơn vào mùa đông.

Các loài lan Hoàng thảo thường ưa sáng, khoảng 50-70% ánh sáng trực tiếp là thích hợp. Nơi trồng thông thoáng không khí giúp cây phát triển tốt vào mùa sinh trưởng.

Do có kích thước vừa phải, hoa lan đẹp nên lan Hoàng thảo là loài Lan có giá trị trang trí cao, thường thích hợp cho không gian tương đối hẹp. Một số loài lan Hoàng thảo lớn có thể dùng cho trang trí sân vườn. Chi lan Hoàng thảo được dùng phổ biến để lai tạo làm cây cảnh hay cắt hoa cắt cành.

Để thuận lợi cho việc nhận biết và nuôi trồng, có thể chia chi lan Hoàng thảo thành các tông (nhóm)

Nhóm Hoàng thảo (Dendrobium)

Đặc điểm của các loài thuộc tông này là cây có giả hành dài, lá phát triển trên toàn bộ giả hành. Hoa lớn, cánh môi phẳng. Cụm hoa ít hoa, phát triển toàn bộ chiều dài già hành, cuống cụm hoa vuông góc với trục giả hành. Đây là những loài có xuất xứ từ vùng thấp hay núi cao trung bình nên tương đối dễ trồng. cần chú ý che bớt nắng vào mùa hè, để sáng vào mùa đông. Mùa hè tưới nhiều nước. Hầu như không bón tưới vào mùa đông, nhất là với các loài rụng lá.

1. Lan Hoàng thảo dẹt (Dendrobium nobile)

Hoa lan Hoàng thảo dẹt – Dendrobium nobile

Hoa lan Hoàng thảo dẹt còn gọi là lan cẳng gà hay lan Thạch lộc. Cây có giả hành dẹt, lớn dần ở đỉnh màu vàng óng. Lá thuôn hình dải. Cụm hoa ngắn 1-3 hoa lớn phát triển trên các thân rụng lá. Hoa màu tím hay pha hồng. Cánh môi hoa có đốm lớn màu đỏ đậm, hoa thơm. Loài này gặp nhiều ở cả miền Bắc và miền Nam ở độ cao thấp tới trung bình.

Cây có hoa lớn, đẹp, tương đối bền, kéo dài trong 3-4 tuần. Hoa nở vào đầu xuân tháng 3-4. Kích thước cây hoa lan vừa phải, thích hợp cho trang trí ban công, cửa sổ, sân vườn nhỏ. Loài này được dùng phổ biến để lai làm cây cảnh.

Loài lan dễ trồng, ưa sáng khoảng 50-70%. Tưới nước nhiều vào mùa hè. Bón phân hàng tháng. Khi lá bát đầu chuyển sang màu vàng thì giảm dần tưới nước tới ngừng hẳn vào mùa đông, để cây nghỉ đông ở chỗ sáng. Tưới lại khi rễ mới và nụ hoa bắt đầu xuất hiện.

Chủng hoa lan trắng (Dendro. nobile var alboluteum) có hoa màu trắng tỉnh, có đốm vàng ở giữa. Loài lan được tìm thấy ở Gia Lai và có thể gặp rải rác ở những vùng khác.

2. Lan Hoàng thảo Long nhãn (Dendrobium fimbriatum)

Hoa lan Hoàng thảo Long nhãn – Dendrobium fimbriatum

Cây hoa lan mọc thành bụi với giả hành cao đến 2m. Lá hình giáo. Cụm hoa trên thân có lá, tương đối dài và nhiều hoa. Hoa lớn 8-15 chiếc, màu vàng nghệ. Cánh môi có đốm lớn màu đỏ đậm ở giữa, mép có lông chia nhánh, Hoa lan thơm. Loài lan gặp phổ biến ở nhiều nơi cả phía Bắc và phía Nam ở các độ cao khác nhau.

Cây lan có hoa đẹp nở rộ vào tháng 5, bền 3-4 tuần. Kích thước cây lan tương đối lớn nên dùng cho không gian rộng ngoài sân vườn. Loài dễ lan trồng, ưa sáng 50-70%. Chăm sóc cây lan tương tự như hoa lan Hoàng thảo dẹt.

Loài lan Hoàng thảo vàng cam hay Kim thoa (Dendro. chryseum) cũng hay gặp và rất giống loài lan trên, nhiều khi gọi cùng tên. Phân biệt là thân ngắn hơn, lòng cánh môi không phân nhánh như loài lan Hoàng thảo long nhãn, ít thơm hơn.

3. Lan Hoàng thảo giả hạc (Dendrobium anosmum = Dendro. superbum)

Hoa lan Hoàng thảo giả hạc – Dendrobium anosmum = Dendro. superbum

Hoa lan Hoàng thảo giả hạc còn gọi là Hoa lan Phi điệp. Cây lan có giả hành hình trụ, buông dài đến 1-2m, Hoa lan đơn độc trên các đốt già rụng lá, lớn. Cánh hoa màu hồng tím. Cánh môi có đốm lớn màu tím đậm. Cây gặp phổ biến nhiều nơi ở cả miền Bắc và Tây Nguyên trên núi đất ở các độ cao thấp hay cao trung bình.

Cây lan cho hoa lớn, màu đẹp, thích hợp trồng ở các chậu treo lớn. Hoa lan nở tháng 4-5, kéo dài trong 1 tuần. Loài lan tương đối dễ trồng, ưa sáng 40-60%. Tưới nước và bón phân như các loài lan Hoàng thảo rụng lá khác.

Loài lan Hoàng thảo tím hồng (Dendro. parishii) có hoa màu sắc tương tự, phân biệt là thân mọc thẳng hơn, hoa lan đậm màu hơn, cánh hoa trong có răng cưa nhỏ, hoa rất thơm. Loài lan này gặp rải rác từ Bắc vào Nam.

4- Lan Hoàng thảo tua (Dendrobium harveyanum)

Hoa lan Hoàng thảo tua – Dendrobium harveyanum

Cây có giả hành ngắn, mập, thuôn nhỏ dần ở gốc. Cụm hoa tương đối dài và nhiều hoa, Hoa lan lớn, màu vàng tươi. Cánh môi xòe rộng màu vàng cam, mép có tua nhỏ đều. Mép cánh trắng có tua lông dài. Loài lan này gặp ở Tây Nguyên trên núi đất ở độ cao trung bình.

Cây lan có hoa chùm đẹp, nở rộ vào tháng 2-3, kéo dài 5-10 ngày. Rất thích hợp trồng trong các chậu treo nhỏ. Loài tương đối dễ trồng, ưa sáng 50-70%. Cây rụng lá mùa nghỉ và chăm sóc như những loài hoa lan Hoàng thảo khác cùng nhóm.

+ Loài hoa lan đáng chú ý khác:

– Hoa lan Hoàng thảo đơn cam (Dendro. Unicum) có hoa lớn trên thân ngắn màu cam đậm gặp ở Tây Nguyên. Hoa rất đẹp nhưng ít thấy ở Hà Nội và tương đối khó trồng.

– Hoa lan Hoàng thảo hoa vàng hay Phi điệp vàng (Dendro. chrysanthum) có hoa vàng chấm nâu trên thân có lá. Cây lan có mùi thơm cơm nếp. Hoa nở mùa thu, thường đúng 2/9. Cây thường gặp ở miền Bắc vào mùa hoa.

– Hoa lan Hoàng thảo tam bảo sắc (Dendro. devonianum) có hoa nở đều dọc trên thân, cánh hoa màu trắng có đỉnh hồng, cánh môi có họng vàng cam. Loài này gặp rải rác ở Tây Bắc và Tây Nguyên.

– Hoa lan Hoàng thảo u lồi hay hoa lan Hoàng nhạn (Dendro. Pendulum) có các đốt thân phình lên ở đỉnh, hoa nở đều dọc trên thân, cánh hoa màu trắng có đỉnh hồng, cánh môi có đốm màu vàng. Loài này gặp ở miền Bắc nhưng tương đối khó trồng và không đẹp khi không có hoa.

+ Nhóm lan Kiều (Chrysotxae)

Các loài lan thuộc tông này đặc trưng bởi các giả hành ngắn, mập. Lá tập trung ở ngọn, bẹ lá rất ngắn, không rụng lá vào mùa đông. Hoa ở gần đỉnh, chùm dài, nhiều hoa lớn.

Các loài lan Kiều Hoàng thảo có xuất xứ từ vùng thấp hay cao trung bình, tương đối dễ trồng. Đây là những loài lan ưa sáng trung bình, cần tưới nước vừa phải vào mùa hè. Mùa đông tưới đủ giữ ẩm và để cho chất trồng có thời gian khô giữa các đợt tưới nước. Bón phân hàng tháng vào mùa cây bắt đầu nhú nụ tới đầu mùa lạnh.

Lan Hoàng thảo vảy rồng (Dendrobium lindleyi)

Hoa lan Hoàng thảo vảy rồng – Dendrobium lindleyi

Cây lan có giả hành rất ngắn 3-10cm, củ giả ảp sát vào giá thể. Trên đỉnh giả hành chỉ mang 1 lá. Cụm hoa tương đối dài và nhiều hoa. Hoa lan lớn, màu vàng tươi. Cánh môi màu vàng có đốm vàng đậm, mép nhăn nheo, phân bố rộng từ Bắc vào Nam ở các độ cao thấp và trung bình.

Cây lan có hoa chùm đẹp, nở rộ trong thời gian ngắn vào tháng 5. Do đặc điểm giả hành mọc sát chất trồng nên thường hoa lan Vảy rồng được gắn vào các khúc dớn hay gỗ có diện tích rộng và giữ ẩm tốt. Loài dễ trồng, ưa sáng 40-70%. Tưới nhiều vào mùa hè. Cần có mùa nghỉ 2-3 tháng lạnh, ít tưới và để chỗ sáng cho ra nhiều hoa.

Lan Hoàng thảo duyên dáng (Dendrobium amabile)

Hoa lan Hoàng thảo duyên dáng Dendrobium amabile

Hoa lan Hoàng thảo duyên dáng còn gọi là Kiều tím. Giả hành cao tới 40cm, có rãnh dọc, màu nâu đen. Cụm hoa buông xuống, đài 30cm và nhiều hoa. Hoa lan lớn, xếp thưa màu hồng nhạt. Cánh môi có đốm màu vàng cam, mép có lông. Loài đặc hữu miền Trung, cũng có thể gặp ở miền Bắc ở độ cao thấp.

Loài lan này có hoa chùm đẹp, nở rộ vào tháng 5-6, hoa bền 5-10 ngày, Cây hoa lan thích hợp cho trồng trang trí ngoài sân vuờn. Loài dễ trồng ưa sáng 50-70%. Có thể trồng trong chậu có lót thân và phủ rễ bằng chất trồng mềm như xơ dừa, rêu hoặc buộc vào khúc dớn, thân cây dương xỉ. Chăm sóc cây như các loài Kiều khác.

Lan Hoàng thảo thủy tiên vàng (Dendrobium palpebrae)

Hoa lan Hoàng thảo thủy tiên vàng – Dendrobium palpebrae

Loài này còn gọi là hoa lan Hoàng lạp hay hoa lan Hoàng thảo mỡ gà. Cây có giả hành ngắn, 30-50cm, có rãnh, màu vàng, phình ở giữa. Hoa màu vàng tươi, bóng. Cánh môi có đốm màu vàng đậm, mép có lông mịn. Cây mọc chủ yếu ở một số tỉnh miền Trung và Nam bộ trên núi đất ở độ dốc cao thấp hoặc trung bình.

Cây có thân gọn gàng, hoa tươi màu, được coi là một trong những loài Lan Hoàng thảo có giá trị làm cảnh thất. Chế độ chăm sóc như các loài lan Kiều khác.

Loài lan tương tự là Kiều vàng (Dendro. thysiflorum) có thân dài hơn, ít mập và phình hơn.

Hoa không bóng như Thủy tiên vàng, có bán nhiều ở Hà Nội vào mùa hoa.

Lan Hoàng thảo thủy tiên (Dendrobium palpebrae Lindl)

Hoa lan Hoàng thảo thủy tiên – Dendrobium palpebrae

Loài lan này còn gọi là Kiều trắng. Cây có giả hành ngắn 30cm, màu xanh, 4 cạnh. Cụm hoa buông xuống, dài trên 20cm và nhiều hoa. Hoa lan lớn, xếp thưa, màu trắng. Cánh môi gần vuông, họng màu vàng đậm, mép có lông. Hoa thơm. Loài mọc chủ yếu ở Tây Nguyên và Nam bộ trên núi đất ở các độ cao khác nhau.

Loài lan này có hoa chùm đẹp, nở rộ vào tháng 4-5, hoa nở kéo dài 5-10 ngày, thích hợp trồng chậu treo nhỏ để trang trí cửa sổ, ban công. Nhu cầu ánh sáng và chăm sóc lan tương tự như các loài lan Kiều khác.

Lan Hoàng thảo thất điểm hồng (Dendrobium draconis)

Hoa lan Hoàng thảo thất điểm hồng – Dendrobium draconis

Loài lan này có giả hành cao 2-40cm, chia đốt, khía dọc, lá có bẹ. Cụm hoa gần đỉnh 2-5 hoa. Hoa lan lớn màu trắng, cánh môi có sọc đỏ cam, hoa thơm. Loài lan gặp ở miền Nam trên núi đất ở độ cao trung bình đến cao. Loài lan này tương đối khó trồng. Cây hoa lan ưa sáng 40-70%, đòi hỏi tưới nước thường xuyên. Cây lan mọc thành bụi nên trồng trong chậu lót than và phủ chất trồng mềm và giữ ẩm tốt như có xơ dừa, rêu lên rễ. Hoa nở tháng 3-4 bền trong 3-5 tuần.

+ Các loài đáng chú ý khác:

– Hoàng thảo hỏa hoàng (Dendro. bellatulum) có giả hành ngắn chia 3 đốt, hoa màu trắng, cánh môi màu đỏ cam. Loài gặp ở Tây Nguyên, thỉnh thoảng có bán tại Hà Nội.

– Hoàng thảo xương rồng (Dendro. cariniferum) có hoa màu trắng vàng, đỉnh có đốm vàng, họng đỏ. Loài gặp ở Lâm Đồng, Tây Bắc nên vào mùa hoa có thấy bán ở Hà Nội.

– Hoàng thảo tam giác (Dendro. trigonopus) hoa màu vàng tươi, họng xanh, cánh hoa hình tam giác.

+ Các nhóm lan khác

Những loài trong các tông khác thường là hoa nhỏ, thân xấu hoặc khó trồng nên không phổ biến. Một số loài đẹp, cần tìm hiểu thêm cách nuôi trồng là:

– Hoa lan Hoàng thảo báo hỷ (Dendrobium secundum) có giả hành mập có khía. rãnh hơi thuôn ở giữa, lá mềm. Cụm hoa cứng mọc nghiêng ở đỉnh. Nhiều hoa nhỏ xếp sát về một phía. Hoa màu hồng pha tím. Loài phân bố ở miền Nam nhưng tương đối dễ trồng ở Hà Nội.

– Hoa lan Hoàng thảo Tuấn Anh (Dendro trantuanni) mới được phát hiện ở núi Hoàng Liên Sơn (mang tên một người sưu tầm phong Lan trong chi hội phong lan Hà Nội). Cây có giả hành dẹt ngắn, mập, có rãnh nông, thuôn nhỏ ở gốc. Hoa mọc đều trên thân, màu trắng hồng, họng nâu đậm, rất bền.

– Hoa lan Hoàng thảo môi tua (Dendro. brymerianum) có giả hành màu vàng phình ở gốc, thuôn nhỏ ở đỉnh. Cụm hoa ngắn, hoa màu vàng tươi, cánh môi có lông tua dài. Loài mọc ở Lai Châu, Lào Cai, có bán ờ Hà Nội vào mùa hoa.

Địa lan

Đây là những loài lan mọc trên đất, có rễ ăn vào trong đất hoặc len lỏi giữa các kẽ đá. Thân cây có thể nổi trên mặt đất (bán địa lan) hay ngập trong đất (địa lan thật).

+ Nhóm lan Gấm

Nhóm này được trồng làm cảnh chủ yếu vì có lá màu sắc đẹp. Những loài này mọc trên núi đá hoặc núi đất, thân ngầm nổi, rễ ăn vào lớp thảm mục của rừng. Phần lớn các loài lan Gấm nói riêng và Địa lan nói chung ra hoa vào mùa đông hay đầu xuân.

Lan lá Gấm (Ludisia discolor)

Hoa lan lá Gấm – Ludisia discolor

Cây lan có thân rễ bò dài, sau đó vươn lên, mập. Lá bầu dục, phiến màu nhung đen, nổi rõ các gân mảnh dọc theo lá màu đỏ, mặt dưới lá đỏ. Cụm hoa mọc thẳng từ đỉnh, hoa thưa màu trắng. Hoa lan lá gấm gặp ở hầu hết các vùng trong cả nước ở độ cao thấp.

Loài lan này tương đối khó trồng. Cây ưa bóng râm, 30-50% ánh sáng. Tưới nước thường xuyên nhưng tránh đọng nước vào thân lá. Dùng chậu nông, lót than, trên rải rêu, xơ dừa, pha thêm một ít đất với than bùn. Chỉ đặt thân lên mặt chậu rồi dùng rêu, lá khô phủ thân, không được chôn vì dễ làm thối thân. Cây lan có hoa tháng 2-3, bền 20-40 ngày, thơm. Loài lan được trồng làm cảnh do lá có vân màu sắc đẹp, thích hợp để bàn, trang trí nội thất tốt vì có khả năng chịu bóng và có kích thước nhỏ.

+ Loài lan đáng chú ý khác:

Các loài lan trong chi Kim tuyến (Anoectochilus), Gấm đất (Goodyera) có cấu trúc thân và lá tương tự như Lan lá Gấm cũng là những loài có tiềm năng trang trí nội thất cao. Tuy nhiên, những loài này nhạy cảm với nước đọng, không chịu được nhiệt độ cao trong mùa hè ở Hà Nội. Loài lan thích hợp trang trí bên cửa sổ trong các phòng có điều hoà nhiệt độ.

– Nhóm Lan đất

Đây là những loài Lan mọc trong các bãi cỏ ven rừng, cạnh ruộng. Cây lan phát triển trên đất có nhiều khoáng sét, tầng đất dày. Do vậy những loài lan này thường dễ trồng, thích hợp trồng trong chậu như những cây cảnh thông thường. Đất trồng có thể là đất vườn, bổ sung một ít mùn bằng than bùn hay giá thể hữu cơ khác.

Hạc đỉnh nâu (Phaius tankervilleae)

Hoa lan Hạc đỉnh nâu – Phaius tankervilleae

Cây lan có củ giả lớn, thân cao 50-60cm, lá lớn. Cụm hoa thẳng, mọc từ nách lá gốc củ giả, cao tới 70cm. Hoa nhiều, rất lớn, màu trắng ở mặt ngoài, nâu ở mặt trong. Cánh môi màu đỏ có vạch vàng. Cây mọc rải rác ở hầu hết các vùng trên các sình lầy ở độ cao thấp và trung bình.

Loài lan này dễ trồng, ưa bóng râm. Tưới nước thường xuyên nhưng tránh đọng nước. Đất trồng cần thoáng, xốp, hoặc trộn rêu, dớn mục. Bón phân hữu cơ nhiều có tác dụng tốt. Hoa lan thơm nở tháng 2-3, vào dịp 8/3, bền 20-30 ngày.

Cùng chi Hạc đỉnh còn có một số loài khác có hoa vàng, trắng hay hồng. Tuy nhiên ít thấy những loài này có bán ở Hà Nội.

Lan Chu đỉnh tím (Spathoglottis plicata)

Hoa lan Chu đỉnh tím – Spathoglottis plicata

Cây lan có củ giả nhỏ, thân cao 40-50cm. Lá thuôn dài. Cụm hoa thẳng mang hoa ở đỉnh. Có từ 7-10 bông, hoa lan lớn, màu tím hay trắng. Cánh môi màu tím đậm, có họng vàng nhỏ. Loài lancó nguồn gốc từ vùng phía Nam trên núi đất ở độ cao thấp.

Hoa lan Chu đỉnh tím là loài cây lan rất dễ trồng, ưa sáng. Cây lan có thể trồng trong chậu cảnh hay trồng ven tường thành hàng hoa. Hoa lan nở hầu như quanh năm, không có mùa xác định. Hoa bền và thơm, Khi chăm sóc, cần tưới nước thường xuyên nhưng tránh để đọng nước, Dùng đất vườn thoáng, xốp trộn với một phần giá thể hữu cơ. Bón phân hữu cơ có nhiều tác dụng tốt cho cây và hoa.

Cùng chi lan Chu đỉnh có thể gặp một số loài khác có hoa vàng hay trắng, nhưng ít thấy có tại Hà Nội.

Môt số lan Hài

Lan Hài hồng (Paphiopedilum Delenatii)

Hoa lan Hài hồng – Paphiopedilum Delenatii

Loài Lan này có mặt ở Nha Trang (Khánh Hòa) và giữa Ninh Thuận – Khánh Hòa tại độ cao khoảng 800 – 1300m.

Cây hoa lan dễ trồng, hoa có màu trắng pha hồng, đặc biệt cánh môi thường có màu hồng. Mọc trên đất.

Cây có các hình lá bầu dục dẹp màu xanh với vân đậm nhạt, ở mặt trên và dưới có nhiều chấm nâu đỏ đôi khi dày đặc thành một màu hung đỏ.

Cụm hoa thường mang 1-2 hoa, kích thước hoa 9x7cm, hoa thường nở vào mùa đông, độ bền hoa 20-40 ngày, có hương thơm.

Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 13-35°c. Giá thể thích hợp là mùn, dớn hoặc xơ dừa.

Lan Hài Liên (Paphiopedilum tranlienianum)

Hoa lan Hài Liên – Paphiopedilum tranlienianum

Loài lan này có mặt ở Thái Nguyên với độ cao trung bình từ 500-800m, lan dễ trồng hoa có màu nâu với đài trên màu trắng, mọc trên đất đôi khi trên đá.

Cây lan có các loại lá dạng dải, hơi mềm, mặt trên màu xanh đậm với mép lá màu xanh hay màu trắng mặt dưới xanh nhạt.

Cây lan ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 1O-40%, nhiệt độ 5-35°C. Giá thể thích hợp là dớn và xơ dừa và nên bổ sung đá vôi.

Lan Hài He ri (Paphiopedilum henryanum)

Hoa lan Hài He ri Paphiopedilum henryanum

Loài lan này có mặt ở Hà Giang với độ cao trung bình từ 1000 – 1200m. Hoa lan dễ trồng, hoa có màu đỏ sen, cánh trắng màu nâu đỏ pha xanh và đài trên mang màu xanh vàng với các chấm to màu nâu đỏ, mọc trên đất. Cây lan có lá hơi dựng, cứng và hơi dày, dạng vàng, mặt trên xanh đậm với mép lá vàng hay trắng vàng, mặt dưới màu xanh nhạt với các chấm nhỏ dày đặc màu nâu đỏ ở gốc lá. Cụm hoa thường mang 1 hoa, kích thước hoa 8x7cm, hoa lan thường nở vào mùa thu-đông, độ bền hoa 20-40 ngày, không có hương thơm. Cây lan ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 5-35°c. Cây ưa độ thông thoáng, giá thể thích hợp là dóm và xơ dừa.

Lan Hài Hec man (Paphiopedilum herrmannii)

Hoa lan Hài Hec man (Paphiopedilum herrmannii

Loài lan này có mặt ở Cao Bằng với độ trung bình từ 800-1200m. Hoa có màu nâu đỏ ở cánh tràng, đỏ ở môi và đài màu nâu đỏ với viền màu xanh nhạt, lan sống trên đất, cây có lá dạng dài và nhỏ và hơi cứng, mặt trên có màu xanh bóng với mép lá màu xanh nhạt, cụm hoa mang 1 hoa, kích thước hoa 8x7cm, hoa thường nở vào mùa đông xuân, độ bền hoa 20-44 ngày, không có hương thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ 10-40%, nhiệt độ 8-35°C, cây ưa độ ẩm và thoáng, giá thể thích hợp là dớn và xơ dừa.

Phân bố: Đây là một loài lai tự nhiên giữa Paph. Barbigerum X Hirsutissimum var esquirolei phân bố ở khu vực biên giới Việt Nam – Trung Quốc

Loài lan Hài Việt (Paphiopedilum vietnamense)

Hoa lan Hài Việt – Paphiopedilum vietnamense

Loài lan này hiện diện ở Thái Nguyên với độ cao trung bình 1000m, đễ trồng, hoa có màu hông pha trăng đên đỏ tím, mọc trên đât hay bám trẽn đá.

Cây lan có lá to, bóng, dạng xoăn và dai, mặt trên bóng xanh với các vân đậm nhạt, mặt dưới có nhỉều chấm nâu đỏ dày đặc đến đồng màu nâu đỏ.

Cụm hoa mang một hoa, ít khi có hai hoa, kích thước hoa 9x12cm, hoa thường nở vào mùa đông xuân, độ bền hoa 20-44 ngày, ít thơm.

Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 8-35QC, giá thể thích hợp là dớn, xơ dừa hoặc mùn và nên bả sung đá vôi.

Loài lan Hài hằng (Paphiopedilum hangianum)

Hoa lan Hài hằng (Paphiopedilum hangianum)

Hiện diện ở Tuyên Quang, Bắc Cạn với độ cao trung bình từ 800 – 1OOOm. Hoa có màu vàng đến vàng nhạt hay vàng xanh, mọc trên đất hay bám trên đá.

Cây có lá thuôn dài, to và cứng, mặt trên có màu xanh đậm, mặt dưới có màu xanh nhạt. Cụm hoa mang 1 hoa hiếm khi có 2 hoa, kích thước hoa 16xl4cm, hoa thường nở vào mùa xuân, độ bền hoa 20-44 ngày, rất thơm.

Cây lan ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 8-35°c, giá thể thích hợp là dớn, xơ dừa và nên bổ sung đá vôi.

Loài Hài vàng chấm tía (nâu) (Paphiopedilum concolor)

Hoa lan Hài vàng chấm tía (nâu) – Paphiopedilum concolor

Loài lan này có mặt ở Ninh Bình, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Hài Phòng, Thái Nguyên, Bắc Cạn, Bắc Giang với độ cao trung bình từ 100 – lOOOm, lan dễ trồng, hoa lan thường có màu trắng đến vàng nhạt, trên cánh có nhiều chấm nhỏ màu nâu đỏ, mọc trên đất. Cây lan có lá hình xoan dài, màu xanh với các vân đậm nhạt ở trên mặt và mặt dưới có nhiều chấm màu nâu đỏ đôi khi đồng nhất màu nâu đỏ ở mặt dưới. Cụm hoa lan thường mang 1-3 hoa, kích thước hoa 6x6cm, hoa thường nở vào mùa xuân hè, độ bên hoa 20-44 ngày, ít thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 10-35°c. Giá thể thích hợp là dớn, xơ dừa.

Loài Hài Hê len (Paphiopedilum helenae)

Hoa Hài Hê len – Paphiopedilum helenae

Loài lan này có mặt ở Cao Bằng tại độ cao 800-1000m, hoa lan có màu vàng nhạt, đài trên màu vàng với mép màu trắng, mọc bám trên đá. Cây nhỏ với các lá cứng, hơi dày và hẹp dài, mặt trên có màu xanh đậm với mép lá có màu vàng nhạt hay trắng xanh, mặt dưới xanh nhạt với gốc lá có các chấm nhỏ màu nâu đỏ. Cụm hoa mang một hoa, kích thước hoa 6x7cm, hoa lan thường nở vào mùa thu đông, độ bền hoa 20-44 ngày, không thơm. Cây lan ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 10-35°c. Giá thể thích hợp là dớn, xơ dừa và nên bổ sung đá vôi.

Loài Hài tía (Paphiopedilum purpuratum)

Hoa lan Hài tía – Paphiopedilum purpuratum

Một số loài địa lan thuộc chi lan Kiếm:

Cây lan có bộ lá xanh, bóng, đẹp, hoa lan nở vào dịp tết Nguyên Đán, đặc biệt hoa có hương thơm rất hấp dẫn như loài lan Mạc Đại Hoàng Biên – Cymbidium sp. Cây mọc nhiều ở vùng núi phía Bắc giáp Trung Quốc, vùng Hoà Bình, Lai Châu, Sơn La.

Một số loài địa lan cũng thuộc chi lan Kiếm nhưng nở hoa vào cuối tháng 9 đến tháng 11 dương lịch. Cây lan có bộ lá đẹp, cứng, hoa thơm, đặc biệt là những ngày có gió heo may mùi thơm lại càng hấp dẫn.

Đại diện cho loại này là Trần Mộng – Cymbidium sp, Đông Lan – Cymdibium sp. Cây phân bố rộng ở các vùng núi đá vôi thuộc các tỉnh phía Bắc.

Một số loài đáng chú ý khác:

Lan sậy (Arudina graminifolia) có thân mảnh, lá dạng cỏ. Cụm hoa mọc từ đỉnh, nhiều hoa nhưng hoa nở dần. Hoa lớn, màu hồng họng tía với đốm vàng nở không có mùa xác định. Loại có rải rác ở các bãi ven núi từ Bắc vào Nam. Thỉnh thoảng có bán ở Hà Nội nhưng ít người trồng.

Các loài địa lan lai tạo (Địa lan hoa to)

Theo phân loại thực vật, địa lan có chừng 48 loài, ở Trung Quốc có 30 loài, được chia ra làm hai loại là loại hoa nhỏ và hoa to. Hiện nay có khoảng 20 loại lan được dùng lam nguyên liệu lai tạo, gồm có loại hoa lan như Lan đầu hổ Lan mỹ hoá Lan bích ngọc, Lan đầu hổ Tây Tạng, Lan độc chiếm xuân, phong lan tím, phong lan châu Âu, phong lan đức thị, đại tuyết lan…

Những giống lan lai được tạo thành từ các loài trên có tới vài nghìn. Hiện nay có những loại ra hoa sớm, ra hoa muộn, muộn trung bình, có loại cho hoa to, hoa xanh, hoa nhiều màu, lại có hoa hình dáng, màu sắc, hương thơm đa dạng.

Các giống lan Việt Nam có khoảng 900-1000 giống, phần đông do các khoa học nước ngoài tìm ra do đó đều có tên khoa học. Cũng vì vậy nhiều cây chưa có tên Việt Nam hoặc có tên nhưng do một vài người đặt ra hoặc có tên từ trước.