Cách Trồng Và Chăm Sóc Sen Mini Bằng Hạt Và Củ Bảo Đảm Ra Hoa

--- Bài mới hơn ---

  • Hướng Dẫn Kỹ Thuật Trồng Hoa Tiên Ông Từ Củ
  • Hoa Thanh Tú Hoa Trồng Chậu , Trồng Ban Công Tuyệt Đẹp
  • Hoa Hồng Ngoại Blue Skyrose. Cách Trồng Và Chăm Sóc Như Nào Cho Sai Hoa Và Khoẻ Mạnh?
  • Giống Hoa Mãn Đình Hồng Siêu Đẹp Mắt Nhìn Là Mê
  • Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Hoa Baby Trắng
  • Thiêng liêng với người Hindu và Phật tử, Hoa Sen là quốc hoa của Ấn Độ. Cây thủy sinh khỏe mạnh này có nguồn gốc ở miền nam châu Á và Úc, nhưng chúng có thể được trồng ở gần như bất kỳ khí hậu ôn đới nào trong điều kiện thích hợp. Bạn có thể trồng sen từ hạt hoặc từ củ.

    CÁCH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC HOA SEN MINI

    Hiện nay trên thị trường có rất nhiều các loại hạt giống sen mini: cung đình hồng, sen quan âm, bách diệp, sen nhật trắng….. versicolor, sen vàng ….. các bạn có thể tự do lựa chọn, nhưng hầu hết các nơi bán đều không nảy mầm hoặc không ra hoa. Đa phần lừa đảo và nếu thật thì không thể nở hoa ở Việt Nam!

    Tuy nhiên Hạt Giống Phương Nam là nơi yên tâm cho bạn lựa chọn, chúng tôi luôn chọn các loại hạt giống Sen mini nảy mầm ra hoa 90%, các sản phẩm hạt giống hoa mà chúng tôi cung cấp đều có test trồng trước khi bán

    I. VỊ TRÍ ĐẶT VÀ LỰA CHỌN CHẬU ĐỂ TRỒNG

    1. Vị trí đặt chậu:

    Phải để chậu nơi có nắng trực tiếp từ 4-6 tiếng trực tiếp một ngày, không chọn nơi có bóng râm, và các nơi có gió mạnh, cây sẽ khó phát triển.

    2. Lựa chọn chậu như thế nào?

    Chậu trồng sen tùy theo giống sen mà có thể trồng các chậu có kích thước khác nhau, giống nhỏ như cung đình thì trồng chậu rộng 30cm trở lên là ổn, sen quan âm, bách diệp quan âm sen nhật trắng trồng chậu 30cm trở lên, đối với sen 2 màu nhất thiết phải trồng chậu 1m-1,6m để cây cho hoa.

    Sen không cần nước nhiều như súng nên khi đổ đất vào chậu chỉ chừa độ 5-10cm nước là ổn. chậu nên cao từ 20 -40 cm

    3. Lựa chọn đất trồng như thế nào?

    Đất trồng sen có thể lất đất thịt, đất vườn, đất bùn móc ven ruộng, Tuyệt đối ko dùng đất trồng rau như tribat vì quá nhẹ không giúp sen đứng vững, tuyệt đối không móc bùn trực tiếp ở mặt ruộng do sen bị sock NPK đậm đặc.

    1/ Trồng từ hạt:

    • Đặt hạt giống sen mini Nhật Bản của bạn trong nước ấm. Sử dụng một hộp nhựa hoặc thủy tinh trong suốt để bạn có thể nhìn thấy khi hạt giống bắt đầu nảy mầm. Đổ đầy bình chứa bằng nước khử clo từ 75 đến 80 ° F (24 và 27 ° C). [3]
    • Sau một ngày ngâm, hạt sẽ chìm xuống đáy và nở lên gần gấp đôi kích thước ban đầu của chúng. Những hạt giống trôi nổi hầu như luôn không thể nảy mầm chính vì vậy bạn nên oại bỏ chúng
    • Thay nước mỗi ngày, ngay cả sau khi hạt đã bắt đầu nảy mầm. Khi bạn loại bỏ những cây con để thay nước, hãy chăm sóc những mầm cây cẩn thận – chúng rất tinh tế.

    Lấy kèm bấm phía đầu của hạt

    Ngâm nước để hạt sen nảy mầm

    Chờ đến khi lá to hơn đồng xu chút thì đem ra đặt vào bùn

    Đổ nước tràn chậu và đặt nơi như mình đề cập ở trên

    hằng tuần bón vài hạt NPk để cây có sức tạo lá đứng, đến khi có lá đứng thì bón phân như hướng dẫn bên dưới.

    2/ Trồng từ củ:

    Các bạn xem theo hình bên dưới nha

    III. CÁCH CHĂM SÓC HOA SEN RA NHIỀU BÔNG VÀ LIÊN TỤC

    Ông bà có câu, nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống là không sai 😀

    – Việc chăm sen đòi hỏi ngày nào cũng phải tưới nước cho tràn chậu, để hạn chế rêu hại, giúp cây nhanh phát triển. Nếu bị rêu hại dùng tay để loại bỏ hoặc quá nặng thì dùng oxy già đổ trực tiếp vào vùng rêu, 3p sau thay nước ngay.

    – Phân bón: Việc lựa chọn loại phân phù hợp rất quan trọng đối với hoa sen. Tôi không tán thành việc cứ bỏ bùn mới vào là sen có hoa, hoặc bón thủy canh, phân 501. Sen ăn rất mạnh NPK phải tính bằng gr mới đủ sức cho cây tạo hoa và lá to. Loại phân đạt hiệu quả cao hiện nay là Phân NPK 13-13-13 đầu trâu. rất tốt cho sen. bản thân tôi thì dùng NPK 16-16-16 nhập của thái, màu sắc tương tự nhưng chất lượng thì vượt trội. Cách bón: cho 2 muỗn ăn cơm npk vào giấy gói lại và NHÉT VÀO GIỮA CHẬU, định kỳ 30 ngày một lần.

    – Khi lá cây già, có đốm đen, hoặc vàng tiến hành ngắt bỏ lá, tuy nhiên ko ngắt sát gốc mà ngắt ở đoạn phía trên mặt nước, tránh nước tràn vào làm hư củ sen.

    – Sen là loài sinh trưởng mạnh mẽ nhưng hay bị rầy bu vào hút nhựa, xử lý bằng cách lấy bình xịt kiến xịt vào vùng bị, làm 2-3 lần nếu bị nặng.

    – KHÔNG nên trồng chung súng vào chậu sen, vì 2 nguyên nhân: cạnh tranh dinh dưỡng với sen, hai là sen vươn cao sẽ che sáng của súng!

    – Quan trọng nhất là tình yêu đối với sen, không ngừng tìm tòi, tích lũy kinh nghiệm cho bản thân, làm đúng những điều như trên, chắc chắn các bạn sẽ có một mùa sen đẹp. mọi chi tiết xin inbox tôi để có những giải thích. hoặc tham gia group: yêu hoa súng hoa sen việt nam, trao đổi mua bán hoa sen hoa súng. để khoe thành tích hoặc cần tư vấn.

    Mua hạt giống sen mini ở đâu ?

    MỘT SỐ LƯU Ý KHI TRỒNG SEN MINI MÀ KHÁCH CẦN NẮM RÕ:

    Hạt giống tốt là hạt có kích thước nhỏ bằng 1/2 sen ta, dáng thon dài và có màu đen sẫm chứ không nâu vàng như sen ta. Khi bỏ vào nước hạt phải chìm là những hạt chất lượng tốt.

    2. Cắt bẻ đầu sen đúng chiều:

    Đầu có chấm lõm là dầu cần bẻ, không được bẻ đầu có chấm lồi lên vì đầu này gần phôi nên nếu bẻ sẽ làm cho hạt bị hỏng.

    3. Chọn bùn và xử lí bùn đúng cách:

    Bùn thích hợp cho sen là bùn chứa 70% sét+đất thịt và 30% cát. Bùn cần được đánh tơi và ngâm trong nước 1 tuần trước khi bỏ sen vào. Nếu bỏ sen khi bùn chưa lắng sẽ làm cho rễ non mới ra bị xót quá mà chết(lỗi này nhiều khách gặp phải nhất ạ).

    4. Thay nước thường xuyên trong thời gian trồng:

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cách Trồng Và Chăm Sóc Sen Mini
  • Hướng Dãn Cách Trồng Và Chăm Sóc Cây Sen Mini Nhiều Màu
  • Ý Nghĩa Hoa Mai Vàng, Cách Trồng Và Chăm Sóc Hoa Nở Đẹp Vào Dịp Tết
  • Cách Trồng Và Chăm Sóc Hoa Mai Vàng Đúng Kỹ Thuật
  • Cách Trồng Và Chăm Sóc Hoa Lavender
  • Top 3 Loại Phân Bón Cho Sen Đá Luôn Luôn Xanh Tươi Quanh Năm

    --- Bài mới hơn ---

  • Cách Sử Dụng Phân Bón Cho Cây Mai
  • Sử Dụng Phân Bón Cho Hoa Lan Đúng Cách
  • Enzyme Usa ® Bio Simo ( Dạng Lỏng)
  • Tổng Công Ty Sông Gianh Khánh Thành Nhà Máy Phân Bón Hà Gianh Tại Bắc Ninh
  • Tổng Công Ty Sông Gianh Khánh Thành Nhà Máy Phân Bón Hiện Đại Tại Bắc Ninh
    • Sen đá thể hiện cho tình yêu vĩnh cửu, sự kiên cường vươn lên trong mọi hoàn cảnh.
    • Sen đá mang một vẻ đẹp cuốn hút với dáng hình nhỏ xinh, những chiếc lá mọng nước.
    • Cây dễ trồng, có sức sống mạnh mẽ, thích nghi môi trường tốt và khả năng chịu hạn cao. Tuy nhiên, nếu muốn sen đá nở hoa thì đòi hỏi người trồng cần có chế độ chăm sóc chuẩn kỹ thuật.

    Họ sen đá rất đa dạng với nhiều giống loài khác nhau, có loại mọc thẳng cao, có loại lại thành chùm, có loại lại bò sát mặt đất. Thế nhưng, điểm chung của chúng là hoa đều rực rỡ, đẹp bí ẩn. Một phần là vì chúng ta rất ít khi nhìn thấy hoa sen đá nên sẽ có cảm giác ngạc nhiên và kỳ lạ. Hiện nay, các loại sen đá mini như sen đá chuỗi ngọc, sen đá móng rồng, sen đá hoa hồng đen, sen đá kim cương, sen thơm, sen đá nâu, sen đá phật bà… rất được ưa chuộng.

    2. Top 3 loại phân bón cho sen đá luôn luôn xanh tươi quanh năm

    2.1. Phân tan chậm có kiểm soát Rynan NPK 23-08-08+TE cho sen đá

    Phân bón tan chậm Rynan là một loại phân được sản xuất với công nghệ lý-hóa đặc biệt, để tạo ra những hạt phân chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng đa lượng, trung lượng và vi lượng. Các chất này đều được phân giải một cách từ từ, mỗi hạt phân sẽ mất khoảng 3 – 6 tháng.

    2.1.1. Ưu nhược điểm của phân tan chậm có kiểm soát Rynan NPK 23-08-08+TE

    • Giúp tối ưu quá trình phát triển cây trồng. Do các chất dinh dưỡng được cung cấp chính xác ở từng giai đoạn phát triển.
    • Giảm công lao động cho việc bón phân. Một năm, bạn chỉ cần tiến hành bón 1 lần là phân sẽ tan từ từ trong suốt 3-12 tháng. Bên cạnh đó, lượng phân bón sử dụng giảm khoảng 35-40% so với thông thường.
    • Quá trình phân giải phân bón cho cây sen đá tan chậm không bị phụ thuộc vào tưới tiêu, nó có thể diễn ra ngày cả khi cây không được cung cấp nước đầy đủ.
    • Không gây ô nhiễm nguồn nước, đất và môi trường xung quanh. Bón phân tan chậm không làm tăng độ dẫn điện nên không làm chết các vi sinh vật có lợi trong đất.

    Nhược điểm lớn nhất của loại phân tan chậm là giá thành sản xuất và bán vẫn còn khá cao. Cho nên, ở Việt Nam hiện nay loại phân bón này mới chỉ được sử dụng hạn chế cho một số sản phẩm ở quy mô khá nhỏ.

    2.1.2. Cách bón phân tan chậm cho sen đá

    Như đã trình bày ở trên, phân tan chậm cần rất nhiều thời gian để tan nên bạn không nên bón thường xuyên. Bởi trong phân có chứa muối nếu dùng quá nhiều sẽ gây tích tụ muối khiến lá cây bị vàng úa, chết dần. Bạn chỉ cần rải từ 4-5 viên xung quanh mỗi gốc sen đá đường kính 7-9cm. Sau đó, rải lại sau 2-3 tháng kết hợp cùng việc xới vun đất.

    2.2. Phân bón cho sen đá – Phân dơi dạng viên nén Organic

    2.2.1. Ưu điểm của phân dơi Organic viên nén

    • Cung cấp các chất dinh dưỡng cho cây sen đá dưới dạng hữu cơ, giúp cải tạo đất tơi xốp, thoáng nước, thoát khí.
    • Kích thích quá trình sinh trưởng của cây, giúp cây luôn xanh tốt, cho hoa đẹp và đặc biệt là ít sâu bệnh hại.
    • Ngoài dùng bón phân cho sen đá thì phân dơi có thể sử dụng cho mọi loại cây cảnh, hoa, rau, cây ăn quả,… Dễ dàng kết hợp với các loại phân bón khác.
    • Có nồng độ kiềm PH thích hợp nhằm cải thiện tính axit của đất, giúp đất giữ chất dinh dưỡng và phát triển trong điều kiện tốt hơn.

    2.2.2. Sử dụng phân doi hữu cơ đúng cách

    Bón phân hữu cơ dơi hữu cơ trên bề mặt chậu cây sen đá với mật độ khoảng 3-4 viên/4cm2, mỗi tháng một lần. Bón 100-150gr/m2 tương đương 0,5kg sử dụng được từ 3,5-5m2. Phân dơi dạng viên nén sẽ nở ra sau khi tưới tầm 1 ngày. Thời hạn sử dụng là 5 năm kể từ ngày sản xuất nên các bạn cũng cần chú ý khi chọn mua.

    Phân bón lá Vitamin B1 cho sen đá là các hợp chất dinh dưỡng có thể hòa tan trong nước, dùng để phun lên lá cho cây hấp thụ. Trong thành phần phân bón lá có chứa các yếu tố vi lượng để kích thích cho sen đá ra lá, ra hoa nhanh hơn.

    2.3.1. Ưu nhược điểm của phân bón lá Vitamin B1

    Công ty TNHH My Garden

    Theo kết quả nghiên cứu, hiệu suất cây sử dụng chất dinh dưỡng qua lá đạt tới 95%. Còn khi bón qua đất, cây chỉ sử dụng được 45-50% chất dinh dưỡng. Cho nên, đây thực sự là giải pháp lý tưởng trong việc chăm sóc cây trồng.

    • Phân bón lá cung cấp các thành phần là nguyên tố đa lượng như đạm, lân, kali và nguyên tố trung lượng và vi lượng như Fe, Zn, Cu, Mg,…
    • Bổ sung chất dinh dưỡng một cách trực tiếp qua lá, đáp ứng đầy đủ nhu cầu và cân đối dinh dưỡng cho cây trong từng giai đoạn sinh trưởng.
    • Phân bón cho sen đá qua lá còn giúp tăng cường điều hòa sinh trưởng, tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng cho cây.

    Cách dùng phân bón lá khá đơn giản, bạn chỉ cần pha loãng theo đúng tỷ lệ trên bao bì. Sau đó, đem phun cho các chậu sen đá. Lưu ý, không nên sử dụng loại phân bón này khi nhiệt độ quá cao, vì dễ làm rụng lá. Không dùng phân bón lá lúc cây đang ra hoa, vì sẽ làm rụng hoa và giảm hiệu lực phân. Không phun khi trời mưa, do cây đã no nước.

    Địa chỉ: Số 113 Khương Đình, Phường Hạ Đình, Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội

    Số điện thoại: 0243 999 8190

    Hotline & Zalo: 0916 818 526

    Facebook: mygardenvietnam

    Email: [email protected]

    --- Bài cũ hơn ---

  • Đổi Mới Công Nghệ Và Tư Duy Trong Sản Xuất Phân Bón
  • Gương Mặt Điển Hình Trong Năm
  • Kỹ Thuật Bón Phân Tỉa Cành Trên Cây Bưởi Da Xanh
  • Kỹ Thuật Bón Phân Và Xử Lý Ra Hoa Cho Bưởi Da Xanh
  • Kỹ Thuật Bón Phân Cho Bưởi Da Xanh
  • Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan

    --- Bài mới hơn ---

  • Quy Trình Nuôi Thỏ Thịt Làm Giàu Bằng Chế Phẩm Sinh Học
  • Quy Trình Sản Xuất Chế Phẩm Sinh Học Xử Lý Vỏ Cà Phê Ở Quy Mô Nhỏ
  • Thực Trạng Quản Lý Chế Phẩm Sinh Học
  • Quản Lý Chế Phẩm Sinh Học, Thuốc Thủy Sản: Đừng Để Đụng Đâu Sai Đó
  • Quản Lý Sức Khỏe Động Vật Thủy Sản Bằng Chế Phẩm Sinh Học
  • Từ lâu, trồng lan được xem là một trong những thú vui tao nhã của rất nhiều người. Lan không chỉ khoe sắc góp phần làm đẹp không gian mà còn là người bạn tâm tình của người chơi. Tuy Phong lan sở hữu một vẻ đẹp kiều diễm, ngọt ngào đến như thế, nhưng cũng rất dễ bị nhiễm các loại sâu bệnh, nấm hại và thường xuyên bị một số các loại côn trùng tấn công, khiến lan trở nên èo uột, kém phát triển.

    Trồng Phong Lan là thú vui tao nhã của nhiều người

    Để có thể ngăn chặn và chấm dứt hẳn tình trạng trên ở lan, cũng như giúp lan phát triển khỏe mạnh, ra hoa đẹp; thì tại sao người chơi lan không tìm đến Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan. Đây là sản phẩm hứa hẹn sẽ gỡ bỏ nỗi lo lắng ở người chơi lan trong quá trình trồng và chăm sóc lan.

    Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan – sự lựa chọn hoàn hảo cho người chơi lan

    Thấu hiểu được nỗi lòng của những người chơi Phong lan, Viện Viện Nghiên Cứu, Đào Tạo Và Tư Vấn Khoa Học Công Nghệ (ITC) Việt Nam đã dày công nghiên cứu và cho ra đời Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan có tác dụng giúp lan tăng trưởng khỏe mạnh, đồng thời giúp cây tránh khỏi các tác nhân gây bệnh một cách an toàn.

    Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan được Viện ITC Việt Nam sản xuất và cho ra mắt thị trường

    Với sự kết hợp giữa các nguyên liệu tự nhiên, Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lanđã trở thành trợ thủ đắc lực cho người trồng lan.

    Công dụng chính của Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan:

    Điều trị các loại côn trùng gây hại cho cây phong lan như: Nhện Đỏ, Sâu, Rệp, Bọ Trĩ, Ốc Sên,…

    Điều trị các loại nấm bệnh gây hại cho phong lan như: đen thân cây, đốm lá, thán thư, thối nâu, đốm vàng,…

    Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan

    Kích thích tăng trưởng cho cây, giúp cây khỏe, phát triển nhanh và khỏe hơn.

    Tăng khả năng quang hợp của lá, hỗ trợ cây trong trường hợp ánh sáng yếu (đây là lúc cây dễ bị sâu bệnh tấn công).

    Kích thích bộ rễ của phong lan phát triển giúp sử dụng chất dinh dưỡng tốt hơn nên sẽ làm tăng hiệu quả của phân bón.

    Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan được sản xuất bằng 100% thảo mộc, đó là sự kết hợp giữa các hoạt chất là Polyphenol từ Bồ Kết, Hy Thiêm, Đơn Buốt Cúc Liên Chi Dại.

    Cơ chế tác dụng của Thảo Mộc Anisaf: Với sự kết hợp nhuần nhuyễn từ các đặc điểm tự nhiên của các thảo mộc:

    Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan được chiết xuất hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên

    Chất Saponin trong Bồ Kết có tác dụng ức chế virus, vi khuẩn, kháng nấm làm sạch môi trường giá thể trồng và không khí.

    Mùi thơm của Bồ Kết có thể xua đuổi các loại sâu bọ to, ruồi, gián, kiến, nhện đỏ, bọ trĩ, cuốn chiếu… buộc chúng phải chui ra khỏi chỗ ẩn nấp đi nơi khác hoặc sẽ dần chết.

    Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan diệt trừ nấm bệnh hiệu quả

    Trong Hy Thiêm có chất Darutin, Đơn Buốt có chất Stearin, Alcaloid, Glycosid và Cúc Liên Chi Dại có Panthenin: có chất đắng, rất đắng.

    Các Polyphenol kích thích tính kháng của cây phong lan bằng cách kích hoạt sự hoạt động mạnh mẽ của 2 enzym: CatalasePeroxidase tạo nên tác dụng chủng ngừa nấm bệnh.

    Các sâu bọ chích hút ngừng phá hoại di chuyển chỗ khác và dần chết.

    . Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lanra mắt công chúng trong Chương trình Tây Nguyên 3/Nghiên Cứu Ứng Dụng Và Phát Triển Công Nghệ Sinh Học Trong Nông Nghiệp Định Hướng Hữu Cơ Bền Vững. Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lanlà sản phẩm được nghiên cứu và thử nghiệm bởi Viện Nghiên Cứu, Đào Tạo Và Tư Vấn Khoa Học Công Nghệ (ITC) Việt Nam

    Thông Tư Về Danh Mục Thuốc Bảo Vệ Thực Vật Anisaf Được Cấp Phép Tại Việt Nam

    Chứng Nhận Đăng Ký Thuốc Bảo Vệ Thực Vật Anisaf được Cục Bảo Vệ Thực Vật Cấp

    Liều phòng bệnh: 1 nắp Anisaf = 100ml pha với 10 – 15 lít nước rồi tiến hành phun cho cây.

    Liều trị bệnh: 1 nắp Anisaf = 100ml pha với 7 – 10 lít nước rồi tiến hành phun cho cây.

    Lưu ý: Phun cho cây, trước khi phun các bạn nên phun nước cho cây trước để tạo độ ẩm cho cây.

    MIỄN PHÍ GIAO HÀNG TRÊN TOÀN QUỐC

    Giá gốc 578.000 VNĐ giảm giá 25 % còn 435.000 VNĐ

    Chai Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Đặc Trị Các Bệnh Hoa Phong Lan

    SIÊU KHUYẾN MÃI: Tặng 1 chai Thảo Mộc BK-FAST giúp Kích Rễ, Kích Mầm Cho Phong Lan

    GỬI THÔNG TIN VÀO MẪU BÊN DƯỚI ĐỂ ĐẶT HÀNG

    LUCKY GARDEN – Chuyên cung cấp giống cây trồng, dụng cụ làm vườn, chế phẩm sinh học an toàn hiệu quả cao!

    (Vườn lan, cây giống vật tư và mô hình tham khảo)

    Hotline / Zalo: 094 25 000 44

    --- Bài cũ hơn ---

  • Những Điều Chưa Biết Về Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Cho Phong Lan
  • Địa Điểm Bán Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Anisaf Cho Phong Lan
  • Ứng Dụng Chế Phẩm Sinh Học Phục Vụ Cho Cây Trồng
  • Chế Phẩm Sinh Học Pseudomonas Và Vôi Sữa
  • Sản Xuất Chế Phẩm Sinh Học Từ Vi Khuẩn Pseudomonas Sp.
  • Phương Pháp Kích Rễ, Mầm, Chồi Hoa Hồng Bằng Thảo Mộc Cô Đặc Bkfast

    --- Bài mới hơn ---

  • Chế Phẩm Sinh Học Cho Hoa Hồng Bio Rose Phòng Trừ Sâu Bệnh
  • Chế Phẩm Hùng Nguyễn Dùng Cho Lan 6 In 1
  • Top Chế Phẩm Sinh Học Cho Hoa Lan Được Ưa Chuộng
  • Chế Phẩm Imo Là Gì? Hướng Dẫn Tự Làm Chế Phẩm Sinh Học Hiệu Quả
  • Ứng Dụng Làm Phân Bón Của Chế Phẩm Sinh Học Imo
  • Người trồng hoa hồng hiện nay luôn phải đối mặt với tình trạng sâu bọ tấn công và việc bảo vệ cây luôn đòi hỏi phải có nhiều thời gian và phương pháp đúng đắn mới có thể giúp cho cây khỏe mạnh.

    Hoa hồng là loại hoa đẹp, tuy nhiên cũng rất dễ bị nhiễm các loại bệnh như: đốm đen, thối nhũn, thán thư, vàng lá,… và các loại côn trùng gây hại tấn công như nhện đỏ, bọ trĩ,…

    Việc làm cần thiết đó là điều trị bệnh cho cây và phải luôn an toàn. Song song với việc này đó là phải quan tâm đến bộ rễ của cây luôn trong tình trạng tốt nhất. Tình trạng chung hiện nay có rất nhiều người trồng hoa hồng sử dụng thuốc hóa học để trị bệnh, sau khi cây hết bệnh thì lại còi cọc và phát triển rất chậm.

    Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Cô Đặc BKFAST ra đời nhằm giúp người trồng có được phương án tốt nhất trong việc bảo vệ cây hoa hồng một cách tối ưu nhất. Sản phẩm được chuyển giao nghiên cứu, sản xuất Viện Hàn Lâm Khoa Học Công Nghệ từ đề tài: B2015-01-104; 4RD & 10RD/HĐ-HCVN-ĐH BKHN / TĐ HCVN-TT Nghiên cứu triển khai các Hoạt chất sinh học – Bộ môn công nghệ dược và Bảo Vệ Thực Vật được Công Ty CP Sáng Tạo Bách Khoa sản xuất.

    Nhằm giúp cho người trồng hoa hồng có được một sản phẩm tốt, an toàn và hiệu quả trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng cây tại nhà. Công Ty Cổ Phần Sáng Tạo Bách Khoa đã cho ra đời Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Cô Đặc BKFAST. Với công dụng chính của dòng sản phẩm này đó là:

    Phòng ngừa các loại bệnh hại do nấm, tuyến trùng hại rễ.

    Ức chế sự phát triển của nấm gây bệnh dẫn tới tiêu diệt nấm.

    Phục hồi và kích thích sinh trưởng phát triển của cây trồng.

    Phòng trừ các loại bệnh như: đốm đen, vàng là, thối nhũn, thán thư, gỉ sắt, phấn trắng,…

    Chế phẩm đặc hiệu đối với các loại nấm gây bệnh thán thư Colletotrichum spp. Bên cạnh đó, hạn chế bệnh mốc sương Phytophthora spp., bệnh mốc đen, mốc xám, mốc xanh. Và có tác dụng xua đuổi côn trùng gây hại.

    Kháng khuẩn giúp cây ra rễ khoẻ, đẻ nhánh mập (ra mầm mập), cây cứng và đứng lá…

    Xua đuổi muỗi và côn trùng gây hại vì sản phẩm là thảo mộc, có mùi thơm của nghệ nên có tác dụng xua đuổi muỗi và các loại côn trùng gây hại cho cây và con người.

    Công dụng của Chế phẩm sinh học thảo mộc cô đặc BKFAST

    Chế phẩm sinh học thảo mộc cô đặc BKFAST được sản xuất bằng 100% thảo mộc, kết hợp với các thành phần cao nghệ, tinh dầu nghệ, tinh dầu quế phytoanthraquinon toàn phần… theo tỷ lệ hiệp lực tác dụng và các phụ gia được chấp nhận trong công nghiệp thực phẩm. Chính vì thế, Chế Phẩm An Toàn với sức khoẻ con người và môi trường xung quanh. Chế phẩm sinh học thảo mộc cô đặc BKFAST không độc hại với người và động vật ở liều lượng cao.

    Với thành phần thảo mộc an toàn, chế phẩm BKFAST giúp cho cây phòng ngừa bệnh và phát triển tốt hơn

    Cao nghệ chứa các hợp chất phenolic gồm Curcuminoid và dẫn xuất Glycoside được kết hợp với Tinh dầu nghệ, Tinh dầu quế, Anthraquinon toàn phần… chứa các hợp chất dễ bay hơi như Ar-turmerone và các Turmerone tương tự có tác dụng phòng trừ bệnh thán thư do nấm Colletotrichum spp gây ra.

    Kết quả phân tích Chế phẩm sinh học thảo mộc BKFAST tại Viện hóa học công nghệ Việt Nam

    Bản Công Bố Sản Phẩm – Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc BKFAST Bản Tiêu Chuẩn Sản Phẩm – Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc BKFAST Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Cô Đặc BKFAST sẽ giúp vườn hoa hồng nhà bạn sạch bệnh, khỏe mạnh.

    GIAO HÀNG & THANH TOÁN TẠI NHÀ TRÊN TOÀN QUỐC

    Bộ Combo 03 chai (mỗi chai 20ml)

    ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT TRONG HÔM NAY

    GỬI THÔNG TIN CHI TIẾT VÀO MẪU BÊN DƯỚI ĐỂ ĐẶT HÀNG

    Công ty Hạt Giống Hoa với hơn 12 năm trong ngành Cam Kết Hạt Giống Đúng Chất Lượng, Đúng Sản Phẩm.

    Đối với hoa hồng:

    Pha loãng 3ml (~60 giọt) Chế phẩm sinh học thảo mộc cô đặc BKFAST vào 1 lít nước. Phun dung dịch đã pha khi cây chớm bị bệnh. Phun định kỳ 10 – 14 ngày/lần. Tăng gấp đôi liều lượng khi chữa trị bệnh.

    Có thể tưới gốc để phòng ngừa các bệnh từ đất cho cây: Dùng 5ml chế phẩm pha với 5 – 7 lít nước tưới vào gốc cây, 20 – 30 ngày/lần.

    Ứng dụng Chế phẩm sinh học thảo mộc cô đặc BKFast cho hoa hồng

    Lắc đều trước khi sử dụng, phun đều lên bề mặt thân, lá cây.

    Có thể kết hợp với thuốc trừ bệnh khác để tăng hiệu quả.

    Giai đoạn hạt giống: Dùng 20ml chế phẩm pha với 10 – 15 lít nước ngâm hạt giống rồi đem trồng.

    Giai đoạn cây con: Dùng 20ml chế phẩm pha với 10 – 15 lít nước phun đều 01 lượt. Phun 02 lần liên tiếp với tỷ lệ như trên mỗi lần cách nhau 10 – 15 ngày.

    Chế phẩm sinh học thảo mộc cô đặc BKFAST sử dụng để chăm sóc cho hoa hồng

    Giai đoạn trưởng thành: Dùng 25ml chế phẩm pha với 10 – 15 lít nước phun đều 01 lượt. Phun 02 lần liên tiếp với tỷ lệ như trên mỗi lần cách nhau 10 – 15 ngày.

    Chế phẩm sinh học thảo mộc cô đặc BKFAST có thể dùng cho tất cả các loại cây trồng. Và là dòng sản phẩm chuyên biệt cho hoa lan và hoa hồng.

    Chế phẩm sử dụng hiệu quả cho các loại cây nhiệt đới như ớt, vừng, xoài, bơ, chuối, đu đủ, thanh long…

    Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Cô Đặc BKFAST hiện đã được sử dụng ở rất nhiều vườn hoa hồng, và đã góp phần giúp cho vườn hoa luôn khỏe mạnh, sạch bệnh.

    Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Cô Đặc BKFAST sẽ giúp vườn hoa hồng nhà bạn sạch bệnh, khỏe mạnh.

    GIAO HÀNG & THANH TOÁN TẠI NHÀ TRÊN TOÀN QUỐC

    Bộ Combo 03 chai (mỗi chai 20ml)

    ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT TRONG HÔM NAY

    GỬI THÔNG TIN CHI TIẾT VÀO MẪU BÊN DƯỚI ĐỂ ĐẶT HÀNG

    Công ty Hạt Giống Hoa với hơn 12 năm trong ngành Cam Kết Hạt Giống Đúng Chất Lượng, Đúng Sản Phẩm.

    Chế phẩm sinh học thảo mộc cô đặc BKFAST Chế Phẩm Sinh Học Thảo Mộc Cô Đặc BKFAST sẽ giúp vườn hoa hồng nhà bạn sạch bệnh, khỏe mạnh.

    GIAO HÀNG & THANH TOÁN TẠI NHÀ TRÊN TOÀN QUỐC

    Bộ Combo 03 chai (mỗi chai 20ml)

    ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT TRONG HÔM NAY

    GỬI THÔNG TIN CHI TIẾT VÀO MẪU BÊN DƯỚI ĐỂ ĐẶT HÀNG

    Sản phẩm được chuyển giao nghiên cứu, sản xuất Viện Hàn Lâm Khoa Học Công Nghệ từ đề tài: B2015-01-104; 4RD & 10RD/HĐ-HCVN-ĐH BKHN / TĐ HCVN-TT Nghiên cứu triển khai các Hoạt chất sinh học – Bộ môn công nghệ dược và Bảo Vệ Thực Vật.

    Công ty sản xuất: Công Ty CP Sáng Tạo Bách Khoa

    P101 Nhà B, Nguyễn Hiển, Bách Khoa, Hai Bà Trưng, Hà Nội

    LUCKY GARDEN – Chuyên cung cấp giống cây trồng, dụng cụ làm vườn, chế phẩm sinh học an toàn hiệu quả cao!

    (Vườn lan, cây giống vật tư và mô hình tham khảo)

    Hotline / Zalo: 094 25 000 44

    --- Bài cũ hơn ---

  • Phân Bón Sinh Học Nano Cao Cấp Cho Hoa Lan, Hoa Hồng
  • Khuyến Mại Combo 4 Chế Phẩm Sinh Học Cho Hoa Hồng Empro 500Ml
  • Chế Phẩm Sinh Học Hữu Cơ Vi Sinh Tricho 500G (Chứa Nấm Đối Kháng Trichoderma,bacillus Subtilis,streptomyces Spp)
  • Chế Phẩm Sinh Học Hữu Cơ Vi Sinh Trichoderma 1000G (Chứa Nấm Đối Kháng Trichoderma,bacillus Subtilis,streptomyces Spp)
  • 5 Loại Chế Phẩm Sinh Học Cần Thiết Cho Nông Nghiệp Hiện Đại
  • Đa Hiệu Số 105 Trang 1

    --- Bài mới hơn ---

  • Kỹ Thuật Trồng Cho Lan Cattleya Ra Hoa
  • Tại Sao Lan Không Ra Hoa
  • Cây Chuỗi Ngọc Trồng Viền
  • Cây Chuỗi Ngọc (Lan Hạt Dưa)
  • Mê Mệt Với Vẻ Đẹp Lan Chuỗi Ngọc
  • 3 DI CHÚC CỦA VUA TRẦN NHÂN TÔN Con dân Việt Nam không khỏi giật mình trước lời cảnh báo cách đây hơn 8 thế kỷ của minh quân nhà Trần về đại họa cho dân tộc đến từ phương Bắc. Bây giờ đại họa mất nước đang biến thành sự thật. Là con dân Việt Nam, chúng ta ngày đêm phải luôn luôn ghi nhớ lời cảnh báo của tiền nhân. Vua Trần Nhân Tôn căn dặn : Các người chớ quên: Chính nước lớn mới làm những điều bậy bạ, trái đạo. Vì rằng họ cho mình cái quyền nói một đường làm một nẻo. Cho nên cái họa lâu đời của ta là họa nước Tàu. Chớ coi thường chuyện vụn vặt xảy ra trên biên ải. Các việc đó, khiến ta nghĩ tới chuyện khác lớn hơn. Tức là họ không tôn trọng biên giới qui ước. Cứ luôn luôn đặt ra những cái cớ để tranh chấp. Không thôn tính được ta, thì gậm nhấm ta. Họ gậm nhấm đất đai của ta, lâu dần họ sẽ biến giang san của ta từ cái tổ đại bàng thành cái tổ chim chích. Vậy nên các người phải nhớ lời ta dặn: Một tấc đất của Tiền nhân để lại, cũng không được để lọt vào tay kẻ khác. Ta cũng để lời nhắn nhủ đó như một LỜI DI CHÚC cho muôn đời con cháu. TRANG 2

    4 TÒA SOẠN ĐA HIỆU Chủ Nhiệm Cựu SVSQ Trần Vệ K19 Chủ Bút Cựu SVSQ Nguyễn Phán K24 Tổng Thư Ký Tòa Soạn Cựu SVSQ Ng.Trung Việt K21 Trị Sự Cựu SVSQ chúng tôi Niên K27 Phụ tá Trị Sự Cựu SVSQ Diệp Q. Vinh K27 Thủ Quỹ Cựu SVSQ Phan Văn Lộc K26 Phụ Tá Thủ Quỹ Cựu SVSQ Đào Quý Hùng K26 Trình bày & Hình ảnh: Nguyễn Trung Việt K21 Đào Quý Hùng K26 Hùynh Tiến K28 Nguyễn Xuân Quý K31 Phát Hành Hội Võ Bị Nam California Nguyễn Phước Ái Đỉnh K26 Hộp thư Tòa Soạn DA HIEU MAGAZINE chúng tôi 8628 Fountain Valley, CA của tòa soạn: Số điện thoại: (714) CỘNG TÁC: Lê Tâm Anh Tô Văn Cấp Lê Yên Chi Ngu Lắm Cơ Kiều Công Cự Quỳnh Diên Phạm Phong Dinh Đại Dương Trần Trung Đạo Mặc Giao Nguyễn Đông Giang Trần Châu Giang Phạm Văn Hồng Đào Quý Hùng Vũ Huy Phạm Kim Khôi Võ Văn Lê Điệp Mỹ Linh Trần Thị Nguyệt Mai Phạm Tín An Ninh Nguyễn Văn Ngọc Hoa Trang Nguyên Minh Nguyệt Nguyễn Phán Nguyễn Trí Phúc Văn Quang Trần Minh Quân Trần Thị Diệu Tâm Nguyễn Đức Thạch Trần Trung Tín Sông Thu Trần Hoài Thư Tường Thúy Hương Thủy Cao Văn Tiếm Trần Mộng Tú Vi Vân Trần Phong Vũ TRANG 3

    6 Tâm thư của một H.O Nguyễn Phán, K THƠ_Một thửa Quê Nhà Nguyễn Đ. Giang, K Người anh Lê Yên Chi 165 Picnic hè của hội VB/HOUSTON Nguyễn Trí Phúc, K THƠ_Nguyễn Đức Thạch Nguyễn Đ.Thạch, K K31_40 năm Họp Mặt Trần Trung Tín, K PHÂN ƯU_ K16 Tòa Soạn Đa Hiệu 193 Chuyện Ngăn Ngắn Nguyễn V. Ngọc, K Gió thổi Mây tan Quỳnh Diên 198 PHÂN ƯU_ K19 Tòa Soạn Đa Hiệu 213 Cánh Hoa Sơn Cước Phạm Phong Dinh 214 Nắng Chiều Na_Uy Trần Thị Diệu Tâm 231 Hương Xưa Ngày Ấy Vi Vân 239 Một Thoáng Hương Xưa Trần Thị Nguyệt Mai 252 PHÂN ƯU_ K21 & K25 Tòa Soạn Đa Hiệu 257 Chúng Mình Hai Đứa Tường Thúy 258 Bà điên đi tìm chồng Điệp Mỹ Linh 268 Vì đâu nên nỗi Hoa Trạng Nguyên 282 Tôi vượt ngục qua cổng chính Phạm Văn Hồng, K Hai người bạn đồng môn Kiều Công Cự, K THƠ_Tình Hoài Hương Võ Văn Lê, K TĐ/ 34 BĐQ rời bỏ Cao Nguyên Cao Văn Tiếm, K Thông Báo của Đa Hiệu Tòa Soạn Đa Hiệu 344 Qui Định của Đa Hiệu Tòa Soạn Đa Hiệu 345 Báo cáo Tài Chánh Thủ Quỹ Đa Hiệu 346 Trả Lời Thư Tín Sông Thu 354 TRANG 5

    7 Thuật ngữ Chạy đua Vũ trang để diễn tả trường hợp 2 hoặc nhiều bên muốn có Quân lực mạnh nhất, thi nhau sản xuất số lượng vũ khí lớn, thành lập lực lượng vũ trang hùng hậu, phát triển kỹ thuật quân sự vượt trội nhờ tiến bộ công nghệ. Trên thế giới đang có 3 cuộc chạy đua vũ trang quyết liệt nhất: Châu Âu, Trung Đông, Tây Thái Bình Dương. Cuộc chạy đua vũ trang giữa Nga và Minh ước Bắc Đại Tây Dương, NATO hiện nay chỉ lập lại quá khứ tranh giành vị thế siêu cường giữa Hoa Kỳ và Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh trong giai đoạn 1945 đến Hoa Kỳ được Liên minh Châu Âu phụ hoạ. Liên Xô có chư hầu Đông Âu. Liên Xô và Hoa Kỳ đóng vai trò chính trong cuộc chạy đua này nên thủ đắc 90% số đầu đạn nguyên tử trên thế giới cũng như các phương tiện chuyên chở hiện đại nhất. Liên Xô có 7,500 đầu đạn nguyên tử so với 7,250 của Hoa Kỳ tạo ra nguy cơ hủy diệt toàn cầu khiến cho nhân loại phải rùng mình. Báo The Guardian cho biết Nga có 4,650 đầu đạn nguyên tử đang hoạt động và 7,350 ở trong kho chờ tháo gỡ so với TRANG 6

    8 45,000 vào năm Mỹ có 2,150 đầu đạn nguyên tử đang hoạt động so với 31,255 vào năm Viện Nghiên cứu Hoà bình Quốc tế, SIPRI, của Thuỵ Điển cho biết vào đầu năm 2021, trên thế giới vẫn còn 15,850 đầu đạn nguyên tử mà chỉ có 4,300 đang hoạt động. Trung Cộng có 260 đầu đạn nguyên tử đang hoạt động so với 300 của Pháp, 225 của Anh, 8 quả bom của Bắc Triều Tiên. Chỉ có Bắc Kinh và Bình Nhưỡng tiếp tục chế tạo thêm vũ khí nguyên tử. Nga, Mỹ tuy có giảm số lượng đầu đạn nguyên tử, nhưng, lại tiếp tục hiện-đại-hoá vũ khí nguyên tử để kích thước nhỏ hơn mà sức công phá gấp bội, và chế tạo các phương tiện chuyên chở nhiều đầu đạn cùng lúc nên nguy cơ huỷ diệt toàn cầu chưa giảm. Khả năng đe doạ Châu Âu của Nga giảm do mất Đông Âu và không còn Khối quân sự Warszawa thành hình năm 1955 đã biến mất sau khi Liên Xô tan rã năm Ngược lại, Nga cảm thấy bị đe doạ hơn khi NATO áp sát biên giới nên Tổng thống Vladimir Putin cố tìm cách khôi phục địa vị siêu cường Liên Xô, kể cả hăm he sử dụng vũ khí nguyên tử. Tuy nhiên, NATO và Nga hiểu rõ hiểm họa chiến tranh nguyên tử khó lường nên buộc phải tự chế vì chỉ cần một phần nhỏ của kho vũ khí khổng lồ được sử dụng cũng đủ biến quả địa cầu thành sa mạc hoang vu. Vì thế, tình trạng chạy đua vũ trang tại Châu Âu vẫn tiếp tục trên phương diện hữu-hiệu-hoá mọi loại phương tiện chiến tranh để không bị lạc hậu so với địch thủ. Tờ Tin tức Trung Quốc ngày cho biết Nga đang đẩy mạnh việc chế tạo các loại phi cơ thế hệ mới như chiến đấu cơ đa năng hạng nặng T-50 tương đương với F-22 TRANG 7

    10 Tham vọng của Tehran được Mạc Tư Khoa và Bắc Kinh khuyến khích, bảo vệ nhằm đẩy ảnh hưởng của Phương Tây ra khỏi Trung Đông. Tehran nuôi dưỡng Syria, Iraq, Hezbollah ở Lebanon, Hamas ở Dải Gaza của Thẩm quyền Palestine để làm hạt nhân bành trướng dòng Shia khiến cho dòng Sunni cảm thấy bất an nên phản kháng quyết liệt. Iran có lợi thế vì tự chế tạo được nhiều loại vũ khí và phương tiện chiến tranh quy ước tương đối hiện đại, kể cả triển vọng chế bom nguyên tử từ kinh nghiệm điện hạt nhân. Ngược lại, các nước Trung Đông đều phải mua sắm vũ khí trên thị trường toàn cầu tuỳ theo ngân sách quốc gia nên tham vọng xây dựng lực lượng vũ trang hùng mạnh, hiện đại bị hạn chế. Á Rập Saudi giàu sụ đang muốn thay thế vai trò minh chủ Khối Sunni Trung Đông sau khi Ai Cập bị lép vế vì Mùa Xuân Á Rập năm 2011 nên tích cực mua sắm chiến cụ. Mỹ, Đức từ chối thì đã có nhiều nước khác, kể cả Nga sẵn sàng bán hàng loạt phương tiện chiến tranh cho Saudi. Mạc Tư Khoa thoả thuận bán hoả tiễn chiến thuật Iskander tối tân nhất cho Saudi, có khả năng phá huỷ phi trường, kho tàng, trung tâm chỉ huy của đối phương. Saudi cũng được Hoa Kỳ đồng ý bán cho các hệ thống hoả tiễn phòng không Patriot-3 trị giá 5.4 tỉ USD và 500 triệu mỹ kim đạn dược. Tạp chí Quốc phòng Jane cho biết trong năm 2014, Saudi đã vượt Ấn Độ trở thành nước nhập cảng vũ khí nhiều nhất thế giới, có thể lên tới 9.8 tỉ USD vào Ai Cập có Quân đội hùng mạnh nhất Trung Đông bị Mùa Xuân Á Rập kìm hãm cho tới khi Tướng Abdel el-sisi đảo TRANG 9

    11 chánh và cầm quyền từ tháng 6 năm 2014 mới bắt đầu khôi phục trong bối cảnh an ninh phức tạp. Mỹ đã bàn giao cho Ai Cập 8 phản lực cơ F-16 hồi đầu tháng và sẽ thêm 4 chiếc nữa vào Mùa Thu cùng 2 khinh tốc hạm trong khuôn khổ gói viện trợ quân sự 1.3 tỉ USD được tháo khoán. Nga cũng đã bán cho Ai Cập 2 khinh tốc hạm hoả tiễn tối tân để hoạt động trên Kênh đào Suez. Giữa tháng , Pháp bàn giao cho Ai Cập 3 trong số 24 chiến đấu cơ Rafale trong hợp đồng trị giá 5.6 tỉ USD. Pháp cũng gạ bán Thuỷ bộ hạm (Amphibious Assalt Ship) lớp Mistral tương đương với hàng không mẫu hạm trực thăng cho Ai Cập. Ai Cập và Saudi phối hợp và bổ khuyết cho nhau có thể trở thành lực lượng mạnh đủ sức đương đầu với Iran. Thoả ước Nguyên tử Iran được ký kết giữa Iran và 5 quốc gia trong Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cùng với Đức chỉ có hy vọng kìm hãm việc chế bom nguyên tử của Iran trong vòng 10 năm trên phương diện lý thuyết. Trong giai đoạn này, Tehran vẫn có đủ điều kiện tích luỹ kinh nghiệm và tinh thông về chế tạo vũ khí nguyên tử. Vũ khí nguyên tử xuất phát từ điện hạt nhân nên nhiều quốc gia trên thế giới đều muốn có nhà máy điện hạt nhân. Iran đã có nhà máy điện hạt nhân Bushehr do Nga xây dựng và Mạc Tư Khoa sẽ xây thêm nhiều cái nữa nên tương lai thủ đắc vũ khí nguyên tử của Tehran chẳng mấy xa vời. Điều này càng thúc giục các quốc gia Sunni ở Trung Đông lao vào cuộc đua mua sắm nhà máy điện hạt nhân. Nga được hợp đồng xây nhà máy điện hạt nhân cho Ai Cập nhân chuyến Sisi thăm Mạc Tư Khoa hồi tháng 1 năm 2021, TRANG 10

    12 tiếp theo hợp đồng 10 tỉ USD với Jordan, và xây 12 lò phản ứng hạt nhân cho Saudi. Rồi đây các cường quốc điện hạt nhân sẽ đua nhau khai thác thị trường béo bở Trung Đông. Nguy cơ tài liệu và nguyên liệu hạt nhân rơi vào tay các nhóm khủng bố rất lớn, có thể dẫn tới hậu quả vô cùng nghiêm trọng đối với Trung Đông mà còn tại các quốc gia cung cấp công nghệ hạt nhân. Tuy nhiên, cuộc chạy đua vũ trang tại Trung Đông còn giới hạn trong các loại vũ khí quy ước mà kém hiện đại nên ít căng thẳng. Ngược lại, cuộc chạy đua vũ trang ở Tây Thái Bình Dương đang diễn ra ngày càng quyết liệt, dồn dập và vô cùng nguy hiểm. Với giấc mộng thống trị thiên hạ nên người Tàu đã thực hiện nhiều cuộc chinh phạt từ Á sang Âu, kể cả Châu Phi suốt chiều dài lịch mỗi khi có điều kiện. Giới cầm quyền Trung Nam Hải, nơi làm việc của các lãnh tự chóp bu đảng Cộng sản Trung Hoa, xác định siêu cường duy nhất Hoa Kỳ đang suy thoái kinh tế, mất uy tín chính trị, thiếu ngân sách quốc phòng nên tạo ra cơ hội ngàn năm một thuở cho Trung Cộng vẫy vùng. Với nền kinh tế có thể đoạt ngôi vị số 1 toàn cầu, với sự phát triển mau chóng của công nghệ quân sự, với trữ tệ gần 4,000 tỉ USD, với Giấc mộng Con Trời đang trỗi dậy mãnh liệt tại Hoa Lục nên Chủ tịch Tập Cận Bình phất cờ hiệu làm cho cuộc chạy đua vũ trang tại Châu Á thêm phần khốc liệt.trung Cộng đang cố xây dựng 4 Hải đội hàng không mẫu hạm trong vòng 10 năm tới và 20 khu trục hạm trang bị hệ thống tác chiến Aegis, 6 tàu ngầm nguyên tử tấn công so với 5 Hải đội Hàng không mẫu hạm Xung kích, 200 chiến hạm đủ loại, 88 khu trục hạm Aegis, 48 tiềm thuỷ đỉnh nguyên tử tấn công thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của Hoa Kỳ. TRANG 11

    13 Như thế, Trung Cộng khó vượt trên phương diện số lượng, phẩm chất mà khả năng và kinh nghiệm hải chiến vẫn còn một dấu hỏi quá lớn. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng chế tạo nhiều loại vũ khí hiện đại, nhưng, chưa có thứ nào vượt Mỹ về mặt lý thuyết lẫn thực tế. Hôm 6 tháng , Bắc Kinh cho thử nghiệm hoả tiễn liên lục địa DF-41 với 2 đầu đạn nguyên tử giả. DF-41 được thử nghiệm nhiều lần kể từ năm 2009 có khả năng chuyên chở 10 đầu đạn nhiệt hạch kiloton, bay xa 1,200-1,500 km, bao trùm toàn bộ lãnh thổ Hoa Kỳ mà các chuyên gia quốc cho rằng đã gần tới trạng thái tác chiến. Lần đầu tiên Bắc Kinh có khả năng tấn công chính xác vào bất cứ mục tiêu nào trên địa cầu trong vòng 1 giờ đồng hồ. Bắc Kinh đang nghiên cứu chế tạo các oanh tạc cơ chiến lược trong khi Hoa Thịnh Đốn điều động 3 siêu pháo đài bay B-2 và 225 phi công đến đảo Guam. Nhóm này sẽ thao dượt tác chiến thông thạo trong chiến trường tương lai. Với nhiều phương tiện chiến tranh và vũ khí tối tân trong tay làm cho giới nón sắt của Trung Cộng có cảm tưởng như đứng cao hơn kẻ khác một cái đầu nên sẵn sàng vung gươm. Chủ tịch Tập Cận Bình từng huấn thị phải biết đánh và đánh là phải thắng để nuôi dưỡng tinh thần hiếu chiến, háo thắng cho giới tướng lãnh chưa dạn dày chinh chiến. Trung Cộng còn phải đương đầu với Hải quân Ấn Độ hiện có 2 hàng không mẫu hạm đã đưa vào sử dụng. Sau 3 ngày làm việc tại Hoa Thịnh Đốn, Phái đoàn Hải quân Ấn Độ đã ký kết thoả thuận hợp tác công nghệ hàng không mẫu hạm với Mỹ. Ấn Độ đang chuẩn bị đóng hàng không mẫu hạm 65,000 tấn nên rất quan tâm tới công nghệ phóng điện từ trang bị trên hàng không mẫu hạm Gerald Ford, tối tân nhất của Hải quân Hoa Kỳ. TRANG 12

    14 Do ảnh hưởng của Trung Cộng ngày càng lớn làm cho việc mua sắm các thiết bị quân sự thêm phần khó khăn nên Đài Loan có tham vọng tự chế tạo chiến cụ như khu trục hạm hoả tiễn 8,000 tấn, đang nghiên cứu việc đóng thuỷ hộ hạm trực thăng 30,000 tấn và tiềm thuỷ đỉnh. Nhật Bản mới lách ra khỏi Hiến pháp Hoà bình 1947, nhưng, nhờ trình độ kỹ thuật hàng đầu thế giới nên có khả năng chế tạo phương tiện chiến tranh dễ dàng và nhanh chóng hơn bất cứ quốc gia nào khác mỗi khi cần. Với 2 thuỷ bộ hạm trực thăng cở lớn, Nhật Bản có thể biến thành hàng không mẫu hạm để F-35 và trực thăng Ospy hoạt động dễ dàng. Những tiềm thuỷ đỉnh quy ước chạy êm hơn tàu ngầm Kilo của Nga có thể chế ngự hoạt động dưới mặt nước của Trung Cộng. Các quốc gia duyên hải Đông Nam Á không còn do dự mà quyết tăng cường tiềm lực quân sự nhờ sự trợ giúp của các cường quốc biển nên khả năng phòng thủ và tấn công đã được cải thiện đáng kể và liên tục. Vì thế, Trung Cộng chẳng những chạy đua vũ trang với Hoa Kỳ mà còn với các cường quốc biển lẫn những lân bang nên dễ đuối sức mà khó thực hiện tham vọng bành trướng bá quyền. Tuy nhiên, giới chính trị gia và tướng lãnh Trung Cộng chưa gánh chịu thiệt hại khủng khiếp như Châu Âu, Liên Xô, Nhật Bản trong Đệ nhị Thế chiến nên chưa biết sợ chiến tranh. Với tâm thức hạ mục vô nhân, giới lãnh đạo Trung Cộng vẫn ôm giấc mộng thống trị toàn cầu trong vai trò Thiên Tử. Vì thế, mà cuộc chạy đua vũ trang sẽ còn tiếp diễn và nguy cơ chiến tranh tổng lực vẫn treo lơ lững trên đầu nhân loại. Cuộc chạy đua vũ trang toàn cầu giống như mũi tên đã bắn đi khó thu hồi mà chưa biết có trúng đích hay không! Đại-Dương TRANG 13

    15 Vẫn không thiếu những Trần Ích Tắc Trần Phong Vũ (Vài suy nghĩ rời khi đọc bài viết trên mạng Blogger Huỳnh Ngọc Chênh về buổi Văn Nghệ tại Bộ Quốc Phòng thời Xã- Nghĩa ở thủ đô Hànội) Vẫn không thiếu những Trần Ích Tắc, những kẻ đầu mọc đuôi sam trên đất nước ta hôm nay. Buổi văn nghệ hàng năm mệnh danh giao lưu nghệ thuật Khát Vọng Đoàn Tụ, với danh nghĩa để tưởng niệm tri ân liệt sĩ, đã khai diễn long trọng tối 27/07/2015 tại Bộ Quốc Phòng CSVN, với sự hiện diện của đông đủ những thành phần tai to mặt lớn trong đảng và nhà nước. Trong lúc chủ tịch Trương Tấn Sang bước lên sân khấu để đọc diễn văn, thì bản nhạc Ca Ngợi Tổ Quốc của Trung Cộng đã bất ngờ vang lên. Vì được đài VTVl trực tiếp truyền đi nên không chỉ cả ngàn người có mặt tại chỗ mà nhiều trăm ngàn khán thính giả khắp nước đều chứng kiến chuyện lạ này. Ngay sau đó, sự kiện hi hữu kể trên cũng được các trang mạng xã hội trong nước phát tán rộng rãi. Những lời ta thán, những tiếng la thất thanh vang lên khắp hang cùng ngõ hẻm ở Sàigòn, Hànội, Huế, Đà Nẵng Thật khó tưởng tượng! Giặc Tàu ngang nhiên hát Quốc Ca của chúng tại Bộ Quốc Phòng VN, Không nỗi nhục nào to lớn hơn đối với vong hồn các liệt sĩ đã chết cho Tổ Quốc VN!, Ai? Tổ chức nào đã chủ mưu trong vụ dàn dựng trò hề nhục nhã này? Truy tầm nguồn gốc, tài liệu trên mạng cho hay: đây là một bản nhạc do Vương Tân sáng tác từ năm 1950, do Nhân Dân Nhật Báo của Trung Cộng công bố ngày Nội dung bài nhạc có những lời lẽ như “Cờ hồng nương chiều gió vờn 5 cánh sao – câu ca chiến thắng đang vui vẻ reo – ta ca hát TRANG 14

    17 Những câu thơ ngày ấy: Các anh bảo chúng tôi Đi chiến đấu cho ngày mai tươi đẹp Chúng tôi đi Vì không sợ chết Chúng tôi chết Vì sợ sống hèn Nhưng sẽ ra sao cái Ngày Mai ấy? đã đưa người viết vào ngục tù khi cái Ngày Mai ấy trở thành hiện thực! Cái Ngày Mai ấy là chính Hôm Nay Khi biên cương phía Bắc, phía Nam và biển Đông lại đen ngòm súng giặc. Những chàng trai của mọi nhà lại chờ lệnh ra đi Cho một Ngày Mai chưa biết sẽ ra sao Khi mỗi người dân gánh trên đầu khoản nợ không biết đời nào trả hết Để các anh xây biệt thự khắp năm châu Khi những người viết lên những dấu hỏi những dấu than lại chuẩn bị vào tù Để các anh yên tâm trên ngai rồng đỏ son vàng chóe! Chúng tôi đấy Đều ngoan ngoãn cả Anh vừa lòng chứ ạ? Vâng. Chúng tôi cứ khoanh tay nhắm mắt ngồi nhìn Sự nặng nề ngu độn của các anh Cứ chầm chậm dìm con tàu xuống biển! Những câu thơ năm ấy Giờ đây đã sai rồi Chúng tôi không còn ngoan ngoãn Không còn khoanh tay Để các anh mặc sức đánh chìm con tàu Tổ quốc Những đứa em tôi không thể chết vô nghĩa thế! Dưới ba thước đất, mắt các em vẫn mở trừng trừng Nhìn các anh Nhìn chúng tôi TRANG 16

    18 Nhìn tất cả chúng ta Không ai thoát được cái nhìn của các em tôi Đừng hòng thoát! Hoàng Hưng Ngày thương binh liệt sĩ 27/7/2015 Tác giả bài post trên Blog HuỳnhNgọc Chênh viết tiếp: Bài thơ của Hoàng Hưng sáng tác vào đúng ngày Thương binh liệt sĩ 27 tháng 7 như một lời nguyền, như một câu hỏi dành cho các thế lực phản động cần phải trả lời. Cái nhìn của các em tôi vẽ lại hình ảnh tang thương của những cuộc chiến mà dân tộc Việt Nam trải qua Cuộc chiến với người Mỹ đã qua hơn 40 năm nhưng với Trung Quốc, cuộc chiến dai dẳng kéo dài từ Biên giới phía Bắc cho tới Hoàng Sa, Trường Sa chưa hề chấm dứt, kể cả ngay vào lúc này, lúc mà người ta rầm rộ kỷ niệm ngày thương binh liệt sĩ với cuộc họp mặt dưới cái tên Khát vọng đoàn tụ ngay tại hội trường Bộ quốc phòng Việt Nam trước sự chứng kiến của nhiều ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam và khoảng 500 đại biểu thuộc giới lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam. Hình như để trả lời câu hỏi của nhà thơ Hoàng Hưng, những người em của tác giả dù có nhìn trừng trừng vào sân khấu chờ nghe những lời ca tiếng hát tuyên dương sự hy sinh của mình cũng không thể tưởng tượng ra rằng Bộ quốc phòng lại đem một bài hát của Trung Quốc từng được xem là bài quốc ca thứ hai của Bắc Kinh để hát tặng những người bị Trung Quốc giết hại trong những cuộc chiến tranh ngắn ngủi vừa qua. Thật không gì chua chát hơn thế. Thật ra, đây không chỉ là nỗi đau riêng lẻ của tác giả bài viết hay của Hoàng Hưng, tác giả bài thơ mà là nỗi đau chung hơn 90 triệu đồng bào cả nước trong số có tập thể gọi là Quân Đội Nhân Dân với biết bao người đã chết nhục nhã dưới tay bọn Tàu cộng để làm bậc thang cho tập đoàn thống trị độc tài độc đảng cộng sản bước lên đài danh vọng với cảnh sống xa hoa, lãng phí, chà đạp lên xương máu đồng đội hiện nay. Trong một bài thơ viết từ thế kỷ trước mang tiêu đề Những Ngày TRANG 17

    19 Thường Đã Cháy Lên, nhà thơ đối kháng Bùi Minh Quốc, người cùng vợ từng nghe theo lời đường mật của lãnh đạo đảng vượt Trường Sơn vào Nam gọi là chiến đấu đánh Mỹ, đã phẫn nộ thét lên: “Không có ai Không có ai Có thể ngẩng nhìn trời Bình tâm mỗi sáng Khi những thằng đểu còn nằm trong Đảng… Xương máu các Người nhào nên đất nước Từ dưới mồ trừng mắt nhìn lên Ai đổ máu xương cho Đảng cầm quyền? Khi bọn đểu còn nằm trong Đảng… Đồng chí : – tiếng ấm nồng máu đỏ Sao có lúc vang lên lạnh rợn thế này? Đồng chí -dao đã nằm ếm nhẹm giữa lòng tay! Mưu mô đã xong và mọi ngả đường đã giăng cạm bẫy! Khí trời, khí trời mỗi ngày ta thở Bị ô nhiễm bởi bao lời dối trá Phổi ta nám rồi – ta dẫu có làm sao!… Nhưng lũ trẻ, trời ơi, lũ trẻ! Chúng lớn lên sẽ hít thở thế nào? Nếu dối trá vẫn chồng lên dối trá? Khi bịp bợm còn vung muôn trò xiếc vô hình Khi ngu dốt còn kết thành thế lực.. TRANG 18

    20 Cũng vì quá đông những thằng đểu, nhưng thằng cam tâm bán nước cho Tàu trong hệ thống đảng và nhà nước cộng sản như hiện nay nên mới có chuyện tréo cẳng ngỗng, giữa một buổi văn nghệ vinh danh những chiến sĩ đã hy sinh trong chiến cuộc, trong số có cả chục ngàn đã bị giặc Tàu tàn sát trong cuộc chiến chớp nhoáng năm 1979, người ta lại ngang nhiên cho phát thanh bài Quốc Ca của kẻ thù truyền kiếp. Từ đấy đã có những câu hỏi đầy uất nghẹn cất lên khắp nơi. Một trong những người đã nêu lên câu hỏi lớn là tác giả bài viết trên mạng Blogger Huỳnh Ngọc Chênh. Sau khi nhắc lại câu hỏi chua chát, tác giả đã tự trả lời khi đề câp nội dung một bài thơ của Đỗ Trung Quân với tên gọi Nếu trên đầu mình đã mọc đuôi sam. Hiển nhiên tác giả đã thay mặt hàng triệu người dân yêu nước để công khai nói lên mối hoài nghi là hiện có không ít những tay đầu não trong Chính Trị Bộ Cộng Đảng Việt Nam đã trắng trợn cam tâm bán linh hồn cho Quỷ. Và như thế, chỉ còn thiếu bộ áo cài khuy vải trước ngực và bộ tóc đuôi sam lả chúng đã để lộ nguyên hình là cộng chệt. Tác giả viết: Bài Ca Ngợi tổ quốc rất nổi tiếng của Trung Quốc sao lại nằm trong chương trình này thì chỉ có Bộ quốc phòng mới biết. Tuy thế không hẳn là không ai biết, kẻ đặt bài hát vào máy phát của chương trình Khát vọng đoàn tụ không ai khác hơn là những kẻ đã mọc đuôi sam trên đầu, những kẻ ước ao được đoàn tụ với người anh em phương bắc của chúng. Thế nhưng tại một nơi khác được tổ chức trong thân tình ngày kỷ niệm Thương binh liệt sĩ năm nay chỉ có vài nhà báo và một vị tướng nổi tiếng của Quân đội Nhân dân Việt Nam, nhà thơ Đỗ Trung Quân đã đọc bài thơ có tên Nếu trên đầu mình đã mọc đuôi sam cho mọi người nghe như một liều thuốc giảm đau cho hội chứng Trung Quốc. Bài thơ có nội dung sau đây: Tháng này Sài Gòn mưa ngâu Nhưng thôi, miễn bàn vể thơ thẩn TRANG 19

    21 Tôi nói thẳng Cho mau Đồng bào tôi ngoài biển vẫn bị nó cướp tàu Đồng bào tôi ngoài biển vẫn bị nó túm đầu Cướp cơm chim Tôi nói thẳng Thôi đi mấy cha, mấy anh cà vạt phòng lạnh cách xa biển Đông ngàn dặm Nhà anh chả ai cướp Con anh chả ai đánh đánh sao được, nó ở nước ngoài ráo cả- Vợ anh chả ai hiếp -hiếp sao được, nhà anh có công an bồng súng đố thằng nào ] Chỉ tủi thân cho đồng bào Tàu thuyền rách nát. Kiếm sống ở khu vực nhà mình vẫn bị ăn tát Ăn bạt tai đá đít Ăn đạn AK Bọn hải tặc đuôi sam làm cha Thậm chí làm ông nội. Thơ không được chửi bậy nhưng thôi đành Tiên sư bố chúng mày bọn lưu manh! Bạn bè gì ngữ ấy. Thơ không được chửi bậy Xin tha thứ cho thằng làm thơ này. Đọc tin đồng bào bị cướp trên biển thì mắt nó cay cay Cứ đàn áp đi Cứ bóp cổ đi Cứ kung-fu đi Cứ triệu tập đi Cứ lo hữu nghị đi Hỡi những người anh em máu đỏ da vàng Hãy thử sờ lên đầu mình.xem Đã mọc đuôi sam? Đỗ Trung Quân TRANG 20

    22 Trở lại với những gì đã xảy ra trong đêm văn nghệ tại Bộ Quốc Phòng Việt Nam đêm 27-7, tác giả chỉ ra những trò giấu đầu hở đuôi của những kẻ cam tâm bán nước và vì thế, không phải bây giờ mà đã từ lâu những nhà thơ, nhà văn, những người làm văn nghệ chân chính trong lòng chế độ độc tài độc đảng vẫn không ngừng, khi âm thầm khi công khai, lên tiếng tố cáo những âm mưu cướp nước của kẻ thù truyền kiếp Bắc phương với sự tiếp tay của tập đoàn cộng sản bán nước cầu vinh trên đất nước ta hôm nay. Tác giả viết tiếp: Câu chuyện về bài Ca ngợi tổ quốc của Trung Quốc, kẻ giết hại và làm hằng chục ngàn bộ đội Việt Nam trở thành thương binh liệt sĩ vẫn âm ỉ cháy trong lòng người biết chuyện. Nhà nước im lặng, cơ quan thu hình trực tiếp Khát vọng đoàn tụ là đài truyền hình VTV lẳng lặng rút bỏ bài hát xuống. Nhưng trong thế giới thông tin như hiện nay làm sao xóa bỏ dấu vết của một hành động công khai được hàng trăm ngàn người chứng kiến? Nhiều năm qua cách này cách khác, văn nghệ sĩ Việt Nam tuy không được cổ vũ sáng tác trong đề tài chống Trung Quốc một cách đồng bộ và công khai, nhưng theo nhà thơ Trần Đăng Khoa, hiện giữ chức Phó chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam cho rằng thơ văn và những sản phẩm chống Trung Quốc trong văn học Việt Nam vẫn đang lớn mạnh. Ông đưa ra những tên sách, bài thơ, bài hát được xem là tiêu biểu chứng minh hiện trạng mà ông ví von như những cột mốc cắm trên quần đảo Trường Sa, nơi mà bộ đội hải quân Việt Nam nhiều lần đổ máu. Sau biến cố Khát vọng đoàn tụ nhà nước đang nỗ lực chữa cháy bằng các lời giải thích không chính thức cho dư luận. Không chính thức bởi vì không ai trách nhiệm cho biến cố tồi tệ này. Một biến cố đi liền với các nỗi lo về con dao Trung Quốc luôn túc trực đâm vào các nỗ lực tìm kiếm một thế lực để cân đối, và nhất là để nép vào đó mà tránh các đòn bẫy vừa mạnh bạo vừa hèn kém. Bài hát Ca ngợi tổ quốc của Bắc Kinh nổi lên giữa lòng Hà Nội vào chính lúc Chủ tịch nước phát biểu trong một chương trình được tổ chức công phu và rầm rộ đã làm dấy lên TRANG 21

    23 các lời đồn đoán vốn đang phân hóa các phe phái trong đảng, trong chính phủ và ngay cả trong tập thể đảng viên. Ai đã âm thầm bấm nút bài hát này thì có lẽ cũng chính là người được lệnh phát động một cuộc chiến mới, cuộc chiến không phải đối với kẻ thù bên ngoài mà ngay trong mái nhà xã hội chủ nghĩa. Cuộc chiến mà người chết sẽ không bao giờ được gắn huân chương hy sinh vì tổ quốc, và vì vậy tên tuổi của họ vĩnh viễn nằm bên ngoài danh sách thương binh liệt sĩ sau này. Bài viết còn dài. Nhưng như thế đã đủ. Trải qua mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước, quốc sử đã vinh danh biết bao trang anh hùng liệt nữ từng sống chết cho sự nghiệp của tiền nhân, dứt khoát không đội trời chung với kẻ thù truyền kiếp Bắc phương. Tuy nhiên, qua dòng thời gian cũng không thiếu những kẻ vì miểng đỉnh chung đã cam tâm làm tôi mọi, cõng rắn cắn gà nhà. Điển hình cho những loại người lòng lang dạ thú như thế, lịch sử ngàn đời của dân tộc Việt mãi mãi ghi đậm tên tuổi những Lê Chiêu Thống, Trần Ích Tắc. Cái thời mạt vận ấy đang tái diễn trên đất nước ta hôm nay. Nhưng, sóng vỗ lớp sau như lớp trước. Dù đang bị đè đầu cưỡi cổ bởi một tập đoàn thống trị đầu đã mọc đuôi sam, nhưng, hàng hàng lớp lớp những người trẻ, bao gồm giới trí thức, văn nghệ sĩ, kể cả những quân nhân yêu nước, đã bước qua sự sợ hãi, sẵn sàng đứng lên nắm tay mấy triệu đồng bào ở hải ngoại, trong số có những chiến sĩ các cấp thuộc mọi binh chủng trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, làm một cuộc cách mạng dân tộc, một cuộc đấu tranh bất bạo động để mở sinh lộ cho quốc gia, dân tộc tiến vào một vận hội mới. Dứt khoát chế độ độc tài, độc đảng, tay sai của Bắc Kinh phải ra đi để nhường chỗ cho một chính quyền dân chủ, tự do, do dân và vì dân trong một tương lai không xa. Nam California, những ngày hạ tuần tháng Trần Phong Vũ TRANG 22

    24 Chuyện Lẩm Cẩm NGU LẮM CƠ Em nhớ em mới vừa cố gắng mãi mới xong được một bài ngắn ngủn 6 trang, vậy mà đã lại 3 tháng trôi qua mất rồi, lại nghe ông chủ bút giục bài đâu, bài đâu nữa. Một tuần đi cày thì sao nó dài quá đỗi, lâu ôi là lâu, mãi mới tới thứ sáu, mà 3 tháng dziết báo thì sao lẹ quá sức! Em có thành thực thú nhận với ông chủ bút là cái đầu em giờ nó bão hoà rồi, giục mãi mới được một bài ngắn ngủn chút xíu, mà khi vừa mới viết xong, đọc thấy cũng ok, lúc lên báo đọc lại cũng thấy còn hơi hơi được, một hồi dăm ngày nửa tháng nữa giở ra coi lại ui chao lúc ấy mới thấy sao nó vừa lạt nhách, vô duyên, vừa lãng xẹc mà không biết sao ông chủ bút cũng can đảm đăng Em chán em hết sức! NT Đỗ Văn Mười, xếp của ông chồng em ngày xưa, còn dọa em là NT rất ư ghét cái tên Ngu Lắm Cơ, em mà không chịu đổi đi thì bao giờ thấy cái tên đó là NT gạch liền, không thèm đọc dù một chữ nữa đâu. Nghe NT dọa thế em cũng sợ, hình như em có thưa với quý vị rồi, là em đã tính đổi tên cho NT khỏi phiền, và thấy những nhân vật nổi tiếng thường có những cái tên double nghe rất hay ho gồ ghề, như Nhậm Doanh Doanh, Trịnh Phối Phối, Lão Bà Bà, nên em cũng đã tính bắt chước, đổi tên là Ngu Lắm Lắm, nghe cho nó cũng gồ ghề ké. Nhưng lúc đọc lại, ôi chao em thấy không được tí xíu nào hết trơn. Em không ưa ba tàu!!!! Không phải em kỳ thị đâu quý vi. Không hề! Ở Mỹ này mà kỳ thị thì chỉ có chết liền tại chỗ. Em lại cũng có học văn chương Tàu và rất ư cảm Lý Bạch, Bạch Cư Dị v.v… Thế nhưng hiện tại TRANG 23

    26 là một tin quan trọng chứ đâu phải tin xe cán chó đâu,thế nhưng dù vậy nó vẫn làm em khoái chí như thường. Lâu lâu cũng phải được đọc một chuyện kẻ gian đền tội chứ cả năm cứ thấy toàn chuyện kẻ gian hãnh tiến, xây lâu đài, mua đội bóng v.v không thì cuộc đời chịu sao thấu. Không biết tác giả cái tác phẩm bắn súng pằng pằng giữa đường phố Pa- dzi này có phải là một người cũng đã hết chịu nổi còn hơn em nữa nên đã sáng tác ra tuyệt phẩm này không nhưng điều tốt lành nhất vẫn là chuyện những tên bộ hạ thân tín, tận tụy, trung thành nhất của Tàu cộng đã biến mất không chỉ khỏi VN mà biến luôn khỏi cả trên mặt đất, vào nằm dưới mặt đất với Pak Mao cho thỏa niềm mơ ước trở thành dân Tàu. Thật tốt lành cho dân tộc Việt biết là bao nhiêu! Ôi, tin cập nhật em vừa mới được đọc xong thì ông bộ trưởng đã về tới Hà nội, và tấm ảnh thứ nhất được phổ biến cho thấy ông rất ư là khỏe mạnh, đang bon chen lấy valy hành lý, không những không có vẻ đau ốm, mới vừa giải phẫu – mà giải phẫu phổi lận – chút xíu nào, trái lại, còn cao hẳn lên, thon hẳn lại, không còn vừa mập vừa lùn như ngày ra khỏi nước tháng trước nữa (Trời, nền y tế Phú lăng sa hay ho, tài tình, tuyệt vời làm sao!!!!!!!!!). Rồi tấm ảnh thứ hai cho thấy ông đến tham dự buổi giao lưu nghệ thuật Khát vọng đoàn tụ (Ủa, với ai vậy nè? Ngày thương binh liệt sĩ, không lẽ khát vọng đoàn tụ với các liệt sĩ?), tươi cười nhưng không hề lên tiếng dù chỉ một lời mà thôi, bên cạnh bà phó chủ tịch quốc hội, để nghe bài ca nổi tiếng của Tàu Trở về đất mẹ TQ (Ồ, ra thế. Cái khát vọng này sâu xa thiệt!). Thế nhưng bên cạnh đó, em lại đọc thấy những tin lạ như xe đón ông từ phi trường không về nhà mà lại chạy qua nhà rồi đi thẳng đến bộ quốc phòng, cho ông ở đó luôn khỏi về, khỏi cần nhìn mặt vợ con nhưng hình như muốn nhìn cũng không thấy mấy ngưòi này đâu hết á – mặc dù ông vừa đi mổ TRANG 25

    28 hơn một triệu. Nghe xong tự nhiên em lại nhớ tới chuyện DCCT Sàigòn. Em nhớ hồi còn bé đi học trường bà Sơ, giờ giáo lý đứa nào cũng gân cổ gào lên các bài học thuộc lòng vì sợ lỡ Ma Sơ không nghe thấy, sẽ nghĩ mình không thuộc bài, nhờ vậy mà cho tới giờ em vẫn còn thuộc nằm lòng những bài kinh thủa đó. Một trong những bài làm em xúc động nhất là Thương người có 14 mối – Thương xác 7 mối : – Thứ nhất cho kẻ đói ăn – Thứ hai cho kẻ khát uống – Thứ ba cho kẻ rách rưới ăn mặc – Thứ bốn viếng kẻ liệt cùng kẻ tù ngục – Thứ năm cho khách đỗ nhà – Thứ sáu chuộc kẻ làm tôi – Thứ bẩy chôn xác kẻ chết. Những điều thương mới thực tế làm sao! Em mà còn thuộc thế thì chắc các linh mục là những người thay mặt Chúa ở trần gian này để dạy dỗ và chăn dắt những con chiên của Chúa cho khỏi đi lạc đường, chắc chắn 107% còn phải thuộc và nhớ hơn em vạn vạn lần. Và Chúa còn nhấn mạnh rằng: – Ai yêu mến Thầy thì sẽ giữ lời Thầy Và: – Đừng xoè tay ra nhận, rồi nắm lại khi phải cho đi. Vậy mà tự nhiên em chẳng hiểu sao, giữa lúc người Việt khắp nơi, cả trong nước lẫn ngoài nước, đang hướng vể ngôi thánh đường ở đường Kỳ Đồng ấy, vừa cảm động vừa khâm phục các cha DCCT, các thiện nguyện viên trẻ của TRANG 27

    29 Saigon với những buổi họp mặt, trợ giúp các TPB VNCH đến từ khắp các vùng đất nước miền Nam, khi không đâu bỗng đột ngột lại có một thông báo cho biết buổi họp mặt tiếp theo, đã định sẵn, đã bị hủy bỏ bởi linh mục tân giám đốc (giám tỉnh) vừa được bầu lên thay cho linh mục giám đốc cũ phải về hưu. Và, thông báo còn ra đột xuất tới nỗi nhiều anh TPB từ các tỉnh xa đã lên xe để trực chỉ Saigon. Mà cái lý do đưa ra là: – tân linh mục Giám tỉnh Giu Se Nguyễn Ngọc Bích, mới được bổ nhiệm thay thế cho linh mục Giám tỉnh Phạm Trung Thành cho rằng nhà sách của DCCT là nơi bán sách không nên tổ chức tụ tập đông người gây trở ngại cho việc kinh doanh. Hồi lúc mới đọc xong bản tin kia trên các website và cả trên các s khắp nơi, em đã thật sự muốn làm Tặc Zăng nổi giận. Sao kỳ vậy nè! Em nhớ hồi xưa Chúa Giê Su lên Jerusalem vào Đền Thánh, Chúa là người rất trầm tĩnh, ôn hoà, ngay cả khi đối đầu với đám thượng tế Pha ri siêu hay quan quân La Mã, thế mà Chúa ( lần đầu tiên và duy nhất) đã phải nổi nóng, hất đổ hết những quầy hàng đổi tiền trước cửa đền Thánh, bởi vì đó là nhà Chúa, là nơi mọi người đến để thờ phượng và thực hành lời Chúa, chứ không phải và không thể là nơi buôn bán, kinh doanh Em vẫn nghĩ các nhà sách của các giáo xứ là nơi để phổ biến các giáo lý, các lời dạy của Chúa tới các giáo dân để giúp các giáo dân hiểu biết hơn về tôn giáo mình, để sống đúng với ý Chúa hơn, để sống đạo tốt hơn…đọc thông báo xong, em sùng ghê nên đã lảm nhảm phản đối um sùm ngay khi bắt đầu viết bài này gửi đi vào đầu tháng 8. Mới gửi xong là nhận được hồi âm của ông chủ bút liền: TRANG 28

    30 – Chị Ngô Kim Thu ơi! Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn đã tiếp tục chương trình Tri ân các Ông – Người Thương Binh VNCH từ lâu rồi, sau một thời gian ngắn tạm ngưng, để tái tổ chức. Trong tháng 7 đã có hai đợt. Đợt thứ hai vào ngày , phòng Công Lý – Hòa Bình thuộc Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn đã mở đợt khám sức khỏe cho 34 Thương Binh VNCH. Phần lớn các Thương Binh đều ở các tỉnh xa Sài Gòn như Bến Tre, Bạc Liêu, Đồng Nai,. Mới nhất,(khi Đa Hiệu 105 đang được layout,) trong Bản Tin Buổi Chiều của SBTN được phát đi vào lúc 6:00 pm, , đã cho biết là vào ngày , Dòng Chúa Cứu Thế lại tiếp quý ông Thương Binh/VNCH, (đây là đợt tiếp thứ 2 trong tháng 8/2015). Anh còn cẩn thận forwarded thêm một khác có đính kèm phóng sự của đặc phái viên SBTN gửi đi từ Saigon : Chúa ơi sao con tìm hoài mà trước đây không thấy ai post lên cho mọi người biết để khỏi hiểu lầm hiểu lộn và đồng thời cũng chia niềm vui với các anh TPB hết vậy? Xem xong youtube, em cám tạ Chúa, cảm ơn cha tân Giám Tỉnh cũng sẵn sàng đồng hành với những kẻ cùng khổ TB/VNCH như cha cựu Giám Tỉnh đã từng đồng hành với họ qua những TRANG 29

    31 năm tháng. Nhìn các thương binh VNCH ăn mặc gọn gàng ngồi chờ chẩn bệnh, nghe những lời phát biểu của họ, -không than trách, không kêu xin, không mặc cảm,.rồi nhìn các thiện nguyện viên trẻ ân cần sốt sắng, tự nhiên thấy thật ấm lòng.và thấy mình, như một người dân của Miền Nam ngày cũ, còn có bổn phận với họ – những anh Thương Binh/VNCH. Dòng CCT VN luôn có những tấm gương làm em cảm phục. Mãi mãi em (và em tin rằng cũng có rất rất nhiều người Việt miền Nam khác) sẽ vẫn tưởng nhớ và kính phục linh mục Nguyễn Văn Vàng, người đã lập chiến khu Long Khánh chiến đấu sau ngày VNCH thất thủ, và đã chết trong ngục tù CS. Người thương binh VNCH chắc sẽ không bao giờ quên những việc các cha đang làm cho anh em bây giờ, những buổi họp mặt đơn sơ nhưng thật cảm động và chan chứa tình người. **** Nghe xong chuyện trong nước, mới vừa mừng vui, hết sùng đưọc tí xíu, thì mới đây em lại nghe chuyện thành TRANG 30

    32 phố Sacramento, thủ phủ của tiểu bang em, kết nghĩa với TP HCM. Em đọc báo thấy nói ông phó thị trưởng Sacto khoe là đã đến thăm VN, được tiếp đãi rất ư là nồng hậu, thắm thiết, và ông khen nức khen nở VN bây giờ không tiếc lời. Ông làm em nhớ lại một ông VN ở thành phố em hồi trước cũng về VN và khi trở lại đây, cũng đã khoe nhặng lên là ông được tiếp đón vô cùng trịnh văn trọng, đi xe có còi hụ nữa. Và em cũng nhớ tới đồng chí tổng bí thư Lê Khả Phiêu xưa qua Tàu được tiếp đón không biết hậu hĩ tới cỡ nào mà khi về nước đã để lại một đống chữ ký trên các văn kiện bí mật Tàu đang cất giữ và bây giờ đang từ từ mang ra thực thi Sao mấy cái người làm phó thị trưởng ở nơi đây hình như có vẻ xài không được gì hết trơn vậy quý vị? Em thực không hiểu! Hết cái bà phó thị trưởng ở thành phố em ở, sau một thời gian kênh kiệu miệt thị đồnh hương, bị rớt cái bịch, giờ lại quay ra vuốt ve kính thưa các bậc trưởng thượng cứ y như đang đóng tuồng phim bộ Hồng Kông vậy. Nhớ lại màn kịch cỡm hai bố con diễn với nhau trên khán đài trước mặt bàn dân thiên hạ, bố trịnh trọng trao lại cho con lá cờ vàng ba sọc đỏ mà bố đã mang theo bên mình suốt chặng đường vượt biên mấy chục năm xưa, trao lại cho con như thế hệ trước bàn giao trọng trách cú giang san cho thế hệ sau, giờ lại nhìn ảnh ông phó thị trưởng thành phố Sacramanto tươi rói hớn hở đứng sau lưng hai đại diện của Sacramanto và HCM đang ký giấy cam kết làm chị chị em em với nhau, sau khi đã thân ái tặng cho người Việt tị nạn nơi đây một trái lừa xấu xí là tuyên bố hủy bỏ các cuộc họp mặt thăm viếng ký kết của phái đoàn Việt cộng tại thủ phủ Sacto, rồi lặng lẽ dẫn nhau ra UC Davis hỉ hả tay bắt mặt mừng, em thực hết chịu nổi. Ông à, không biết khi ông tới VN, họ đã cho ông đi du hí cỡ nào, tặng thêm những gì mang dzìa, nhưng cái chức TRANG 31

    33 vụ mà ông đang nắm giữ và nhờ nó mà ông mới được họ vuốt ve, o bế, trọng vọng đó, chắc chắn có được là do lá phiếu của những người dân, kể cà những người bình thường nhất, ở nơi đây, trong đó có cả những người Việt tị nạn chúng tôi. Người Việt thì nói, ăn quả nhớ kẻ trồng cây, người Mỹ thì nghĩ các chức vụ dân cử là để đại diện dân mà lo cho quyền lợi, nguyện vọng của người dân mà họ đại diện. Cả hai điều này em chẳng thấy gì hết trơn ở những người mang tước vị là phó thị trưởng này. **** Em còn đang định điểm thêm chuyện ông đại sứ Cờ Hoa ở Việt Nam đến thăm San Jose và gặp gỡ cộng đồng người Việt chúng em ở đây nhưng lại rất không ngoại giao một tí xíu nào hết khi không muốn lá cờ Vàng, biểu tượng của người Việt nơi đây, được xuất hiện gần ông Thế nhưng hôm nay em gặp một chuyện buồn quá đỗi, buồn thiu, làm em hết muốn nói năng chi thêm nữa. Em mới được giao hồ sơ của một người vừa chết, để ngưng food stamps, ngưng Medi-Cal, và đóng hồ sơ luôn, một người homeless Việt nam, chết trong Valley Medical Center, bệnh viện của County, ở tuổi 49, bằng tuổi thằng em em ngày nó mất trước đây. Hồ sơ cho thấy người thanh niên đến Mỹ năm 1980 khi vừa 14 tuổi. Vào thời điểm đó thì chắc chắn chỉ có một con đường để tới Mỹ là vượt biên, và ở cái tuổi 14 ấy thì chắc chắn phải đi cùng người lớn, hoặc gia đình, hoặc bà con thân thuộc. Vậy mà hà cớ nào,hơn 30 năm sau, lại là một kẻ không nhà, ra đi không một người thân bên cạnh vậy nè? Tại sao cùng ra đi ở một lứa tuổi như nhau thế, mà có những người rồi cuộc sống thật hạnh phúc, thành công, có người lại TRANG 32

    34 thất bại, khổ đau đến vậy? Còn đang có bao nhiêu người giống như anh không? Em buồn thiệt tình tới nỗi phải vào ngôi nhà thờ gần sở em làm, ngồi khóc ti tỉ một hồi tượng trước Chúa cho vơi, rồi mới đi về làm việc tiếp được. Cầu xin Chúa cho linh hồn anh giờ đã gỡ bỏ được hết mọi tục lụy, mọi khổ đau cõi trần và đang hưởng một cuộc đời mới an bình, hạnh phúc **** Đa Hiệu kỳ này là số mùa thu, mùa của lá vàng bay, mùa của sương mù Đà lạt, của kỷ niệm xa xưa v.v. và v.v. Trời, bao nhiêu là chuyện đẹp đẽ, nên thơ, gợi nhớ, thế mà em thì cứ toàn nói chuyện chán đời không thế này, thôi em không nói nữa đâu, em stop đây, để quý vị qua đọc bài của các tác giả khác, chắc chắn hay ho và thơ mộng hơn nhiều cái bài này của em. Và em cũng mong ông chủ bút ơi đừng có phiền là bài gì càng ngày càng ngắn ngủn hơn nha. Đã nói đầu óc em nó bão hòa, cứng ngắc rồi mà. Buồn ghê!! NGU LẮM CƠ TRANG 33

    35 Phạm Tín An Ninh Tôi gặp và quen anh trong một trường hợp khá bất ngờ, có thể nói là hơi kỳ cục. Vợ chồng tôi đến thăm và ở lại nhà cô con gái út hai tuần. Cháu vừa mua được căn condo trong một khu nhà mới xây ở thành phố Anaheim, cách Khu Disneyland chỉ một con đường. Đêm nào, bọn tôi cũng ra balcon ngắm pháo hoa được liên tục bắn lên từ khu giải trí nổi danh này. Căn nhà nhỏ khá xinh và ở trong một khu an toàn, cô con gái út rất thích.nhưng chỉ sau vài hôm, cứ đến một hai giờ khuya thì cả nhà phải thức giấc, bởi tiếng lục đục ở căn nhà tầng trên. Âm thanh của một vật cứng nào đó gõ xuống nền nhà. Không đều đặn, năm ba phút một lần, dù nhẹ nhưng cũng đủ làm buốt trong đầu. Sáng hôm sau, cô con gái nhờ tôi lên nói chuyện với chủ nhà, yêu cầu chấm dứt các tiếng gõ khó chịu vào giữa khuya ấy, để chúng tôi không bị mất ngủ, đặc biệt cô con gái phải đi làm khá sớm. Sau hai lần bấm chuông, một người đàn ông mở hé cửa, gật đầu chào. Rất may, lại là một đồng hương. Chưa nói chuyện với chủ nhà, nhưng tôi đã thoáng hiểu được nguyên nhân gây ra tiếng động. Ông ta chống hai cây nạng gỗ. Mọi bực tức trong tôi bỗng dưng biến mất, những lời cảnh cáo tôi dự TRANG 34

    37 thích. Anh say sưa kể cho tôi nghe một thời hào hùng trong binh nghiệp. Anh nức nở khi nhắc tới những vị đàn anh, những đồng đội hào hùng đã phải hy sinh oan khiên tức tưởi, đặc biệt trong trận chiến Hạ Lào -Lam Sơn 719. Người được anh nhắc đến nhiều nhất, ngưỡng phục và thương tiếc nhất là Cố ĐạiTá Lê Huấn, một vị tiểu đoàn trưởng trẻ tuổi, sớm nổi danh, tốt nghiệp Khóa 18VBĐL, mà có một thời anh được phục vụ dưới quyền. Anh bảo tôi vào phòng ngủ để anh cho xem một kỷ vật. Anh bật đèn lên tôi ngạc nhiên khi thấy một bộ quân phục.nhìn kỹ, tôi nhận ra đây là một bộ quân phục tác chiến đã cũ, có những vết sờn rách, được giặt ủi cẩn thận và treo trong một cái tủ kính nhỏ. Loại tủ để chưng bày. Anh mở cửa tủ và cẩn thận lấy bộ quân phục, ôm vào người một cách trang trọng. Đôi mắt mơ màng như đang tìm về một quá khứ xa xăm nào đó. Anh thốt ra môt giọng trầm buồn. Dường như là để nói với chính anh hơn là với tôi, người đang đứng ngay trước mặt anh: – Đây là bộ đồ trận của anh ấy, anh Lê Huấn. Sau chiến thắng lẫy lừng tại Căn Cứ O Relly, khi tiểu đoàn anh dưới tài chỉ huy của Trung Tá Lê Huấn đã đánh tan một lực lượng địch cấp trung đoàn của Sư Đoàn 304 BV, tháng TRANG 36

    38 8/1970 tiểu đoàn lại đánh một trận khốc liệt với một đại đơn vị khác cũng của Sư Đoàn 304 BV này tại Hải Lăng, Quảng Trị. Khi ấy anh đang là đại đội trưởng thâm niên nhất của tiểu đoàn. Cả hơn một trung đoàn địch, sau nhiều đợt tiền pháo kinh hoàng đã đồng loạt xung phong nhằm tràn ngập vị trí đóng quân của tiểu đoàn 4/1. Trung Tá Lê Huấn rời khỏi hầm chỉ huy, đích thân điều động đơn vị quyết chiến trước một cuộc thư hùng sinh tử. Từng đợt địch quân bị đốn ngã ngay trước giao thông hào, nhưng bọn chúng như là những con thiêu thân lao vào lửa, lớp này ngã lớp khác lại xông tới. Nhờ sự chiến đấu kiên cường của đơn vị anh, và đặc biệt dưới sự chỉ huy tài tình và gan dạ của vị tiểu đoàn trưởng lừng danh, đã ngăn chặn, tiêu hao và cầm chân địch trước khi được những phi vụ không yểm, đánh trên đầu địch. Những trận không kích gây thiệt hại nặng nề cho địch nhưng cũng làm bị thương một số binh sĩ của đơn vị, vì khoảng cách giữa ta và địch quá gần. Anh là một trong những người bị trọng thương hôm ấy. Trời tối, lưới phòng không dày đặc, trời lại mưa, không tản thương được, anh Lê Huấn ra lệnh ban quân y mang anh vào nằm trong hầm chiến đấu của anh Huấn để được tương đối an toàn và băng bó chữa trị cấp thời. Thấy máu và bụi bặm thắm đầy bộ chiến y ướt đẫm của anh, vị tiểu đoàn trưởng bảo người lính cận vệ lấy bộ quân phục của mình trong ba-lô đến thay cho anh. Khi tản thương về Quân Y Viện Nguyễn Tri Phương, nhiều bác sĩ cứ tưởng anh là Trung tá Lê Huấn, bởi bảng tên và cả cái lon trung tá còn nguyên trên ngực và cổ áo. Vết thương chưa lành, nằm trong Quân Y Viện mà lòng anh rất nôn nao khi biết tin đơn vị tham dự cuộc hành quân Lam Sơn 719. Một kế hoạch qui mô với sự tham chiến của hầu hết các đơn vị chiến đấu thuộc Vùng I: Sư Đoàn 1BB, các đơn vị Thiết Giáp, Biệt Động Quân, cùng với các Sư Đoàn Nhảy Dù và TQLC.Sư Đoàn Nhảy Dù và Sư Đoàn 1BB của anh được chọn làm những nỗ lực chính.anh khao khát được có mặt cùng đơn vị trong trận chiến đặc biệt này, nhưng vết thương ở chân phải là trở ngại chính để bắt anh phải nằm lại ở đây. Anh theo dõi từng ngày từ khi cuộc hành quân bắt đầu. Các tin tức không vui từ TRANG 37

    39 chiến trường, những tổn thất nặng nề của quân ta sau khi các căn cứ 31, 30 lần lượt thất thủ. Đại Tá Thọ, Lữ Đoàn Trưởng Nhảy Dù cùng nhiều cấp chỉ huy của ta bị lọt vào tay giặc. Một số đã tự sát để giữ tròn khí tiết.từ các kế hoạch hành quân tồi tệ mà địch quân gần như biết trước để chuẩn bị trận địa đến việc thiếu thống nhất ở các cấp chỉ huy đã góp phần cho sự thảm bại. Điều đau đớn nhất đã làm tim anh thắt lại khi nghe tin Tiểu Đoàn 4/1 của anh nhận lãnh trách nhiệm nặng nề, làm lực lượng chặn hậu để cho Trung Đoàn rút lui khỏi căn cứ Lolo trong tình trạng bị bao vây nguy khốn. Anh bật khóc khi nghe tin Trung Tá Lê Huấn, vị tiểu đoàn trưởng trẻ tuổi tài năng đã lẫm liệt hy sinh, và cả tiểu đoàn chỉ còn 32 binh sĩ sống sót trở về! Anh nghĩ từ nay sẽ vĩnh viễn không còn gặp lại người chỉ huy mà anh ngưỡng phục và hằng mong được tiếp tục phục vụ dưới quyền.anh nhớ tới bộ quân phục mà Trung Tá Lê Huấn đã đưa cho anh thay khi anh bị trọng thương cách đây vài tháng, anh còn chưa kịp trả lại, và bây giờ thì không còn có cơ hội để trở về cố chủ. Anh quyết định giữ lấy bộ quân phục này như một kỷ vật thiêng liêng trong cuộc đời mình. Và sau đó dù phải trải qua bao nhiêu thăng trầm, khốn khổ, nhất là sau ngày nước mất nhà tan, anh vẫn luôn trân trọng bộ quân phục mà anh nghĩ có mang hồn thiêng của anh Lê Huấn và của cả những đồng đội đã hy sinh. Sau khi xuất viện, anh được bổ sung đến một trung đoàn khác giữ chức vụ tiểu đoàn phó. Tháng 10/ 1971 anh được thăng cấp Thiếu tá tại mặt trận. Cuối năm đó, anh lên nắm tiểu đoàn thay thế vị tiểu đoàn trưởng bị thương, sau khi xuất viện được theo học khóa quân chánh. Một thời gian sau, vết thương cũ ở chân phải tái phát. Sau khi chữa trị anh đi khập khiễng. Hội Đồng Giám Định Y Khoa xếp anh vào loại 2, phục vụ tại đơn vị không tác chiến. Được đề nghị bổ sung về Phòng 3 Quân Đoàn, nhưng anh xin đi làm chi khu phó cho anh tiểu đoàn trưởng cũ, bây giờ là quận trưởng của một quận miền núi.quận lỵ là một tiền đồn chiến lược, nằm tại một vị trí trọng yếu khống chế cả con đường tiếp liệu của Cộng quân, nên bọn chúng tìm mọi cách để san bằng. Gần TRANG 38

    40 cuối năm 1974, Cộng quân mở nhiều đợt tấn công biển người nhằm chiếm quận lỵ, vị quận trưởng bị thương nặng. anh đã phối hợp với các đơn vị bạn tăng cường, trực tiếp chỉ huy điều động cuộc phản công rất oanh liệt giữ vững được phòng tuyến qua nhiều cuộc tấn công qui mô của địch. Nhưng tổn thất của ta khá nặng và đạn dược dần dà cạn kiệt, trong lúc Cộng quân luôn được tăng cường, cuối cùng anh phải mở đường máu, rút lui trước khi căn cứ bị địch quân tràn ngập. Anh bị thương nặng ở chân do đạn pháo kích, điều kỳ lạ là ngay tại vết thương cũ. Nhờ kinh nghiệm chiến trường và hai chú em nghĩa quân rất trung thành và khôn ngoan tận tình giúp đỡ, luân phiên cõng anh thoát khỏi vòng vây truy lùng của địch. Anh được đề nghị thăng cấp đặc cách lên trung tá, nhưng sau đó bị cưa mất chân phải. Nỗi đau đớn vì phải mất đi một phần thân thể chưa nguôi, thì cái đau đớn tột cùng cũng vừa ập đến: Tháng 3/75, cả Vùng I bỗng chốc lọt vào tay Cộng sản, Sư Đoàn 1BB, đơn vị nổi danh mà anh luôn hãnh diện phục vụ trong gần cả một đời binh nghiệp cũng tan tành, rồi cả miền Nam mất vào tay giặc. Những đồng đội từng chiến đấu, một thời sống chết cùng anh bỗng dưng tan tác như chỉ sau một cơn ác mộng. Mất một cái chân, nhưng anh vẫn bị tù đày nghiệt ngã trên bảy năm trong nhiều trại tù của bọn Cộng sản man rợ. Ra khỏi tù anh lại mất cả gia đình. Người vợ xinh đẹp ngày nào đã gởi đứa con gái lớn, năm tuổi, cho bà nội già, bồng theo đứa con trai ba tuổi, lẳng lặng sang sông về một nơi nào đó. Gia tài một đời binh nghiệp của anh giờ chỉ còn mỗi một bộ đồ trận, chiến y của người chỉ huy mà anh từng kính yêu đã hy sinh. Trước khi vào tù, anh căn dặn mẹ anh phải giữ kỹ bộ quân phục này cho anh với bất cứ giá nào, bởi đó là một kỷ vật quý giá nhất còn lại của đời anh. Theo đề nghị của mẹ, anh để cho bà tháo ra và đốt đi bảng tên cùng cấp bậc may trên áo. Có lẽ từ lâu lắm mới có người chăm chú ngồi nghe, nên anh say sưa kể cuộc đời mình. Đôi lúc sụt sùi, nước mắt tưởng đã khô cằn, bỗng ràn rụa trên khuôn mặt khắc khổ già nua, và TRANG 39

    41 từng giọt rơi xuống bộ quân phục anh đang ôm ấp trong lòng mình. – Sau này anh có dịp nào gặp lại chị nhà và đứa con trai?, tôi hỏi. – Bà đã có chồng khác từ lâu rồi, đang sống ở Âu Châu. Tôi buồn nhưng không trách. Ngại đụng chạm tới hạnh phúc riêng của bà, và cả vết đau trong lòng mình nên không muốn liên lạc. Còn đứa con trai có sang thăm tôi vài lần, nhưng cháu vẫn nhìn tôi xa lạ lắm. Cũng phải thôi, vì khi tôi vào tù thì cháu chỉ mới lên ba, trong ký ức của cháu có lưu lại một chút hình ảnh gì của tôi đâu. Riêng con gái tôi thường sang thăm mẹ và em cháu. Nói dứt câu, anh cúi xuống như muốn giấu riêng nỗi xúc động. – Anh có thường cảm thấy cô đơn và tiếc nuối những ngày xưa? – Cũng có chứ, nhưng lâu rồi đã thành quen và gần như không còn muốn nhớ tới nhiều chuyện cũ. Tôi đưa tay nắm chặt bàn tay anh thay cho một lời an ủi khó nói thành lời. Bỗng anh ngước lên, mở to đôi mắt: – Điều buồn của tôi bây giờ là thấy một số trong đám anh em mình mất đi khá nhiều sĩ khí, có thằng còn khốn kiếp đã vì chút lợi lộc mà bị dụ dỗ, chạy hùa theo giặc, nịnh bợ thô bỉ, quên mình đã từng hãnh diện là sĩ quan của những binh chủng lừng danh. Nhìn bọn chúng trở về VN, múa may, khóc lóc, làm trò trước mặt đám cộng sản mà tôi muốn buồn nôn! Tôi cười: – Anh bận tâm tới những kẻ ấy làm gì. Trong tập thể nào lại không có những con sâu, sẵn sàng bán rẻ linh hồn cho ma quỹ. Nhưng đó cũng chỉ là vài trường hợp cá biệt. Cũng như nước Mỹ vừa có thằng phản quốc Edward Snowden, đang trốn ở Nga Sô. Theo tôi, đại đa số anh em mình vẫn còn giữ được tấm lòng, danh dự, tình huynh đệ và trách nhiệm với quê hương đất nước chứ! Bỗng đôi mắt anh sáng lên: – Điều vui và an ủi tôi nhiều nhất là các tổ chức gây quỹ giúp anh em thương phế binh sống khốn khổ ở quê nhà. Đặc TRANG 40

    43 quân đội Na-Uy tham chiến tại Afghanistan trong lực lượng NATO. Bà được ca ngợi là một nữ bộ trưởng can đảm đã đến thăm binh sĩ khi chiến trường đang ác liệt nhất. Nhưng sau khi tin tức và hình ảnh về chuyến viếng thăm này được chiếu trên đài truyền hình quốc gia Na- Uy (NRK), bà bị nhiều sĩ quan và binh sĩ Na-Uy phàn nàn, phản đối khi thấy bà mặc quân phục từ một chiếc trực thăng bước xuống thăm một đơn vị tác chiến Na- Uy, và cả khi được Thủ Tướng Afghanistan, Hamid Kazai tiếp đón tại thủ phủ Kabul. Báo chí cũng góp phần tranh luận và tỏ ra bất bình về sự kiện này.hầu hết cho rằng bà chưa hề ở trong quân đội, nên không được phép sử dụng quân phục, dù trong bất cứ chức vụ hay hoàn cảnh nào. Những quân nhân cho rằng bộ quân phục còn có tính thiêng liêng, bởi nhiều chiến binh đã hy sinh trong bộ quân phục này. Mặc dù bà và một số cơ quan chính phủ lên tiếng biện minh, viện lý do vì sự an toàn cho bà trong một hoàn cảnh đặc biệt, nhưng vẫn không được chấp nhận. Cuối cùng, bà phải bắt buộc lên tiếng chính thức xin lỗi quân đội và cả dân chúng Na-Uy về điều này. Nghe tôi kể xong, anh đưa bộ quân phục đang cầm trong tay lên như để khẳng định một điều gì. – Đúng như thế, bộ quân phục đối với tôi luôn là một kỷ niệm thiêng liêng. Có biết bao đồng đội của tôi hy sinh đã được liệm với bộ quân phục thấm đẫm máu đào của họ. Xin đừng lạm dụng và làm đau lòng họ. Sau lần gặp gỡ đầu tiên này, tôi còn đến thăm anh một vài lần nữa, và bảo cô con gái, bác ấy là người tốt, một sĩ quan đáng kính, con nên thường thăm nom và giúp đỡ bác những điều cần thiết. Hôm đến chào từ giã anh để trở về lại Na- Uy, tôi mang biếu anh hai chai rượu đỏ loại tốt.tôi khuyên anh, khi nào buồn thì uống vài ly cho nguôi ngoai, không nên uống nhiều rượu mạnh và hút thuốc lá, có hại cho sức khỏe. Anh nở nụ cười, nhưng bỗng trở nên buồn bã: – Anh đi rồi, tôi lại cô đơn, chẳng còn ai tâm sự. Hôm đó, tôi ở lại với anh tới hơn một giờ khuya. Chống nạng tiễn tôi ra cửa, anh bắt tay từ giã nhưng giữ khá lâu, không muốn tôi đi. Tôi cười, bảo nhỏ: TRANG 42

    44 – Anh cố dỗ giấc ngủ, đừng thức dậy nửa đêm, uống rượu chống nạng đi quanh trong nhà. Bọn tôi ở tầng dưới cũng mất ngủ với anh luôn. Anh gật đầu, cười thông cảm. Sáu tháng sau, khi trở lại Mỹ, tôi liền đến thăm anh.bấm chuông mấy lần không ai mở.tôi không còn nghe tiếng động của đôi nạng gỗ gõ xuống nền nhà như mọi khi. Buổi chiều, cô con gái đi làm về, cho tôi biết là anh ấy bị ung thư gan ở thời kỳ cuối. Con gái của anh đã đưa anh vào bệnh viện Fountain Valley từ tuần trước. Tôi lái xe xuống ngay bệnh viện thăm anh. Anh nằm bất động. Khi tay tôi chạm vào anh, anh mở hé mắt nhìn tôi và miệng cố nở nụ cười, méo mó.thấy anh cười mà tôi muốn khóc.trông anh tiều tụy và hốc hác quá.nhưng anh rất bình tĩnh, như ngày xưa khi đối diện trước quân thù. Anh muốn ngồi dậy, nhưng không còn đủ sức. Tôi ngồi bên cạnh, đưa tay xoa trên ngực anh, bảo anh cứ nằm nghỉ. – Bác sĩ bảo tôi không còn nhiều thời gian nữa, ngày mai phải xuất viện về nhà để gia đình lo hậu sự -Anh nói bằng một giọng thì thào, yếu ớt. Khi nhắc đến hai chữ gia đình, anh lại cười, chua chát: – Lại gia đình! Hiều ý anh, tôi nói đùa cho anh vui: – Phải nói là đại gia đình, vì ngoài cô con gái của anh, anh còn có chúng tôi nữa. Cứ yên tâm mà đi. Nhớ dọn sẵn một bãi đáp cho ngon lành, chờ tôi, một ngày nào đó sẽ đáp xuống sau anh. Chiều hôm sau anh được xe bệnh viên đưa về nhà. Cô con gái túc trực bên anh. Tôi cũng luôn có mặt. Anh ra dấu bảo tôi đỡ anh ngồi dậy và ngỏ ý muốn uống với tôi một ly rượu đỏ. Cô con gái ngần ngừ, nhưng thấy tôi ra dấu gật đầu, cô rót hai ly rượu, một ly mời tôi và một ly cô cầm đưa vào miệng cha cô. Cuối cùng chúng tôi cũng cạn ly. Không ngờ đó là ly rượu biệt ly. Tôi bỗng nhớ tới lời của một bài ca cũ: bạn ơi, quan hà xin cạn chén ly bôi, ngày mai tôi đã đã đi xa rồi TRANG 43

    45 Khuya hôm đó anh trút hơi thở cuối cùng. Cô con gái cho biết anh ra đi rất yên ả. Không trăn trối một lời gì. Chỉ để lại một mảnh giấy nhỏ với vài chữ ngoằn nghèo: Nhớ liệm ba bằng bộ quân phục trong tủ kính, nghe con. Đám tang thật đơn giản theo ý muốn của anh. Mấy lần anh dặn dò cô con gái không được đăng cáo phó hay báo tin cho ai biết. Tại nhà quàn, ngoài cô con gái của anh và cậu bạn trai người Mỹ, chỉ có vợ chồng tôi cùng cô con gái út. Một nhà sư già tụng một thời kinh trước khi đậy nắp quan tài. Tôi đứng nghiêm đưa tay lên chào anh. Anh nằm uy nghiêm trong bộ quân phục, khuôn mặt ánh lên nét hào hùng. Tôi có cảm giác như anh vừa chết tại chiến trường. Không có bất cứ một nghi lễ nào, nhưng tai tôi như đang văng vẳng tiếng kèn truy điệu và khúc nhạc Chiêu Hồn Tử Sĩ. Đứng nghiêm chào anh một lần nữa, khi quan tài đưa vào lò thiêu. Mọi thứ đều trở về với cát bụi. Lòng tôi bỗng rộn lên một niềm vui bất chợt, khi nghĩ anh sắp được gặp lại anh Lê Huấn và những đồng đội cũ của mình đã hy sinh, những chiến sĩ đích thực đã rất xứng đáng với bộ quân phục oai phong của QLVNCH. Họ đã tạo cho bộ chiến y một điều gì đó rất thiêng liêng. Phạm Tín An Ninh TRANG 44

    46 CỜ VÀNG BA SỌC ĐỎ Đồng tâm dâng lá Cờ Vàng Nguyện mang về tới giang san quê nhà Đường về quê mẹ tuy xa Nhưng lòng nung chí quyết mà đấu tranh Việt Nam giòng giống hùng anh Con rồng tiên sẽ đồng thanh một lòng Anh em chung sức gắng công Mang Cờ Vàng dựng giữa non sông mình Việt Nam đổi mới thắm tình Cờ Vàng phất phới thanh bình ấm no Minh Nguyệt _Phu nhân Khóa 17 TRANG 45

    47 Bài viết này như một nén nhang thắp lên để tưởng niêm tất cả các bạn khóa 22 đã hy sinh vì đất nước. Tôi quen biết LÊ HỮU HẠNG, ngay từ cuối năm 1958, khi theo gia đình về một vùng quê thuộc tỉnh Long Xuyên, và học chung một lớp với Hạng năm cuối trung học đệ nhất cấp. Trước 1954, tôi đã qua một vài năm tháng của tuổi thơ trong thiếu thốn và sợ hãi với những lần chạy loạn và tản cư, đã đi qua vài thôn xóm xác xơ vì chiến tranh tại miền Bắc. Nay bỗng nhiên lạc vào không gian của một vùng quê vừa yên bình, vừa trù phú, nhưng cũng không ít những ngỡ ngàng. Mấy bà cụ Miền Nam nói tôi là người Nước Huế, không phải người “Diệt Nam, còn bọn con nít lâu lâu gặp tôi chúng trêu ghẹo ” Bắc Kỳ ăn cá rô cây “. Nhưng trong lớp học thì khác, bản tính phóng khoáng và bộc trực của người Miền Nam, nên chỉ một vài tháng bỡ ngỡ, chúng tôi mau chóng thân nhau. Hạng thuộc loại cao trong lớp, có nét mặt cuơng nghị của một người con trai, học vào hạng trung bình, nhưng rất năng động, những khi tranh bóng chuyền, bóng tròn không bao giờ thiếu Hạng. Là con trai lớn trong gia đình, chỉ trừ cuối tuần, đi học về Hạng thường phải phụ giúp công việc trong gia đình. Những ngày cuối tuần sau những cuộc thi đấu thể thao, đám học trò chúng tôi thường tụ tập tại nhà Hạng, hay nhà một bạn học nào đấy, hình như con gái những gia đình trung lưu ở TRANG 46

    48 nông thôn Miền Nam rất giỏi về nữ công gia chánh, đến nhà ai cũng bánh trái đủ loại, và cha mẹ gần như mở đầu một câu giống nhau ” mấy cháu ăn bậy chút lấy thảo”, mà ăn hết thì cha mẹ càng vui, vì đám nhỏ thiệt tình. Điều này khác biệt rất lớn với nông thôn Miền Bắc, do đời sống vật chất tương đối khó khăn, lại trọng nhiều về lễ nghi, hình thức, nên nếu có dịp tương tự thì chỉ ăn lấy hương lấy hoa mà thôi. Nhà của cha mẹ Hạng nằm gần cây cầu sắt đi vào Mỹ Luông. Vùng đất nầy ở gần khoảng giữa trên con đường từ Sa Đéc đi Chợ Mới, một quận lỵ của tỉnh Long Xuyên. Lúc ấy Mỹ Luông chưa phảỉ là một thị trấn, chỉ là trung tâm của một vùng dân cư trù phú. Một điều đặc biệt là nơi đây dân trong vùng dung chứa được những khác biệt về niềm tin tôn giáo và duy trì được một môi trường sống rất hiền hòa. Nơi đây có đạo Cao Đài, Hòa Hảo, có cả chùa của Phật giáo tiểu thừa, và ngay sau chợ Mỹ Luông, xéo về bên tay trái, giữa dòng sông Tiền là cù lao Giêng với ngôi nhà thờ cổ kính. Đây cũng chính là một trong những trung tâm truyền giáo cổ nhất ở Miền Nam. Lúc ấy tôi cũng đã đủ lớn để cảm nhận được vẻ đẹp đến nao lòng vào những đêm trăng vùng Long Kiến và lòng bỗng xôn xao khi chợt bắt gặp ánh mắt của một bạn nữ sinh trong lớp. Ngạc nhiên đến khó tin khi mùa cá linh, cá theo con nước xuôi về xanh đen một khoảng sông Ông Chưởng. Sau trung học đệ nhất cấp, tôi về lại Sài Gòn còn Hạng ghi danh học ở trường trung học Thoại Ngọc Hầu tại thị xã Long TRANG 47

    49 Xuyên. Sự yên bình của Miền Nam không kéo dài lâu. Ngay từ những năm 1959, 1960 hàng loạt các viên chức xã ấp đã bị bắt cóc hoặc bị thủ tiêu,và sau nghị quyết 15 của đảng CS, các đợt xâm nhập từ Bắc vào Nam đã diễn ra ào ạt, đã đẩy cả Miền Nam chìm ngập trong khói lửa chiến tranh.thanh niên trưởng thành vào những năm 60 trong không khí chiến tranh và sự bất ổn chính trị ở Miền Nam, nên có rất ít những chọn lựa cho tương lai của mình. Hạng và tôi sau một, hai năm đại học, không hẹn, nhưng đã gặp nhau cùng thời điểm, tháng 12 năm 1965, tại cổng NAM QUAN của Trường Võ Bị Đà Lạt. Gia nhập trường VÕ BỊ QUỐC GIA có thể có nhiều động lực và nguyên nhân khác nhau, nhưng chỉ vài năm rèn luyện, những thanh niên của một thời dân chính đã lột xác -cả về thể chất lẫn tinh thần. Và điều này lý giải, trong dịp mãn khóa, các Sinh Viên Sĩ Quan đều náo nức chọn cho mình một chỗ đứng trong các đơn vị ưu tú của quân đội, bất chấp những hiểm nguy. Khóa 22 là khóa rất đặc biệt. Do nhu cầu chuyển đổi của quân đội. Tổng cục Quân Huấn cho phép các SVSQ khóa 22 được chọn lựa giữa học hai năm và học bốn năm. Một nửa đã chọn học hai năm, một nửa chọn học bốn năm. Nhưng có thể do ngân sách, hoặc để thử nghiệm, trường chỉ giữ lại 100 SVSQ trong số các SVSQ chọn học bốn năm, để học tiếp hai TRANG 48

    50 năm còn lại. Cả Hạng và tôi đều chọn học hai năm. Tốt nghiệp, Hạng chọn binh chủng Nhảy dù, còn tôi về Thiết giáp. Đà Lạt với đỉnh Lâm Viên hùng vĩ nổi lên trên vòm trời xanh bao la không một gợn mây vào muà hè, những con đường nhỏ như mơ len lỏi giữa những hàng thông theo các triền đồi như còn in đậm dấu chân của chúng tôi qua những buổi học chiến thuật, địa hình, Thung lũng tình yêu, thác Cam Ly, hồ Than Thở, Đồi Bắc, Đồi 1515 mãi mãi là một phần đời của mỗi chúng tôi, và khi sắp phải rời xa lòng bỗng thấy bâng khuâng, xao xuyến, tưởng như sắp phải chia xa mãi mãi một người bạn đời yêu dấu! Sau ngày mãn khóa, Hạng và tôi đã ngồi với nhau cả một buổi chiều ở cà phê Thủy Tạ bên bờ hồ Xuân Hương. Chúng tôi ôn lại những kỷ niệm cùng có hồi còn ở Long Xuyên, chia xẻ với nhau những suy nghĩ về những dự tính trong tương lai, cho quãng đời trước mặt, Ngắm nhìn thành phố lần cuối như ngắm nhìn lại một quãng đời của mình. Đến lúc chia tay còn hẹn ngày gặp lại… Nhưng chỉ hơn một tháng sau khi ra Trường, Hạng đã vĩnh viễn ra đi trong bão lửa Tết Mậu Thân. Phục vụ trong một đơn vị Thiết kỵ nơi vùng biên trấn, rất ít khi có được những kỳ phép dài ngày nên tôi chẳng biết làm TRANG 49

    51 sao về thăm gia đình Hạng. Cho mãi tới gần cuối năm 1970, có dịp về Long Xuyên và tôi đã ghé vào nhà Hạng. Căn nhà không thay đổi nhiều, tuy nhiên hầu như chẳng còn sinh khí như thuở nào! Bà cụ, mẹ của Hạng, nằm trên một chiếc võng ở góc nhà, đối diện bên kia vách, dưới bàn thờ treo hai bộ dạo phố mùa đông,và dạo phố mùa hè của Hạng mang về từ quân trường. Thấy tôi, Bà cụ oà khóc, và không ngớt gọi tên Hạng. Ở ngoài chiến trường, chúng ta, không nhiều thì ít, đã từng trải qua những lúc thật buồn -buồn, đến độ không còn thiết tha gì, mỗi khi có đồng đội ngã xuống, nhưng có lẽ chúng ta không cảm nhận hết được nỗi thống khổ của những người mẹ, người vợ ở hậu phương, như tôi đang đứng trong căn nhà này vào giờ phút đó. Nỗi buồn vì nhớ thương của người mẹ hầu như không hề phôi pha theo năm tháng, nó lớn lao đến độ tôi không dám mở miệng để có một lời gọi là an ủi Bà cụ. Mấy đứa em của Hạng dẫn tôi qua khu vườn xéo trước cửa nhà phía bên kia đường… Hạng nằm đó xung quanh là mấy bụi me nước, trên đầu phần mộ là tấm bia nhỏ ghi bằng sơn đỏ: CỐ TRUNG UÝ ĐÀ LẠT LÊ HỮU HẠNG. Tôi đứng đó chẳng biết nói gì với mấy đứa em. Nghĩ về Hạng, về những nghiệt ngã mong manh của đời lính, về những hệ lụy để lại phía sau…một ý nghĩ thoáng qua trong đầu, như một lời tâm sự cùng Hạng dù sao thì mày cũng đã đặt chân về được tới trước cửa nhà…về đây có má có em…hãy yên nghỉ. Một đứa em của Hạng cho tôi biết chị K. mỗi khi về Long Xuyên đều có ghé qua đây thắp nhang cho anh Hạng. K. là người em gái họ của T., bạn học chung của chúng tôi. Vào một dịp hè, mấy đứa chúng tôi rủ nhau đi chơi bên Rạch Giá. Bạn T. dẫn chúng tôi đến thăm gia đình một người bà con. Tại đây, gia đình giữ lại ăn cơm, và K. đã nấu đãi chúng tôi món canh chua cá biển. Cảm tình đã nẩy mầm từ đó trong Hạng, được nuôi dưỡng trong suốt mấy năm Hạng học ở Long Xuyên tiếp theo hai năm nữa ở quân trường Đà Lạt Như bao cuộc tình buồn của thời chinh chiến, Hạng và K. chưa có được một ngày vui để cùng chung sống trong mái ấm gia đình, thì Bạn tôi đã vĩnh viễn ra đi, bỏ lại K. với trăm nghìn nỗi nhớ! Từ Rạch Giá đi Long Xuyên khoảng sáu, bảy chục cây số, từ đây muốn về nhà TRANG 50

    52 Hạng phải qua bắc An Hòa, và đi thêm một đoạn đường quê cả chục cây số với phương tiện di chuyển duy nhất bằng xe lôi, chỉ để thắp cho Hạng nén nhang vào những ngày giỗ tết. Qua đó, đã cho thấy tình cảm sâu đậm mà K. đã dành cho bạn tôi, Lê Hữu Hạng, sâu đậm đến dường nào. Có còn gì đáng trân quý hơn về K., một người yêu của Lính, dành cho Người tình đã nằm xuống. Bị cuốn vào trong cơn lốc chiến tranh,và sau này chìm ngập trong nỗi nhọc nhằn sau tháng tư đen năm Tôi chẳng còn có dịp về lại Long Xuyên. Cho đến cách đây mấy năm, trong một lần về Việt Nam, tôi đã tìm về nơi này.tất cả đều đã thay đổi. Con rạch mà cây cầu sắt bắc ngang đã bị lấp đi để lấy chỗ làm nhà, và vì vậy cây cầu sắt nay cũng không còn. Không còn ai biết gia đình Hạng đã di chuyển về đâu, kể cả nắm xương tàn của Hạng. Với tôi, Lê Hữu Hạng đã góp phần xương thịt của mình vào vùng đất này, cũng giống những hạt phù sa trong dòng sông Tiền vẫn tháng năm cần mẫn vun bồi cho vùng đất của Hạng, vùng đất mang tên Mỹ Luông. Từ đây về Long Xuyên người ta đã làm một con đường mới, nhưng tôi muốn đi lại con đường xưa, con đường cất giữ những kỷ niệm êm đềm của thời đi học. Bao ước mơ thuở ấy đã cùng Hạng mãi mãi nằm lại nơi này, và riêng với tôi thì nay cũng chỉ còn là hoài niệm. Con đường đã từng sống mãi trong ký ức của tôi mỗi khi nhớ về những ngày mới lớn, nay đã biến dạng chẳng để lại dấu tích… Cũng như Hạng bây giờ đang nhạt phai dần trong trí nhớ mọi người…có chăng, lúc nhớ lúc quên nơi mấy đứa em, nơi mấy thằng bạn cũ thân thiết…nhưng nay cũng đã tuổi già. Rồi đây, qua dòng thời gian, biết còn ai tưởng nhớ Bạn tôi! Trần Châu Giang, K22 TRANG 51

    53 ” Nghé Đi Tìm Trâu” CaptovanK19. Thứ Bảy ngày 30 tháng 5 năm 2021, lúc 10 giờ sáng, điện thoại reng, reng: – Alo, Lạt Ma tôi nghe, ai đó. – Thái đây, tao muốn hỏi mày một chuyện. – Chuyện gì vậy Thái? -Có một luật sư vừa mới từ Oklahoma về mở văn phòng ngay bên cạnh văn phòng tao trên đường Bellair.., anh ta tên Jimmy Nguyễn. Jimmy sang chào làm quen lối xóm, thấy văn phòng tao có cái hộp xin tiền cho thương phế binh (TPB) của mày, Jimmy chăm chú nhìn tấm hình TPB mặc đồ TQLC rồi hỏi tao để hộp xin tiền cho TPB làm gì? Tao có quen ai là TQLC không? Tao trả lời Jimmy thế này: – Tôi có quen nhiều anh em TQLC, còn hộp nầy là của một TQLC, bạn tôi, gửi ở đây để những khách hàng nào có thiện tâm thì bỏ ít tiền lẻ vào đây, năng nhặt chặt bị, để có được những gói quà nho nhỏ gửi về cho đồng đội là những TPB cụt chân tay, mù mắt v.v.. nếu anh đi quanh các tiệm thương mại ở vùng này thì sẽ thấy có các hộp tương tự như thế này, hộp thì của hội người nghèo, hội người cùi, của chùa nọ, nhà thờ kia Bạn tôi đứng ra làm việc này tuy có gặp nhiều hoài nghi và cay đắng, nhưng chưa đắng cay bằng TRANG 52

    54 số phận các TPB/VNCH sống trong xã hội Xạo Hết Chỗ Nói (XHCN). Có thể trên cương vị luật sư anh thấy những lọ quyên góp như thế này không hợp lệ… Tao chưa nói hết câu thì Jimmy vội vàng xin lỗi và giải thích: – Không, không, thưa chú, xin chú đừng hiểu lầm câu hỏi của cháu, nghề nghiệp dạy cho cháu biết có những trái tim Phật trong tấm áo rách, có những tình đồng đội trên những đôi vai gầy, lưng gù, những ai hoài nghi mới là đáng trách. Cháu hỏi như thế là vì cháu muốn tìm tin tức một người, một người còn thiệt thòi hơn TPB, người đó đã tử trận. Thưa chú, đó là bố cháu. Mẹ cháu cho biết bố cháu tử trận khi cháu mới sinh ra được hơn 3 tháng, bố cháu chưa kịp về phép nhìn mặt con thì đã hy sinh. Cháu muốn tìm các bác các chú TQLC, Đồng Đội của bố cháu ngày xưa, để hỏi thăm tin tức về bố cháu. Bố cháu thuộc ĐĐ3/TĐ2/TQLC tử trận ở Campuchia 1970, tên là Nguyễn Văn Nhung, K21 Võ Bị… – Hello Lạt, Jimmy nói như thế, và đưa tấm hình của bố mặc quân phục đứng bên chiếc xe jeep cho tao coi, mầy có biết gì về anh Nhung TQLC không? Nguyễn Kha Lạt, tục danh Lạt-Ma, bỗng cảm thấy như có luồng điện chạy từ đầu xuống chân, Lạt vội đứng bật dậy cầm khung hình của Nhượng mà Lạt để trên kệ sách, lấy tay xoa lớp bụi trên kính và rồi bỗng dưng nước mắt Lạt ứa ra, đó là hình của người chỉ huy, là đại đội trưởng, là anh hùng của Lạt TRANG 53

    55 năm xưa ở ĐĐ2/TĐ7/TQLC, đó là Trung Úy Nhượng, Nguyễn Văn Nhượng chứ không phải Nhung, Lạt hỏi lại Thái: – Hi Thái, mày hỏi Jimmy xem, không phải Nguyễn Văn Nhung mà là Nguyễn Văn Nhượng ĐĐT/ĐĐ2/TĐ7, Khoá 21 VBĐL, anh Nhượng mất ngày 20/6/1970, nếu đúng thì tao sẽ đem tấm hình của tao đến gặp Jimmy để so sánh. Sau một hồi Thái và Jimmy trao đổi tin tức, Thái gọi lại cho Lạt: – Hello Ma, đúng là Nhượng, vì Jimmy nói tiếng Việt không rành nên tao nghe Nhượng thành Nhung. Jimmy đang nóng lòng gặp mày để hỏi tin tức về bố Nhượng. ***. Sau một thời gian thu xếp cái hẹn, khi Nguyễn Kha Lạt và Jimmy gặp nhau, phút đầu ngỡ ngàng, nhưng khi cả hai đưa hình ra so sánh thì chú cháu ôm choàng lấy nhau mà khóc! Khó có thể tưởng tượng được một ông già, một trung niên, những người đàn ông vốn lòng chai đá, không quen biết nhau mà bỗng dưng ôm nhau mà khóc khiến ai trông thấy cũng ngạc nhiên và mủi lòng. Lạt khóc qua hình ảnh của một cấp chỉ huy anh hùng, Jimmy khóc qua hình ảnh của một người cha đáng kính mà con chưa bao giờ gặp mặt cha, và đã gần nửa thế kỷ qua, con đi tìm tung tích thật sự của cha. Những giọt nước mắt buồn xen với vui, vui cũng khóc như cha con gặp nhau. Jimmy nói với chú Lạt: – Thưa chú, đích thực là bố con rồi, tuy buồn lắm nhưng cả mẹ con và con rất hãnh diện về bố con, con thường khoe với đồng nghiệp người Mỹ tấm hình này và nói với họ là bố con đã tử trận, họ phục con lắm, nhưng con không biết rõ bố con đã hy sinh trong trường hợp nào, chú có thể kể lại cho con nghe được không? – Dĩ nhiên là được, nhưng chuyện dài dòng lắm, để sau này chú sẽ kể rõ đầu đuôi cho Jimmy nghe, còn bây giờ thì vắn tắt như thế này: chú đã giữ, đã thờ hình bố cháu gần nửa thế kỷ qua, bởi vì bố cháu đã chiến đấu tới viên đạn cuối TRANG 54

    56 cùng, hy sinh mạng sống của một cấp chỉ huy để cứu thuộc cấp, cứu đồng đội. Sự hy sinh nào ngoài chiến trường cũng đáng kính, được Tổ Quốc ghi ơn, quan tài phủ quốc kỳ, nhưng bố Nhượng của cháu còn được phủ bởi tấm lòng thương mến và kính phục của thuộc cấp, của chú… Sau khi gặp chú Lạt, người trung đội trưởng của bố Nhượng ngày xưa, có cả hình ghi ngày tháng và nơi bố tử trận, Jimmy liền gọi ngay cho mẹ ở Oklahoma báo tin rằng: mẹ ơi! con đã tìm được bố rồi, sau đó Jimmy tức tốc mang tấm hình mà chú Lạt ghi ngày tháng về cho mẹ xem, để hai mẹ con cùng chung nhịp tim đập như khi trông thấy chồng, thấy cha hơn 50 năm về trước.. Cháu Jimmy nói bố Nhượng thuộc ĐĐ3/TĐ2/TQLC, là Tiểu Đoàn Trâu Điên, còn chú Nguyễn Kha Lạt nói Nguyễn Văn Nhượng thuộc ĐĐ2/TĐ7/TQLC, cả hai đều đúng, người viết xin được giải thích: Trung Úy Nguyễn Văn Nhượng nguyên là ĐĐP/ĐĐ3/TĐ2 của tôi (TVC), khi tôi bị trọng thương, bị loại khỏi cuộc chiến, thì Nhượng lên thay tôi làm Đại Đội Trưởng ĐĐ3/TĐ2. Khoảng thời gian , khi Binh Chủng TQLC thành lập thêm TĐ7/TQLC thì Đại Đội 3/TĐ2 của Nhượng được tuyển chọn làm nồng cốt để thuyên chuyển sang tiểu đoàn tân lập và Nhượng trở thành ĐĐT/ĐĐ2/TĐ7/TQLC. Nguyễn Kha Lạt khi đó là trung đội trưởng của Nhượng, và vì mến phục một cấp chỉ huy tài giỏi, cam đảm, đã quên mình để cứu thuộc cấp nên sau khi Nhượng hy sinh, Nguyễn Kha Lạt giữ mãi tấm hình của Nhượng bên mình, tấm hình đã trôi nổi theo Lạt qua bao nhiêu sóng gió, tù đày, vượt biên, và khi được tỵ nạn trên đất tạm dung Hoa Kỳ thì Lạt lồng kính tấm hình, để trên kệ sách, như một bàn thờ người anh hùng đã vị quốc vong thân. Điều cần nói thêm là Nguyễn Văn Nhượng thuộc Khóa 21 Võ Bị, còn Nguyễn Kha Lạt thuộc khóa 9/68 Võ Khoa (tên cũ của Trường Bộ Binh Thủ Đức), đây là tình huynh đệ chi binh vượt khỏi ranh giới quân trường mà một vài cá nhân thường vướng mắc kỳ thị… Thật tội nghiệp cho họ! AK47, CKC, RPD, B40, B41, bêta của VC còn không TRANG 55

    57 phân biệt Võ Khoa với Võ Bị thì nỡ lòng nào đồng đội lại phân biệt quân trường! *** Chúa Nhật ngày 31 tháng 5 năm 2021, lúc 12 giờ trưa. Điện thoại reng reng, Lạt cầm điện thoại nghe – Alooo… – Có phải là chú Lạt TQLC không? – Dạ, tôi là Nguyễn Kha Lạt đây, xin lỗi ai đầu dây? -Trời ơi! Chú Lạt ơi! Chị Nhượng đây, là vợ anh Nhượng đây, cháu Jimmy vừa đưa tấm hình của anh Nhượng mà chú cho nên chị gọi chú ngay đây! Một cảm giác ớn lạnh chụp lên người Lạt, dĩ vãng hiện về rõ như đang xảy ra trước mắt: Ngày 20/6 năm 1970, ĐĐ2/TĐ7 của anh Nhượng có nhiệm vụ bảo vệ đoàn xe tiếp tế trên đường về Preyveng, Kampuchia, đại đội đã đụng rất mạnh với một tiểu đoàn VC, quân số đông hơn, nhưng anh Nhượng đã khéo léo điều động đơn vị tiêu diệt địch, bảo vệ đoàn xe tiếp tế lương thực cho dân, bảo vệ đồng đội và rồi anh hy sinh! Lạt ghi lại ngày và nơi Nhựơng tử trận trên tấm hình mà trước đó Lạt đã chụp cho Nhượng đứng trước cửa văn phòng đại đội ở căn cứ Sóng Thần Thủ Đức. (Hình: Trung úy Nguyễn Văn Nhượng ĐĐT/ĐĐ2/TĐ7. Thiếu uý Nguyễn Đức Truyền ĐĐP/ĐĐ2/TĐ7 Hai người đã lần lượt ra đi trong cuộc chiến ) TRANG 56

    58 Đã hơn 45 năm qua, anh Nhượng và bao đồng đội đã đi, nhưng không hiểu sao Lạt còn giữ được những tấm hình quý giá thời chinh chiến của những chàng trai trẻ đã đền xong nợ nước. Nợ nứơc các anh đã đền xong, nhưng những ai còn sống, từng được các anh bảo vệ thì có còn nhớ gì đến món nợ đối với các anh hùng tử sĩ hoặc thiết thực nhất là món nợ đối với các anh em thương phế binh? Ngoài tấm hình anh Nhượng mà Lạt để trên kệ sách, Lạt còn giữ được tấm hình Đại Đội Trưởng Nguyễn Văn Nhượng và Đại Đội Phó Nguyễn Đức Truyền, cả hai người với súng đạn, nón sắt, bản đồ.. đang quan sát mục tiêu sẽ phải chiếm. Mục tiêu chiếm xong rồi, thi hành nhiệm vụ xong, nhưng than ôi! Cả hai anh không còn nữa, hai anh đã lần lượt ra đi trong cuộc chiến để hậu phương được thanh bình… – Alo, alo, chú Lạt có nghe chị nói không? – Dạ em đang nghe chị nói đây và em cũng đang trông thấy anh Nhượng, anh Truyền đứng quan sát mục tiêu để điều động chúng em vào… – Quá cảm động chú Lạt ơi, hơn 45 năm rồi mới nghe tiếng nói của chú, người em cùng đơn vị với anh Nhượng. Việc đầu tiên là chị xin cám ơn tất cả đồng đội đã dành cho anh Nhượng một sự thương mến, nỗi đau mất chồng đã nguôi ngoai theo thời gian, nhưng chị và cháu Jimmy vẫn mãi hãnh diện về anh Nhượng, tấm gương hy sinh của anh đã giúp chị đứng vững và Jimmy hãnh diện về bố nên đã cố vượt qua mọi khó khăn để học hành đến nơi đến chốn theo nguyện vọng của bố. Chú cho chị gửi lời cám ơn đến Thiếu Tá Tiểu Đoàn Trưởng TĐ7 Phạm Nhã cùng các anh em ở hậu cứ, và đặc biệt là cố vấn Mỹ TĐ7 đã giúp chị vượt qua mọi gian truân khi nách bồng đứa con thơ sau khi anh Nhượng mất… – Xin chị bình tâm.. – Chú có biết chị và Jimmy theo dõi những tin tức qua TV và báo chí VN, chị đã đọc những quyển đặc san các đơn vị quân đội ta, (rất tiếc là chưa được đọc báo của Võ Bị và TQLC) để tìm thấy hình ảnh của anh Nhượng, nhất là Jimmy TRANG 57

    59 cứ ước mong tìm được đồng đội, đồng khóa cuả bố. Cháu tên thật là Nguyễn Hải Phúc, sinh năm 1970, ngày bố nó mất, cháu mới được 3 tháng rưỡi! Dù không thấy mặt bố, nhưng cháu luôn luôn giữ tấm hình mà chú chụp ngày xưa. Chú có thể không biết nhưng từ nhỏ đến nay lúc nào cháu cũng buồn mà lại thích mặc những bộ đồ bông giống của bố – Để chị kể tiếp cho chú Lạt nghe, sau khi gặp chú, cháu Jimmy vội chạy từ Houston về Oklahoma nói với chị: mẹ, con tìm gặp được chú Lạt cùng đơn vị với bố rồi, cháu còn cười: nghé đã tìm được trâu*. Lâu lắm mới nhìn thấy cháu cười. Còn điều này mới cảm động chú Lạt à: – Trứơc khi về TĐ7/TQLC thì anh Nhượng ở TĐ2 Trâu Điên nên khi anh Nhượng tử trận, chị vẫn giữ cái áo TQLC rằn ri có thêu hình con trâu trên cánh tay để làm kỷ niệm cho đến khi Jimmy lớn, biết đi tìm hình ảnh bố thì Jimmy đòi chị đưa cái áo trận của anh Nhượng cho cháu giữ, thỉnh thoảng chị thấy cháu len lén mặc áo của bố vào rồi đứng trước gương ngắm, nhưng sau khi chú cho cháu biết tin bố thì cháu lấy ngay áo rằn ri của bố mặc vào rồi đứng ngay trong văn phòng chụp hình. Nhìn cháu mặc áo TQLC, chị cứ tưởng như anh Nhượng hiện về, chị nhắm mắt lại, người chị toát lạnh run lên, nhưng khi nghe tiếng con gọi: Mẹ coi đẹp không? thì chị không thể nào khóc được nữa mà ứa nước mắt vì sung sướng, vì hãnh diện có con trai ngoan. Trong văn phòng, trên nóc tủ cháu còn để tấm hình của anh Nhượng chụp khi còn là SVSQ/K21/VB… (hình trên đầu bài viết) – Non nước ơi! Lạt nói, thưa chị, em nghĩ anh Nhượng linh thiêng lắm, anh đã dẫn lối đưa đường khiến Jimmy tìm đựơc ước nguyện. Khi Jimmy quay lại Houston, em sẽ đưa cháu đến gặp các chú, các bác ngày xưa cùng đơn vị, cùng khóa để chú bác cùng vui với cháu, nhất là trong dịp Binh Chủng TQLC tổ chức đại hội năm 2021 tại Houston vào những ngày 4 & 5/7 sẽ có các TQLC khắp nơi về dự, nhất là các Cọp Biển thuộc các TĐ2 và TĐ7/TQLC. MX Lê Quang Liễn, trong ban tổ chức đại hội TQLC, đã gửi thiệp mời tới chị Nhượng và cháu Jimmy đến TRANG 58

    60 dự dạ tiệc. Chị và Jimmy rất vui đã đến dự. Sau khi ký chi phiếu 300 USD để tặng các chú Thương Binh, cháu Jimmy xin được chụp hình chung với các bác K21 và TQLC, cháu nói: – Bố con tử trận từ năm 1970, đã gần nửa thế kỷ, con đi tìm hình ảnh bố Nhượng là một cựu SVSQ/K21 Võ Bị và cũng là một Trâu Điên. Hôm nay, ngày 5 tháng 7/2015, con được gặp bố con qua hình ảnh của bác Võ Minh Hòa, K21/VB, và bác Trâu Điên Tô Văn Cấp, con tin rằng bố con ở nơi nào đó trên cao sẽ rất hãnh diện khi thấy con biết tìm về nguồn gốc, con sẽ sống và làm việc theo gương các bác và bố con./. CaptovanK19. TRANG 59

    61 Mùa hè, giữa những chùm hoa nắng lung linh, giữa những trái táo chín đỏ, trái cam ngọt lừ, giữa tiếng ong vo ve, tiếng chim ríu rít, tiếng lao xao rất nhẹ của cánh bướm muôn màu, có người kể tôi nghe một câu chuyện: Một tai nạn giao thông xảy ra, người đàn ông qua đời ở tuổi bốn mươi. Lục phủ, ngũ tạng anh không hề tổn thương, nhưng bộ não bị chấn thương mạnh đã đưa anh tới cái chết. Người mẹ già, ôm thân thể bất động của người con trai duy nhất, không khóc được nữa. Bà như đang chết cùng với con, con bà tách khỏi đời sống bà từng mảnh, từng mảnh. Anh đã hiến tặng tất cả nội tạng của anh cho những người đang cần để nối tiếp cuộc sống của họ. Bà biết hai lá phổi của con đã đặt vào một lồng ngực con của người khác. Bà nghe thêm: trái tim cũng đã mang đi, đập thổn thức trong một khung ngực lạ. Rồi hai quả thận, nhiều người đang xếp hàng, nó sẽ làm công việc thật tốt đẹp cho một người phải ra vào bệnh viện TRANG 60

    62 thường xuyên trong cả mấy năm nay để lọc máu. Nó rất hữu ích và hiền lành. Lá gan của con bà có hai thùy, thì một thùy đã được mang thay thế cho người có một bên gan hư hại. Bây giờ còn lại một thùy gan, chắc chỉ nay mai sẽ có người tới nhận. Đôi mắt là phần cuối cùng cũng sẽ được cho đi. Chao ôi! Đôi mắt của con bà, đôi mắt biết cười, đôi mắt cười trước khi môi nhếch lên. Bà yêu đôi mắt đó vô cùng. Đôi mắt từ tuổi thơ ngây cho đến lúc trưởng thành lúc nào cũng cười với bà, làm sao bà không tiếc. Người ta nói với bà là đôi mắt cũng đã được xếp đặt để mang đi, trong một sớm mai, có một người con của ai đó sẽ được hưởng đôi mắt của con bà. Không, bà không muốn, bà nhất định không muốn cho đôi mắt đó. Nhưng chao ôi! Dù không cho đi bà cũng làm sao mà giữ lại. Đôi mắt đó sẽ thành tro ngay lập tức nếu bà hỏa thiêu thân xác con, hay đôi mắt đó sẽ mục nát trong lòng đất nếu bà chôn con xuống đất. Hình như có một vòng tay của ai đó đang ôm đầu bà vào lòng vỗ về: Đôi mắt biết cười của con sẽ lại tiếp tục cười trên một khuôn mặt khác. Cho đi, cho đi mẹ ơi! Mai đây, trong những ngày tháng còn lại của đời người có khi nào bà mẹ này bâng khuâng tự hỏi: Tim, phổi của con tôi, đôi mắt của con tôi hiện đang ở trong thân thể ai, hiện đang ở đâu trên mặt đất này? Rồi bà ngơ ngác đi tìm, đi nhìn vào từng lồng ngực, từng cặp mắt của mỗi người trên quãng đường bà qua. Mùa thu với lá phong đỏ, với sóc nâu, với hạt bồ đào, với cá Hồi đang từ biển tìm về dòng suối cũ để sinh nở, sinh xong cá mẹ sẽ lìa đời. Giữa sự hồi sinh và hy vọng TRANG 61

    63 có người kể tôi nghe một câu chuyện khác về cái chết, về tình mẫu tử, về sự trao tặng nội tạng. Người con trai 19 tuổi, trong một phút bất mãn với cuộc đời, anh tự hủy mạng sống mình. Sau cái chết đó anh cũng để lại nội tạng của mình cho những người không may mắn. Người mẹ chỉ giữ được hũ tro của phần thân thể con còn lại. Biết con khi còn sống ôm mộng được du lịch vòng quanh thế giới. Ba năm sau cái chết đau thương đó, người mẹ đã tìm cách liên lạc được với những người trên mạng xã hội nhờ họ mang tro của anh đi rải bất cứ nơi nào trên thế giới. Khi có một người bằng lòng, bà lấy một phần tro, cho vào một cái túi nhỏ, kèm theo một lá thư và bức ảnh của anh gửi tới họ. Thân xác tro bụi của anh đã được mang rải vào lãnh thổ của 100 quốc gia trên thế giới. (*) Người mẹ đó tin rằng, làm như thế, anh sẽ được di du lịch khắp thế giới như khi còn sống anh từng mong ước. Nghĩ xa thêm một chút thì chắc bà sẽ thấy: Thân thể của anh phải chăng chỉ là một cái hộp vô tri, dùng để cất giữ những nội tạng của anh mà thôi. Những nội tạng này đã hiến dâng cho người khác, đang mang sự sống mới đến cho người khác, mới là những bảo vật quý giá nhất. Những người được nhận các bảo vật này, họ chắc không bao giờ quên người đã hiến tặng. Mùa xuân vào tuần lễ có rất nhiều hoa đào nở hai bên đường, có áo len mỏng đi trong gió, có những buổi sáng lất phất mưa xuân tạt ở hiên nhà, tạt cả vào những ly cà phê còn bốc khói, có những buổi chiều mưa rắc nhẹ trên mặt hồ lăn tăn gợn sóng, tôi cũng được nghe những câu chuyện xúc động của cha mẹ sẵn sàng cho đi nội tạng của đứa con bất hạnh còn rất bé của mình cho đứa bé TRANG 62

    64 khác. Có khác chi mẹ nói: Chia cho em đi con, món đồ chơi này con không còn chơi nữa, chia cho bạn đi con. Phải là người có trái tim bao dung nhân hậu lắm, thương yêu con người như con mình, mới làm được những việc cao cả đó. Rồi cả bốn mùa tôi được nghe những câu chuyện người này được lắp bàn tay, người kia được thay bàn chân. Giống như những phép lạ trong truyện cổ tích, có bà tiên cầm chiếc gậy thần, quơ lên một cái, cho người sắp chết được sống, người tàn tật trở thành bình thường. Thế rồi, xuân tàn, hạ qua, thu chết, đông ngưng, nhưng dòng đời vẫn chảy, sinh tử vẫn nối tiếp theo nhau. Tôi lại được nghe, một nhân viên làm việc trong cơ quan phụ trách phân phối nội tạng đã nói với đôi mắt rớm lệ: Cái xác người nằm đó, hiến tặng nội tạng của họ cho những người đang cần. Cho dù khi sống họ có làm điều gì nhầm lẫn tới đâu, tôi cũng chắc Thượng Đế sẽ tha thứ hết cho họ. Thượng Đế tha hết những lỗi lầm thế gian của người hiến tặng nội tạng và những người nhận tặng vật mang mãi cái ơn trong lòng họ đi suốt đời người. Có bao giờ người ta nghĩ tới, ở mỗi nghĩa trang, nên dựng một tấm bia ghi ơn cho những người hiến dâng nội tạng. Vì chắc chắn trong bất cứ nghĩa trang nào cũng có những cái hộp thân thể đã chôn xuống đất, nhưng những bảo vật trong đó đã để lại dương trần cho người khác thừa hưởng, một người họ chưa gặp bao giờ. Trần Mộng Tú Tháng 7/29/2015 (*) Nguồn trên mạng TRANG 63

    65 Chị Tôi Đào Quý Hùng K26 *********** Trích: Truyện thật ngắn sau 1975: Chị Tôi. Thằng nhỏ chạy thụt mạng trên bờ đê gồ ghề, băng qua mấy thuở ruộng, miệng vừa la oai oái, “Má ơi, má ơi, có…có…”, Chị đang gieo mạ giữa ruộng, chợt ngẩng đầu hỏi vọng,”gì đó?”. Thằng nhỏ reo lên, “Có thư từ Mỹ..”. Chị giật mình: “Gì? Thư ai?”. “Thư của cậu Hùng má ơi!!!!”. Chị chợt tung nắm mạ giữa ruộng, ngã quỵ xuống, rồi lại cố ngoi lên, chạy giữa đống sình lậy, “Đâu.. đâu.. đưa má coi”. Chị cầm chặt lá thư, quần ống cao ống thấp, không còn để ý gì khác, như người điên, băng nhanh qua những thuở ruộng chạy bán sống bán chết về nhà, mở vội lá thư, vừa đọc vừa khóc sướt mướt. Mấy đứa con nhìn má cũng bùi ngùi khóc theo. Thư vỏn vẹn có một trang giấy mà chị đọc mãi không bao giờ hết. Đêm hôm đó, mấy đứa nhỏ cũng không ngủ được, thấp thỏm trong mùng, thỉnh thoảng nghe tiếng má kêu,”lạy Trời, em tôi còn sống…” Nhớ một kỷ niệm đứa cháu kể nhân ngày giỗ chị (9 tháng 9). ĐQH *********** Nhà tôi ở Ngõ Huyện, gần nhà thờ lớn Hà Nội. Tôi sinh ra tại nhà thương Phủ Doãn. Nghe lời thày tôi kể lại, một buổi tối TRANG 64

    66 mùa hè năm 54, cả nhà tôi lặng lẽ thu vén đồ đạc, vội vã hốt hoảng, bồng bế xốc vác nhau, vừa đi vừa chạy đến nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế. Tại đây, đã có rất nhiều người tập trung đông đảo, cùng những va li, đồ đạc lỉnh kỉnh. Từ đó, nửa đêm từng chuyến xe chở đoàn người ra bến cảng Hải Phòng. Mấy ngày sau những chuyến tàu há mồm bắt đầu đưa hằng trăm ngàn người xuôi Nam. Gia đình tôi lúc bấy giờ có 5 anh chị em, chị lớn nhất đã 15 tuổi, chị kế 11, anh tôi lên 7, tôi 3 tuổi rưỡi, em kế tôi vừa tròn một tuổi. Tàu đến bến Bạch Đằng, đoàn người ngơ ngác lũ lượt lên bờ, rồi lại được hướng dẫn leo lên những chiếc xe nhà binh đã chờ sẵn. Xe chuyển bánh mà không ai biết đi đâu, chỉ biết là không còn sợ hãi nạn dân quân đấu tố, cũng nhờ vào chính sách di tản lánh nạn của chính phủ Cộng Hòa đã đem người dân miền Bắc yêu chuộng tự do ra khỏi những đe dọa đàn áp, giết chóc của đám cộng sản vô thần. Đoàn xe chở gia đình tôi về quận Củ Chi, tỉnh Bình Dương. Đến nơi đã thấy những tấm lều dựng sẵn, cho từng gia đình tạm trú, mọi người được phân phát thực phẩm và những dụng cụ cần thiết. Tôi gọi cha tôi là thày và mẹ tôi là mẹ. Mẹ tôi có tính hay sợ ma, những căn lều tạm trú dựng lên ở sát cạnh rừng cao su, ban đêm, khi phải ra khỏi lều đi vệ sinh, thấy thấp thoáng những ngọn đèn ẩn hiện như bóng ai, làm cho mẹ tôi càng đâm ra hoảng sợ. Thật ra, đó là những ánh đèn của toán thợ cạo mủ cao su làm đêm. Mẹ tôi khăng khăng rằng khu này trước đây là nghĩa địa, nên nếu không là những oan hồn vất vưởng thì cũng là những tay trộm cướp rình mò người mới đến định cư, bà nhất định đòi thày tôi phải tìm cách ra khỏi chỗ này. Thày tôi trước đi lính Tây, sau giải ngũ làm ở sở ô tô điện Hà Nội, lại quen với các cha Dòng Chúa Cứu Thế nên ông liên lạc nhờ giúp đỡ tìm việc làm. Sau một thời gian, được một linh mục giới thiệu vào làm việc tại trường trung học Jean Jacques Rousseau ở đường Hồng Thập Tự, sau này đổi thành trường Lê Quý Đôn. Đồng thời, thày tôi cũng tìm được một căn nhà nhỏ ở khu đối diện nhà thương Nhi Đồng trên đường Sư Vạn Hạnh. TRANG 65

    67 Thế là cả nhà lại dọn lên Saigon. Ngôi nhà lợp lá, ở trong căn hẻm ngoằn ngoèo, thày tôi không thích, nhưng mẹ tôi lại sợ ở mặt tiền đường cái, ồn ào, nguy hiểm. Về sau này, con đường Trần Quốc Toản trở thành con lộ chính, rất phồn thịnh, tấp nập, làm ăn buôn bán dễ dàng, bấy giờ mẹ tôi mới tiếc. Chị lớn tôi, tên M., trước học trường bà sơ ở Hà Nội, khi vào Nam tuổi lỡ cỡ, hơn nữa gia đình cần giúp đỡ nên chị thôi học. Năm 17 tuổi, qua người quen giới thiệu, chị đến làm y tá giúp việc cho bác sĩ T.N.N ở gần nhà thờ Huyện Sĩ. Chị có đồng ra đồng vào và từ đấy tôi có tiền quà chị cho mỗi tháng. Chị kế tên H. cũng được chị M. bao bọc và đi học tại trường N.B.T.. Mẹ tôi lại sinh thêm một con trai út. Lương tư chức của thày tôi, nuôi gia đình đã chật vật khó khăn, ông lại còn lén lút đèo bồng bà hai mà ông gặp lúc làm ở sở ô tô điện, nên mẹ tôi phải vất vả cố gắng đi buôn bán thêm mỗi ngày. Anh tôi vào chủng viện PIO XII được hai năm thì bỗng một ngày, tự xách khăn gói trở về nhà, nói là không tu được, năm sau, anh thi vào trường Kỹ Thuật Cao Thắng. Năm 16 tuổi, anh được gọi dự tuyển vào đội banh Thiếu Niên Việt Nam cùng với anh Nguyễn Kim Quang sau này là tuyển thủ quốc gia. Học xong tiểu học, tôi nộp đơn thi vào đệ thất ở hai nơi Chu Văn An và Trần Lục, cuối cùng tôi chọn Trần Lục trên đường Nguyễn Đình Chiểu, cũng là cơ sở của trường Tiểu Học Đồ Chiểu, vì gần sở thày tôi làm, tiện đường cho ông chở tôi đến trường. Nhưng rốt cuộc, đệ thất chỉ học nửa buổi nên thày tôi không đón được, mẹ tôi cho tiền tôi đi xe buýt. Từ nhà tôi, khu Bệnh Viện Nhi Đồng đón xe đến ngã tư Kỳ Đồng Trương Minh Giảng thì xuống xe đi bộ khá xa mới tới trường. Đường Nguyễn Đình Chiểu, Tú Xương, Đoàn Thị Điểm và Hiền Vương, hai bên nhiều chỗ có những ngôi biệt thự đồ sộ sang trọng, tôi đoán là nhà của những ông lớn bà lớn hay là những thương gia giàu có, những ngôi nhà này lại thường có sân rộng trồng cây ăn trái như nhãn, xoài, ổi, mận v..v. Mấy thằng bạn nhóc đi cùng, rủ tôi leo rào vào hái trộm, có hôm bị chủ xua chó ra rượt đuổi, chạy bán mạng. Đôi TRANG 66

    68 khi, lại nghe những tiếng đàn piano văng vẳng từ trong ra, thật hay, thật du dương, tưởng tượng như của cô bé nữ sinh quí phái xinh đẹp, dễ thương nào đó đang ngồi dạo đàn, tôi thấy lòng xốn xang,tôi mê tiếng dương cầm từ dạo đó,mơ ước có ngày xa vời nào thày tôi có nhiều tiền cũng sẽ sắm cho tôi một cây đàn. Năm 18 tuổi anh tôi bỏ học ngang, nói thích đi lính và đăng vào Không Quân ngành Quân Cảnh và dự định vào đội banh Không Quân. Cuối năm đệ tam, khi đến nhà một người bạn chơi,tôi bị tai nạn lạc đạn cướp cò súng trúng sát cạnh trái tim, xe cấp cứu chở vô nhà thương Saigon, hai ngày sau bác sĩ chê, nói chỉ chờ chết. Mẹ tôi rất tin bói toán, nhờ một bà bạn xem dùm, bà này nói số tôi không chết, sau này cậu đi lính, làm quan, trên sông biển. May mắn thay, nhờ gia đình người bạn tận tình lo lắng đưa vào nhà thương Grall cấp cứu, giải phẫu kịp thời và tôi đã thoát nạn. Lên đệ nhị, lớp tôi đổi về học tại trường Chu Văn An ở Ngã Sáu Chợ Lớn. Tết Mậu Thân 1968, Việt cộng mở mặt trận tổng tấn công khắp nơi, khu nhà tôi vùng Ngã Bảy, nhiều tên nằm vùng nổi dậy, cầm cờ giải phóng đi vòng vòng trong xóm. Gia đình tôi phải chạy lánh nạn ở Ngã Ba Ông Tạ, sợ có những tên chỉ điểm vì thày tôi từng hoạt động trong Phong Trào Cách Mạng Quốc Gia dưới thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm, ông còn đang làm chủ tịch giáo xứ Vinh Sơn và lại còn là khóm trưởng nữa. Rồi đám Việt cộng cũng bị quân đội dẹp tan, ai trở về nhà nấy. Riêng trường Chu Văn An còn được dùng làm nơi tạm trú thêm mấy tháng cho các gia đình nhà bị thiêu hủy. Đầu tháng Ba sau Tết Mậu Thân, một hôm, có anh lính Không Quân đến nhà tôi báo tin, anh tôi đã bị thương do đạn pháo kích vào phi trường, mẹ tôi hỏi, có sao không, anh nói đang điều trị tại bệnh viện Phan Thanh Giản và mời thày tôi theo anh xuống Cần Thơ. Tôi tháp tùng đi theo. Nào ngờ, đến phi trường Trà Nóc, Đại Tá Nguyễn Huy Ánh đích thân ra đón, bắt tay, báo tin và chia buồn với thày tôi là anh tôi đã tử thương. Ông phái một chiếc trực thăng TRANG 67

    73 Chị tôi thơ: Nguyễn Văn Ngọc tháng Tư, cơn hồng thủy cuốn đời em trôi xa chồng chết trận ngày cuối chị khốn khó quê nhà. thư và quà gởi chị em gởi trọn lòng em mơ phút giây đoàn tụ thấy lại nụ cười hiền. một nách bốn con dại chị làm ruộng mưu sinh bàn tay xưa phấn, bảng giờ chai sạn, đen sình. ôi định mệnh cay nghiệt tin dữ đến một ngày bên kia trời xa lắc chị đột quỵ, lìa đời! xứ người đầy tất bật ngày xuôi ngược áo cơm đêm về thương nhớ chị nước mắt em rơi thầm. mấy đứa cháu côi cút mất thêm mẹ từ đây chị em mình hẹn gặp đã như mây ngàn bay! đâu rồi kỷ niệm cũ đâu rồi bữa cơm xưa em rong chơi về muộn chị thức đợi, đèn khuya. năm tháng qua vời vợi các cháu rồi lớn khôn em vẫn đời lưu lạc giỗ chị, buồn ngập hồn! TRANG 72

    75 Ngày đầu ở SG I Năm Những ngày đầu ở Sài Gòn của một chàng sinh viên đến từ xứ Huế, tôi lang thang lếch thếch trên các vỉa hè, đôi chân mang đôi dép Nhật, tóc tai để dài…tôi đã làm đủ nghề để kiếm sống. Có chíếc áo Nil France đẹp nhất cũng phải cầm thế mấy lần. Đêm nằm trên mui xe đò, nhìn lên bầu trời đêm của Sài Gòn, trên những hàng lầu cao, để mà nhớ Huế, nhớ quay quắt. Và đôi lúc không cầm được nỗi chán chường, tôi vét hết tiền, chui vào động giang hồ rẻ tiền gần đấy. Con nhỏ thấy tôi ngượng ngập thì cười lớn: “Cưng ơi, về học bài đi, mai thi hỏng đi lính thì đời tàn đó cưng…” Nhiều đêm không có chỗ ngủ, tôi phải lội bộ về trụ sở Tổng Hội Sinh Viên ở đường Duy Tân cạnh nhà thờ Đức Bà, để qua đêm. Lúc bây giờ, trụ sở mở cửa suốt ngày đêm, và tôi đã lợi dụng những chiếc bàn dài để trống, để làm giường tạm sau khi tất cả các sinh viên rời khỏi trụ sở. Và cuối cùng, cũng nhờ những lần ngủ lại đêm như thế tôi mới khám phá TRANG 74

    76 căn phòng bỏ hoang ngay hông của trụ sở tổng hội. Và như vậy, lần đầu tiên tôi có một mái nhà, dù mái nhà dột nát, dù không có điện nước, dù cửa sổ lúc nào cũng đóng kín mít. Tôi chẳng khác một bóng ma. Tôi nhảy ra cửa sổ. Nhảy vào cửa sổ. Bóng tôi biến mất rồi xuất hiện. Tôi nằm lắng nghe tiếng chuông nhà thờ, và tiếng ve sầu rộn ràng cả một bầu trời Duy Tân. Tôi nằm trong bóng tối nhìn những vì sao qua những mảng trời trống trơn trên mái. Căn phòng thật thảm hại. Nó đã bị những người thân chính quyền giận dữ đốt phá sau những lần biểu tình của sinh viên. Những cột kèo bị cháy đen, vách tường ám khói, nền nhà đầy tro, và mái nhà dột nát nhiều mảng. Khi trời mưa lớn, thì nền gạch ngập nước. Khi trời nắng, nền đầy những tia nắng dọi vào, chiếu trên những chiếc ghế chiếc bàn xiêu đổ hay bị cháy xém. Cám ơn hai phe biểu tình. Cám ơn những con tim sôi sục phấn khích, những cặp mắt giận dữ điên cuồng. Cám ơn lựu đạn cay, những ngọn lửa cuồng mê, những chiếc xe bị đốt, những vòng dây kẽm chặn ở đầu đường, cuối đường, để tôi có một nơi tá túc, để tôi kéo dài cuộc sống của một thằng con xứ Huế giữa một Sài Gòn xa lạ và vô tâm. Phải, thưa ba. Con đang sống giữa Sài Gòn này, bình an lắm, giàu sang hoa lệ lắm, bạn bè nhiều lắm, học TRANG 75

    77 hành cũng tấn tới lắm. Tôi đã gởi lá thư về Huế để kể với ba tôi như thế. Phải, tôi chẳng còn bao lâu nữa thì tốt nghiệp kỹ sư, giáo sư, bác sĩ, để mạ ba em phải ân hận, để em phải chặc lưỡi tiếc thầm…cám ơn đời. Cám ơn tất cả. Cám ơn Dostoievki. Cám ơn người thanh niên trong Tội Ác và Hình Phạt. Tôi nghe hồi chuông từ nhà thờ Đức Bà, mà mắt mờ lệ. Rõ ràng, tôi đã dỗ dành tôi, an ủi tôi, nhưng đôi lúc tôi không thể kiềm chế được nỗi mềm yếu trong cõi tận cùng cô độc này, tôi hành hạ tôi đến mệt lã. Nhưng rõ ràng, càng đói rách, lầm than, văn chương càng thêm nương tựa. Sách vở thì cũng phải vất đi, khi cứ đọc những trang báo hằng ngày đầy những tin chiến sự. Những giờ tại giảng đường khoa học dài và buồn đến muốn khóc, khi cứ nghĩ đến tương lai. Và những buổi chiều mưa giông, mưa dầm dề cả quần áo, tóc tai, đi bộ từ trường về trụ sở Tổng hội. Đôi chân mỏi nhừ. Qua bao nhiêu trạm cảnh sát quân cảnh, chạm trán với bao nhiêu toán tuần tra. Trong vòng đai, những chiếc xe GMC chở đám người bị thộp cổ về trại nhập ngũ. Bên ngoài vòng đai, những họng súng của kẻ thù chờ chực sẵn Thế hệ của chúng tôi là vậy. Cũng nhờ ở trụ sở tổng hội sinh viên mà tôi có cơ hội tìm được một chân dạy kèm trẻ tại tư gia. Số là ở đây có một bộ phận phụ trách kiếm việc làm cho sinh viên. Tôi được người phụ trách cho biết có một gia đình cần tìm một người dạy kèm trẻ, ăn ở luôn tại nhà, để kèm một bé trai 8 tuổi. Mừng quá, tôi tìm đến nơi, và càng mừng hơn nữa là bà chủ ngôi biệt thự lại là người Huế. Chị có cảm tình ngay với tôi khi tôi giới thiệu tôi là sinh viên đến từ Huế, vì hoàn cảnh phải vào Saigon học tiếp. Tôi đã dấu lai lịch của tôi. Tôi đã dấu những ngày tháng mà tôi nổi lọan, thề bỏ Huế mà đi. Tôi đã dấu trong đầu óc tôi, ngay giờ phút đầu tiên, vẽ ra một người đàn bà quyền quí đầy quyến rũ khiến tim tôi rung động lạ thường. Tôi nhớ đến những nụ hoa hồng thắm đỏ bên ngoài khung cửa phòng, khi chị hướng dẫn tôi chỉ căn phòng tôi TRANG 76

    78 sắp tạm trú. Những bông hồng rực rỡ như niềm vui của tôi khi nghe chị chấp nhận tôi làm gia sư. Trong thời gian này, tôi đã viết được một truyện ngắn kể lại thời gian tôi giữ chức gia sư. Nhan để của truyện là Đêm Sao Mùa Hạ. Truyện có nghĩa là bịa. Bởi vì tôi bất lực, nên tôi phải bịa. Bởi vì tôi thèm khát nên tôi phải mơ tưởng. Ít ra để ru tôi cùng nỗi cô đơn tận cùng này. Em Saigon Saigon năm 1967 Phải cám ơn em. Em của Saigon. Em của loài hoa ngọc lan thơm ngát. Ơn Trên chắc đã động lòng mưa ngâu tháng bảy nên cho một người nữ xuống giữa cõi nhọc nhằn. Nói gì để tạ tình em. Nói gì để em hiểu là giọt lệ của em ngày xưa vẫn còn như thấm và ấm trên má anh hôm nay. Nhớ em, phải nhớ Sài Gòn. Phải nhớ chiếc áo dài trắng, và mái tóc cắt demi garçon mà em mang đến. Nhớ em, nhớ hơi hướm như còn vướng lại trăm năm. Nhớ em, đôi vai nào nhỏ bé mềm II mại, hàm răng nào trắng như hạt lựu, đôi mắt nào lung linh dưới nắng, đôi môi nào như mềm ướt và thân thể nào nóng bỏng thịt da. Nhớ em, em TRANG 77

    79 Sài Gòn, hôm nào, tên anh được gọi. Trời ơi, ai đó cà. Ai như từ tiền thân vì ta phải đọa. Ai lựa tên ta mà bốc nhằm. Ai đến với ta khi thiên hạ bỏ ta mà chạy mà xa. Ai thả chiếc cầu để ta được cơ duyên mà chụp. Cám ơn em. Cám ơn Tăng Nhơn Phú. Nhờ Tăng Nhơn Phú ta mới được gặp Sài Gòn. Cám ơn trong địa ngục ta vẫn còn thấy được thiên đàng. Trong lò luyện thép ta còn hứng được một cơn mưa ân sủng. Ôi trái tim Sài Gòn, giọng nói Sài Gòn, mái tóc Sài Gòn, má lúm đồng tiền Sài Gòn, mềm mại mà nồng cháy, yếu đuối mà cuồng nộ đam mê…bởi rõ ràng như hôm qua, em ngồi đấy, trên tấm vải nhựa ở khu thăm nuôi. Nắng Tăng Nhơn Phú đẹp não nùng bởi vì có nắng Sài Gòn em mang đến. Em gắp cho ta thức ăn như người vợ chiều chồng. Trời ơi, từ khi sinh ra đến giờ, ta có bao giờ được ai chiều chuộng như em. Số ta là số du thủ cô hồn, hoang đàng phóng đãng. Số ta lê la đầu đường xó chợ, số ngủ bờ ngủ bụi mà. Số ta, sinh ra đã nghe tiếng hí kinh hoàng của con ngựa chứng. Số ta, số luôn luôn bom đạn, thù hận, tai ách do từ những thằng già ngồi trong tháp ngà mơ tưởng đến thiên đường và bọn thực dân phát xít luôn luôn rình mò tìm cách xâm lược. Số ta, cha mẹ chia lìa, cha con một người một ngã, nhìn đâu cũng thấy máu, máu, và máu. Số ta, đêm trốn chui trốn nhủi dưới gầm bàn, xó nhà để tránh đạn, tránh bố ráp… Số ta, tiếng khóc đầu tiên không phải là khóc cho một kiếp người mà là tiếng khóc của một thế hệ sinh ra trong thời ta bà mạt kiếp. Số ta, cái số thế hệ chiến tranh, số rớt tú tài anh đi trung sĩ,… Số ta, không tình nhân, không bằng hữu. Ngày thứ bảy không có một người đến thăm. Không ai dư bố thí cho giọt lệ thừa. Như vậy mà em đến với ta, thì quả tim em là tim bồ tát rồi. Ta đã nói trăm lần, ta phải cảm tạ Tăng Nhơn Phú. Bởi vì nhờ Tăng Nhơn Phú mà ta được yêu Sài gòn và được yêu em. Nhờ có Tăng Nhơn Phú mà bỗng dưng Sài Gòn trở nên gần gũi. Nhờ có Tăng Nhơn Phú mà trước lạ sau quen con gái Sài Gòn qua thơ Nguyên Sa, qua văn Duyên Anh. Ôi Tăng Nhơn Phú, đồi gian khổ mồ hôi, may mà trên bầu trời vẫn còn có những vì tinh tú sáng để ta còn nhìn về phía Sài TRANG 78

    80 Gòn, mà mong mà nhớ. Nhờ có Tăng Nhơn Phú, mà ta mới đổ mồ hôi để còn có em đem cho ta cơn gió mát. Nhờ có Tăng Nhơn Phú mà em đã tìm đến ta, vào ngày cuối tuần, mang theo những món đồ thăm nuôi rải theo nước thánh. Ta ăn dù chua, cũng thành ngọt, dù cứng cũng thành mềm… Em hỏi ta có cực không, khiến lòng ta tở mở: Thấm tháp gì. Ta bị phạt 50 lần hít đất nhảy xổm vì tội để giày bẩn, nhưng ta phóng đại bị phạt cả trăm lần… Làm như Thủ Đức là một lò luyện thép… Rồi em cứ bắt ta kể chuyện quân trường. Em nói em thương các anh sinh viên sĩ quan Thủ Ðức quá. Em càng làm ta kiêu hãnh. Cám ơn em. Em đã làm đời ta thôi buồn thảm như con bò trong đàn bò về thành phố từ bài hát của TCS mà Khánh Ly đã rên rỉ đến đứt đoạn: Ðàn bò về thành phố đêm buồn vắng buồn hơn… Bởi vì nếu không có em, chắc bước chân ta sẽ phải thất thểu trên những vĩa hè Sài Gòn để mà tủi thân. Bởi vì không có em làm sao ta hiểu được một Sài Gòn độ lượng bao dung, con gái từ tâm cho mà không cần đặt câu hỏi. Ôi Sài Gòn, ta tự hào hãnh diện có bộ ngực mềm mại, có bờ vai nhỏ bé, có con tim như vang những tiếng chuông chùa nhà thờ… Cần gì sắc đẹp nghiêng ngửa não nùng. Các em ấy đã có phần hết rồi. Bởi Sài Gòn nhiều tướng tá lãnh tụ, chính trị gia, nhà văn nhà thơ tài hoa, tài tử đóng phim đẹp trai, những chàng trai mặc đồ bay, súng ruleau hoa mai vàng trắng…còn ta chỉ là thằng đang chuẩn bị trở thành một trung đội trưởng bộ binh, chẳng biết nhảy đầm, hay biết lái xe để đưa em dạo phố. Ta chỉ có đôi chân. Ðôi chân sẽ lội bộ, sẽ trèo đèo vượt suối, sẽ chạy sẽ ngập sình sẽ dẫm trên từng tấc đất đầy tai họa. Ðôi chân sẽ dẫm trên từng tấc đất của quê hương, cho dù một ngày nào đó, sẽ bị què bị cưa bị cụt. Ðôi chân chống lấy thân người nhưng cũng chống đỡ những hòn đá nặng của lịch sử. Và con tim. Con tim đang thì thầm, em có nghe không đấy. Nó đang nói về một niềm hạnh phúc. Bởi vì tuy gia tài của một tên thanh niên không có gì hết, nhưng em có nghe TRANG 79

    81 tiếng còi tàu từ hướng sông Sài Gòn đang vọng về như chúc mừng chúng ta, và trên bầu trời, muôn vàn tinh tú, sáng lung linh, gần nhau, sát nhau, như anh và em. Như buổi chiều Sài Gòn trời đổ cơn giông, ôi cơn mưa ân sủng không ngờ một ngày chúng trở thành những cơn mưa vĩnh cửu. ooo Ngày cuối cùng, anh và em theo xe lam ra xa lộ. Em cũng chẳng hỏi anh một nơi anh sẽ đến. Anh cũng chẳng cần bận tâm nơi anh sẽ về. Trời xám màu chì. Vách lầu dựng hai bên. Chúng ta đi. Ði đâu cho hai kẻ sắp chia tay. Chỉ biết hiện tại. Chỉ bấu víu vào giờ khắc hiện hữu. Ði đâu. Ðến một nơi không có bóng người. Một nơi, mà trăng sao rất gần, rất sáng. Một nơi không còn nhớ đến chiến tranh, thù hận truyền kiếp. Trong bóng đêm, anh ôm xiết em, hôn, như chưa từng được hôn, khắp thân thể em. Mặc mưa. Thân thể chúng ta lấm đầy bùn đất, Chúng ta lăn tròn bấu víu như cố giữ chút hơi hướm còn lại trước khi từ ly. Mưa rót vào mắt em. Anh hôn lên đôi mắt. Mưa thấm vào bờ ngực em. Anh úp mặt vào ngực em, áp miệng môi anh lên hai vùng đồi căng cứng. Thỉnh thoảng những trái sáng òa vỡ trong đêm, xa xa. Vài ánh đèn pha soi thủng cõi lòng mưa tối. Một đoàn xe đang chuyển quân. Ðừng sợ khi nghe tiếng trọng pháo ở căn cứ nào đó trong vùng vang vọng lại ầm ầm. Cám ơn em. Em làm anh cảm kích. Em đã cho mà không cần đòi hỏi. Em đã hiểu thế nào là tâm trạng của một kẻ sắp sửa đối diện với chiến tranh. Và chúng ta đã bấu víu, lăn lộn, quằn quại như hai con thú. Chúng ta không còn hiện hữu nữa. Mặc cõi đêm tai hoạ này. Mặc những âm thanh buồn bã từ một mặt trận nào đó vọng về. Mặc mưa. Mặc bùn đất nhão nhẹt. Hơi nóng như ngùn ngụt cháy. Luỡi miệng ngốn ngáo. Tiếng la rên kích ngất như niềm hoan lạc tận cùng được kết tinh từ sự sợ hãi, mất mát, ngăn cách chia lìa, và sự thèm sống mãnh liệt của một thế hệ đã bị trù dập quá nhiều. TRANG 80

    82 III Đứng giữa Sài Gòn Trước năm 1975, tôi đã nhìn Sài Gòn bằng cái nhìn của một kẻ lạ. Tôi chưa bắt gặp cái rung động của một đứa con trở về, bởi nơi nào là quê hương tôi, nơi nào chôn giữ kỷ niệm ngọc ngà của tôi, nơi nào, người mẹ chờ con bên khung cửa, nơi nào có bát cơm nóng sốt, nơi nào có bản tình ca, có giàn hoa giấy? Tôi chưa bắt gặp cái nao nức của một người viễn khách được thấy lại quê hương. Thay vào đó, là những cánh cửa sắt đóng kín, là những xóm chơi bời bẩn thỉu, là chỗ để tôi đến và lại đi trong quãng đời làm tên lính trận, là đêm la cà cùng rượu, đàn bà, là ngày hối hả, gấp rút bên những chai bia tại đường Phan Thanh Giản hay Phạm Ngũ Lão mỗi lần tôi từ cao nguyên về phép tại Sài Gòn. Sài Gòn không hề biết những đêm tôi và đồng đội thức trắng trên các gò mả, hay bãi tha ma. Sài Gòn không hề biết đại đội tôi, tám mươi người, chết và bị thương hơn một nửa chỉ trong một trận. Sài Gòn không hề biết chúng tôi đổ máu và nước mắt để Sài Gòn ăn chơi phè phỡn, để một lũ tai to mặt lớn vinh thân phì gia… Sài Gòn không hề bận tâm, thắc mắc. Sài Gòn vẫn kín cổng cao tường, đêm nồng nặc á phiện và đô la. Sài Gòn đôi khi muốn lấy súng bắn lên cao cho hả giận. ooo Nhưng có kẻ đã lấy súng để bắn thay tôi. Bằng hỏa tiễn, đại bác và đâm tim Sài Gòn bằng lưỡi lê. Trong trại khổ sai, ngày ngày chúng tôi nghe hoài cái điệp khúc: “Từ thành phố này, người đã ra đi…”, vọng từ các loa trong trại, cái điệp khúc ấy càng giúp tôi thấm thía được hai chữ Sài Gòn mà có một thời, từ lâu, tôi vô tâm, phẫn nộ. Một thời tôi sống làm kẻ vô ơn. Cái mất mát ghê rợn khiến tôi phải giật mình, muốn đập đầu cho phun máu. Tại sao mình lại ước mơ hai miền Nam Bắc thống nhất, con tàu suốt một ngày hú còi chạy băng băng từ Sài Gòn ra Hà Nội, và mọi người ôm TRANG 81

    83 nhau mừng mừng tủi tủi vì hết chiến tranh, hết hận thù. Sự thật bây giờ là đây: Kẻ thống trị, đang chửi rủa, đang đào mả tổ tiên ông bà, đang cáo buộc Sài Gòn là một ổ điếm khổng lồ,… ooo Sau tháng , tôi chỉ còn một lần về lại Sài Gòn. Lần này, trở về trong tâm trạng rối bời của một đứa con sắp rời xa tổ quốc, trong cái tang thương của một kẻ tù hàng binh, và trong nỗi lo âu của mội tên đang bị kiềm tỏa…tôi về để nhìn lại nó một lần cuối. Và Sài Gòn bấy giờ, dù thật như tiếng nói đầu môi, thật như sợi tóc, gương mặt của người con gái giang hồ, gần gũi như một điều hết sức bình thường, nhưng nghe như chừng trăm đau ngàn đớn như một thí nghiệm tàn bạo về sinh vật học.. Sài Gòn, bây giờ, ứa nước mắt như câu thơ: Tôi bước đi, không thấy phố thấy nhà, chỉ thấy mưa sa trên nền cờ đỏ…” Sài gòn bây giờ mất rồi. Mất hết! Mất một Sài Gòn mà hôm nào, tôi còn trở về từ một chuyến bay quân sự từ Ban Mê Thuột, ra cổng phi trường Tân Sơn Nhứt, đón chiếc xe lam, trốn Quân Cảnh, qua Viện đại Học Vạn Hạnh, nhảy xuống, ghé quán Nắng Mới, chẳng vì cô hàng quán có mái tóc dài mun làm cảnh, mà vì chẳng có nơi nào để mà trở về. Mất một Sài Gòn ngày nào, tôi còn trở về, đêm chạy Honda, nghe gió Bạch Đằng lồng lộng trong ngực, trong phổi, nghe mùi bánh cuốn từ góc hẻm Phan đình Phùng, Cao Thắng. Mất một Sài Gòn hôm nào, tôi còn đứng ngã năm ngã bảy, còn buồn tình để tóc dài, chui vào Vĩnh Lợi gặm ổ bánh mì, còn thất tình đến cột đèn mà nghe âm hưởng bản nhạc Aimez vous Brahms từ rạp Lê Lợi vọng lại. Đó, Sài Gòn, hôm qua, mới là của tôi, của da thịt tôi, của hai chân, hai tay tôi. Để tôi được đi đứng thong thả, ung dung, mắt nhìn ngang nhìn dọc, gặp bè bạn xa cách, ôm nhau mừng mừng tủi tủi, TRANG 82

    84 tưởng mày chết từ lâu, tưởng mày cụt giò, cưa tay, hay nằm trong xó rừng, xó núi nào đó. Sài Gòn, hôm qua, là của tôi, dù một hai đêm ngủ trại Lê Văn Duyệt, mùi rệp, mùi nước tiểu và mười ngày trọng cấm… Nhưng giờ đây rõ ràng, nó không còn là của tôi nữa. Mắt tôi không còn nhìn ngang ngó dọc nữa. Bạn bè tôi không còn gặp để mà ôm nhau mừng mừng tủi tủi nữa. Ngã năm ngã bảy tôi không còn đứng đợi nữa. Trại Lê Văn Duyệt tôi không còn tạm trú nữa… Nỗi mất mát đến độ ngẩn ngơ bàng hoàng. Từ miệng câm, tai điếc, mắt mù, từ hai chân đứng giữa một nơi quen thuộc mà cứ ngỡ như đang đứng giữa một cõi nào quá xa lạ. Từ vĩa hè, đến mái ngói, vách lầu, con đường, người phố. Rõ ràng, Sài Gòn không còn là Sàigòn của tôi nữa. Dù tôi đang đứng giữa Sài Gòn. Tôi vẫn chưa mất Saigon IV Bạn bè trách tôi mấy mươi năm chưa một lần trở lại Saigon. Họ làm sao biết là tôi đã có một Saigon của riêng tôi, tôi cất giữ nó làm của riêng cho mình. Đó là Saigon ngày tháng cũ của thời tôi còn là thằng sinh viên khốn khó, Saigon của những ngày tôi làm lính trận ghé về thăm vội vã, Saigon đó là Saigon trong tôi. Saigon với tôi là muôn thuở, không mang tên bác chú nào cả,. Hồn tôi trăm ngả Bàn Cờ Cám ơn em mái hiên nhờ đụt mưa Bây giờ hạt nặng hạt thưa Tôi mang nỗi nhớ đụt nhờ ai đây? TRANG 83

    85 Ví dụ, một chuyến xe lam Saigon-Gia Định chẳng hạn: Gặp em trong chuyến xe về muộn Trăng đã lên trên khu Hàng Xanh Đường qua Gia Định chia trăm ngả Có ngả nào em hiểu tình anh? Có phải anh ngồi không nói năng Lòng anh như đã nói trăm lần Mắt em như cả trời Lê Lợi Mái tóc em thoảng gió Bạch Đằng Có phải em là Gia Long Để anh về không ngủ Cho lòng anh hạ đỏ Sân trường thêm bâng khuâng Có phải em là Trưng Vương Để anh về trước cổng Thèm màn mưa rất mỏng Mềm sợi tóc nhớ nhung Có phải em Saigon Kiêu sa và hoa lệ Hồn nhiên và tươi trẻ Rộn ràng như chim non Gặp em trong chuyến xe về muộn Trăng đã lên trên khu Hàng Xanh Saigon- Tân Định trăm ngàn ngả Có ngả nào em hiểu tình anh? Trần Hoài Thư TRANG 84

    86 Những đồng đội từ chiến trường xưa Quả thật không còn gì thú vị hơn mỗi khi được gặp lại những đồng đội từ chiến trường xưa. Sự sống và cái chết chỉ còn là một khoảng cách mong manh. Chính điều đó đã làm nên tình thương yêu vô bờ bến của những người đồng đội. Ngay trong tình thương yêu của gia đình cũng chưa chắc đã có những giây phút như thế này. Hàng ngày tôi vẫn nhận được khá nhiều thư điện tử mà chúng ta quen gọi tắt là meo của nhiều bạn bè, trong đó thường một nửa là những đồng đội xưa hoặc mới quen. Chúng tôi không hề nghĩ đến cấp bậc đó là gì, nhưng nhiều anh vẫn rất giữ lễ nghĩa khi viết cho người có cấp cao hơn hoặc nhiều tuổi hơn, anh em lại trịnh trọng viết thưa niên trưởng. Điều đó có nghĩa là anh em vẫn hiểu nhau, vẫn cứ hệ thống quân giai như khi còn cùng nhau ở trong QĐVNCH làm cho gần nhau hơn và cuộc sống còn có anh có em ấm lòng hơn. Qua những cái meo, tôi biết các bạn ở nước ngoài thường kiếm dịp gặp nhau, dù chỉ để ngồi uống cà phê đấu láo, nhất là vào những dịp có ngày kỷ niệm đặc biệt như ngày Quân Lực, có một số anh em tổ chức buổi lễ TRANG 85

    87 kỷ niệm rất long trọng, những cuộc họp khóa từ Võ Bị Đà Lạt đến SQ Trừ Bị Thủ Đức, đủ mọi khóa, đủ mọi hình thức. Ngoài ra nhiều vị còn tổ chức những địa điểm lý tưởng để vinh danh chiến sĩ VNCH. Tôi ở Sài Gòn quá thèm những sinh hoạt như thế và tôi ghen tị với các bạn ở nước ngoài hạnh phúc quá. Ở VN chúng tôi chỉ biết âm thầm nghĩ về những ngày tháng cũ. Anh em đồng đội đôi khi gặp nhau lại nhỏ to chuyện xưa chuyện nay. Những ai còn ở lại VN Nhiều bạn nghĩ rằng ở VN chỉ có tôi là SQ ở lại, nhưng thực ra không phải thế. Còn khá nhiều sĩ quan đủ mọi thành phần, vì lý do này lý do khác không đi định cư ở nước ngoài. Bạn hãy cứ hỏi ngay mấy ông SQ Không Quân, ở đây có hẳn một club chừng hơn 10 anh em còn ở lại. Đôi khi tôi cũng đã gặp những ông bạn này. Còn một số lớn khác là những anh em hạ sĩ quan và những anh không đủ tiêu chuẩn đi HO và đặc biệt là các anh em Thương Binh VNCH đang sống rất cùng khổ ở VN. Tôi đã từng có một loạt bài viết về cuộc sống của những anh em này. Nhưng sau đó, tôi bị CA đến nhà tịch thu hết máy móc, CD, USB và tài liệu. Bị gọi ra truy hỏi về việc giúp đỡ anh em Thương Binh VNCH. Tôi trả lời đó là bổn phận của tôi vì anh em TB VNCH không hề được hưởng bất TRANG 86

    88 cứ sự giúp đỡ nào của nhà nước hiện nay. Trong khi Thương binh miền Bắc được chính phủ cho hưởng nhiều quyền lợi xã hội. Nhưng họ yêu cầu tôi ngưng làm việc này, chính phủ VN sẽ lo. Họ có lo hay không các bạn biết rồi! Thêm nữa, họ vận động một số phần tử thiên cộng đánh phá công việc của tôi bằng nhiều cách khác nhau kể cả xuyên tạc vu khống. Tôi đành phải ngưng việc này, tuy nhiên tôi vẫn quen biết với khoảng 200 anh em TB ở đây và cứ vào dịp Tết, năm nào cũng có chừng 7-8 anh em thuộc nhiều binh chủng khác nhau đến nhà tôi chúc Tết. Tình nghĩa của chúng tôi vẫn mặn nồng. Tôi biết rõ ở Mỹ đã và đang có nhiều hội đoàn, nhiều tờ báo, nhiều vị ân nhân (trong đó có anh Nam Lộc) vẫn thường xuyên kêu gọi giúp đỡ anh em TB VNCH. Anh em không bao giờ bị bỏ rơi, mọi người VN vẫn nhớ ơn các anh. Như thế dù vẫn còn nghèo khó nhưng anh em rất ấm lòng. Gặp mặt đồng đội vẫn là điều thú vị nhất trong cuộc sống của chúng ta hiện nay, hầu hết đã có tuổi. 40 năm trôi qua, tuổi đời đã chồng chất. Có nhiều anh em không còn đi lại bình thường được nữa, đành ôm hận nằm nhà nhớ những buổi gặp mặt năm trước. Tôi cũng ở trong hoàn cảnh đó thôi. Chỉ còn gặp đồng đội qua internet và một số sách vở hoặc qua các trang web. Hôm nay tôi muốn kể với các bạn đồng đội một chuyện về gặp lại những người đồng đội từ chiến trường xưa qua một cuốn sách. Có điều đặc biệt đó là người phóng viên quân đội kể lại những mẩu chuyện vô cùng lý thú từ chiến trường xưa, những trận đánh anh dũng ác liệt mà anh đã từng tham dự cùng nhiều câu chuyện khác về hành trình cuộc vượt ngục đi tìm tự do. Ở đây tôi chỉ nói đến những gì tôi biết và trực tiếp làm việc cùng anh em phóng viên tiền tuyến xưa. Cuốn sách vừa viết xong, anh gửi cho tôi qua e mail, có lẽ sẽ được nhà xuất bản Tiếng Quê Hương cho ra mắt vào tháng 9 hoặc tháng 10 sắp tới, có cả bản dịch sang tiếng Anh. Cuốn sách quá hấp dẫn nên tôi đọc một đoạn rồi bị lôi cuốn, thức luôn cả đêm đọc hết hơn 600 trang. Bạn đọc Đa Hiệu sẽ là những người đọc đầu tiên. Tôi viết bài trong phần mở đầu cho cuốn sách. Mời bạn cùng đọc trước bài này. TRANG 87

    89 Gặp lại người bạn phóng viên từ chiến trường xưa Từ Sài Gòn, tôi nhận được bản thảo tập hồi ký này của Dương Phục và Vũ Thanh Thủy từ Mỹ gửi về. Thật tình tôi vui mừng như được gặp lại hai người bạn đồng nghiệp cùng là phóng viên chiến trường từ những ngày xa xưa. Với 621 trang cả hai cùng viết từ năm 1979 cho tới nay, tính ra đã là gần 40 năm, quả là một tác phẩm lớn cả về số lượng và chất lượng. Tác giả còn sưu tập được cả những bức hình chiến trường và nhân vật tưởng như không bao giờ còn nữa. Bài này chỉ là những cảm nghĩ của tôi về cặp phóng viên này. Suốt một đời dành cho sự nghiệp phóng viên. Có lẽ nhắc đến hai cái tên Dương Phục và Vũ Thanh Thủy, các cấp chỉ huy từ cấp quân đoàn đến tiểu đoàn của Quân Lực VNCH trước năm 1975 rất nhiều vị còn nhớ. Tôi nói không quá lời, đó là một cặp trai tài gái sắc của hàng ngũ phóng viên chiến trường thời chiến tranh VN đã qua. Họ chẳng kém gì các phóng viên quốc tế đã từng làm phóng sự chiến trường ở VN. Bạn đọc từng chương mục trong hồi ký này, sẽ chứng minh điều đó. Nhưng điều tôi muốn nói ở đây là những gì tôi biết về Dương Phục khi còn làm việc chung với tôi, còn Vũ Thanh Thủy cũng chẳng xa lạ gì khi bóng hồng này vẫn ra vào thấp thoáng tại Đài Phát Thanh Quân Đội. Tôi biết Dương Phục từ trước khi về làm Quản đốc Đài Phát Thanh Quân Đội (PTQĐ) bởi ngay từ khi còn là trưởng Phòng Báo Chí Quân Đội, tôi vẫn kiêm nhiệm chức vụ phụ tá trưởng Khối Kỹ Thuật. Khối Kỹ Thuật gồm có 5 phòng trực thuộc, đó là Phòng Phát Thanh Quân Đội, sau đổi là Đài Phát Thanh Quân Đội (ĐPTQĐ) và các phòng Báo Chí, Ấn Họa, Điện Ảnh, Truyền Hình, Văn Nghệ. Nhiệm vụ của tôi là phụ tá chuyên môn, công việc thường xuyên của tôi là thành lập các toán phóng viên đi công tác tại khắp các chiến trường vào thời chiến tranh nóng bỏng đó ( ). Toán này thường có phóng viên của ĐPTQĐ, báo chí, điện ảnh, truyền hình. Trong toán này, anh nào có cấp bậc lớn nhất thì làm trưởng toán. TRANG 88

    90 Phóng viên của Đài PTQĐ thường là sĩ quan nên được cử làm trưởng toán. Dương Phục thường lãnh nhiệm vụ này và tôi phải lo phương tiện chuyển vận cho các phóng viên đến được các nơi cần thiết, rồi lo tiền công tác phí cho cả toán. Bởi hồi đó quân đội chỉ trả công tác phí giới hạn có 10 ngày trong 1 tháng cho dù anh đi 30 ngày cũng thế thôi. Tôi phải lo ngân khoản phụ giúp cho anh em. Phóng viên nào chẳng rách. Dương Phục còn rách hơn vì đi công tác triền miên, không đói sao được. Khi về nhận trách nhiệm ở Đài PTQĐ, tôi hiểu rõ vì sao Dương Phục đi triền miên như vậy. Vì hồi đó chiến trường VN trở nên sôi động, nhiều trận đánh ác liệt hơn hẳn những năm trước. Một phần vì cái tính của Dương Phục là thích đi, không đợi được phân công mà chính anh xin đi. Tôi cũng chẳng có lựa chọn nào hơn. Vả lại cá tính của mấy anh phóng viên là như thế. Và tôi nghĩ có tài thì có tật nên đôi khi Dương Phục cũng bất cần đời, vắng mặt không lý do, tôi coi như không biết. Làm sếp mấy anh phóng viên thật khó. Phải đối xử với họ bằng tình cảm anh em đồng nghiệp thật tình chứ không phải là khẩu hiệu huynh đệ chi binh là xong. Có thời gian mới về làm trưởng phòng báo chí, tôi vẫn phải đi làm phóng sự vì hồi đó phòng báo chí chỉ có chừng 5-7 người. Không đi thì ai đi cho? Nhưng so với các phóng viên chiến trường thời chiến tranh sau này thì hồi đó tôi đi làm phóng sự cứ như đi thưởng nguyệt xem hoa thôi. Bởi hầu hết là tham dự các lễ lạc, ngày kỷ niệm tại Phủ Đầu Rồng, tại Bộ Tổng Tham Mưu, tại các Bộ Tư lệnh Quân Đoàn, Sư Đoàn. Lâu lâu mới có vài trận đánh nhỏ, khi đến nơi thì cuộc chiến đã xong, chỉ còn việc nghe thuyết trình và ghi chép về làm phóng sự cho Đài phát thanh và viết bài cho báo Chiến Sĩ Cộng Hòa. Sau này, chúng tôi mới được phép đào tạo một loạt Phóng Viên Tiền Tuyến tại Đài PTQĐ. Các phóng viên tiền tuyến này sau khi mãn khóa được đưa về các sư đoàn làm tin tức và phóng sự gửi về cho đài PTQĐ. TRANG 89

    91 Dương Phục lúc đó đã nghiễm nhiên là một phóng viên đàn anh. Anh đi tơi bời, dường như mặt trận lớn nào cũng có gót chân Dương Phục. Tôi để Dương Phục tự do lựa chọn theo ý mình. Bởi thật ra những phóng sự chiến trường của Dương Phục được thính giả trong và ngoài quân đội đón nghe rất nhiều. Phóng sự rất sống, rất thật, đem đến cho thính giả cảm tưởng như chính mình tham dự vào đó. Tôi nhớ rất rõ khi nhận được bản tin phóng sự thu thanh của Dương Phục bay vào An Lộc, bị bắn hạ giữa đường. Anh tường thuật ngay từ khi máy bay trực thăng chở anh cùng Nguyễn Mạnh Tiến và Nguyễn Thế Tuất Hải bị đạn bắn xối xả, máy bay chao đảo muốn rớt và muốn nổ tung. Tiếng anh hét lên trong máy thu thanh cùng với tiếng súng, tiếng máy bay, tiếng người la lối có vẻ hỗn loạn trong tình thế đối diện với tử thần. Anh gửi lời chào từ biệt đến thính giả nghe đài. Nhưng cuối cùng máy bay của anh đáp xuống giữa quốc lộ 13 và được một trực thăng bạn đến giải cứu. Ngày sau đó, anh và toán phóng viên lại lên đường vào An Lộc. Đài PTQĐ và Đài Saigon cùng phát cấp tốc phóng sự đó. Có lẽ đây là phóng sự làm tôi thú vị và hãnh diện nhất trong cuộc đời làm việc với các phóng viên tiền tuyến. Ngoài ra còn rất nhiều phóng sự khác của Dương Phục từ An Lộc đến cổ thành Quảng Trị Kể làm sao hết những kỷ niệm xưa. Ngày 30 tháng 4, 1975, ngày đau buồn nhất của cả VNCH hay nói cho đúng là ngày đau buồn cho cả nước, nhất là với các đồng đội của tôi, những người lính VNCH. Giờ phút cuối cùng tôi và một số anh em còn ở lại Đài PTQĐ, tôi nhớ có cả Nhật Bằng, Nguyễn Triệu Nam, Dương Phục, ngơ ngác đau buồn nhìn chiếc xe tăng Cộng Sản đi qua cầu Thị Nghè, hung hăng bò qua cổng Cục Tâm Lý Chiến, trong đó có Đài phát thanh thân yêu của chúng tôi. Đến lúc đó mọi người mới rưng rưng nước mắt chia tay, mỗi người một ngả. Cho đến khi bị đưa vào các trại gọi là trại cải tạo, tôi ở Sơn La, Vĩnh Phú một thời gian dài, không biết Dương Phục ở trại nào. Bỗng một hôm nhận được tin Dương Phục đã trốn TRANG 90

    92 trại, sau đó là Mai Bá Trác cũng vượt ngục tù về Sài Gòn rồi không biết bằng cách nào, cả hai người bạn của tôi đều đi thoát. Anh em chúng tôi còn ở trong tù râm ran bàn tán, thích thú truyền tai nhau về sự can đảm của hai anh em này. Từ đó tôi không còn nhận được tin tức gì của Dương Phục và Vũ Thanh Thủy nữa. Hơn 12 năm sau, ở trại tù ra, tôi mới lại được tin của Dương Phục. Sau này tôi biết anh và Vũ Thanh Thủy làm chủ một hệ thống truyền thông ở Houston và họ rất thành công. Dương Phục và Vũ Thanh Thủy tại Đài Saigon Houston, Texas, Hoa Kỳ, 2021 Dương Phục lại cố lần mò ra địa chỉ của tôi ở Sài Gòn, anh đề nghị tôi viết hàng tuần cho Đài Phát Thanh Houston của anh. Tôi viết cho Radio Saigon Houston hàng tuần và hẹn nhân viên từ đài Houston gọi điện thoại về nhà tôi thu thanh. Cho đến khi tôi bị Công An quận 3 đến tịch thu hết máy móc, cắt hết đường internet, thu hết điện thoại cùng mọi tài liệu. Hôm tôi bị thẩm vấn, anh phó CA quận kết tôi đủ thứ tội và đưa ra một lá thư của một tên nằm vùng nào đó ở TRANG 91

    93 Houston viết về cho Công An thành phố kết tội tôi nói trên đài phát thanh Houston làm mất uy tín của chính phủ Cộng Hòa Xã Hội CNVN. Tôi phải ngưng viết một thời gian khá dài, không còn có dịp liên lạc lại với Dương Phục nữa, song tôi vẫn biết Radio Saigon Houston rất thành công. Tôi nghĩ Trời cho của nào được của đó nhưng chính tài năng, nghị lực và lòng yêu nghề của hai người bạn phóng viên này cũng là yếu tố quyết định. Đến đây mời bạn đọc bước vào thế giới của những phóng viên chiến trường mà tôi vừa gặp lại qua cuốn hồi ký này. Một thế giới đầy lôi cuốn từ khi bước chân vào các chiến trường cũng như khi vượt biên tìm tự do đầy máu và nước mắt mà tôi không tưởng tượng ra nổi. Văn Quang Sự hình thành nhật Ký của Dương Phục và Vũ Thanh Thủy Đến đây, tôi mạn phép tác giả xin được trích vài đoạn ngắn trong cuốn sách đó: – Hồi Ký này được chúng tôi (Dương Phục và Vũ Thanh Thủy) bắt đầu viết những giòng đầu tiên chiều ngày , trong Vịnh Thái Lan, trên con tàu của Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc (LHQ) tại Thái Lan. Gia đình chúng tôi thuộc số 157 thuyền nhân Việt Nam chạy trốn Cộng Sản tìm tự do vừa được ông Cao Ủy LHQ Theodore Schwitzer III cứu từ đảo Ko Kra và đưa về trại tỵ nạn Songkhla. Những hồi tưởng này được ghi bằng mọi cách: nhật ký, những mẩu giấy ghi vội ký ức mỗi lần nhớ được, và nhiều TRANG 92

    94 nhất là qua máy ghi âm tự thuật và các mẩu phỏng vấn của giới truyền thông rải rác đây đó từ năm 1980 cho tới nay. Bây giờ tất cả được gom lại để thành cuốn hồi ký quý độc giả đang cầm trên tay. – Là nhà báo, chúng tôi không viết văn, chỉ tường thuật trung thực mọi dữ kiện mà chúng tôi đã sống, đã nghe, đã thấy, tại chiến trường, trong tù ngục, và trên biển Đông. Và nhận ra đôi khi sự trung thực còn vượt quá sự giả tưởng của con người. Nhưng đã dựa trên sự thật, chúng tôi quyết định phơi bày tất cả, những thảm cảnh kinh hoàng cũng như những may rủi lạ thường đến độ khó tin, những cái yếu đuối của con người cũng như những việc tốt lành bất chợt nảy ra từ những con người thật xấu, để có được công bằng cho cái tốt cũng như cái xấu của con người. Và cũng để nói lên sự kỳ diệu của đời sống và lòng người làm nảy sinh hy vọng khi mà may rủi và tốt xấu lẫn lộn khó ngờ chỉ trong nháy máy. Một vài nội dung hồi ký này đã đăng rải rác trên các báo chí Việt Mỹ trong ba thập niên qua. Những đoạn khác được kể trong các bài nói chuyện trên khắp nước Mỹ – trong chiến dịch vận động Vớt Người Biển Đông trong thập niên 80. Qua đó, chúng tôi đã thực hiện được phần nào sứ mạng tự hứa chia sẻ thảm trạng thuyền – nhân Việt Nam với dư luận thế giới, nhưng vẫn thấy chưa đủ. – Hồi Ký này,sau cùng, xin dành vinh danh biết bao chiến sĩ anh hùng đã bỏ mình trong trận chiến Việt Nam, tại các nhà tù Cộng Sản, và trên đường trốn chạy Cộng Sản để tìm tự do và quyền làm người. Xin cảm ơn quý độc giả đã cho chúng tôi cơ hội đến với quý vị qua những trang sách này. – Và trên tất cả, xin cảm tạ Thiên Chúa, đã cho chúng tôi niềm tin làm sức mạnh đối diện mọi sợ hãi, tình yêu để can đảm khắc phục nghịch cảnh, và hy vọng để bình an ghi nhận mọi ơn huệ của cuộc đời! Chị Vũ Thanh Thủy và anh Dương Phục mỗi người viết từng đoạn trong cuốn sách này. Tôi chỉ có thể trích vài đoạn tiêu TRANG 93

    95 biểu. Trước hết là cái nhìn của cô nữ phóng viên lăn lộn trên khắp các chiến trường ghi lại những cảm nghĩ của cô về tình đồng đội của những người lính trẻ: Thủy viết: Đến tháng 4 năm 1975, chúng tôi đã lấy nhau được hơn một năm. Phục cố chia thì giờ giữa công việc và gia đình. Là một trung úy Cục Tâm Lý Chiến và trưởng ban Tin Tức Đài Phát Thanh Quân Đội, công việc bề bộn với những tin tức thời sự thay đổi dồn dập mỗi ngày cùng với lệnh cấm trại liên miên đã khiến Phục không sao về được nhà. Tôi vẫn là phóng viên của đài Tiếng Nói Tự Do (VOF-Voice of Freedom) và tuy lâu lâu vẫn đến đài làm một phóng sự, bây giờ đang nghỉ sanh để chuẩn bị chờ đứa con đầu lòng. Sau đó Thanh Thủy vẫn tiếp tục có mặt ở khắp các đơn vị ngoài mặt trận. Cô ngạc nhiên về thứ tình đồng đội của họ, cô viết: Tôi vô cùng ngưỡng mộ các chiến binh tôi gặp tại mặt trận. Họ hoàn toàn không còn thái độ sỗ sàng và khinh mạn như khi họ về phép ở thành phố. Tại tuyến đầu, họ rất tình cảm và tử tế. Tôi thật ngạc nhiên nhận ra sự nghịch lý là giữa các cuộc giao tranh dữ dội nơi mặt trận, thế mà các người lính chiến lại có thể ân cần, quan tâm tới nhau đến thế, luôn sẵn sàng hy sinh chính mạng sống mình cho đồng đội không chút ngại ngần. Tôi được nghe bao nhiêu chuyện tương tự, chuyện những người lính anh hùng dành đi hàng đầu, hay trở lại tiếp cứu đồng đội, hoặc chậm chân để chờ người bạn lạc lại đằng sau, để rồi bị mất mạng vì đạn pháo quân địch. Tôi bắt đầu nhìn thấy mẫu mực của chiến trường, qua những hành động phi thường của những con người bình thường. Không chiến binh nào quyết định hy sinh mạng sống mình vì muốn làm anh hùng. Họ hành động cách bình thản vì đó là điều họ được huấn luyện để hành xử ngoài mặt trận, và đó là hành động phải làm của một chiến binh có lòng tự trọng. Nhưng dưới mắt nhìn người khác, họ trở thành anh hùng. TRANG 94

    97 Tuất Hải và tôi vừa nhảy thục mạng ra khỏi trực thăng đã nhìn thấy đám Cộng quân từ khu rừng chung quanh vừa bắn AK dồn dập vừa túa ra chạy ào về khu đất chúng tôi đáp xuống. Một cách vô thức theo bản năng phóng viên, tôi vừa chạy vừa nói ào ào vào máy ghi âm, tường thuật lại mọi diễn tiến của tai nạn kinh hoàng và nguy cơ sắp rơi vào tay địch. Giữa giây phút nguy nan tưởng như tận số đó, một trực thăng của biệt đội gunship nhào đến, dùng đại liên bắn xối xả vào đám địch quân trong khi một trực thăng khác liều mạng đáp xuống. Chiếc trực thăng này đã xả hết rocket và mini gun nên nhẹ nhàng hơn, xà ngay được xuống sau lưng máy bay bị nạn của trung úy Cơ, vẫy tay lia lịa gọi chúng tôi chạy sang và cứu được 4 nhân viên phi hành và nhóm 3 người báo chí chúng tôi Đúng lúc Tuất Hải, Tiến và tôi nhảy lên được phi cơ, thì một loạt pháo khác lại từ trên ào xuống, nổ vang cả vùng quanh khu vực tiếp cứu. Xạ thủ từ trên các trực thăng vừa bay thêm tới đã phải đánh nhiều vòng trên trời bắn trả ào ào vào khu rừng rậm chung quanh bãi đáp. Trong cảnh khói lửa mù trời, tôi nín thở hồi hộp trong tiếng cánh quạt phần phật của đoàn trực thăng vội vã rời xa vùng nguy hiểm. Ngày hôm sau, đoạn ghi âm tôi tường thuật cảnh lâm nạn trên đường về từ An Lộc được đưa về phát nguyên văn trên Đài PT Quân Đội. Tiếng bom đạn rền trời gây hồi hộp cho thính giả tại hậu phương, lần đầu tiên cảm thấy như chính họ đang có mặt tại trận tiền, cùng nhóm báo chí trải qua giây phút kinh hoàng căng thẳng trong vòng vây địch. Đoạn băng ghi âm của tôi đột ngột chấm dứt sau câu chào vĩnh biệt, khi tôi tắt máy vì tưởng sắp rơi vào tay Cộng quân lúc thấy chúng chạy đến gần. Trong lúc thính giả còn ngơ ngẩn hồi hộp không biết chúng tôi sống chết ra sao, thì tôi trở lại làn sóng tiếp tục tường thuật cảnh được quân bạn cứu giúp trong giây phút thập tử nhất sinh. Đoạn phát thanh giây phút sinh tử này không ngờ đã góp phần giúp tôi chinh phục được trái tim của Thủy, khi đó ở Saigon đã kinh hoàng bật khóc khi nghe tôi chào vĩnh biệt. TRANG 96

    98 Trong phút chốc, Thủy cảm nhận sự mong manh của đời người và quyết định rũ bỏ sự dè dặt e ngại của lý trí trước cá tính quá khác biệt của hai người chúng tôi. Đối với tôi, biến cố này đã ảnh hưởng sâu đậm tới con người tôi trong vai trò phóng viên. Tôi không tin sự sống còn của tôi là do may mắn mà xác tín rằng đó là một sự che chở đặc biệt từ Ơn Trên để tôi có thể thi hành sứ mạng đem được tin xác thực từ mặt trận về cho người hậu phương. Từ đó, tôi coi việc truyền thông quan trọng hơn tất cả mọi chuyện cá nhân, và quyết tâm tìm đường trở lại An Lộc. – Thưa các bạn đồng đội, tôi giới thiệu cuốn sách này hoàn toàn theo cảm xúc của tôi sau khi đọc xong. Cứ như vừa được sống lại với môt giấc mơ hùng tráng có thật. Tôi nghĩ đó là một cuốn sách mà tất cả những người lính VNCH nên đọc để nhớ về và cũng để góp lại một kỷ niệm không thể nào quên trong đời quân ngũ đã qua của mình. Văn Quang Sài Gòn tháng 8 năm 2021 Hình: Dương Phục nhận giải thưởng từ Society of Professional Journalists (1987) TRANG 97

    99 BÃO LỤT THÀNH PHỐ SYDNEY NSW Vào cuối tháng 2 năm 2021 thành phố Sydney và những vùng phụ cận đã bị tàn phá bởi cơn giông bão Marcia. Tất cả các chuyến bay vào và rời khỏi phi trường Sydney đều bị đình hoãn hết. Trong cùng lúc đó khoảng 3000 hành khách và thủy thủ đoàn của chiếc du thuyền Rhapsody phải trở về cảng Sydney sau khi bị nằm ụ trước đó một ngày để tránh thời tiết vô cùng tệ hại bởi mưa to gió lớn khoảng 100km/giờ. Tất cả túi an toàn dành cho người say sóng có khắp mọi lối đi ngay cả dọc theo cầu thang trên tàu. Mọi sinh hoạt ngoài trời trên du thuyền phải hủy bỏ. Tất cả hành khách có phòng ngay ban công phải đóng và khóa cửa lại. Nhưng may mắn thay sau cùng mọi người đều được bình an và tiếp tục vui thú những ngày du lịch lênh đênh trên biển cả. Cùng lúc đó trên đất liền có khoảng TRANG 98

    100 200,000 căn nhà và cơ sở thương mại phải đóng cửa vì không có điện và vài vùng phải cho cư dân di tản đi nơi khác an toàn hơn vì nhà cửa bị nước cuốn trôi. Tất cả các trường học phải tạm đóng cửa. Bãi biển Bondi nổi tiếng thế giới đã phải đình chỉ mọi sinh hoạt trong thời gian này. Thủ Hiến tiểu bang New South Wales Mike Baird tuyên bố đây là cơn bão gây nên lụt lội tệ hại nhất trong thế kỷ. Việc lo lắng cho dân là việc làm của chính quyền tiểu bang cùng liên bang; nghĩa là Thủ Hiến và Thủ Tướng chính phủ cùng quan tâm đến sự bình an của người dân & việc làm hàng ngày của mọi người hầu sao cho xã hội được thái hòa. Ôi thật ngọt ngào xúc động biết bao khi làm người dân một nước Tự Do Dân chủ. Việc làm này hoàn toàn trái ngược với chế độ tàn ác cộng sản Việt Nam hiện nay đang buôn dân bán nước, hèn với giặc ác với dân. Ôi thật mỉa mai thay! Sydney and surrounds have been thrashed with cyclonic storms for two days, causing the worst flooding in 100 years. TƯỞNG NIÊM 40 NĂM NGÀY QUỐC HẬN 30 THÁNG 4 SYDNEY NSW Hàng năm mỗi khi tháng 4 đến là lòng người dân Việt tị nạn cộng sản trên khắp thế giới đều rất đau buồn. Năm nay cũng không ngoại lệ CĐNVTD liên bang Úc Châu tổ chức biểu tình trước tòa đại sứ cộng sản ở thủ đô Canberra vào ngày chủ nhật 26 tháng 4 năm Tin tức thời tiết cho biết sẽ có TRANG 99

    101 mưa nguyên ngày và khí hậu cuối Thu bên trời Úc Đại Lợi trở nên lạnh căm buốt giá. Nhưng trời đã thương và chiều lòng khoảng 3000 người Việt tị nạn đến từ khắp nơi trên nước Úc xa xôi diệu vợi, tụ tập đông đảo chật cứng con đường trước tòa đại sứ việt cộng cùng nhau hô thật to khẩu hiệu để tố cáo cùng vạch trần những tội ác và những hệ lụy của bè lũ cộng sản đã và đang tiếp tục gây cho đồng bào Việt Nam suốt 40 năm qua. Đồng bào biểu tình trước tòa đại sứ việt cộng tại thủ đô Canberra Australia Cùng ngày, tiếp theo chương trình của ban tổ chức sau cuộc biểu tình trước tòa đại sứ việt cộng là lễ đặt vòng hoa tại đài chiến sĩ Việt Úc tại thủ đô Canberra để tưởng niệm cùng tri ân quân đội Úc Đại Lợi đặc biệt 521 chiến sĩ TRANG 100

    102 Hoàng gia Úc Đại Lợi đã hy sinh trên chiến trường trong công cuộc bảo vệ Tự Do, Dân chủ cho miền Nam Việt Nam. Nơi đây luôn có sự tham dự của các Dân Biểu & Nghị Sĩ lưỡng đảng Quốc Hội. Tinh thần của ngày biểu tình trước tòa đại sứ việt cộng tại thủ đô Canberra Úc Đại Lợi vẫn còn âm ỉ trong lòng mọi người Việt tị nạn cộng sản, thì bốn ngày sau, thứ năm 30 tháng 4 năm 2021 CĐNVTD NSW đã tổ chức ngày Quốc Hận 30 tháng 4 bằng một cuộc tuần hành từ Đài Chiến Sĩ Việt Úc công viên Cabra Vale thành phố Cabramatta trung tâm sinh hoạt kinh tế và chính trị người Việt tị nạn cộng sản tại tiểu bang New South Wales cho đến Trung Tâm Sinh Hoạt Cộng Đồng Bonnyrigg NSW. Cuộc tuần hành khoảng 17 cây số trong một buổi chiều thu lạnh lẽo nhưng rất đông đúc người tham dự để tưởng niệm 40 năm mất nước đầy uất hận. TƯỞNG NIỆM 40 NĂM NGÀY QUỐC HẬN 30 THÁNG 4 MELBOURNE VICTORIA Song song với tiểu bang NSW thì CĐNVTD tiểu bang Victoria, thế hệ thứ 2 và thứ 3 cùng đồng loạt tổ chức buổi tưởng niệm ngày Quốc Hận 30 tháng 4 trước tiền đình Quốc Hội Tiểu Bang để tưởng nhớ đến một biến cố đen tối nhất trong lịch sử của Miền Nam Việt Nam nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung. Một biến cố đã đưa đến hàng triệu TRANG 101

    103 Quân Dân Cán Chính miền Nam Việt Nam bị tù đày và đã bỏ thây nơi rừng thiêng núi thẳm do sự trả thù hèn hạ của bè lũ cộng sản Việt Nam. Hàng triệu người vượt biển Đông bằng những con thuyền mong manh trên đại dương bao la không làm sao chống được với phong ba bão táp cùng hải tặc Thái Lan đã làm xúc động lòng người trên toàn thế giới. Tưởng niệm ngày Quốc Hận 30 tháng 4 trước tiền đình Quốc Hội Tiểu Bang Victoria Theo sau đó, một buổi thắp nến tưởng niệm thứ hai đã được tổ chức tại Hội Quán RSL (Returned Services League) Dandenong đánh dấu 40 năm ngày Quốc Hận. Tuy đường xá xa xôi và trời thu man mác lạnh buổi hoàng hôn nhưng đồng bào tề tựu về đây đông đủ lắng đọng tâm tư, thành tâm đốt nén hương lòng để tưởng nhớ đến toàn thể các chiến sĩ quân lực Việt Nam Cộng Hòa đã hy sinh. Đặc biệt những vị đã tuẩn tiết không đầu hàng giặc vào giờ phút lâm chung của miền Nam Việt Nam Tự do, Dân chủ và Độc lập cùng hàng triệu đồng bào quân dân cán chính miền Nam đã vùi thây trong các trại tù tập trung cải tạo, trong các vùng kinh tế mới, chết cô quạnh trong rừng sâu, mất xác dưới lòng đại dương, bỏ mình tại các trại và đảo tỵ nạn trên đường vượt thoát chế độ phi nhân bạo tàn cộng sản Việt Nam. TRANG 102

    107 DANH DỰ TRÁCH NHIỆM cùng hoài bão phục hồi một nước Việt Nam không cộng sản. Thế hệ thứ 3 đóng góp văn nghệ trong ngày QLVNCH SỰ CÔNG NHẬN 40 NĂM ĐINH CƯ CỦA CĐNVTD ÚC CHÂU TẠI CANBERRA Thời gian là một phần rất quan trọng trong cuộc sống. Người ta sử dụng thời gian để ghi lại dấu vết cho mọi sự kiện sự việc. Có một điều chắc chắn nhất: thời gian là câu trả lời duy nhất và đúng nhất cho mọi việc trên thế gian khi quả địa cầu còn quay. Do đó ngày 30 tháng 4 sẽ là một dấu tích hay là mốc thời gian ghi lại sự kiện đau buồn cho mọi người dân Việt Nam nói chung khi bọn sài lang bán nước cầu vinh còn huênh hoang cỡi đầu cỡi cổ cai trị người dân một cách hà khắc. Năm nay 2021 đánh dấu 40 năm mất nước, một quãng đường dài cho một đời người trong kiếp nhân sinh với quá nhiều khổ nạn nhục nhằn vì hận thù điên cuồng của bè lũ cộng sản bắc việt áp đặt lên 3 thế hệ Quân Dân Cán chính miền Nam Việt Nam dưới nhiều hình thức trong và ngoài nước. TRANG 106

    108 Dân biểu Nghị sĩ lưỡng đảng tham dự Thứ hai 22 tháng 6 năm 2021 là một ngày đặc biệt cho CĐNVTD Liên Bang Úc Châu cùng với một số Dân Biểu Nghị Sĩ Quốc Hội đứng ra tổ chức sự công nhận 40 năm định cư (Recognition and Settlement) của Cộng Đồng người Việt Tị Nạn cộng sản cùng sự đóng góp cho nước Úc trong tòa nhà Quốc Hội Úc Đại Lợi (Paliament House) thủ đô Canberra. Ảnh chụp lưu niệm năm 2021 giữa CĐNVTD UC & Dân Biểu Quốc Hội Úc TRANG 107

    109 Ông Lê Văn Hiếu và Dân Biểu Christ Hayne Đặc biệt năm nay sự tham dự của ông Lê Văn Hiếu Tổng Toàn Quyền tiểu bang Nam Úc South Australia và trong bài phát biểu của ông đã nói lên sự thành công cùng đóng góp của từng thuyền nhân cho quê hương tạm dung. Là một thuyền nhân vượt biển đào thoát chế độ công sản nên việc có mặt cùng sự đóng góp của ông là niềm hãnh diện vô biên của CĐNVTD UC và cũng là tấm gương sáng cho những thế hệ sau người Úc gốc Việt noi theo cùng dấn thân trên con đường chính trị nhằm nêu cao chính nghĩa của chế độ Việt Nam Công Hòa với lá cờ vàng ba sọc đỏ. Mọi người Úc gốc Việt hôm đó rất vui cùng xúc động khi được tiếp chuyện và chụp hình lưu niệm với ông Lê Văn Hiếu để nói lên tấm lòng yêu quý ông đến mức nào. Trong bài phát biểu của ông Hiếu cũng như của bà Concetta Fierravanti-Wells đại diện thủ Tướng Tony Abbott đều nói đến nguyên nhân bỏ nước ra đi đầy nguy hiểm cùng sự đóng góp đa dạng của Cộng Đồng người Việt tị nạn Úc Châu trong việc xây dựng thành công một quốc gia đa văn hóa trong 4 thập niên qua và vẫn còn đang tiếp tục với sự thành đạt trong học vấn cùng nghề nghiệp của thế hệ trẻ. TRANG 108

    110 Bà Concetta Fierravanti-Wells đại diện thủ Tướng Tony Abbott phát biểu Nói về sự đóng góp của CĐNVTD UC đã được công nhận & nói lên rất nhiều trong nhiều thập niên qua về nhiều phương diện mọi ngành, mọi giới và điều này không thể chối bỏ được. Sự đóng góp ngày càng lan rộng và quan trọng hơn. Tuy nhiên sự công nhận này theo quan niệm cá nhân người viết thì vẫn chưa đủ khi lá cờ vàng 3 sọc đỏ chưa được thực sự công nhận như nhiều thành phố, tiểu bang bên Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ hay như Gia Nã Đại. Nhưng tiếc thay vì những lý do chính trị và điều hành của chính phủ Úc Đại Lợi nên đôi khi vẫn còn mâu thuẫn quyền lợi (conflict of interest). Khi nào lá cờ vàng ba sọc đỏ đại diện cho hơn 200 ngàn người Úc gốc Việt tị nạn cộng sản được chính quyền liên bang Úc Châu một đồng minh trước đây trong công cuộc chống làn sóng đỏ xâm lăng công nhận là chính nghĩa, là tự do, dân chủ thì điều đó mới là điều đáng làm, đáng quan tâm mà mọi người Việt hải ngoại vẫn còn chờ mong. Ngày đó nhất định sẽ đến trong tương lai rất gần và đó sẽ là chân lý bất di bất dịch. TRANG 109

    115 Conservative không còn manh giáp. Điểm đặc biệt là đảng Conservative đã cầm quyền liên tiếp trong 43 năm, thắng liền 13 lần tuyển cử. Ai cũng nghĩ dân Alberta mê đảng Conservative, và cuộc bầu cử lần này dù có mất lòng dân chút đỉnh, đảng Conservative cũng vẫn chiếm đa số để tiếp tục cầm quyền. Đâu ngờ đảng cầm quyền đã thua một đối thủ nhẹ ký, chỉ có 4 dân biểu trong nhiệm kỳ trước. Lần này đảng NDP thắng thêm 50 ghế, cộng thêm 4 người cũ được tái cử, chiếm đa số lớn trong Viện Lập Pháp. Do đó bà Rachel Notley nhảy phóc lên ghế Thủ Hiến tỉnh bang Alberta. Bà Notley 51 tuổi (sinh năm 1964), là luật sư và đắc cử dân biểu tỉnh bang năm Đảng NDP của bà thua liên tiếp, tưởng như sắp rã đám lúc bà lên nắm chức đảng trưởng năm Vậy mà một năm sau bà đã lật ngược thế cờ nhờ những yếu tố sau: – Dân Alberta đã chán đảng Conservative sau khi đảng này cầm quyền liên tiếp 43 năm. Nhất là vào lúc cuối trào, đảng có nhiều “scandal”, như vụ bà đảng trưởng (lại bà) Alison Redford xài tiền của dân như giấy lộn để tu sửa nhà công vụ dành cho bà và thực hiện những chuyến đi ngoại quốc một cách xa hoa. – Khi giá dầu xuống, Thủ Hiến Jim Prentice (sau bà Alison Redford), vì lo thăng bằng ngân sách để lấy thành tích, đã tăng nhiều thứ thuế, nhưng không tăng thuế các đại công ty, với lý do giúp các công ty có tiền đầu tư, đóng thuế và tạo công ăn việc làm. Chính sách này bị đảng NDP kết án là phục vụ quyền lợi của giới tư bản. – Đảng NDP vốn có khuynh hướng thiên tả nên hứa sẽ tăng cường những biện pháp xã hội giúp người có lợi tức thấp và tăng thuế nhắm vào các đại công ty. – Một điều quan trọng khác mà ít người để ý là thế hệ trẻ đã thay thế thế hệ cha anh nắm các guồng máy xã hội. Họ có lối suy nghĩ khác và có thứ ngôn ngữ khác. Họ không bảo thủ, hoài cổ, thích ăn nói bộc trực, đối đáp lanh lẹ, thông minh. Bà Rachel Notley thuộc về giới này nên đã tạo ấn tượng tốt trong những cuộc tranh luận với các lãnh tụ của các TRANG 114

    117 Nam. Vì lý do đó, khi bà qua đời vào ngày 26 tháng 7, 2021 vừa qua, thọ 89 tuổi, Liên Hội Người Việt Canada đã phổ biến một bản tuyên bố bằng Anh ngữ vinh danh và nhớ ơn bà. Tôi xin dịch sang tiếng Việt để quý độc giả biết thêm về những gì bà Flora MacDonald đã làm cho người tỵ nạn Việt Nam: “Nhân danh cộng đồng Việt Nam tại Canada, chúng tôi thương tiếc sự ra đi của bà Flora MacDonald, một chính trị gia lỗi lạc của Canada. Năm 1979, bà đã được bổ nhiệm chức Thứ Trưởng Ngoại Giao. Bà là phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ quan trọng này trong chính phủ liên bang. “Để góp phần giải quyết vấn đề tỵ nạn tại Đông Nam Á vào thời đó, bà MacDonald đã ra một thông báo có tính cách lịch sử về việc Canada chấp nhận đón tiếp 50,000 người tỵ nạn, nửa số những người này được các tư nhân bảo trợ. Quyết định này đã tạo nền tảng cho phong trào giúp đỡ người tỵ nạn Việt Nam và Đông Dương. Chương trình cộng đồng bảo trợ, gồm những nhóm như Toronto’s Operation Lifeline, Vancouver’s Taskforce và Ottawa’s Project 4000, đã đạt thành công lớn cho dân và nước Canada. Mục tiêu nhân đạo, đón tiếp và giúp đỡ những người tỵ nạn định cư tại đất nước mới đã được nhìn nhận qua việc Canada được tặng Huy Chương Hansen của Liên Hiệp Quốc năm Trong lễ kỷ niệm Thuyền nhân Việt Nam; Cuộc Hành Trình 40 năm đến bến bờ Sự Sống (Vietnamese Boat People: A 40-year Journey Comes to Life) được tổ chức ngày tại Trung Tâm R.A. ở thủ đô Ottawa, bà Flora MacDonald đã xuất hiện trước công chúng lần cuối. Trong buổi lễ này, toàn thể cử tọa đã đứng lên nồng nhiệt hoan hô bà khi bà được Liên Hội Người Việt Canada trao Giải Thưởng Nhân Đạo. “Bà Flora MacDonald là một cứu tinh của các thuyền nhân tỵ nạn Việt Nam. Bà đã tạo nên một biến chuyển lớn cho lịch sử người tỵ nạn Việt Nam, và sẽ sống mãi trong tâm khảm chúng ta” TRANG 116

    119 Ông có mặt hầu như trong tất cả các cuộc điều trần về nhân quyền tại Việt Nam diễn ra ở Quốc Hội. Bà Marion Dewar khởi đầu sự nghiệp bằng hành nghề y tá sau 4 năm đại học. Nhờ tài năng và sự tận tâm, bà được thăng chức và làm việc trong ngành y tế công cộng. Bà đắc cử hội viên Hội Đồng Thành Phố Ottawa năm Hai năm sau, 1974, bà được bầu làm Phó Thị Trưởng. Và năm 1978, dân Ottawa bầu bà vào chức Thị Trưởng. Bà giữ nhiệm vụ này trong 7 năm. Chính thời gian đầu của nhiệm kỳ thị trưởng, bà đã thực hiện kế hoạch đưa ngay 4000 người tỵ nạn Việt Nam đến Ottawa. Tháng 8, 2008, cộng đồng người Việt tại Calgary mời bà Marion Dewar đến thành phố này để tổ chức vinh danh bà nhân dịp chiếu phim BOLINAO 52 của đạo diễn Nguyễn Đức nói về một con tàu vượt biên hư máy, lênh đênh giữa biển, nhiều người chết vì bệnh và đói khát, cuối cùng được thuyền đánh cá Phi cứu, đưa về bến làng của họ. Sau nhiều năm, những người sống sót định cư tại Hoa Kỳ trở lại thăm ngôi làng và những ân nhân cũ. Trong suốt thời gian thăm Calgary, bà Marion Dewar luôn mặc áo dài Việt Nam khi đi ra ngoài. Bà luôn nói Canada rất may mắn được những người di dân Việt Nam chọn Canada làm quê hương thứ hai. Gia đình tôi mời bà đến dùng bữa cơm cuối tuần cùng với các con cháu chúng tôi. TRANG 118

    120 Bà rất vui và lạ lẫm trước cảnh vợ chồng con cháu trên 10 người ăn chung bữa cơm gia đình vào một ngày cuối tuần bình thường, không có lễ lạc gì đặc biệt. Khi về Ottawa, bà viết cho chúng tôi một lá thư cám ơn, khen ngợi cảnh sinh hoạt của một gia đình Việt Nam. Thư đề ngày , chắc không được gửi ngay, nên sau ngày bà qua đời , tôi mới nhận được thư của bà. Chúng tôi rất xúc đông khi cầm lá thư trên tay, được viết từ một vị ân nhân của người Việt, mới ngồi cùng bàn với chúng tôi cách đó mấy tuần, nay đã ra đi vĩnh viễn. Bà hưởng thọ 80 tuổi. Thế là hai nữ lưu ân nhân của người Việt ở Canada đã ra đi sau khi gặp cộng đồng người Việt lần cuối cùng. Đó là “last public event” của mỗi bà. Chắc các bà rất vui, và cộng đồng Việt Nam cũng không ân hận. Nhân nói đến hai nhân vật nữ Canada có liên hệ với người Việt đã qua đời, tôi nhớ tới bà Pauline Phan Thị Nguyệt Minh cũng mới bỏ chúng ta về nước Chúa ở Houston, Texas, thọ 85 tuổi. Bà là quả phụ của ông Nguyễn Văn Thơ, nguyên Bộ Trưởng Giáo Dục thời VNCH. Ông cũng từng làm Chủ Tịch của Phong Trào Pax Romana Việt Nam. Chính trong tổ chức này mà tôi quen biết với ông bà Nguyễn Văn Thơ. Bà Phan Thị Nguyệt Minh là giáo sư dậy Anh ngữ tại Đại Học Sư Phạm Sài Gòn trước khi đắc cử nghị sĩ trong liên danh Bạch Tượng của ông Trần Văn Lắm. Khi ở Quốc Hội, tôi có nhiều dịp làm việc với bà, nhất là những dịp đi dự các hội nghị của Liên Hiệp Nghị Sĩ Thế Giới và Liên Hiệp Nghị Sĩ Á Châu. Bà là người giỏi, có dáng điệu mệnh phụ và rất duyên dáng, nên anh em gọi trêu bà là “Trăng sáng vườn chè” (Nguyệt Minh là trăng sáng). Sau này tôi có gặp lại ông bà Thơ ở Houston. Sau khi cả bà và tôi không còn chức vụ gì, bà gọi tôi là em và xưng chị ngọt sớt. Tôi vui vẻ nhận vì bà hơn tôi 10 tuổi. Ôi, những người muôn năm cũ! Xin chúc bà chị “Trăng sáng” ngủ yên trên “vườn chè”. Calgary TRANG 119

    121 HẸN NGÀY BỌN MÌNH GẶP LẠI TRÊN QUÊ HƯƠNG Nghe bọn mày bàn nhau về ngày kỷ niệm bốn mươi năm – bên trời Tây bọn tao bên này vừa buồn vừa vui lẫn lộn buồn vì nhớ những tháng ngày hổn độn lũ giòi bọ hiện lên làm người nhúng dân tộc vào vủng lầy cơ cực trong đó còn lại bọn tao. VŨ HUY CB_K28 Vui vì bọn mày sắp sửa gặp nhau những thằng thoát được sau nhiều trả giá bọn mày sẽ nói cười rôm rả và ôn lại kỷ niệm xưa của một thời trai trẻ luôn luôn nuôi chí hiên ngang không nề nguy khổ không màng hiển vinh Bốn mươi năm biết bao tình bốn mươi năm với nhiều cảnh ngộ vậy mà vẫn như xưa dù những mái đầu xanh giờ đã bạc TRANG 120

    122 kể cả những thằng cởi hạc quy tiên nếu còn sống chắc cũng sẽ về đông đủ trừ bọn tao bên này nhưng dù có gì đi nữa – bọn mày cũng đừng vì thế mất vui Bốn mươi năm không được thì năm mươi dù sẽ có thêm thằng gãy cánh đất nước giờ còn nhiều điêu linh nghịch cảnh nhưng không phải không có ngày hội ngộ trên quê cha đất tổ- phải không? Bốn mươi năm ôi những bốn mươi năm hơn một nửa quãng đời đã sống vậy mà tình tự Lâm Viên vẫn lắng đọng như ngày nào bốn mươi năm vẫn đau đáu về nhau gà một mẹ nơi quân trường yêu dấu VŨ HUY CB_K28 TRANG 121

    123 Tôi sinh ra và lớn lên trên dãi đất nghèo miền Trung. Thành ngữ dân gian gọi là nơi chó ăn đá, gà ăn sỏi, hiện thực hơn người ta thường nói đây là miền nắng cháy da, mưa thúi đất, báo chí thì dùng biệt danh Vùng hỏa tuyến. Trong nhạc của ca sỹ Duy Khánh- người đồng hương- có câu than thở Quê hương em nghèo lắm ai ơi! Mùa Đông thiếu áo, hè thời thiếu ăn.đó chính là Quảng Trị. Ấy thế mà nào tôi có được coi là dân thị xã. Làng của tôi thuộc một vùng quê nằm ngoài rìa, dọc theo Quốc lộ I. Làng có cái tên rất hay: Long Hưng, nhưng dân chúng quanh năm chúi đầu trên những thửa ruộng cằn khô, không biết lúc nào mới được là Rồng vươn lên như tên gọi? Làng nghèo đến mức tên người cũng ít khi thêm được cái chữ lót như một nhà văn từng nhận xét. Làng nổi tiếng vì thổ ngữ đặc TRANG 122

    124 biệt. Hễ chúng tôi thốt ra câu nào là đã nghe nhận xét: A, dân Long Hưng. Dân Long Hưng chỉ có một niềm tự hào là giỏi Toán. Dù nghèo nhưng hầu hết nam sinh của làng đều thi đậu vào ngôi trường trung học công lập danh giá của thị xã: Trường Nguyễn Hoàng. Các giáo sư phần đông là người Huế, hàng tuần đi xe taxi ra dạy. Họ thường khen chúng tôi về sự thông minh. Đặc biệt là trong mục Toán chạy ; đây là loại toán hầu như chỉ dành cho học sinh giỏi. Mạ tôi thường lấy gương của một người làng là Bác sỹ Văn Tần để răn dạy hai anh em chúng tôi cố gắng học hành. Mặc cảm con nhà nghèo khiến tôi ít khi trò chuyện với ai, đặc biệt với các bạn nữ trong lớp. Mỗi lần tôi nói câu gì, tụi bạn hay trêu Cóc mở miệng. Điều đó càng làm tôi câm lặng hơn. Con trai mười bảy, mười tám thường đỏm dáng. Đi học đã biết vuốt tóc láng mượt bằng nước lạnh, miệng ngậm điếu thuốc Ruby Queen, viết thư tỏ tình với bạn gái. Riêng tôi nhà quê trong chiếc áo ngã màu cháo lòng, quần xanh bạc phếch Lên đệ nhị cấp, chúng tôi bắt đầu lo lắng với lệnh tổng động viên vừa ban bố. Phải cố mà thi đậu. Rớt Tú tài anh đi trung sĩ. Chiến tranh đã bao phủ cả quê hương. Đêm đêm nghe tiếng đại bác rền vang, máy bay quân sự bay về phía Gio Linh, Cam Lộ rợp trời, nhà nhà chuẩn bị những cái hầm trú ẩn bằng bao cát quân đội. Thỉnh thoảng đã có nhà trúng đạn pháo kích của Việt Cộng, tiếng khóc than vang trời dậy đất. Tôi may mắn đậu Tú tài hai không phải vào Thủ Đức thức đủ năm canh như các bạn nam cùng lớp. Nhưng tôi out khi cố chen chân vào Đại học sư phạm Huế. Đành phải TRANG 123

    125 ghi danh học MPC ở Đại Học Khoa học. Đi dạy kèm gặp bà chủ ác nghiệt, tôi lên giảng đường bữa đói bữa no. Ngày về làng xin tiền mua sách, tôi ứa nước mắt nhìn mạ lần mò chiếc kim băng mở túi áo lôi ra những đồng bạc lẻ. Sau bao đêm trằn trọc, tôi dặn dò thằng em lớp 11 cố học cho mạ yên tâm rồi quyết định thi vào khóa 28 Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam vào năm 1971 theo lời khuyên của anh Hoàng Tấn, K25, người Quảng Trị. Nguyên văn lời anh: Tất cả có chính phủ lo. Ra trường, ngoài bằng tốt nghiệp (Võ) còn có thêm bằng Cử Nhân Khoa Học Ứng Dụng (Văn). Học 4 năm với chương trình đại học lại được xem như văn võ song toàn. Đó cũng là một lựa chọn tốt cho người trai thời loạn muốn thỏa chí tang bồng Cuối tháng 12 năm 1971 tôi nhập trường. Người Pháp tôn vinh Đà Lạt là Deuxieme Paris; có bản nhạc ca ngợi Ai lên xứ hoa đào ; văn chương hết lời tán dương những cô gái má đỏ môi hồng. Nhưng qua mùa Tân Khóa Sinh, khi đã khoác lên mình bộ quân phục kaki vàng với cầu vai alfa đỏ, được ra phố cuối tuần tôi cũng chẳng biết đi đâu ngoài mấy vòng loanh quanh ở khu Hòa Bình, hay chui vào cine Ngọc Lan hoặc Ngọc Hiệp rồi xuống mấy chục bậc cầu thang leo xe Dodge về lại trường. Thôi, những lần sau đành ở lại phòng, làm bạn với mấy thằng cù lần, lôi Anh văn ra học vì thuộc loại dốt ngoại ngữ và nhận biệt danh là nhóm Lờ quờ. Thằng Thế Hân có biệt danh Hân gà vì thấy gái là mặt đỏ au và lúng túng như gà mắc tóc. Thằng Kim Long, lai Miên, gốc Trà Vinh, luôn được đại đội phó ưu ái cho đi gác Đài Tử Sĩ nhưng cứ cười tươi Cả bọn không bao giờ có vinh dự được gọi tên ra hội quán Huỳnh Kim Quang gặp người thân chứ đừng nói chi đến chuyện gặp Đào! TRANG 124

    126 Trời không thương nhà nghèo, Quảng Trị trở thành chiến địa ác liệt vào mùa hè đỏ lửa năm Mạ tôi và đứa em may mắn vượt qua Đại Lộ Kinh Hoàng vào ở trại tạm cư Hòa Khánh- Đà Nẵng, hằng tháng ăn gạo trợ cấp.thôi thế là tôi không bao giờ còn được trở về căn nhà tranh với bao nhiêu kỷ niệm buồn vui thời thơ ấu. Làng tôi, Ngã Ba Long Hưng -được nhắc nhiều lần trong cuốn Mùa Hè đỏ lửa của nhà văn quân đội Phan Nhật Nam- đã tan nát, điêu tàn! Mặc cảm chồng chất mặc cảm, tôi co mình trong vỏ ốc, tháng tháng dành dụm chút tiền lương cấp trung sĩ ít ỏi, gởi về phụ mạ nuôi em. Tháng 11 năm 72, khóa 27 và 28 trường Võ Bị nhận lệnh đi công tác Chiến tranh chính trị miền Trung. Tôi được phân công về Huế. Thành phố thơ mộng hiền hòa bên dòng sông Hương như sôi động hẳn lên bởi hình ảnh hào hùng của các chàng trai cằm gập vuông góc, đi đứng oai phong. Anh chàng Ngọc cùng đại đội vỗ vai tôi Gái Huế dễ thương thật! Mày có bạn nhiều giới thiệu cho tao một em. Tôi cười méo xệch Kiếm đâu ra!. Ấy thế mà tuần sau đã thấy Ngọc ngồi với một nàng trong quán chè Sầu, miệng mồm như tép nhảy. Thằng Thanh, tóc hớt ba phân lộ ra mấy cái sẹo to tổ bố TRANG 125

    127 cũng quen một em Đồng Khánh hẳn hoi. Chỉ có tôi lủi thủi ngồi cắt dán mấy cái khẩu hiệu với thằng Tập. Thằng này đã có người yêu ở Củ Chi và tự hứa tuyệt đối chung tình.. Thật sự tuổi thanh niên ai chẳng rung động trước những bóng hồng. Thời học lớp 12, tim tôi đã từng hồi hộp với một cô bạn cùng lớp. Em có mái tóc xõa ngang vai, hiền hòa và học giỏi. Nhưng nhà em kín cổng thâm nghiêm và tôi chưa một lần hé môi. Tôi biết em đang học ĐHSP Huế khoa Vạn Vật nhưng cũng không dám tìm gặp. Liệu em còn nhớ tôi, thằng cù lần hôm nay đã mang quân phục nhưng vẫn mãi cù lần. Vậy là trong khi các bạn vi vu cuối tuần với các nàng ở chè Cồn Hến, bánh bèo Tây Thượng, cà phê Góp Gió tôi ôm cây đàn guitar bị đứt dây ngồi nghêu ngao Sao em không đến chiều nay Thứ Bảy?. Niên trưởng Hưng, K 27 tò mò nhìn tôi Hiệp có bình thường không?. Dù sao tôi cũng không phải rơi vào tình trạng gởi thư xin tiền nhà như mấy thằng bạn. Mạ tôi nghèo kiếm đâu ra tiền!!! Về Trường ba tuần, chúng tôi lại được lệnh đi tiếp đợt 2. Hiệp định Paris vừa ký kết, phải tăng cường công tác CTCT. Lần này đại đội tôi được phân công về Quảng Nam Đà Nẵng. Mấy thằng bạn có Đào ở Huế méo mặt tưởng đâu phen này được tái nạm em yêu. Máy bay C 130 hạ cánh TRANG 126

    129 Sông Thu Bồn thương nhớ của ta ơi! (Dòng nhớ thương chảy mãi qua hồn) Một quận nghèo nhưng hiền lành với những căn nhà nhỏ nép mình sau vườn khoai sắn xanh ngắt, những ruộng dâu bạt ngàn. Chúng tôi ở trong chi khu, hằng ngày phân tán thành những nhóm nhỏ làm công tác dân vận ở các xã như Xuyên Thọ, Xuyên Châu, Xuyên Hòa, Xuyên Phú Thằng Sanh, nổi tiếng hào hoa, đi một vòng phố chợ rồi về nói với cả nhóm: Mấy cô nhan sắc trung bình trở lên đều là hoa có chủ của các anh công tác đợt 1 hết rồi, tao quay về mái nhà xưa thôi. Nói xong hắn lúi húi viết thư hẹn hò với em Thành Nội! Nhớ lần ở Huế, nhóm tôi được thằng Tiến mời tới nhà ăn giỗ. Cả một bàn dài có đến mấy chục món nhưng món nào cũng bày chút chút trong những chiếc dĩa nhỏ xíu. Báo hại cả bọn lúc về phải ghé chợ Đông Ba mua thêm chục mì gói. Thằng Quảng dân Bến Tre cằn nhằn: – Chịu không nổi kiểu cách của Dân các Mệ. Cả bàn, tao quơ đũa một phát là sạch bách. Ăn vậy hèn chi gái Huế cái eo nhỏ chút xíu trông thấy mà thương! Còn đây, người xứ Quảng mộc mạc chơn chất như những món ăn của họ. Khoai lang Trà Đỏa củ to bằng cái đầu con nít, vỏ trắng ruột vàng phải cắt năm xẻ bảy đem nấu, bột khoai thơm phức nghẹn tới cổ họng. Ăn món gì cũng có cái bánh tráng kèm theo, không nướng thì nhúng nước cuốn. Lần đầu tiên tôi biết món Mì Quảng, niềm tự hào của dân Quảng Nam. Cách nấu không cầu kỳ như bún bò Huế nhưng cách ăn trông thật ngon với những cây cải non, sợi mì trắng, miếng sườn heo, con tôm chiên vàng óng mẩu bánh tráng TRANG 128

    130 dòn tan trong miệng, tay cầm trái ớt xanh cắn cái bụp. Có lần lãnh lương, cả bọn kéo nhau đi ăn đặc sản Bê Cầu Mống ở đầu cầu Câu Lâu thuộc quận Điện Bàn, tôi ngớ người ra khi nghe chị chủ quán nói Chừng nuớ bua rùa. Đừng bỏa nữa mòa mẹn! ( Chừng đó vừa rồi. Đừng bỏ nữa mà mặn!). Dường như tôi đang nghe lại cái giọng Long Hưng quê kiểng xứ mình! Tuổi thanh niên thấy gái như nam châm hút sắt. Qua hai tuần lại thấy các chàng SVSQ bắt đầu có cặp khi có màn trình diễn văn nghệ với các cô giáo trường Phan Bội Châu. Anh chàng Sanh phát hiện ra Vẫn còn nhiều em coi ngộ lắm, mà là hoa chưa có chủ mới tuyệt!. Thật sự, con gái vùng Điện Bàn, Duy Xuyên khá dễ thương. Họ không tiểu thư như gái Huế. Đa số có một vẻ đẹp khỏe mạnh, làn da trắng mát do vùng đất này xưa kia chuyên dệt lụa nuôi tằm. Họ ăn nói mạnh bạo và khá tự nhiên trong giao tiếp nhưng với bản chất rụt rè của mình, tôi chẳng kiếm được một em để dung dăng thị xã Hội An như các bạn. Vào một ngày Thứ Bảy, nhóm tôi đi đắp đất làm đường ở xã Xuyên Châu. Cuối tuần nên anh nào trông cũng vội vàng để về văn nghệ văn gừng với các cô giáo. Gần 3 giờ, nhóm Lờ quờ gồm tôi, Thế Hân và Kim Long nhận bao dàn cho các bạn làm nốt đoạn cuối cùng. Ba thằng con nhà ruộng đồng, lại không có em nên chúng tôi nhẩn nha cho đến xế chiều. Thấy một căn nhà có cái cổng vào bị lún, ba thằng thấm nhuần công tác dân vận làm luôn. Mọi việc hoàn tất, chúng tôi vào nhà xin rửa chân tay. Người thiếu phụ, chủ nhà, khoảng trên năm mươi, nét mặt còn vương nét một thời xuân sắc, không có vẻ mặn mà khi giao tiếp, chỉ chúng tôi ra giếng sau vườn. TRANG 129

    132 Dù sao tôi cũng đã biết cô gái tên Hạnh và một cái nốt ruồi lớn ngay dưới chân mày bên trái. Có lẽ, biết cũng để cho vui thế thôi. Cù lần như tôi nước gì! * Chiều Chủ Nhật, tôi từ Chi khu ra cái quán nhỏ ở góc chợ thuê mấy cuốn truyện chưởng của Kim Dung về đọc cho qua ngày đoạn tháng. Cô chủ tên Dung, nghe đâu cũng là hoa có chủ của một anh K27. Đang lúi húi tìm thứ tự mấy cuốn Thiên Long Bát Bộ, bỗng nghe một giọng nữ phát ra từ cửa quán: – – Chị Dung, tìm cho em cuốn Áo tiểu thư của Duyên Anh. Răng chị Câu nói ngắt ngang nửa chừng khi cô gái nhận ra có bóng người trai lạ đứng trong góc. Tôi nhìn ra. Đó chính là cô gái có cái nốt ruồi trên chân mày ngày qua Sau này, khi quen nhau, Hạnh vẫn hay nói đó là duyên kỳ ngộ. Em bảo nhà em không ai thích lính. Cũng đúng thôi, nhà thơ Hữu Loan đã viết Lấy chồng chiến binh, mấy người đi trở lại cơ mà. Tôi trêu Ghét của nào trời trao của ấy!. Em cúi mặt buồn buồn. Hạnh là con gái duy nhất của gia đình.tên em đơn giản là Trần thị Hạnh. Em kể Ba chết từ lúc mới sinh, mẹ ở vậy nuôi em khôn lớn. Em vừa tốt nghiệp lớp cán sự y tế ngoài Đà Nẵng, về quê thăm mẹ trong lúc chờ bổ nhiệm. Tôi thở phào. Em ra trường sớm mấy tháng, có khi lũ bạn công tác đợt 1 đã dzớt mất rồi. Tôi trở lại thăm má Hạnh mấy lần theo lời anh chàng Sanh cố vấn attack at home nhưng lần nào cũng gặp một TRANG 131

    133 nét mặt lạnh lùng. Má Hạnh tránh tiếp xúc hoặc chỉ trả lời nhát gừng những câu hỏi chân tình của tôi. Nhìn bà, tôi liên tưởng đến nhân vật nữ Anh Cô căm thù đàn ông vì bị Đoàn Nam Đế phụ tình trong cuốn Anh hùng xạ điêu của Kim Dung. Có lần tôi còn thấy mắt Hạnh hoe hoe đỏ như vừa mới khóc xong. Chúng tôi đành biến quán cho thuê truyện của cô Dung thành nơi hò hẹn. Giai đoạn đầu chẳng biết nói chuyện chi, cứ đem mấy cuốn truyện ra mà tán về các nhân vật hoặc chuyện nắng mưa Ấy thế, mà vắng nhau một ngày đã thấy nhơ nhớ Nhưng có lẽ tình yêu làm cho người ta thông minh ra. Nghe bạn bè, một chiều Thứ Bảy tôi bạo gan rủ nàng đi chơi nhà thờ Trà Kiệu. Mượn chiếc Honda Dame của cô Dung, tôi chở Hạnh lên đường. Nhà thờ núi Trà Kiệu nằm trên ngọn đồi Bửu Châu cao khoảng 60 mét thuộc xã Xuyên Kiệu. Đó là một ngôi nhà thờ cổ được trùng tu từ thế kỷ XIX. Đứng ở tháp chuông, chúng tôi nhìn xuống và ngợp trong màu xanh biêng biếc của cây lá dọc theo hai bờ của dòng sông Thu Bồn thơ mộng. Những cây me tây cổ thụ che rợp mát khu vực nhà thờ và gần đó là một ngôi trường tiểu học do các nữ tu đảm trách. Những chiếc áo choàng đen trong bóng chiều tạo nên một vẻ đẹp nao lòng. Hạnh cúi đầu kính cẩn khi đi qua những bức tượng tái hiện mười hai chặng đường Thánh giá của Chúa Giê Su. Nàng chỉ cái giếng nước mà người xứ đạo phong là giếng nước Thánh. Ai chân tình cầu nguyện khi uống sẽ toại nguyện với ước vọng của mình. Hai đứa cùng ngậm ngụm nước mát. Hạnh nhắm hai mắt lại giây lâu. Tôi hỏi em cầu nguyện điều chi? Em thầm thì Bí mật!. TRANG 132

    134 Chúng tôi ngồi nghỉ mệt bên một triền bắp ven sông. Hạnh nói với tôi cách đây khoảng 25 km là Thánh địa Mỹ Sơn, Vương quốc của triều đại Champa cũ. Tiếc rằng chúng tôi không đến được vì lý do mất an ninh. Ánh nắng chiều trải trên dòng sông Thu, gió mơn man như quạt hầu. Dòm kỹ cái nốt ruồi của em coi thật ngộ. Nó hồng hồng và nổi như một hạt đậu cuối chân mày. Em đỏ mặt xấu hổ khi thấy tôi cứ dòm chằm chằm vô mặt. Tôi kể cho em nghe về làng quê của mình, về tuổi nhỏ chăn trâu cắt cỏ, về góc vườn mỗi khi giận mạ thường ra ngồi gục mặt rồi ngủ thiếp lúc nào không hay Hạnh chủ động cầm tay tôi bóp chặt.tôi nghe rõ hơi thở dồn dập của em. Và thằng con trai 22 tuổi lần đầu tiên biết thế nào là câu hát của Phạm Duy phổ thơ Nguyễn Tất Nhiên Uống ly chanh đường, uống môi em ngọt Chúng tôi đã thật sự yêu nhau từ giây phút đó. Có Hạnh tôi bớt cù lần hơn. Nhóm Lờ quờ mất cái đầu tàu. Hai thằng bạn bắt tôi bao một chầu Mì Quảng ở Ngã ba Nam Phước trước khi từ giã nhóm. Chuyện nhỏ đối với một gã trẻ tuổi đang say hương vị tình yêu! Chúng tôi đã có những ngày thật thú vị. Hạnh đưa tôi đi Hội An thăm lại ngôi trường Trần Quý Cáp thời nàng học trung học. Hai đứa lên Chùa Cầu nhìn tượng con chó và con khỉ, lang thang trên con đường nhỏ dọc sông Hoài ngắm những ngôi nhà lợp ngói âm dương. Tôi biết thêm món ăn độc đáo xứ Hội như cao lầu, bánh tráng đập Cẩm Nam, chén chè chí mà phù của ông Tàu già trên phố Nguyễn Thái Học. Có một điều làm tôi cảm động, dù hơi ngượng, là thỉnh thoảng khi trả tiền, cô chủ quán bảo cô bạn anh trả trước rồi. Mỗi lần như thế, Hạnh bảo – Để mặc em, cho nó vui. TRANG 133

    135 Nhưng có lẽ Hạnh thích nhất là khi tôi tặng nàng tập thơ Thuở làm thơ yêu em của Trần Dạ Từ. Đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ rõ cái màu cà phê sữa của cuốn sách. Những câu thơ tài hoa như dành riêng cho chúng tôi trong bài thơ Nụ hôn đầu : Lần đầu ta ghé môi hôn Những con ve nhỏ hết hồn kêu vang Vườn xanh, cỏ biếc,trưa vàng Nghìn cây phượng vĩ huy hoàng trổ bông Tôi ghi dòng chữ trên đầu trang : Để em đọc khi nhớ anh. Hạnh bảo: mãi. – Đây sẽ là cuốn sách gối đầu giường của em. Mãi Khi yêu Hạnh, thật sự tôi đã nghĩ đến một mái ấm gia đình. Lăng nhăng không phải là bản chất của thằng tôi cù lần. Chúng tôi còn hơn hai năm để nuôi dưỡng tình yêu. Nhưng thật khó khăn khi tiếp cận với má nàng để bà hiểu tôi là người tử tế. Suy nghĩ lâu lắm, Hạnh cắn môi bảo tôi: -Thứ Bảy này mình lên nhờ bà Ngoại. Ngoại thương em lắm. Mà anh mặc đồ civil nhen. Bà ngoại Hạnh ở Gò Nổi thuộc quận Điện Bàn. Bà trên 70 nhưng còn khỏe mạnh, giọng nói sang sảng. Trên bàn thờ có hình một ông mặc phẩm phục triều đình trông rất quắc thước. Hạnh bảo tôi đó là ông Cố, một trong Ngũ phụng tề phi của xứ Quảng Nam, niềm hãnh diện của dòng họ ngoại. TRANG 134

    136 Bà đón tiếp cô cháu gái thật vồ vập: – Cha mày. Mấy lâu đi mô mất mặt không thấy thăm bà? Niềm vui của bà lan qua cả bạn của cháu. Bà sai đứa cháu nhỏ múc nước lấy khăn cho tôi rửa mặt, leo dừa hái trái hai đứa uống, ra vườn thử xem có trái mít nào trở tiếng thì chặt xuống cho tụi nó ăn Đúng là một bà ngoại xứ Quảng nồng hậu mà chơn chất. Bửa cơm trưa thật ngon miệng với thịt luộc chấm mắm cái, rau cải nấu canh cá rô thêm chút gừng.tôi nằm trên bộ ngựa bằng gõ thiu thiu ngủ, hai bà cháu rì rầm to nhỏ ở phòng trong. Chúng tôi ra về khi chiều đà nhạt nắng. Cái nhìn của bà cụ đối với tôi chăm chú hơn nhưng không còn vẻ ồn ào như ban sáng. Hạnh phụng phịu hờn dỗi và không chịu mang trái mít về làm quà như dự định.trên đường nàng im lặng nép sát người vào lưng tôi. Một linh cảm bất an trong lòng. Gia đình nàng chê tôi điểm nào??? *** Mười ngày liền tôi không gặp được Hạnh. Nhờ vã cô Dung hai lần nhưng không ăn thua, má nàng giữ rịt trong nhà. Lại nghe bạn bè xôn xao đợt công tác có thể sắp kết thúc nhường cho K 29, lòng tôi như lửa đốt. Có đêm tôi liều mạng mượn chiếc Honda phóng về Xuyên Châu. Ngang nhà nàng cửa đóng kín mít, ánh đèn nhỏ hắt ra leo lét. Kim Long ngăn tôi : Coi chừng có bữa anh Hai ăn súng của bọn du kích. Xứ này coi thế nhưng không hiền đâu! Chiều thứ ba, đang ngồi đánh domino với đồng đội thì anh chàng Thu đi về bảo tôi: TRANG 135

    137 -Tao thấy má vợ của mày ngồi xe ôm đi đâu về hướng Điện Bàn. Cơ hội trời cho, tôi vất mấy con bài cho Kim Long rồi vẫy xe đi Xuyên Châu Nhà vắng ngắt nhưng cửa vẫn mở.tiếng nước xối trong phòng tắm dưới nhà ngang. Để cho Hạnh khỏi ngượng ngùng, tôi không lên tiếng.tôi nhìn kỹ mấy bức hình trên vách. Hình bà má hồi còn trẻ bế Hạnh trong lòng; hình Hạnh ôm con búp bê thời nhỏ; hình nàng trong chiếc áo blue trắng đang thực tập ở bệnh viện, cái nốt ruồi có món tóc mai che ngang Phía bên kia là chiếc giường nhỏ có cái áo gối màu hồng thêu những bông hoa li ti, trên gối còn vương vài sợi tóc dài. Chắc Hạnh vừa nằm ngủ trưa xong.tôi ngồi xuống cạnh giường, tự dưng có cái ý nghĩ thật lãng mạn là nhặt một vài sợi tóc của nàng làm của riêng. Dưới gối cồm cộm một cuốn sách.tôi lật lên. Đúng là tập thơ của Trần Dạ Từ. Tôi nhớ câu nói của Hạnh hôm nào Đây sẽ là cuốn sách gối đầu giường của em, lòng xao xuyến một thứ tình cảm ngọt dịu. Tôi lật vài trang sách, một tờ giấy nhỏ gấp tư kẹp ngay bài thơ Mối tình đầu. Quả thực là tôi không nghi ngờ gì về tình cảm của Hạnh nhưng tôi vẫn tò mò giở ra. Nét chữ cứng cáp, chân phương có mấy dòng : Hạnh, Ba đã nghe bà ngoại nói chuyện. Con hãy chấm dứt ngay mối quan hệ không lành mạnh đó. Có cơ hội chúng ta sẽ trao đổi thêm.trước mắt, chuẩn bị cho Ba ít thuốc kháng sinh.sẽ có giao liên về lấy trong tuần tới. Tôi choáng người. Ba Hạnh chưa chết như nàng đã nói với tôi? Thứ ngôn ngữ này rõ ràng là loại ngôn ngữ của phía bên kia. Có lẽ nào ba nàng là cán bộ Cộng Sản hoạt động nằm vùng? Có tiếng động dưới nhà ngang.tôi đặt cuốn sách TRANG 136

    138 dưới gối trở lại ngồi ở bàn giữa, cố gắng giữ nét mặt thật bình tĩnh. Hạnh xuất hiện trong bộ đồ hoa màu tím nhạt. Em mừng rỡ a lên một tiếng rồi sà xuống bên cạnh tôi, thì thào Em nhớ anh quá!.mùi hương chanh và mùi tươi mát của da thịt con gái nồng nàn bốc lên nhưng quả thật tôi không còn lòng dạ nào để rung động. Tôi đẩy nhẹ người Hạnh ra. Nàng hơi khựng lại rồi hỏi tôi: Anh đến lâu chưa? Sao anh biết má vắng nhà?.tôi trả lời Do tình cờ vậy thôi. Những cảm xúc trong tôi đã bị dội một thùng nước lạnh. Đầu tôi rộn lên nhiều câu hỏi khó trả lời. Hạnh không giấu sự vồ vập và hé môi chờ đợi một nụ hôn say đắm nhưng tôi chỉ chạm phớt vào môi. Nụ hôn lần này sao nghe vị đắng chát. Tôi có cảm tưởng bị lừa dối thậm chí hơi sợ hãi. Có lý nào cô ấy đang giăng bẫy tôi, một chàng Sinh viên Võ Bị, một Sĩ Quan quân lực VNCH tương lai? Người hàng xóm qua chơi kéo tôi thoát khỏi sự khó xử. Lấy cớ phải về họp gấp tôi từ giã Hạnh trong nét mặt phụng phịu của nàng.tôi đang cần thời gian để suy nghĩ. Đêm hôm ấy tôi trằn trọc mãi. Gói Capstan gần hết dù tôi không phải là thằng nghiện thuốc lá.tôi đã hiểu ra thái độ lạnh nhạt của má và bà ngoại nàng. Tôi tự vấn xem có khi nào Hạnh hỏi mình về lĩnh vực quân sự chưa? Có khi nào mình sơ suất tiết lộ điều gì chăng. Rõ ràng tôi yêu Hạnh nhưng phương châm của trường Mẹ đã khắc sâu Tổ Quốc-Danh Dự-Trách Nhiệm. Tôi thiếp đi với điều tâm niệm thứ tám trong Mười Điều Tâm Niệm của SVSQ/TVBQGVN : Không có gì là không thể làm được đối với SVSQ. TRANG 137

    139 Tuần sau đó tôi nằm mẹp trong Chi khu. Hai lần có lời nhắn của cô Dung ra quán sách nhưng một lần tôi cáo ốm và một lần kêu bận công tác. Tôi không đủ can đảm để gặp Hạnh. Tôi sợ mình sẽ bị lung lay bởi đôi mắt ướt và cái nốt ruồi như hạt đậu đỏ cuối chân mày. Rồi cũng đến ngày từ giã Duy Xuyên. Hạnh gởi qua Kim Long cho tôi một túi nhỏ gồm những mứt bánh thổ sản, sáu chiếc mouchoir có hai chữ H lồng nhau và lá thư chỉ có một dòng Em yêu anh mãi mãi.tôi nhếch môi cười cay đắng, đem mớ quà cho bạn bè liên hoan, sáu cái khăn tôi để lại trên cái ghế bố ngủ đêm ở Chi khu và xé bức thư thành những mảnh nhỏ. Ngày leo lên chiếc GMC ra phi trường quân sự Đà Nẵng, đưa mắt nhìn quanh, tôi nhận ra Hạnh đứng nép sau một cây phượng lớn. Em nhìn tôi, môi mấp máy điều gì không rõ. Thôi đành. Vĩnh biệt mối tình đầu oái oăm! Về lại trường, chúng tôi chúi mũi vào học Văn hóa bù lại cho chuỗi ngày công tác. Sự bân rộn làm tôi không nghĩ ngợi TRANG 138

    141 chàng Thu hào hoa nhiều chiêu trốn gái ra hội quán tìm hiểu và cứu giúp. Lòng tôi như đánh lô tô. Ba mươi phút sau, Thu trở lại cười rộng miệng Xong rồi.tao bảo mày đã hỏi vợ ở quê!. Kim Long đi sau mặt buồn xo bảo tôi : Anh Hai ác quá. Em khóc nhiều lắm. Tội quá trời luôn!. Đêm hôm ấy, tôi đốt hết tập thư của Hạnh.Trong mắt bạn bè cùng đi công tác Duy Xuyên, nhất là Thành Sang, Sinh viên Sĩ Quan phụ trách câu lạc bộ Huỳnh Kim Quang, tôi là thằng Don Juan. Sang bảo Thấy con nhỏ thất thểu ra về, tao muốn đấm vào mặt mày một cái. Cũng đành! *** Tôi sẽ không nói nhiều về thời gian hơn hai năm đi tù, thân phận không bằng một con vật. Mạ tôi đã hồi cư cất túp lều trên nền đất cũ Long Hưng, em trai tôi bỏ học cầm cái bay đi làm thợ hồ. Tôi thành con bà Phước sống nhờ vào các niên trưởng niên đệ có thân nhân thăm nuôi. Ngày cầm giấy ra trại, niên trưởng Huỳnh công Kỉnh, K25 còn phải cho tôi tiền mua vé tàu. Về làng xưa vào ngày cuối năm lúc trời đã chạng vạng, mạ ôm chầm lấy tôi rồi nghẹn ngào bảo Vào Nam đi con. Không sống nổi ở đất ni mô. Thay đổi hết rồi. Sâu bọ lên làm người rồi!.tôi ở được với mạ một đêm, cầm trong tay cái địa chỉ của người làng tận Sài Gòn, ăn hai bữa cơm trộn bắp rồi lại ra đi Trên chuyến xe Bắc Nam ọp ẹp, tôi đi qua vùng đất Quảng Nam đầy ắp kỷ niệm xưa Hòa Khánh, Hòa Cầm, Cẩm Lệ, Vĩnh Điện, Duy Xuyên Chắc bây giờ Hạnh đang ở trên đà danh vọng, có khi làm bà Cán Bộ cũng nên. Tôi cũng chẳng ân hận gì. Tôi với nàng rõ ràng là hai đường thẳng song song. TRANG 140

    142 Tôi cũng chẳng muốn nhắc lại tháng ngày ngược xuôi kiếm sống trên đất Sài Gòn. Người làng cũ đã bán nhà đi kinh tế mới. Tôi nằm vơ vất ở bến xe Miền Đông ba đêm rồi may mắn gặp Ngọc, thằng bạn cùng đại đội. Hắn giúp tôi gặp nhóm bạn cũ đang thay nhau đạp xích lô từng ngày; có khi lại mang vác hàng cho mấy bà bán phụ tùng xe đạp ở chợ Trời; có khi lang thang không biết đêm nay mình sẽ ăn đâu, ngủ đâu. Đúng như câu thơ của Lý Bạch Xử thế nhược đại mộng!. Cuộc đời quả là một giấc mộng lớn. Mới ngày nào chúng tôi còn là những chàng trai hào hoa ấp ủ nhiều hoài bão.tôi nghe tin anh Hoàng Tấn đã bị bắn chết vì phản kháng ở Đơn Dương- Đà Lạt. Bạn bè cũ có thằng vượt biên thoát, thằng mất tích, thằng còn ở trong các trại giam, thằng vào rừng tìm lực lượng kháng chiến Rồi cuộc đời đưa đẩy tôi lưu lạc qua đất Campuchia bằng xe đò ở Tân Châu-Hồng Ngự. Tôi làm nghề cắt tóc dạo ở Phnompenh, bỏ mối thuốc cho một ông Trùm buôn lậu thuốc Tây của Xí nghiệp Quốc doanh Việt Nam kiếm cơm hàng ngày, thậm chí có khi còn làm y tá chích thuốc dạo cho bệnh nhân. Ơn trời, chưa nghe ai chết! Tôi giao tiếp với người Cam ở các chợ Schabarbauu, chợ Chắc Nghệ Đôi khi thất chí, muốn lấy đại một cô Miên quấn xà rông, có mấy cái răng vàng 24 karat sáng chóe chuyên ăn mắm bò hóc cho xong đời! Tình cờ tôi quen anh Tài, một Việt Kiều Miên về nước năm 1972 lúc người Việt bị cáp duồn. Anh lên lại Nam Vang làm ăn và có ý định vượt biên qua Thái Lan. Anh cần một tay sử dụng súng sẵn sàng bắn vào Công an hoặc hải tặc. Một liều ba bảy cũng liều, tôi nhận công việc này. Chúng tôi lên Kompongsom mua một chiếc ghe cũ bề ngang 2m dài 7m được tân trang, sửa lại lốc máy và khởi hành vào TRANG 141

    143 một đêm tháng Tám từ Vịnh Tân Hao. Trên ghe có sáu người lớn và hai con nít. Ghe không dám đi gần bờ vì sợ lính biên phòng của Miên. May mắn thay, gần tới KoKong thì trời đổ mưa lớn che khuất tầm nhìn của các trạm gác. Lênh đênh trên biển 4 ngày chúng tôi gặp những chiếc tàu treo cờ Thái và ghe đi đúng hướng cập vào tận một hải cảng. Tôi chưa phải sử dụng cây M16! Lúc quyết định theo anh Tài tôi có ý nghĩ nếu chuyến đi không thành công thì biển sẽ là mồ chôn cuộc đời đã tận đáy xã hội của mình.tôi chẳng còn sợ gì cái chết. Tôi cũng dự định nếu đến được Thái Lan thì sẽ ngữa mặt lên trời cười ba tiếng bù lại hơn 10 năm tủi nhục sau ngày Miền Nam sụp đổ. Nhưng tôi không làm được điều này vì chỉ kịp xách cái bao đi theo người lính Thái về trại tạm trú Leam Ngộp. Sau ba tuần ăn, ngủ, nghỉ chúng tôi chuyển lên trại chính là Panat Nikhom. Nghe nói chỉ hai tháng sau, trại tạm cư đóng cửa không còn chấp nhận người tị nạn Việt Nam.Và ở đây, tôi đã quen Minh Hạnh, vợ của tôi bây giờ. Qua bao nhiêu gian khổ, tôi không còn giữ được bất cứ một thứ giấy tờ nào.tôi chỉ còn nhớ số quân của mình. Nhưng may mắn thay, khi được Cao ủy Liên Hiệp Quốc phỏng vấn, tôi gặp Thiếu tá niên trưởng Tôn Thất Diên K10, Trưởng khoa Anh Văn của Trường Võ Bị, đang làm phiên dịch cho phái đoàn.thầy đã tận tình giúp đỡ tôi. Chao ôi là ân tình của trường Mẹ! Tôi được nhập cư vào đất Mỹ. Trong tháng ngày chờ đợi và học nghề ở Phi Luật Tân, bạn bè K28 cũng đã yểm trợ cho tôi một ít tài chánh trong tình nghĩa đồng môn, bạn bè cùng khóa Như bao người đến Mỹ muộn màng, nên vợ chồng phải hùng hục kiếm sống. Một người ôm 2,3 jobs và thay đổi TRANG 142

    144 công việc liên tục từ hầu bàn, rửa bát, làm vườn, dọn tuyết, sơn nhà, giữ trẻ đêm về còn phải đi học ESL. Bên nhà báo tin mạ mất, tôi cũng chẳng thể trở về. Thôi thì buổi chiều ly biệt cuối năm đó, tôi cũng đã nhủ thầm Lạy mẹ, con đi Tôi cũng không hiểu sao vợ tôi lại có cái tên trùng với Hạnh Duy Xuyên? Lại sinh cùng năm ký hiệp định Geneve Minh Hạnh người Vĩnh Long và hiền lành như cây trái miệt vườn sông Hậu. Cô ấy chưa bao giờ hỏi tôi về quá khứ và cũng không biết gì về Trường VBQGVN với những chàng trai quân phục dạo phố worsted, Jaspe, cầu vai alfa đỏ Chúng tôi từng bước ổn định cuộc sống với hai con gái chăm ngoan. Sau những nhọc nhằn, giờ đây tôi đã có những phút giây nhàn nhã. Tôi bắt đầu liên lạc, thư qua tin lại với bạn bè xưa. K 28 có đâu khoảng 50 người trên đất Mỹ. Bạn bè hầu hết đã quá 60, lâu lâu lại nghe tin buồn một thằng về Vùng V. Ôi! Đời người như bóng câu qua cửa sổ. Năm ngoái, tôi về Houston, Texas tham dự Đại hội Võ Bị lần thứ 19. Thật cảm động khi gặp lại những gương mặt gian ác thuở nào. Chúng tôi hò hét, cười đùa y như những chàng trai mới lớn. Nhắc lại kỷ niệm xưa có thằng rươm rướm nước mắt dù tóc trên đầu đã ngã màu bạc trắng. TRANG 143

    145 Hôm đến nhà hàng Kim Sơn dự dạ tiệc, ngang qua một số chị em Hội Phụ nữ Lâm Viên, tôi chợt nghe tiếng gọi: – – Anh Hiệp Có phải anh Hiệp không??? Tôi dừng chân. Trước mặt tôi là một người đàn bà còn vẻ duyên dáng trong chiếc áo dài xanh truyền thống Nhưng tôi không thế nào nhớ nổi đó là ai. Người đàn bà mỉm cười: -Trông anh không thay đổi mấy. Em nhận ra ngay. Dung Duy Xuyên đây! Anh còn nhớ không? -Ồ, cô Dung Duy Xuyên, người góp phần mai mối cho mối tình đầu của tôi ở Quảng Nam. Chúng tôi mừng rỡ. Tha hương ngộ cố tri, hạnh phúc nào bằng! Chúng tôi bồi hồi nhắc lại chuyện hơn 40 năm về trước, thời tôi là một anh SVSQ cù lần và Dung với cái quán cho thuê sách ở góc chợ Dung đã lấy vị Niên trưởng K27 khi anh đi tù cải tạo về và hai vợ chồng qua Mỹ theo diện HO năm Dung chợt nghiêm mặt hỏi tôi: – Anh có nhớ gì về Hạnh không?. Tôi cười cười: – Sao? Cô ấy làm bà Bí thư Tỉnh ủy chưa? Có bao nhiêu biệt thự rồi? -Anh không biết thật sao? Đàn ông các anh thật vô tâm Nó tội lắm. Dung kể cho tôi nghe. Quả thực như tôi nghĩ, ba Hạnh không chết như trong lý lịch đã khai. Ông tập kết ra Bắc khi Hạnh còn nằm trong bụng mẹ và trở về Nam từ những năm 70. Ông móc nối với gia đình để được tiếp tế và hoạt động trên đất Quảng Nam. Đó cũng chính là lý do mà cả bà ngoại và má Hạnh ngăn cản không cho Hạnh giao tiếp TRANG 144

    146 với tôi, một người lính VNCH. Sau ngày tôi trở về trường không lời từ giã, Hạnh đau khổ lắm. Không nhận được thư hồi âm,cô trốn nhà lặn lội vào Đà Lạt. Trước thái độ cự tuyệt lạnh lùng và dứt khoát của tôi, cô về sống lầm lủi ở Xuyên Phước, phụ trách phòng Hộ sinh Xã. Ngày miền Nam mất, ba Hạnh công khai xuất hiện với cương vị một cán bộ Cách Mạng cao cấp trong sự mừng rỡ của người mẹ chờ đợi đằng đẳng 20 năm ròng. Nhưng ngày vui ngắn ngủi chẳng được bao lâu. Sự thủy chung của bà đã bị trả giá khá phũ phàng. Chỉ bốn tháng sau, một người đàn bà miền Bắc xuất hiện với những đứa con sau lưng. Ba Hạnh lúng túng giải thích, nhưng mọi chuyện đã quá rõ ràng. Má Hạnh không có con trai. Căn nhà từ đường có cây ngọc lan, có cái giếng đá ong đành để lại cho gia đình mới. Hai mẹ con trở về Điện Bàn sống với bà Ngoại trong ngôi nhà tôi đã một lần đến thăm. Hạnh từ chối đặc quyền đặc lợi dành cho con em chính sách đi học Bác sỹ ở Hà Nội. Mẹ Hạnh suy sụp hẳn đi và mất sau một cơn đột quỵ. Trước khi mất, bà cầm tay Hạnh ứa nước mắt như một lời xin lỗi muộn màng. Mãn tang mẹ, Hạnh quyết định đi tu Thiên Chúa giáo dòng Phước Môn. Và hiện giờ nàng đang là một nữ tu phụ trách trường trẻ em mồ côi gần Nhà thờ Núi Trà Kiệu! Tôi ngồi lặng.trong đầu tôi dần hiện ra hình ảnh cô gái có khuôn mặt trắng mát, cái nốt ruồi như hạt đậu đỏ cuối chân mày, một buổi chiều tháng Ba,ngôi nhà thờ cổ, ngụm nước giếng mát lạnh và nụ hôn đầu. Lần đầu ta ghé môi hôn. Những con ve nhỏ hết hồn kêu vang Tôi biết mình sẽ có nhiều đêm mất ngủ. Hạnh ơi!… Hương Thủy TRANG 145

    147 Trong cuộc sống đa đoan và nhiều thăng trầm, trắc trở của tôi, biết bao nhiêu kỷ niệm, biến cố đã trôi qua trong đời kể từ ngày tôi bám vào chiếc xe ba bánh, xa ngôi làng Mã Châu, xã Xuyên Châu, Quận Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam thân thuộc. Những vui, buồn, hy vọng, tuyệt vọng đã đến và đi trong đời sống nhiều đến nỗi tôi không thể nào nhớ hết. Thế nhưng, tôi sẽ không bao giờ quên được những tháng ngày đầu tiên của tôi trên đất Mỹ. Trong trí nhớ của tôi vẫn còn in đậm hình ảnh chiếc Boeing của hãng Northeast bay ngược chiều kim đồng hồ đưa chúng tôi từ Manila đến phi trường Chicago vào một ngày cuối tháng 11 năm Giọng người nữ tiếp viên hàng không êm ái cất lên lời tạm biệt. Tôi không hiểu hết nhưng đại khái biết rằng cô ta vừa chào mừng chúng tôi sắp đặt chân lên đất Mỹ. Tôi tự nhủ, quãng đời lưu vong thật sự sắp bắt đầu. Bên ngoài trời đẹp nhưng xa lạ.như lời bà hướng dẫn viên người Phi dặn dò trước khi lên máy bay, chúng tôi, tay cầm chặt chiếc túi đựng hồ sơ tỵ nạn có chữ TRANG 146

    148 IOM thật lớn, sắp một hàng dài dọc theo hành lang phòng đợi để khỏi bị lạc. Người đầu tiên ra đón chúng tôi ở phi trường Chicago là một cô gái Việt trẻ đẹp, có lẽ còn là sinh viên và đang làm việc cho cơ quan thiện nguyện. Một ông Mỹ già đẩy đến cho cô ta một thùng áo quần và lặng lẽ bỏ đi. Theo lịch trình đã được ấn định trước, tại Chicago chúng tôi sẽ được cấp phát áo ấm mùa đông trước khi chuyển máy bay về địa điểm định cư cuối cùng trong hành trình tỵ nạn. Trạm cuối của tôi là Boston.Tôi biết và kính trọng thành phố Boston văn hóa lịch sử, qua nhiều môn học, nhưng chưa bao giờ nghĩ có một ngày sẽ là nơi tôi gửi gắm phần đời còn lại của mình. Người con gái đẹp mà tôi không dám hỏi tên, phát cho mỗi người trong đoàn chúng tôi một chiếc áo ấm. Tất cả đều cùng một cỡ như nhau. Chúng tôi ngạc nhiên nhìn chiếc áo ấm dày cộm rộng thùng thình hoàn toàn tương phản với bầu trời nắng chang chang bên ngoài. Hiểu ý, với giọng Huế nhẹ nhàng, người đẹp dạy cho chúng tôi, những lưu dân đến từ vùng nhiệt đới, bài học đầu tiên về thời tiết nước Mỹ: Ngó vậy mà không phải vậy đâu. Trời gạt mấy anh đấy. Ra ngoài không áo ấm vài phút là chết cóng. Ngừng một chút, nàng cười tinh nghịch: Ai không tin bước ra thử thì biết. Nghe cô ta nói vui vui, tôi cũng định đáp lại bằng vài lời tán tỉnh nhưng chợt nhớ ra đây không phải là quán cà-phê trên đường Duy Tân cây dài bóng mát mà là thân phận hẩm hiu của một người tỵ nạn chân vừa chạm đất quê người, nên đành im lặng. Đúng như lời cô gái Việt ở Chicago cảnh cáo, Boston chào đón tôi bằng những cơn bão tuyết triền miên suốt mùa đông dài rét buốt. Đêm giao thừa của ngày Tết Việt Nam đầu tiên trên nước Mỹ, không có bánh chưng xanh, không có rượu nồng pháo nổ, không một lời chúc tụng ngoại trừ âm hưởng của những bông tuyết trắng bị gió đùa vào cửa sổ. Người anh lớn tuổi nhất trong nhà đang cặm cụi sửa soạn một bàn thờ nhỏ trong phòng khách để cúng ông bà. Bàn thờ đơn giản, chỉ một lon hương, hai cây đèn, một nải chuối và một bình hoa. Tôi và những người ở cùng nhà ra khỏi phòng, nghiêm trang đứng sau lưng anh. Anh khấn vái xong, TRANG 147

    149 chúng tôi, những kẻ không họ hàng, thân thuộc gì với nhau, cũng lần lượt mỗi người thắp một cây hương, cúi đầu vái ba vái. Không biết vái về đâu và cũng không biết từ phương Đông xa xôi, tổ tiên ông bà có nghe được lời cầu nguyện của những đứa con đang lạc loài trên đất khách. Tôi thường gọi đất Mỹ nầy là đất tạm dung, trạm dừng chân của tôi và hàng triệu đồng bào tôi, trên quãng đường dài lưu lạc. Tôi trả thuế cho nước Mỹ căn cứ vào những lợi tức mà tôi thu nhập được. Đó không phải là một nghĩa vụ thiêng liêng theo kiểu Đừng hỏi đất nước đã làm gì cho bạn, hãy hỏi bạn đã đóng góp được gì cho đất nước (Ask not what your country can do for you; ask what you can do for your country) của cố TT Kennedy. Nước Mỹ không phải là country của tôi. Tôi trả thuế nhưng đó không thể gọi là đóng góp. Đóng góp hàm ý nghĩa thiêng liêng, tự nguyện trong lúc trả thuế là một điều luật pháp bắt buộc tôi phải làm nhằm trang trải cho các khoản chi dùng công cộng. Ngày tôi đưa tay tuyên thệ làm một người Mỹ vừa được công dân hóa sau năm năm thường trú, tôi cảm thấy buồn nhiều hơn vui, tủi thẹn nhiều hơn tự hào. Một tên Mỹ da vàng không quê hương, không tổ quốc, ngơ ngơ ngác ngác giữa quê người, có gì đáng để mừng vui. Viên thư ký sở nhập tịch hỏi tôi theo thủ tục có muốn thay cái tên cúng cơm của tôi bằng tên Mỹ. Tôi lắc đầu. Nhiều người đã chọn đổi tên. Một số người làm như thế chỉ để dễ kiếm công ăn việc làm nhưng cũng một số khác để chứng tỏ mình biết hội nhập vào đời sống Mỹ. Việt Nam, với nhóm người sau, đã đồng nghĩa với một thời dĩ vãng. Tự do, vâng, tôi may mắn tìm được tự do nhưng đó chỉ là tự do cho chính bản thân mình. Ngồi trên thềm tòa nhà lịch sử Fanueil Hall ở Boston sau giờ tuyên thệ tôi làm bốn câu thơ lục bát để kỷ niệm ngày thành công dân Mỹ: Mặt mày hớn hở vui tươi TRANG 148

    150 Sao lòng nghe thẹn làm người tự do Của nầy là của trời cho Của ta đánh mất không lo đi tìm. Năm 1999, vợ chồng tôi quyết định dời sang một tiểu bang khác nếu công ăn việc làm thuận tiện hơn. Tôi được một công ty chuyên về Internet ở miền Tây Nam phỏng vấn bằng điện thoại. Kết quả rất khả quan. Họ hứa hẹn rất nhiều, từ việc giúp chúng tôi di chuyển cho đến việc tạm cư trong thời gian đầu. Quyết định rời khỏi tiểu bang Massachusetts, về mọi phương diện, vật chất cũng như tinh thần, là một quyết định lớn của gia đình tôi. Sau này tôi không rời tiểu bang mà chỉ dời sang thành phố khác cũng thuộc Massachusetts. Dù sao chúng tôi cũng quyết định bán căn nhà ở Dorchester cho một người quen. Đêm cuối trong căn nhà cũ, lần đầu tiên tôi khám phá ra rằng nước Mỹ với tôi không phải là đất tạm dung. Cảm giác đêm cuối cùng, cách đây gần 20 năm khi tôi xa Sài Gòn, đã trở lại với tôi lần nữa. Tôi sắp sửa rời xa một căn nhà, một nơi chốn quen thuộc, yêu thương. Căn nhà trên đường Thornley Street là nhà của tôi, Dorchester là thôn xóm của tôi và Boston là thành phố của tôi. Và tôi nhận ra một điều Nước Mỹ đã cho tôi nhiều hơn tôi trả lại cho nước Mỹ. Ân huệ mà đất nước nầy đã cho tôi không phải chỉ là tự do nhưng còn là cơ hội và hy vọng, đó là những điều mà tôi đã không tìm thấy trên quê hương ruột thịt của mình. Hy vọng không phải là giấc mơ huyền ảo mà là một điều có thực và là chất sống cần thiết để nuôi dưỡng một con người phải không ngừng tranh đấu để sống còn như tôi. Nước Mỹ gắn bó với cuộc đời tôi nhiều hơn tôi gắn bó với nước Mỹ. – Đêm cuối trong căn nhà cũ, lần đầu tiên, tôi nghĩ về đất nước đã cưu mang tôi trong suốt gần 20 năm nhiều thay đổi của đời tôi với một tấm lòng biết ơn và trân trọng chân thành. Đêm cuối TRANG 149

    151 trong căn nhà cũ, tôi nằm nhớ lại bàn tay người lính hải quân Mỹ của chiến hạm USS White Plains vói xuống để nhấc thân hình ốm o, đói khát của tôi lên khỏi chiếc cầu dây đong đưa bên thành tàu. Chiếc cầu dây mong manh tôi bám để leo lên chiến hạm trở thành chiếc cầu biên giới, không chỉ cách ngăn giữa độc tài và tự do, của quá khứ và tương lai, mà còn giữa có quê hương và thiếu quê hương. Đêm cuối cùng trong căn nhà cũ, tôi mới sực nhớ ra rằng, tôi chưa bao giờ nói một tiếng cảm ơn những thủy thủ đã cứu vớt tôi trong đêm hãi hùng trên biển Đông năm ấy. Lẽ ra, ít nhất mỗi năm một lần, tôi nên gởi một tấm thiệp Giáng Sinh kèm theo lời cảm ơn về địa chỉ của chiến hạm USS White Plains ở bộ Hải Quân Mỹ. Tôi tệ đến nỗi một việc làm đơn giản như thế mà bao nhiêu năm qua tôi vẫn chưa làm được. – Đêm cuối cùng trong căn nhà cũ tôi nằm ôn lại một khoảng đời 20 năm, từ hai bàn tay trắng đến khi có được một gia đình êm ấm. Nỗ lực của chính tôi không thể nào thành đạt nếu không có những cơ hội đã được mở ra từ xã hội Mỹ. Nước Mỹ là vùng đất của cơ hội và mọi người đều có quyền có một American Dream. – Đêm cuối cùng trong căn nhà cũ, tôi nghĩ về con đường Dorchester mà tôi mỗi ngày mấy bận đi qua. Giống như đường Santa Clara ở San Jose, Bolsa ở Nam California, Colonial ở Orlando, đường Dorchester là xương sống của xóm Dorchester chúng tôi. Bao nhiêu người đã ăn nên làm ra cũng nhờ vào con đường nầy, mặc dù không phải ai cũng biết ơn nó, không phải ai cũng nhớ tới nguồn gốc của chính mình, không phải ai cũng nhớ đến những ngày đầu tiên đi sắp hàng mua từng vỉ cánh gà, từng gói mì ăn liền bằng Food Stamps trong cái rét căm căm của miền Đông Bắc. TRANG 150

    152 Trên con đường đó mỗi buổi sáng tôi đã gặp hàng trăm em bé Việt Nam sắp hàng ở góc đường chờ xe bus đưa đến trường. Những chiếc xe bus màu vàng nối đuôi nhau đưa các em đến tương lai huy hoàng của nước Mỹ. Nói như cựu tổng thống Bill Clinton, các em là chiếc cầu của tương lai hiệp chủng quốc Hoa Kỳ. Các em may mắn quá. May mắn lớn nhất không phải chỉ vì các em được làm công dân của một cường quốc nhưng quan trọng hơn, các em không phải sống trong những ngày cháo rau khoai sắn như hàng triệu đứa trẻ cùng thế hệ các em bên kia bờ trái đất. Các em sẽ không bao giờ hiểu thế nào là kế hoạch nhỏ, trồng cây, trồng người mà các em cùng thế hệ ở trong nước phải học, phải làm trong một không gian không có tự do chọn lựa. Ở đây, trên đất nước Hoa Kỳ nầy, các em sẽ lớn lên, vươn lên trong cuộc đời một cách hiên ngang, đầy tự tin, không sợ hãi. Nhà văn Trần Hoài Thư đến Boston nhiều lần và cũng đã yêu mến một cách say mê con đường Dorchester như chính tôi đã và đang yêu mến. Anh Trần Hoài Thư có lần viết về thành phố Boston: Con đường Dorchester qua những tiệm ăn, tạp hóa Việt Nam. Và một khu Việt. Và những gương mặt da vàng. Và những lời trao đổi bằng tiếng mẹ đẻ vang trên bãi đậu xe. Đời sống vẫn bận rộn. Cõi lòng vẫn quay quắt. Nhớ nhung vẫn bão bùng. Bạn hữu mấy thằng trôi thất tán. Mấy thằng đợi một chuyến đò ngang Cái mẫu số chung ấy là mẫu số của bất cứ người tị nạn nào trong chúng ta Cám ơn Boston với những con tim kỳ diệu. Nếu không có những con tim này, tôi nghĩ, chắc chắn sẽ không có Trần Trung Đạo. Đêm cuối trong căn nhà cũ, tôi biết rằng mình không chỉ có một quê hương. Ngoài quê hương Quảng Nam Đà Nẵng ở Việt Nam, tôi còn có một quê hương khác, quê hương Boston trên nước Mỹ này. Trần Trung Đạo (viết ngắn lại từ bút ký Hai Gánh Quê Hương) TRANG 151

    153 LÀN SÓNG SAU Nhân kỷ niệm 25 năm họp mặt H.O (Riêng tặng các Chiến Sĩ Biệt Động Quân) Mênh mông một trời nhớ Cho những ngày thầm nghĩ chuyện xưa Ta một cõi phũ phàn g ôm ngang trái Giữa chốn bụi đời ngơ ngẫn nhìn mưa Bốn mươi năm ly biệt Mái tóc quấn tang ký ức chốn mây mù Đức Cơ, Kun tum, Núi Hàm Rồng Thanh An, Biển Hồ Trà, Pleiku Sao lại để cõi trời Chốn thanh bình rơi vào khung địa ngục Trại tù Trảng Lớn, Long Giao, Xuân Lộc Hàm Tân, Z30, Suối máu… ngồi thao thức Hoàng Liên Sơn dòng định mệnh Xuống Lào Cay, Yên Báy đến Sơn La Trại Thác Bà rồi quay ngược Hồng Ca Đến Cổng Trời xuôi miền Nghệ Tỉnh TRANG 152

    154 Có bao nhiêu ” Tù Chính Trị ” Theo vận non song lầm lũi bước đi Bao đắng cay nào có sá gì Với vận mạng của tưong lai dân tộc Ba Mươi tháng Tư thề độc Ba Mươi tháng Tư rĩ máu chẳng hề khô Giờ quê hương giặc giẫm nát cơ đồ Dâng Tổ Quốc làm mồi phường lang sói Tóc hai màu còm cỏi Thân cọp già nhìn bầy sói kên kên Tuổi trẻ ơi! vì dân tộc hãy đứng lên Làn sóng sau ắt sẽ cao hơn sóng trước! Lê Tâm Anh TRANG 153

    155 THÔNG BÁO CỦA BAN TỔ CHỨC HỌP MẶT 25 NĂM H.O. VÀ GIA ĐÌNH Để tỏ lòng Cảm Ơn nước Mỹ, các ân nhân Việt Mỹ đã giúp cho chương trình H.O. được thực hiện -cũng như để tạo cơ hội cho các H.O. và gia đình có cơ hội gặp gỡ nhau sau 25 năm định cư tại Hoa Kỳ, một cuộc HỌP MẶT 25 NĂM H.O. sẽ được tổ chức vào 3 ngày 7, 8 và 9 tháng 11 năm 2021, nhằm vào mùa Thanksgiving, tại Thành Phố Westminster, miền Nam Tiểu Bang Californa. – Thứ Bảy, 7 tháng 11 năm 2021: Tiền Đại Hội: Từ 9 giờ 30 sáng đến 2 giờ chiều: Nghi lễ chào cờ và đặt vòng hoa tưởng niệm tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ. Sinh hoạt văn nghệ và ăn trưa tại Westminster Civic Center. – Chủ Nhật, 8 tháng 11 năm 2021: Từ 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều: Tiệc họp mặt tại Seafood Palace, 6731 Westminster Blvd, Westminster, CA Thứ Hai, 9 tháng 11 năm 2021: Thăm hàng không mẫu hạm Midway và làng Seaport Village tại San Diego. Ghi tên và đóng tiền tham dự: -Tham dự tiền đại hội: $10 (ăn trưa)

    156 – Tiệc họp mặt (ngày đại hội): $40 – Du ngoạn (vé xe đi và về): $15* (*) vé vào cửa Hàng Không Mẫu Hạm là từ $15 đến $18/người tùy theo độ tuổi, và mua tại chỗ). Chi phiếu hay Money Order xin ghi: 25 NAM H.O. Địa chỉ nhận ghi danh và chi phiếu: Nguyễn Thanh Thủy (Thiên Nga) 2427 W. Broadway Anaheim, CA Hạn chót ghi danh: 30 tháng 10 năm Xin quý đồng hương, quý chiến hữu, quý cựu tù cũng như quý anh chị H.O. ghi danh càng sớm càng tốt để Ban Tổ Chức tiện việc sắp xếp. Xin liên lạc với Ban Tổ Chức qua các số điện thoại sau đây: (714) ( 714) Liên lạc qua Ban Tổ Chức trân trọng kính mời. Westminster, ngày 26 tháng 8 năm 2021 Thay mặt Ban tổ chức, Trưởng Ban Tổ Chức: H.O.6 Nguyễn Phán TRANG 155

    157 TÂM THƯ CỦA MỘT H.O. Một đôi dòng về người viết: -Cựu SVSQ/Khóa 24 Võ Bị Đalat ( ) -Phục vụ tại TĐ30 BĐQ (5/1972-4/1975) -Cựu Đại Úy/Trưởng Ban 3. -Cựu tù cộng sản: 12 năm 3 tháng (6/1975-9/1987). -Thành viên Ban sáng lập Hội H.O. Cứu Trợ TPB & QP/VNCH (19/6/1992) -Phó Hội trưởng Nội vụ đương nhiệm Hội H.O. Cứu Trợ TPB & QP/VNCH -Chủ bút đương nhiệm tập san Đa Hiệu: Cơ quan ngôn luận của Tổng Hội Cựu SVSQ Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam -Trưởng ban tổ chức HỌP MẶT 25 NĂM H.O. VÀ GIA ĐÌNH Thưa quý Bạn H.O. Cho phép tôi gọi như thế thay vì phải viết thưa qúy anh chị H.O. Vì với tôi, chữ Bạn H.O. có một âm hưởng vô cùng đẹp, nó có giá trị miên viễn theo dòng thời gian, nó gợi lên một trời kỷ niệm: buồn vui, đớn đau-hạnh phúc, đắng cay-mật ngọt, cho dù tuổi đời của chúng ta có thể cách biệt hàng vài thập niên, hay trong quá khứ của 40 năm trước quý anh là những cấp chỉ huy cao cấp của tôi, những chef của tôi, hay là những đàn em, thuộc cấp của tôi, quý vị cũng có thể là những Nghị Sĩ, Dân Biểu, Bộ Trưởng, Thứ trưởng, Giám Đốc của những Bộ, Sở, Nói một cách hình tượng hơn, những người H.O. dù chỉ là những viên bi khiêm nhường, hay là những mắt xích quan trọng trong guồng máy Việt Nam Cộng Hòa nhưng đã từng cùng nhau giúp vận hành guồng máy đó và rồi cùng chịu chung số phận – bị ném lên dập xuống trong ngục tù cộng sản khi guồng máy đó bị cho ngưng chạy(!) – và rồi lại được có chung cái may mắn không ngờ, được đến định TRANG 156

    159 Và là không là gì cả, Cũng xin làm đôi giày Dũng Sĩ Trở về dẫm nát tan xích xiềng, Thật buồn, khi tôi được chuyển về đây thì tác giả của Đôi giày Dũng Sĩ đã chết trong phòng biệt giam! Vì thế, Nguyễn Văn Hồng không thực hiện được khát vọng trở thành Đôi giày Dũng Sĩ của mình,. Mới 25 năm: – Có lẽ nào chúng ta đã quên đi những năm tháng tối tăm, đói khổ, tủi nhục trong tù ngục cộng sản? – Có lẽ nào chúng ta đã quên những ngày dài buồn thảm trên quê hương, khi được ra khỏi nhà tù nhỏ để sống đời của một người hậu cải tạo nhọc nhằn, đớn đau trong nhà tù lớn Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. – Có lẽ nào chúng ta không biết, không ghi nhớ một điều, nếu chúng ta không được may mắn đến Hoa Kỳ -miền đất của tự do, miền đất của hy vọng, miền đất của cơ hội-, thì các thế hệ nối tiếp của chúng ta mãi mãi sống đời tăm tối ở quê nhà khi phải gồng gánh trên vai cái lý lịch nặng trĩu ngụy quân, ngụy quyền của cha ông! Đúng như cô giáo trẻ ở Bình Định đã viết khi nhìn thấy nón cối dép râu ngang nhiên đi giữa phố phường, đi giữa ruộng đồng của Miền Nam Việt Nam sau ngày 30 tháng tư bảy lăm: Đôi dép râu dẫm nát đời son trẻ Nón tai bèo che khuất ánh tương lai! – Nhớ lại, mới ngày nào, mà nay đã 26, 27 năm chúng ta bỏ cả việc làm, bỏ cả những cuốc cyclo đạp, bỏ mặc những chiếc lều vá xe bên vệ đường tạm thời vô chủ, nghĩa là bỏ cả công việc kiếm cơm hằng ngày, để tụ họp trước sở dịch vụ nghe ngóng tin tức, tin đồn về số phận của những cựu tù nhân chính trị sẽ được định cư tại Hoa Kỳ trong một tương lai gần.tại các tiệm cà phê bình dân ở các hang cùng ngõ hẻm, đâu đâu cũng thấy từng nhóm cựu tù gầy gò, mặt mày rạng rỡ, ngồi bàn chuyện Quy Mã, loan truyền những Hot News, Lastest News về việc cựu tù cải tạo sẽ TRANG 158

    160 được đưa sang Mỹ (và dĩ nhiên, cũng không thiếu các tin thuộc loại giật gân, hấp dẫn theo kiểu Holywood ). Những tin tức vang vọng bên tai vào lúc chúng ta đang đuối giữa dòng, nên nghe qua, đã thấy đã mà không cần truy tìm nguồn gốc xuất phát của nguồn tin.tôi còn nhớ những năm tháng cuối cùng của tôi tại trại tù Nam Hà ( ), khi Bạn tù nào thăm nuôi vào mà không có vài, hay ít nhất một Hot News thì được các Bạn ta chào đón hờ hững (do đó, có những Cựu tù phải pha chế các Hot News cũ thành bản chánh Latest News của mình để làm quà cho các bạn tù đang đói tin tức). Dường như trong tuyệt vọng, trong khốn cùng thì những tin vui (dù chỉ nghe qua) cũng đủ làm dịu mát những tâm hồn khổ đau như những giọt mưa mùa hạ. – Nhớ lại, mới ngày nào, giữa Saigon yêu dấu, khắp các tỉnh thành, qua những vùng kinh tế mới xa xôi hẻo lánh, chúng ta đã mừng vui khi biết là chương trình định cư dành cho cựu tù nhân chính trị tại Hoa Kỳ không còn là những tin đồn, những Hot News mà là Tin chính thức. Đó không phải là giấc mơ của nàng công chúa lọ lem mà là chuyện thật. Thật 100 phần trăm rồi, khi những người H.O.1 được phỏng vấn và ra đi vào đầu năm Và đó là dấu mốc đánh dấu ngày tháng chúng ta được tái sinh được sống lại như một con người với những quyền tự do căn bản được tôn trọng, quyền làm người không bị tước đoạt bởi bên tự nhận là thắng cuộc, và đặc biệt hơn, quan trọng hơn, là con cháu chúng ta được lớn lên trong một đất nước tự do vào bậc nhất thế giới, được tự do theo đuổi những khát vọng riêng, thực hiện những ước muốn chính đáng và được nuôi dưỡng trong giấc mơ chung của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ American Dream. – Có nhiều đêm, trong giấc ngủ chập chờn, tôi tự hỏi lòng mình mình đã nhờ ai mà đến được đây, mình đã có một lời chân thành cảm ơn dành cho họ chưa? mình đã làm gì để trả một phần ơn nghĩa đó? – Trong những đêm khuya thức dậy đi làm, đôi lúc cảm thấy quá mỏi mệt, và gần như muốn quit job, thế rồi tôi giật mình tự hỏi nếu còn ở Việt Nam, liệu tôi có tìm đâu TRANG 159

    161 ra công việc với cái lý lịch tối đen của mình; cho dù chỉ đi làm culi ở một công trường, nông trường nào đó. – Có lẽ chúng ta chưa hết thấm thía những câu vè thời đại Hồ Chí Minh dành cho những người tù tập trung trở về: Đầu đường Đại Úy vá xe Cuối đường Trung Tá bán chè nuôi con. – Và nếu không có cánh cửa thiên đường trần gian, chương trình H.O., mở ra thì chắc chắn những cựu tù chính trị và con cháu sẽ mãi mãi sống cảnh đời tăm tối trong địa ngục trần gian cộng sản đã dành cho họ như hai câu thơ của cô giáo Bình Định đã viết, như được trích ở trên. – Qủa thật, nếu không có sự vận động từ những cá nhân đầy ắp tình nghĩa đồng bào thuộc cộng đồng Việt Nam non trẻ vào thời gian đó (thập niên 80), khi những đợt di dân Việt đầu tiên đến Mỹ cũng mới được trên dưới 10 năm. Chúng ta có bổn phận phải biết họ là ai, phải nhớ ơn và cảm ơn họ. – Qủa thật, nếu không có những người Mỹ đầy lòng nhân ái vận động trong chính giới Hoa Kỳ, và đặc biệt, nếu không có Tổng Thống Ronald Reagan, thì chắc hẳn chương trình định cư cựu tù nhân chính trị đã không thành hình. Chúng ta cũng phải biết họ là ai, cũng phải nhớ ơn và cảm ơn họ; cho dù khá muộn màng. Chính Tổng Thống Ronald Reagan đã đề ra chương trình mang tên Humanitarian Operationa, và Cựu Đại Tướng John W. Vessey, Đại Diện cho TT Reagan, để thương thuyết với Hà Nội, nhằm định cư các cựu tù chính trị Việt Nam tại Hoa Kỳ, như trong một lá thư gởi cho khu hội cựu tù nhân chính trị Minesota, Đại tướng John. W. Vessey đã viết, xin trích: When President Reagan called me back from military retirement in 1987 to be his Presidential Emissary to Hanoi, one of the highest priority tasked he assigned me was to seek the release of our former South Vietnamese comrades who had been detained in the, so-called, reeducation camps. I was authorized to TRANG 160

    162 assure the Hanoi government that the United States would accept and welcome those detainees and their familes in this country. Because, at the time of the original negotiations, there was no hope of any immediate political resolution between the two nations, all actions taken in furtherance of the agreements reached were termed humanitarian operationa. Consequently, the term HO has been used within the Vietnamse-American community to refer to former political detainees who are now resident in the United States, To me, the term HO is a badge of courage, service and sacrifice, and all those who fall within that context of the term are among the heroes of our time… John W. Vessey. – Và qủa thật, nếu không được tái sinh qua chương trình H.O, thì chúng ta còn có cơ hội để sống, để hít thở được không khí tự do như 25 năm qua hay không?, hay sẽ mãi mãi sống âm thầm như những chiếc bóng trong vòng kiềm tỏa của cộng sản. – Và nếu không có chương trình H.O, thì trên chính quê hương mình, con cháu chúng ta cũng chỉ là những công nhân của nhà máy xi măng, công nhân của một công trường, nông trường nào đó, hay đã là những nông dân tại một vùng kinh tế mới heo hút?, – Và nếu không có chương trình H.O, thì con cháu chúng ta đâu có được sống trên một đất nước được mệnh danh là miền đất của cơ hội (Land Of Opportunity). Thế thì, đã 25 năm rồi, cũng đã khá trễ, nhưng vẫn còn kịp để chúng ta cùng tụ hội về, cùng nhau nói một lời CẢM ƠN đến những Ân Nhân Việt Mỹ, CẢM ƠN Nước Mỹ đã cho ta được sống cho ra con người với đầy đủ phẩm giá và hơn thế nữa, con cháu chúng ta nhìn về tương lai với một con đường thênh thang mở rộng để có cơ hội vươn lên và thành đạt. Cũng không thể phủ nhận, trong 25 năm qua, TRANG 161

    163 – H.O. và con cháu H.O. đã đóng góp một phần đáng kể để phát triển cộng đồng người Việt hải ngoại ở Mỹ. – H.O. và con cháu H.O. cùng những di dân Việt Nam khác, cùng những di dân đến từ nhiều quốc gia khác, đã đóng góp một phần không nhỏ để làm phong phú thêm cho cái Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ, một trong những miền đất hứa trên hành tinh nầy. – Hơn nữa, chúng ta xuất thân từ một đất nước biết quý trọng nhân nghĩa, thấm nhuần đạo lý qua những câu nghe thật đơn giản nhưng thâm thúy vô cùng: uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây, vì thế H.O và con cháu H.O tìm cách đến với nhau, cho dù núi sông có làm cách trở đường về, hay có khó khăn một chút về tài chánh, nhưng sẽ cố gắng tụ hội về ngày HỌP MẶT 25 NĂM HO. VÀ GIA ĐÌNH để cùng dâng lời CẢM TẠ chung đến các Ân Nhân Việt Mỹ của mình và Nước Mỹ nhân mùa Thanksgiving Và mong rằng những người Bạn H. O. cảm thông được những khó khăn của Ban tổ chức nên đừng nghĩ đơn thuần đây là một bữa tiệc hội đoàn để so đo thiệt hơn một chút về tài chánh, và cũng đừng vì những bất đồng nào đó với nhau giữa những cá nhân, của một hội đoàn, làm ảnh hưởng đến quyết định tham dự của mình. Hãy tha thứ ai đó nếu có một lần họ lầm lỡ. Hãy đến với nhau như những người có một thời đã từng sớt chia tủi buồn, khốn khó, hoạn nạn, Đó là lý do mà BTC HỌP MẶT 25 NĂM H.O, đã chọn ngày họp mặt Tạ Ơn nầy vào mùa Lễ Thanksgiving của Hoa Kỳ. Trong tâm tình đó, cá nhân tôi, và Ban Tổ Chức HỌP MẶT 25 NĂM H.O. VÀ GIA ĐÌNH rất hân hoan và vinh hạnh được đón tiếp quý bạn H.O. và gia đình trong ba ngày 7, 8 và 9 tháng 11 năm 2021 tại Little Saigon, thủ đô của người Việt tị nạn cộng sản, thuộc miền Nam của California. Xin gởi một lời chào rất thân ái đến toàn thể quý bạn H.O. và gia đình trong đại gia đình H.O. H.O. 6 Nguyễn Phán TRANG 162

    164 NHỮNG CÂU THƠ MỘT THUỞ QUÊ NHÀ NGUYỄN ĐÔNG GIANG Những câu thơ – một thưở quê nhà Anh đọc lại những ngày lạc xứ Ra đi ngàn dâu dặm lữ Thơ buồn nhật nguyệt cũng buồn theo Những câu thơ anh viết cho em Lẽo đẽo theo anh những ngày dong ruổi Bến nước vô cùng đâu là chặng cuối Bao giờ trở lại cố hương! Biết bao giờ trở lại cố hương Biển nước mang mang đoạn đành ngoái lại Đâu là quê hương mây mờ quan ải Chỉ biết lòng mình ruột thắt quặn đau Những câu thơ đầy ắp thương yêu Anh đã viết dành riêng cho Mẹ Chiến tranh về lấy đi tuổi trẻ Mẹ già con Mẹ cũng già theo TRANG 163

    165 Thưở quê nhà qua đò đi học Mẹ bới khoai cho con lót lòng Con qua sông kiếm đôi ba chữ Sau nầy đỡ khổ tấm thân Những câu thơ một thời xa xưa Viết chẳng hết muôn vàn kỷ niệm Non nước nghìn trùng anh còn dâu biển Em chẳng lấy chồng ở vậy làm chi Những câu thơ một đời yêu nhau Anh đọc lại những ngày lạc xứ Lưu vong hề cùn chân lữ thứ Anh tiếc hoài chẳng ở với em. TRANG 164

    166 Lời tòa soạn: Chị Lê Yên Chi là người bạn đời của Cựu Alpha đỏ Nguyễn Đức Thạch, K24. Tòa soạn Đa Hiệu hân hạnh giới thiệu bài viết của chị, và riêng tặng cho những ai đã một thời có những kỷ niệm với Lâm Viên, về người Đà Lạt, và một đời vẫn nhớ ngày tháng cũ trong ước vọng sẽ quay về: Để ngày mai về lại đỉnh Lâm Viên tôi sẽ hái một loài hoa không sắc! * 2/1971. Mùa Xuân vừa đến, tết đi qua nhẹ nhàng, êm đềm dễ thương như bao cái tết của ĐàLat, tưởng như trong gió thoảng mùi thơm của hương thông, hít nhẹ vào, như có cả mùi hoa cúc quì vàng, thoáng một chút rất nhẹ, hương của những đóa hoa đào còn nở muộn trên cành. Ôi! Sao mà hạnh phúc đến vậy, hạnh phúc khi ta được sống trong vòng tay gia đình, người thân, bạn bè. Chi có nhiều người bạn gái thân thương Hồng Phúc, Mỹ Duệ, An Phong… Và Chi cũng có nhiều người anh hiền lành vui tính như anh Đường, anh Phạm Tử Bình, anh Đỗ khắc Khoan, anh Ông Vĩnh Huấn, anh Ngọc Thạch và nhóm bạn thân của anh Đức Thạch như anh Dinh, anh Tẩm, anh Tiền, anh Huỳnh Ngọc Hùng, anh Lâm Thành Thanh… An Phong đến, đã nghe tiếng cười từ dưới con dốc : nhỏ Yên Chi ơi. Chi chạy xuống cùng dắt xe lên cho bạn, con dốc nhà TRANG 165

    167 Chi hơi cao, nghiêng nghiêng cong theo triền đồi ba trồng hoa kim châm vàng, bên phải là hàng trúc quân tử lên tận sân nhà với những dây hoa bìm bịp tím mọc dại hai bên lối đi. Bãi cỏ trước hiên nhà lúc nào cũng đều tăm tắp một màu xanh nhờ bàn tay bà nội chăm sóc rất kỹ, các anh ra chơi nhà cũng thường phụ bà khi bà làm việc. Dư âm của tháng tết vừa qua vẫn còn. An Phong về quê vào, hôm nay hai đứa rủ nhau đi chợ ĐàLat, ra Tăng Bạt Hổ ăn bún bò Thanh Thanh, rồi đi ăn kem Việt Hưng… An Phong là bạn thân của Chi người Huế, cũng như Hồng Phúc ở Trạm Hành, Phong học năm 2 CTKD, Chi và Phúc năm 2 Franciscain. Bobby sủa vang, hai đứa nhìn ra. Anh Đường đi với một người bạn, anh Đường học ở trường Võ Bị, Chi quen đã lâu rồi. – anh Dân bạn anh. Anh Đường đi du học ở Pháp được hai năm, về Việt Nam nghỉ hè, bỗng dưng thích đời binh nghiệp, nộp đơn xin vào võ bị ĐàLat. Anh rất hiền và tài hoa vì đã theo học trường dòng suốt thời trung học, anh có thể chơi giỏi nhiều môn thể thao như bóng chuyền, bóng tròn, quần vợt, anh đàn ghi ta và đặc biệt kéo đàn Violon rất hay. An Phong nghe Chi kể nên tò mò nhìn hai người mới đến, anh Đường thấp, mặt thông minh, người bạn cao hơn anh, mắt nhỏ nhưng toàn khuôn mặt toát ra một vẻ hiền lành. Qua những dè dặt ban đầu, càng vào chuyện càng thú vị, say sưa, An Phong nói chuyện hợp với anh Đường, hai người đều gốc Huế và cùng đạo công giáo nên hợp gout nhau, An Phong là một cô gái rất xinh đẹp. – anh Tôn Thất Đường dòng họ vua chúa, quí tộc đó nghe Phong. Phong và Chi cùng cười. Anh Dân người Nam, ít nói, hiền lành. Chi xin phép mẹ, rồi cả bốn người đi bộ ra phố Hoà Bình. Sau khi ăn ở Thanh Thanh, cả bọn kéo nhau ra Thủy Tạ uống TRANG 166

    168 cà phê, Cà phê Tùng ngồi ban ngày thấy kỳ kỳ buổi tối ngồi với bạn thân được hơn. Thỉnh thoảng những chúa nhật sau hai anh lại ra nhà, hẹn An Phong cùng ra, cả bọn ngồi tán gẫu, khi thì đi dạo phố, có lúc kéo nhau ra Thủy Tạ ngồi cà phê ngắm Hồ Xuân Hương, chiều là các anh về trường, Phong và Chi còn đi loanh quanh phố rồi mới về nhà. Những ngày hè của ĐàLat, gió lạnh nhè nhẹ, nắng êm êm, và có những ngày mưa bụi bay bay, các anh vẫn thường ra vào những ngày chúa nhật. Dọc theo con dốc nhà Chi hoa kim châm nở vàng dễ thương, mưa làm cây cỏ xanh tươi hơn, hoa nở thắm dịu dàng. Sau cơn mưa lòng người thường dịu lại, dễ gần nhau hơn. Cũng có những ngày mưa rả rích buồn buồn, tuy không dài lê thê như mưa ở Huế, nhưng mưa ĐàLat cũng buồn, nhất là với tâm trạng xa nhà như các anh lại càng buồn hơn. Tình thân thiết giữa anh em lại càng thân hơn. Cuối hè anh Đường rủ về nhà anh chơi, nhà anh ở số 11 Trần Hưng Đạo ĐàLat, đối diện với Dinh 2 Bảo Đại. Anh có một anh trai học ra kỹ sư lâm nghiệp làm trưởng ty và nhiều em gái, có em gái đầu là Ngọc học ở trường Virgo Maria với Chi, học trên một lớp. Mấy anh em hay rủ nhau xuống mé đồi thông sau nhà ngồi trò chuyện, xa xa thấp thoáng là cảnh hồ Xuân Hương, sau những rặng thông xanh thẩm là tháp TRANG 167

    169 Lycee Yersin. Nhà đẹp, tính tình cả nhà niềm nở dễ thương nên bạn bè ai cũng quí, có lúc anh Dinh, anh Thạch, anh Tiền, anh Hùng, anh Tẩm cùng đến chơi, những tiếng cười vang, hạnh phúc. Các em gái của anh thì phục vụ chè, cháo có khi bún bò, cả nhà ăn uống cười nói vui vẻ. Những chiếc lá trên cành đã đổi màu vàng, mùa thu dịu dàng đi qua, nắng nhẹ hiền hoà trên các cành thông, hôm nay anh Đường mượn được xe Jeep của anh Đàn ở Phan Châu Trinh bên Cô Giang cho cả hai đứa đi chơi quanh đập Suối Vàng, suối Bạc, nắng dịu chiếu xuống trên mặt hồ lấp lánh sáng như thảm vàng, thảm bạc. Tìm đến chỗ bãi cỏ đẹp nhất cả bọn trải tấm vải bạt dù ra, Phong, Chi và chị Hoa rủ nhau làm thức ăn, có bánh kẹp mặn và bánh ngọt để tráng miệng. Chị Hoa là bạn của anh ĐBT nhà ở trong Chi Lăng, chị đi tìm Chi ở Franciscain giờ bãi học và cũng là bạn với An Phong. Tình bạn thân thiết giữa 4 anh em càng ngày càng gắn bó, nhưng kỳ lạ vẫn chỉ dừng lại ở đó thôi, chưa một lần có một ánh mắt khác lạ, chỉ riêng trong lòng mỗi người có gì ấp ủ riêng tư thì không ai có thể biết. Hay vì ở đây tình anh em, tình bạn bè đã quá đỗi thân thương. Anh Đường nói : TRANG 168

    170 – Hai đứa nhóc ơi, sau nầy khi nào anh lấy vợ sinh con, nếu có hai đứa con gái anh sẽ đặt tên là Tôn Nữ An Phong, Tôn Nữ Yên Chi. Đứa con trai thì anh đặt tên Tôn Thất Bảo Quốc. – Á, à anh đặc biệt với tụi em vậy hả? – Có thật không anh? Những chúa nhật đi qua và nhiều chúa nhật nữa sau nầy, với anh Đường và anh Dân, chúng tôi vẫn chỉ là hai cô bạn nhỏ, dễ thương, thân thiết, gần gũi, có thể tâm sự được. Rồi mùa thu qua mùa đông đến. Những ngày tháng cuối năm của ĐàLat giá lạnh hơn, và đôi khi là những ngày tháng cô đơn, không có ai, không còn ai, các anh bận bịu với bao công việc và chúng tôi bận thi cử. Sau nầy An Phong kể anh Dân có một cô bạn tên Hương ở Đại học ĐàLat, không biết có phải vì hiểu lầm nên xa nhau, và qua chị Ngọc em anh Đường, Chi lại kể cho An Phong biết chuyện cô giáo Tho rất xinh bạn gái của anh Đường ở Sài Gòn. * * Những ngày mùa Đông ĐàLat lạnh và rất đẹp, cây anh đào hai bên đường trơ cành khẳng khiu đã bắt đầu nhú những lộc non. Các anh ra nhà với bộ dạo phố mùa đông may bằng dạ màu sẫm, dây biểu chương vàng nổi bật màu alfa đỏ trên vai. Năm nay các anh sẽ ra trường, Noel nầy sẽ không còn các anh ra chơi nữa. Noel năm trước, cả nhóm cùng đi dạo phố, ngồi cà phê rồi hoà vào dòng người đi bộ trên khắp mọi ngã đường ĐàLat, không khí an lành trong tiếng chuông nhà thờ đổ vang, đêm khuya kéo về nhà Chi ăn Reveillon. Má đã nấu bò và nướng gà, ba cho phép các bạn, các anh ở lại nhà. Bên lò sưởi ấm trong phòng khách, anh Đường đã kéo bài Dona Dona bằng cây đàn violon yêu quí của anh, điệu nhạc buồn lời càng buồn hơn, rồi anh đàn guitar cho Chi hát, Yên Chi thích bài Hương Xưa của Cung Tiến, Mộng Dưới Hoa của Phạm Đình Chương phổ thơ Đinh Hùng, cùng An Phong TRANG 169

    171 song ca bài Lời Cuối Cho Em rồi tất cả cùng hát những bài du ca, dân ca Việt Nam. Các anh chuẩn bị lễ ra trường. Ngày Y. Chi đưa thiệp đính hôn, các bạn của Chi có ai buồn không? Nói không buồn thì không thật lòng nhưng biết làm sao lý giải được tình yêu, có thể yêu người nầy, lòng lại thương người khác và lập gia đình với một người. Thời ấy, trong ý nghĩ của các anh, ngày ra trường càng không nên vướng bận càng tốt, để các anh khi ra đơn vị dấn thân dễ dàng theo mục đích của đời mình. Và một số các anh nghĩ đến chuyện lập gia đình, có con, để nếu hy sinh vì tổ quốc còn có hậu duệ để lại cho cha mẹ gia đình. Ngày lễ đính hôn, An Phong ra giúp trang điểm cho bạn, sẳn để chia tay bạn nghỉ học về Huế lập gia đình, Yên Chi mặc áo dài gấm vàng, tóc xoã dài tự nhiên. Sáng hôm đó anh VT Trung, anh ĐB Tẩm và TQ Diệu K26, em họ, cùng đi với Mẹ và chị giúp đưa sính lễ đến nhà Y. Chi. Tiệc tổ chức tại nhà trong không khí đầm ấm nhẹ nhàng, có Thanh Thanh (vợ anh Sơn), chị Hoa (vợ anh Tẩm), nhiều bạn bè K24 và bạn của chúng tôi Anh Dân ôm đàn guitar hát tặng Chi bài Love Story nghe buồn buồn cảm động… Tất cả đều đã là kỷ niệm. Nhưng tiếng đàn, điệu nhạc ngày đó nhắm mắt lại vẫn như còn văng vẳng bên tai. Ôi! Những ngày xưa… * Mùa hè đỏ lửa, các anh ra đơn vị, chiến tranh đã chuyển qua một giai đoạn khốc liệt, các anh chịu bao nhiêu cam go, nguy hiểm giữa lửa đạn quân thù, một số các anh K24 đã hy sinh, còn bao nhiêu người phải đối mặt với kẻ địch nơi chiến trường. * Anh Đường đã là đại đội trưởng trinh sát ở sư đoàn 7 bộ binh. Anh được gọi về học Cao Đẳng Công Binh tại Sàigon. Anh Đường cưới vợ, cô giáo xinh đẹp, bạn gái của anh. Đám cưới tổ chức tại nhà thờ, anh mặc lễ phục ngực đeo đầy huy chương, nét mặt vô cùng hạnh phúc. * Thời cuộc đổi thay, cuộc đời các anh cũng trôi theo vận nước. TRANG 170

    172 * 26/06/1975. Theo lệnh phát thanh từ radio kêu gọi các sĩ quan quân lực Việt Nam Cộng Hoà tập trung tại các địa điểm do họ ấn định, ngoài vật dụng cá nhân cần thiết, sĩ quan cấp uý mang theo 10 ngày lương thực và cấp tá là một tháng. Và rồi các anh đi không thấy trở về. Hôm anh Đường đi, chị Tho tiễn anh trong nước mắt, chị đang mang thai đứa con đầu lòng. Lúc chia tay, anh dặn chị, nếu là con trai đặt tên cho con là Tôn Thất Bảo Quốc, nếu gái là Tôn Nữ… Trại L2 Long Khánh. Các anh đi đã gần một năm, có liên lạc qua lại với gia đình vài ba bức thư.khoảng tháng 4/1976, người dân Saigon nghe có tin một trại tù cải tạo ở Long khánh bị nổ kho đạn liên tục trong mấy giờ liền, có nhiều người chết… Ai cũng lo lắng không biết có người thân của mình không? họ đã bị đưa đi đâu. * Tháng 7/1976 * Trại L6 Kàtum Tháng 7/1976 Yên Chi được giấy báo thăm nuôi ở Kàtum Tây Ninh. Trong khu tiếp tân của trại, được gặp nhau mấy giờ, anh Thạch kể về vụ nổ kho đạn ngầm dưới đất ở Long Khánh, về cái chết của anh Đường, của anh Phiếm, anh rể của anh Thạch, là hai trong số nhiều người chết hôm đó. Kho đạn nổ mấy giờ liên tục, trại viên hoảng hốt chạy tán loạn, đạn đủ loại, đủ cỡ, có trái nổ dưới hầm, có trái bị bốc tung lên trời nổ, có trái sau khi bay lên cao không nổ lại rơi xuống mặt đất, khắp nơi, khắp trại đều có tiếng nổ và mảnh đạn. Các anh mạnh ai nấy chạy tìm chổ ẩn nấp, anh Thạch chạy ra hướng bờ suối vì ở đó có những tảng đá to, anh Đường và một anh bạn chạy vào một konex đang mở cửa, thấy trong đó có một trại viên bị thương nặng lết được vào và đã chết, người bạn bỏ chạy ra ngoài, anh Đường cẩn thận đóng cửa konex lại. Sau khi ngưng tiếng nổ, bạn bè phát hiện ra anh Đường đã chết trong một nơi trú ẩn tưởng như quá an toàn. Một mảnh đạn cối trên cao rơi xuống đã xuyên chéo qua nóc konex và cướp đi sinh mạng của anh. Trong lúc chôn cất anh bạn bè có TRANG 171

    173 đập dẹp một thùng phuy bằng sắt dày, đục trên đó một cây thánh giá, tên họ anh và ngày mất để làm dấu sau nầy người thân của anh dễ tìm. Bạn bè cũng không quên đặt xâu chuỗi mà anh mang theo từ lúc đi trình diện vào giữa hai bàn tay anh xếp lại trước ngực trong lúc liệm. Khi anh Thạch được thả về, anh đã đưa chị cả của mình, với ba và một đứa em trai của anh Đường trở lên Long Khánh tìm mộ anh Phiếm với anh Đường hốt cốt mang về, anh được chôn trong một khu nghĩa trang Công giáo. Nhiều năm sau, Thạch và Yên Chi có về Thị Nghè thăm chị Tho và cháu Bảo Quốc, chị gầy và xanh xao nhiều, buồn bã thất vọng. Dầu đã nhận được giấy báo và di vật do trại gởi về, cũng như gia đình đã đi hốt cốt anh về cải táng chị vẫn không tin anh đã mất. Chị Tho về nương tựa với gia đình ở quê, nuôi Bảo Quốc, vẫn hy vọng một ngày anh trở về. Thời gian sau nghe tin chị lúc tỉnh lúc mê, lúc bình thường, lúc hoảng loạn la hét đập phá đồ đạc. Khi chị mất được an táng ở quê nhà. Bảo Quốc sống với ông nội trong sự đùm bọc của các bác và các cô. Ánh đèn vàng hiu hắt, khói trầm cay đôi mắt Em nằm đó sao thôi cười thôi nói Dáng buồn còn vương nét, mắt huyền giờ đã khép Em nằm đó như đang mơ mộng gì Em theo mây bay quên cuộc đời, đời đầy nghĩa thương đau Mây đưa em bay đi về trời và nơi đó em có nhớ tôi Nhạc Pháp lời Tuấn Dũng Những ngày ở trại L2 Long Khánh Anh Đường ngoài những giờ lao động ngoài rừng, những giờ tập trung nhồi sọ chính trị, lúc được nghỉ anh tìm nhặt một xắc marin cũ, rút chỉ từ các bao cát bằng vải, dùng những sợi nhôm dây điện mài nhọn đầu thành kim may một túi xách đi học cho con trai, anh tỉ mẩn may rất khéo, mặt ngoài còn đề giòng chữ ” Tặng Tôn Thất Bảo Quốc, đứa con trai ba chưa được thấy mặt “. Anh cũng mài vỏ đạn nhôm thành những chiếc lắc tay… Bàn tay tài hoa kéo violon, đàn guitar ngày TRANG 172

    174 xưa có lúc cũng khéo tay mài dũa may vá. Nghĩ tội và thương sao cho tấm lòng của anh. Người con trai tài hoa bạc mệnh, cuộc đời anh ngắn ngủi theo với vận nước suy tàn. Sẽ chẳng bao giờ anh có hai cô con gái nhỏ, để đặt tên Tôn Nữ An Phong và Tôn Nữ Yên Chi nữa rồi, phải không anh? Cầu mong linh hồn anh yên nghĩ ở cõi vĩnh hằng. Chúng em sẽ không bao giờ quên anh, người bạn, người anh thương mến, hiền lành, tài hoa. Không bao giờ quên anh. IL etait une fois un petit garcon Qui viva dans une grand maison Sa vie n’etait que joie et bonheur Et pour tant au fond de son coeur Donna Donna Donna Donna Tu regretteras le temp Donna Donna Donna Donna Ou tu etais un enfant * Qua tin nhắn của TT Sang K29, Thạch và Yên Chi liên lạc được với Tôn Thất Bảo Quốc, gặp được cháu tại Lái Thiêu Bình Dương. Bác cháu gặp nhau thật vui mừng vì cứ như gặp lại anh Đường ngày ấy thời trẻ, từ dáng người đến khuôn mặt. Bảo Quốc bán cơm ở trước khu công nghiệp Singapore, có vợ và hai con nhỏ một trai, một gái. Thương nhớ anh Đường, một số bạn bè K24 ở Việt Nam thỉnh thoảng lên thăm cháu. Giáng Sinh về, Tết đến các bác cũng hay mang quà cho Quốc và các con. K24 hải ngoại có gởi một số tiền tặng các cháu làm vốn. Những ngày K24 họp mặt hàng năm Bảo Quốc và vợ con cũng được báo để về gặp mặt các bác, các chú trong đại gia đình K24 VBDL. Saigon 7/ Kính dâng hương linh anh Tôn Thất Đường K24 – Tặng anh Ng.T.D TRANG 173

    176 -Các thân hữu, Các cháu T. T. N. Đa Hiệu, thế hệ 2 & 3. NỘI DUNG BÊN TRONG Khai Mạc lúc 11:00 am. Sau phần nghi thức chào cờ, phút mặc niệm và đồng ca Võ Bị Hành Khúc, là Lời chào mừng của anh Hội Trưởng Võ Minh Hoà Trưởng Ban Tổ chức, Lời Khuyến Khích của NT Tô Văn Kiểm K3 Chủ Tịch Hội đồng Tư Vấn và Giám Sát, và cuối cùng là lời khuyên nhủ của NT Chuẩn Tướng Mạch Văn Trường hãy giữ vững lập trường và lý tưởng quốc gia, và đề cao cảnh giác nghị quyết 36 của cộng sản. Anh Nguyễn Ngọc Khoan K22 trưởng Ban Nghi Lễ cũng là MC giới thiệu Các khóa tham dự picnic hè. Chị Đoàn trưởng Đoàn Phụ Nữ Lâm Viên, trưởng ban ẩm thực Picnic hè năm nay giới thiệu các quán ăn của các khóa, của ĐPNLV, của Các cháu TTNĐH phục vụ các món ăn đặc sắc khác nhau của mỗi quán. Chương trình năm nay cũng có một mục khác đặc biệt về sinh hoạt của Ban Xã Hội là giới thiệu và trao tặng 2 plaque tuyên dương và vinh danh của BXH Tổng Hội đến 2 vị hội viên đã có thành tích về đời sống gia đình như tấm gương sáng về đức hạnh và lòng thủy chung với người phối ngẫu. – Phía Nam là Đại NT K2 : CSVSQ Trần Phước đã có thành tích chăm sóc cho chị Thérèse Nguyễn, phu Nhân của NT trong 23 năm qua và hiện tại vẫn còn chăm sóc chị bị liệt nằm trong Nursinghome một cách chu đáo và tràn đầy yêu thương. – Phiá Nữ là chị đoàn viên ĐPNLN Thái nguyễn Kim Nhung, phu nhân của NT Thái Xuân Phú K4, chăm sóc chồng trên 10 năm ntại nhà một cách cẩn thận, chu đáo và đầy yêu thương. NT Chủ tịch Hội Đồng TV & GS trao plaque tuyên dương và vinh danh cho NT Trần Phước và NT Chuẩn Tướng Mạch văn Trường trao Plaque tuyên dương và vinh danh cho chị Thái Xuân Phú trong khung cảnh quây TRANG 175

    177 quần của ba thế hệ Võ Bị sum họp như một đại gia đình trong buổi picnic hè năm nay là thể hiện và phổ biến một ý nghiã: Ngoài chiến trường đã có những vị anh hùng mang tên võ bị, trong đời sống gia đình cũng có những tấm gương đầy mẫu mực về lòng chung thuỷ và yêu thương. Hội Võ Bị Houston chỉ nhận 2 tấm plaque của Tổng Hội nên dù gì thì mọi người chúng ta cũng vẫn trân trọng những người âm thầm phục vụ, hy sinh cho người thân của mình. PICNIC RỘN RÀNG Sau phần nghi thức, các vị lớn tuổi an toạ, tay bắt mặt mừng, bầu khí rộn ràng, tiếng cười, tiếng nói; ôi niềm vui khó diễn tả. Mọi người tuỳ theo khẩu vị tìm đến quán ăn và quán nước, nhìn cảnh ồn ào người qua lại các quán chúng tôi có cảm giác sinh hoạt cuả một hội chợ. 1/ Ghé Quán Café Bà Già 19, quán của các anh chị K19 tuy nằm khuất xa, nhưng rất được chiếu cố vì là nơi cung cấp café buổi sáng cho toán đi đầu tới park để dựng lều, cắm cớ thiết lập hệ thống phun sương, âm thanh. Quán café bà già cung cấp các loại giải khát đặc biệt café Starbucks và các loại chè, bánh ngọt, nuớc ngọt nước lạnh, hột é, sương sa. Trời nắng và nóng thì nước giải khát quí hơn vàng, 2/ Nằm khiêm nhường bên cạnh là Quán Cuội 13,14,15 cung cấp thực phẩm bò cuốn lá tiá tô, gỏi soài, bánh cuốn, bánh bột lọc, có hai gánh hàng rong, đặt trên bàn sạch sẽ với 4 thúng xôi có che lá chuối để tránh buị, lá chuối nhớ tới những kỷ niệm xưa ở quê nhà nay xuất hiện trên bốn thúng xôi, với đầy đủ quang gánh, thêm những nải chuối thơm ngon cần thiết cho phần ẩm thực, và những khay bánh bột lọc, cũng được che đậy lá chuối bảo đảm vệ sinh. 3/Đối diện quán Café Bà Già 19 có quán Bánh Mì thịt Nướng Thế Kỷ 20 của Khóa 20, cung cấp bánh mì thịt nướng thơm phức, nóng hổi. 4/Quán Bánh Mì Bò Kho 21 Jump Street của Khoá 21 cung cấp bánh mì với 2 nồi bò kho do chính tay chị Đạt K21 TRANG 176

    178 nấu, ăn một lần sẽ nhớ mãi. 5/ Quán Lá của K10 do chính tay các chị cuốn bò bía tại chỗ, được nhiều người chiếu cố. 6/ Sát con đường cái quan là Quán Yêu Nước của TTNĐH phục vụ thực phẩm hợp khẩu vị của thế hệ thứ ba như chips, hotdogs, juice, gỏi cuốn, sôi lá dứa nước dừa và 500 chai nước lạnh trong cooler. 7/ Đối diện Quán Yêu Nước là Quán Cóc Bên Đường, gian hành đầy đủ món ăn chính, như chả giò, cơm chiên, gỏi, bánh cuốn, heo quay bánh hỏi, bánh bột lọc, những ly trái cây được cắt sẵn, đựng trong ly trong có nắp đậy + một que tăm, được ứớp lạnh trong cooler, bảo quản vệ sinh và tiện lợi, đây là một sáng kiến tuyệt vời đối phó với thời tiết nóng bức, an toàn vệ sinh. Quán nằm sát ngay cạnh nhà rạp để các vị lớn tuổi khỏi mỏi chân đi xa. Quán thực phẩm này do đóng góp tài chánh của Quí NT gửi cho BTC, được giao cho chị Đoàn Trửởng PNLV đảm trách và điều hành 8/ Trạm Y tế : có 2 bác sĩ MD trực tiếp chăm sóc những trường hợp bất trắc xẩy đến. 9/ Lều của Sweet & Sassy Goups với năm nàng công chúa của thế giới thần tiên có mặt để làm đẹp cho các cháu gái và chụp hình lưu niệm THÀNH QỦA CUẢ BUỔI PICNIC BTC chúng tôi ghi nhớ những đóng góp tài chánh, quan tâm, khích lệ của quí NT, cựu Giáo Sư, quí hội viên dù không đến tham dự picnic năm nay và BTC cũng ghi nhận những giọt mồ hôi, vất vả của các anh chị và các cháu đã làm cho mọi người cảm nhận được tình tự Võ Bị thiêng liêng không có gì đánh đổi được. Giờ đây Quý Anh đang mỉm cười,hài lòng nhìn thành qủa của mình sau bao năm hy sinh tận tụy: khi nhìn đàn con của mình đẹp đẽ, khỏe mạnh, thành đạt, chúng ta phải hãnh diện về chúng nó là hình ảnh của anh, của chị mấy chục năm trước. Các cháu đã ý thức còn giòng máu của cha, của mẹ vốn bất khuất và biết chọn lựa, điều phải, điều hay đã tìm đến với nhau. Hôm nay cũng kỷ niệm sinh nhật thứ hai TRANG 177

    179 của Đoàn TTNĐH Houston, nay càng lớn mạnh hơn vì đã có thêm 15 thành viên mới sau buổi picnic này. Hoan hô các cháu. Gia đình Hội Võ Bị Houston thân thương cám ơn các cháu( con của các cựu SVSQ ) đã có mặt thay thế thế hệ cha chú để phục vụ trong đó có 2 bác sĩ MD để giúp khi cần cho vấn đề y tế, tuy chỉ có một tai nạn nhỏ cho một cháu thế hệ thứ 3, nhưng mọi người thực sự an tâm khi được chính bác sĩ săn sóc vết thương cho cháu bé. Niềm vui cũng được tăng lên gấp bội vì chương trình cắt bánh sinh nhật cho quý vị nào có ngày sinh trong tháng 8 đều được 5 công chúa của Sweet & Sassy Groups đứng hát vỗ tay chúc mừng. Đây là sang kiến tuyệt vời của thế hệ thứ hai Võ Bị Houston. Riêng phần văn nghệ cho buổi picnic thì không thể thiếu, các cô, các chú say sưa với những bản nhạc ưng ý nhất, tiếng vỗ tay thi nhau tán thưởng thật vui. Các cháu thế hệ thứ ba cũng đã đóng góp những tiết mục biểu diễn xuất sắc, vừa hát vừa đàn, hay qúa và tự tin quá. Một cảnh đẹp mắt và ý nghiã là phát phần thưởng cho các vận động viên tý hon sau khi các cháu cùng hát và khua tay theo nhịp bài hợp ca Đoàn TTNĐH như là một lời kêu gọi và hứa hẹn của các cháu. Với đà sinh hoạt này sẽ đem lại nhiều lợi ích thiết thực: -Sinh hoạt nội bộ càng phát triển, tinh thần đoàn kết Võ Bị càng gia tăng – Nhu cầu kế thừa phát triển, thế hệ thứ hai và ba thăng tiến – Thế hệ thứ hai sẽ nối tiếp những giá trị cao đẹptruyền Thống Võ Bị: giữ vững lập trường quốc gia dân tộc, yêu thương đoàn kết dưới lá cờ TVBQGVN. Di sản tinh thần Võ Bị Quốc Gia Việt Nam bất diệt. Ban Tổ Chức picnic nhổ trại, gấp lều, thu dọn và rời điạ điểm lúc 3:30pm bên ngoài nhiệt độ 110 độ F, nhưng có một luồng gió mát tâm linh thật êm diụ làm tan đi những mệt nhọc. Cựu SVSQ Nguyễn Trí Phúc K21 Tổng Thư Ký/Hội Võ Bi Houston TRANG 178

    180 HÌNH ẢNH NGÀY PICNIC HÈ VÕ BỊ HOUSTON TRANG 179

    181 TRANG 180

    182 TRANG 181

    183 TRANG 182

    184 THƠ NGUYỄN ĐỨC THẠCH Đà Lạt 1972 Sáng lạnh mù sương anh rời thành phố Điếu thuốc đầu ngày sợi khói mong manh Như cuộc tình ta gởi em nơi đó Bên tuổi đời ta chiến trận vây quanh Em ở lại hiền hoà như phố nhỏ Mắt tràn thêm bao nổi nhớ nhung xa Đêm lạnh ôm con chong đèn mắt đỏ Lời ru buồn như tiếng vọng phu ca Ban Mê Thuột 1974 Rừng âm u rừng hoang vu Đỉnh cao bạt gió lũng mù khói sương Lạnh ngoài da lạnh buốt xương Càng đi càng thấy quê hương mịt mùng Kinh Kha chẳng hẹn tương phùng Sao bờ Dịch Thuỷ người trông đợi người TRANG 183

    185 Khóa 31: Tập Họp! Tập Họp! 2021: Đánh dấu 40 năm sau biến cố lịch sử 30/4/1975 tại Nam Việt Nam. Dòng lịch sử vẫn luân chuyển, và Khóa 31 (K31) cũng không là một ngoại lệ. Khóa 31! Tập Họp! Tập Họp! Sau 4 thập niên, lệnh lạc lần này được phát ra không từ bục gỗ trên sân cỏ trung đoàn năm xưa! Mà đơn giản chỉ khởi đi từ một đề nghị của Đặng Bá Hùng H31. Rồi qua các tuyến thông tin điện tử, lời đề nghị họp khóa đã được K31 các nơi hưởng ứng như đang nghe theo lệnh tập họp. Thời gian có đổi thay, phương tiện có thay đổi. Nhưng lệnh tập họp vẫn vang vọng trong K31ers. Đúng vậy. Sau 40 năm dài trôi dạt, Khóa 31 phải tập họp. Để, ít nhất, có thể cùng tìm lại những ngày xưa với những ước mơ, những thao thức, những nhọc nhằn, và buồn vui của một thời mặc quân phục. *** Ngày N – 2: Hai ngày trước khi họp khóa Công điện từ vùng “cao nguyên” Tây Bắc, Oregon: Hi Quý & BTC, Có thể đón gia đình Sơn H31, gồm 4 người và tao từ phi trường Long Beach về khu tạm trú ngày mai lúc 9:31AM được không? Chuyến bay #1121. Cám ơn nhiều,- Hòa D31 Từ “bộ chỉ huy tiền phương”(!) tại Nam California: Hòa, Sáng mai thằng Chính sẽ đón mày và gia đình Sơn (4 người), tao đi đón thằng Truy và Hùng 9:30am, riêng thằng Trí (Canada) xuống phi trường LAX tự túc. -Quý B31 Ngày N – 1: 4:30 giờ sáng, Bắc CA: Xe sắp chuyển bánh, thì Hồng B31 nhẩy dựng: Chết mẹ, tao quên mất hàm răng giả! Thế là phải bốc PRC-25 di động gọi về và bà xã của Hồng phải lật đật TRANG 184

    186 lái xe lên gấp trao lại kỷ vật cho anh. Lịch sử đúng là một sự lập lại: Hơn 40 năm trước, có bữa tối mù, cả K31 phải bò trên sân cỏ trung đoàn để tìm hàm răng giả cho Hồng B31, rớt đâu mất tiêu khi đang thi hành lệnh phạt! 9:00 giờ sáng, Nam CA: Đã tăng phái xe đi đón các “chiến đoàn kỵ binh không vận tới từ Colorado, Oregon, và Texas. Còn lực lượng tổng trừ bị” từ Arizona, Bắc California thì tự túc di chuyển bằng đường bộ. 3:30 giờ chiều, Bắc CA: Sharp shooter Trác D31 ba lô, súng đạn (= chân ba càng và máy ảnh) lên vai, một thân, một mình, đu theo chiếc GMC, ngụy trang thành xe đò Hoàng (!), xuôi Nam tham dự cuộc tổng tấn công” đợt 2. Ai nhè, trúng lúc bị “đắp mô” (= Freeway 5 đang sửa)! Tới Nam CA thì đã 1:30 giờ sáng. Tưởng là quá trễ “khu tạm trú” đóng cửa, nên không tới trình diện. Đâu biết được giờ đó đang là giờ “cao điểm” của buổi họp tiền đại hội K31. Mở cửa 24/7: Tổng hành dinh của K31 – Có tên thiệt là Khu tạm trú là khu resort (wow!) cho thuê gần Disneyland, Anaheim, cho nên vô cùng thoải mái. Mà K31, 40 năm sau, thì cũng y chang như đang trong mùa tân khóa sinh: Cho thoải mái là có… bê bối: Tâm tình nè! “Chửi rủa” cán bộ nè! Còn “đòi đánh” cán bộ nữa chớ! Hai màn “chửi rủa” và “đòi đánh” cán bộ là màn giả giọng sao y chánh bản của Khóa 28! Hahaha Đêm California không chịu đi ngủ. Thỉnh thoảng, vẫn thấy xoẹt lửa. Còn “khói”? Thì vẫn triền miên! California đang hạn hán trầm trọng. Nhưng tới khu tạm trú K31 thì có “khát” cỡ nào cũng có dư nước giải nhiệt. Buổi họp tiền đại hội kết thúc lúc 2:30 sáng. Ngày N – 01/8/15: Khóa 31 Tập Họp. 6:00 giờ sáng – Có mặt đầu tiên là các thành phần “con bà phước” đang đồn trú ngay trong khu tạm trú. Rồi đến các “đơn vị” trú đóng tại địa phương. Sau cùng là vùng phụ cận Los Angeles, đông dân cư nhất của California. 9:30 giờ sáng – Tiếp tân. Buổi tiếp tân bỏ túi này quả tình đã hâm nóng không khí thân tình bằng những chuyện trò, cười giỡn ồn ào. Rồi vào hàng chụp hình lưu niệm. Chụp TRANG 185

    188 và K31 có mặt đều cười khà khà vì chuyện như dzậy nó phải là như dzậy. Tất cả còn lại sẽ luôn là những kỷ niệm. Họp mặt nào, hội ngộ nào có đến, thì rồi cũng sẽ phải ra đi. Cuộc họp của K31 cũng kết thúc vào 10:00 sáng ngày 03/8/15 khi K31 cuối cùng vẫy tay giã biệt “khu tạm trú”. Về lại San Jose, CA, Dương Thế Hồng B31 ghi lại cảm nghĩ: 31ers. Chỉ có 2 chữ tuyệt vời mới diễn tả được những gì đã trải qua 3 ngày rưỡi vừa qua. ( ) Từ Dallas, Texas, Đặng Bá Hùng H31: Đúng 5/5 tuyệt vời đến nỗi có bạn đã phải thốt: “10 năm ở Colorado không (vui) bằng 15 phút tại Westminster”. ( ) Đến những chia sẻ từ San Jose, CA, Phạm Đình Trác D31: Nói đến thời gian, ba ngày họp mặt đó qua nhanh quá. Gặp nhau trong phút chốc rồi chia tay. Xin ghi nhận sự gắn bó thiêng liêng của anh em trên toàn cầu. Hy vọng đây không phải là lần tao ngộ đông đảo duy nhất của anh em trên xứ cờ hoa. Trên đường trở về miền bắc California, con đường mọi khi đi qua thấy xa lắc nhưng hôm đó cứ như là một thoáng. 7 giờ nói chuyện ngày nhập khoá và những khốn khó khi mới đến xứ này thật vui và thấm thía. ( ) Từ Portland, Oregon, Trần Ngọc Sơn H31 (Lần đầu tiên tham dự đại hội Khóa 31 hải ngoại): Hi các bạn. Thật cảm động sau 40 năm nhiều người chưa biết mặt, gia đình tao đươc tiếp đón niềm nở và chân tình. BTC đã lo cho anh em nơi xa về rất chu đáo. Cho tao gởi cảm ơn đến tất cả mọi người. Một chuyến đi khó quên. ( ) Và sau cùng là những suy nghĩ rời của Nguyễn Đức An A31 gom góp dọc theo “đoạn đường chiến binh” qua nhiều tiểu bang: Tui rời ankato, Minnesota sau ngày nằm bịnh viện ng bà mấy thằng 31 ì muốn gặp m ặt đông đủ tụi nó nên tui phải long đong Chiều rồi mà tui phải vượt đoạn đường lái xe 00 miles để về Rapid City, South ak ota Trời xanh cao quá Hôm đó đoạn đường từ Sioux alls đến urdo, 250 miles, gió to sấm s t, rồi hails… cục nào cục nấy to như mắt thằng T n 31 trong m a huấn nhục! Mặc kệ, tui vẫn lái vì ngày tiếp theo phải bay về ri o na làm sinh nhật TRANG 187

    190 TRANG 189

    191 TRANG 190

    192 TRANG 191

    193 TRANG 192

    194 TRANG 193

    195 Dù đã hành nghề mấy tháng nay nhưng hắn vẫn chưa quen với cái cảnh giành giựt khách ở phía trước mấy cái rạp mỗi khi vãn tuồng, tan hát của giới xích-lô đạp. Nên đêm nay cũng vậy, đoán chừng tuồng cải lương sẽ vãn lúc 11 giờ, hắn rề xe đậu ngoài xa, cũng mong có người kêu đi như vài lần trước, chở chuyến chót trước khi về nhà nghỉ. Đang lom khom sửa lại cái nệm ngồi cho thẳng thớm thì có một người đàn ông từ phía rạp hát tiến về phía xe hắn, hỏi: – Anh có đi Bến Đá? Nói xong, anh ta tự động ngồi lên xe, không màng đề cập giá cả. – Anh cho hai chục. Ai cũng chở giá nầy, hắn đáp. – Không sao, anh đạp đi., người đàn ông nói như đang có việc vội vã. Đạp xe được hơn nửa cây số, ngang một khúc đường có nhiều hàng quán bán đồ ăn khuya, người đàn ông kêu hắn dừng lại trước một quán nhậu rồi nói: – Anh vô đây với tôi. TRANG 194

    196 Hắn hơi ngạc nhiên nhưng không muốn bỏ mất cuốc xe hai chục đồng, sẽ mua được hai lít gạo ngày mai, đành miễn cưỡng tắp xe vào lề, đi theo người đàn ông đến ngồi nơi cái bàn thấp ngoài sân. – Anh ngồi đi, để tôi gọi đồ ăn, người đàn ông nói với giọng vui vẻ. Khi dĩa lòng heo phá lấu và ly rượu thuốc (cỡ ly xâychừng) được mang ra, anh ta còn gọi thêm một tô cháo cá, nói thân thiện: – Tôi đãi. Anh cứ tự nhiên dùng một mình, tôi còn no. Rồi anh ta móc gói thuốc trong túi áo, rút một điếu quẹt lửa châm hút, và đặt gói thuốc lên bàn gần phía hắn, quay mặt ngó ra đường, không nói thêm lời nào. Hắn nghĩ, kệ mẹ, đang đói, tự nhiên được ăn, ăn cái đã rồi tính sau, nhưng trong đầu không khỏi phân vân, bỗng dưng mà chở một người khách lạ lùng? Vừa ăn vừa nhấm nháp chút rượu thuốc, hắn liếc mắt nhìn người đàn ông. Dưới ánh sáng mờ mờ hắt ra từ trong quán, trông anh ta trạc tuổi hắn hay hơn một chút với khuôn mặt xương xẩu, da ngâm đen và mái tóc dài bù xù như chưa có thời giờ đi hớt. Anh ta về Bến Đá, hắn đâu có lạ chỗ nầy. Đây là bến ghe thuyền đánh cá và hắn thường chở khách tới lui. Có thể anh ta là dân đi biển cũng nên? Phải mất hơn nửa giờ hắn mới thanh toán hết dĩa lòng, tô cháo và ly rượu trong khi người đàn ông vẫn quay mặt ra phía đường, liên tục hút thuốc lá. Hắn cảm nhận toàn thân ấm hẳn lên giữa trời khuya vì vừa có chút men luân lưu trong huyết quản. – Cám ơn lòng tốt của anh, tôi ăn xong rồi, mình đi chưa?, hắn tằng hắng. – Ờ, đi. Người đàn ông nói xong, đứng lên đi vào quán trả tiền. Hắn gò lưng đạp xe chừng hơn hai phần ba đoạn đường, bỗng người đàn ông cất tiếng: TRANG 195

    197 – Tôi đoán anh không phải là dân đạp xích-lô chuyên nghiệp? Phần đông họ đậu xe trước rạp hát, mời chào, dễ có khách hơn. Anh thì đậu ngoài xa? – Tôi vô nghề nầy không lâu nên ngại đụng chạm, phiền phức., hắn ậm ờ trả lời. – Tôi thì không thích cảnh chen lấn, xô đẩy lúc vãn hát nên thường đi ra xa một chút và ngồi xe anh là vì vậy. Lòng heo phá lấu quán đó nấu coi bộ được, phải không?, anh ta gợi chuyện. – Ngon lắm, cháo cá cũng không tệ. Cám ơn anh., hắn nói thực lòng. Người đàn ông giữ im lặng cho tới khi hắn đạp xe vào khu Bến Đá, mới khoác tay kêu: – Anh cho tôi xuống đây. Người khách bước xuống xe, móc túi, đếm tiền đưa cho hắn: – Tôi trả bốn chục vì quá khuya mà bận về anh lại không có khách. Biết đâu chừng tôi lại đi xe anh lần nữa? Dứt lời, người đàn ông bước nhanh, mất hút trong con hẻm tối. TRANG 196

    198 Đã quá nửa đêm, khu Bến Đá im lìm như đang say ngủ. Vài cột điện thả xuống mặt đường thứ ánh sáng vàng vọt, mờ ảo. Hắn đạp xe trở ngược con đường lúc nảy, tự hỏi người đàn ông có lòng tốt kia là ai mà cư xử hào sảng? Hay anh ta cũng đã từng tốt như vậy với nhiều người đạp những cuốc xe muộn chở anh ta về đây như hắn? Anh ta ăn mặc lôi thôi xập xệ, đâu có vẻ gì là người dư giả? Hay qua chính nỗi nhọc nhằn anh ta phải chịu đựng trong mỗi chuyến ra khơi thả lưới bắt cá, nên đã đồng cảm được sự mưu sinh khổ cực của người khác và tìm cách chia sẻ? Những lý giải để tìm câu trả lời cứ lởn vởn trong đầu, dù hắn đã nằm ngả lưng trên giường, nhắm mắt nhưng chưa thể ngủ được. Cuối cùng, hắn nghiệm ra một điều khá lạc quan là lòng tốt của người thiện ở đâu và thời nào cũng có. Thời đó là tháng 7 năm Nơi đó là thành phố Vũng Tàu. Gã ngụy tù là hắn, trở về đời kiếm sống bằng nghề đạp xích-lô đêm thâu và đã gặp một người khách tốt bụng. Nguyễn Văn Ngọc K26 TRANG 197

    199 Tiếp theo Đa Hiệu 104 QUỲNH DIÊN Bỗng có tiếng xích sắt cửa lắc nhẹ, tiếp theo một giọng nói đàn bà vang lên: – Em ơi, mở cửa cho chị vào, chị có tin của Nhật đây. Khúc Lan vui mừng khôn tả vì đã sáu tháng trôi qua chẳng nhận được một cánh thư của chồng, không cần suy nghĩ nàng vội mở cửa cho thiếu phụ lạ mặt vào nhà. Bà ta trên dưới 45 tuổi, mặc bộ đồ bà ba đen, da ngăm ngăm, nói giọng Bình Định. Không đợi Khúc Lan mời, bà ngồi phịch xuống ghế sofa lên tiếng: – Chị vội vã đến đây cho em hay, hiện chồng em đang được điều trị ở bịnh viện Qui Nhơn; nằm cùng phòng, sát với giường con chị. Nguyên do là lúc đi lao động, cậu ấy đạp phải mìn bị thương toàn thân nặng lắm không thể lao động được… thật ra trong cái rũi có cái may, điều trị xong chỉ làm việc nhẹ. Nghe vậy, nước mắt Khúc Lan tuôn trào không tài nào kìm lại được, nàng lấy khăn chặm mắt nghẹn ngào, trời đất như sụp đổ, mắt nàng hoa lên, đầu óc quay cuồng, chân khuỵu xuống làm các con sợ quá: – Dì Thu Hà ơi, Me xỉu rồi mau lên ngay. Thu Hà là chị con bác Hải của Khúc Lan, chị đi buôn hàng chuyến từ Sàigon ra Đà Nẵng, thường ghé nhà nàng nghỉ vài hôm để mua hàng đem về bán lại, kiếm lời. Mỗi chuyến đi, chị em gặp nhau chuyện trò tương đắc lắm. Nghe các cháu gọi Thu Hà hốt hoảng chạy lên ngay, thấy vậy bà ta liền kể rõ ngọn nguồn và khuyên nhủ: TRANG 198

    200 – Đây là chuyện lành chị em cô phải vui mừng mới đúng. Ở tù với Cộng sản khổ lắm, chúng bắt làm việc quần quật, bê trễ là bị đánh đập, chống đối sẽ bị cùm trong phòng tối, giải quyết cá nhân rất dã man, nhiều khi chết không rõ nguyên do. Nhân cơ hội này nếu em cô lo cho cậu ấy ra được là do phước đức ông bà để lại. Cậu Nhật thật quá quắt, làm tình làm tội lắm nên tui mới ráng giúp đó. Khúc Lan đã tỉnh lại sau khi chị Thu Hà thoa dầu cạo gió cho, nàng liền ngồi dậy hỏi: – Ồ, chị rành việc trong tù quá hả, em hơi thắc mắc đáng lý ra chồng em phải viết thư về làm tin chớ chị. Hình như bà ta mất bình tĩnh khi nghe Khúc Lan hỏi mắc mỏ như vậy nên lúc thì xưng chị ngọt xớt, lúc thì xưng tui nghe xẵng lè: _ Cô này thiệt, hôm nay là mồng 5 tháng 5 tui đang ngồi trước bàn Phật nhà cô, có Đức Quan Thế Âm chứng giám. Tui không muốn đem tin buồn đến cho gia đình cô nhưng vì một lời hứa với cậu Nhật mà chị phải lặn lội đến đây. Chị không ngờ cô đáo để quá, cô muốn hỏi cung tui hả? Không sao, vàng thiệt không sợ lửa bao giờ. Lý do cậu ấy không gửi thư cho cô vì bị thương ở tay thì làm sao cầm viết được chớ? À mà có phải cô tên Tôn nữ Khúc Lan người Huế, có 5 con, các cháu đều có 2 tên, một tên đi học, một tên được gọi ở nhà. Cháu gái thứ ba tên Khúc Loan đang ở với ông bà nội ở đường Trần Cao Vân đúng không? Ừ, mà tại sao tui phải giải thích dài dòng với cô chứ, thôi tui về đây, đúng là hai vợ chồng cô giống nhau y hệt… thật trớ trêu cho tui quá. Nói xong bà ta quày quả cầm lấy nón, chị Thu Hà vội ngăn lại: – Em gái tui còn trẻ người non dạ, nghĩ sao nói vậy, chị chấp làm chi, Khúc Lan ngồi xuống nghe chị ấy nói đã, chị xuống bếp nấu nước pha trà mời rồi lên ngay. À quên chị tên chi để tiện xưng hô? TRANG 199

    201 – Tui vô ý thật, nãy giờ lo nói chuyện mà quên xưng danh tánh, tui tên Ngọc Liên, các cô cứ gọi chị Liên được rồi, tôi là y tá trong bịnh viện cậu Nhật đang nằm điều trị đó. Khúc Lan nói hớt lời bà ta: – Chồng em già yếu lại bị thương nặng nên em lo quá. Ảnh nói giọng Bắc chắc khó nghe lắm hả chị? – Bộ cô không tin tui hả? nè tui đâu có dư công rỗi nghề, chuyện thất đức tui thề chẳng màng đến đâu. Chồng cô tuy đi tù nhưng trông rất trẻ, giỏi lắm hơn cô Khúc Lan đây 2 tuổi thôi, cậu ấy nói giọng Quảng Nam lơ lớ, có lẽ trước đây đi đánh giặc nhiều nơi nên nói pha giọng Nam. Chẳng qua nhờ tui làm y tá trong bịnh viện nên mới quen thân với bác sĩ trưởng, không phải ai cũng kề cận được đâu. Bà ta dài dòng kể lể…, khuya hôm đó như thường lệ, bác sĩ Thông đi thăm bịnh nhân, thấy mọi người đều ngủ hết. Nhân cơ hội đó tui mới nhờ ổng làm giấy chứng nhận con tui bị thương nặng để trại xét cho về. Ổng có vẻ do dự một hồi và nói: – Để tui suy nghĩ coi, việc này không phải dễ và nhất là phải kín miệng mới được nhưng… ổng ngưng ngang, ngó dáo dác rồi kề tai tui nói tiếp: Nhưng chị có đủ ba cây không tui mới lo cho con trai chị được. Tui mừng lắm gật đầu ngay và nói cám ơn mấy lần, không ngờ chồng cô còn thức đã nghe hết nên đề nghị tui nói giúp Bác sĩ lo cho cậu ta được về luôn. Tui hốt hoảng nên từ chối: Cậu đừng vội vàng quá, chừng nào bác sĩ lo cho thằng Huấn con tui ra đã rồi tui sẽ nói ổng giúp cho cậu sau. Ổng không thể lo hai người một lần đâu. Không ngờ cậu ta liền nổi nóng với tui và còn hăm dọa tôi nữa: TRANG 200

    202 – Chị đừng hứa Lào với tui nghe, ai mà tin chị nổi chớ? đợi con chị ra bịnh viện rồi chị dông luôn thì ai giúp tui đây? Nếu chị khăng khăng không nói giúp, tui sẽ la toáng lên cho mọi người biết đó. Nghe cậu ấy nói vậy tui đành phải gật đầu nhận lời cho rồi. Chẳng qua vì một lời hứa danh dự mà tui phải lặn lội đường xa về đây để cho cô hay cớ sự. Nếu cô tin lời tui muốn lo cho chồng cô sớm được trại tha cho về thì đem theo ba lượng vàng đi với tui ngay bây giờ. – Chị đã nói hết lời em phải tin chớ, để em xuống bếp nói cho chị Thu Hà của em hay đã. Nói rồi Khúc Lan xuống nhà sau, hai chị em to nhỏ với nhau một hồi: – Chị Thu Hà ơi, em nghĩ cũng chẳng có chi đáng lo, bà ta nói rứa mà em không có vàng đem theo thì chẳng hại chi phải không chị? Em đã trót nghe nên nóng lòng quá, trăm sự em nhờ chị nán lại vài hôm cơm nước, săn sóc các cháu dùm. À chị đeo cái đồng hồ của em để coi giờ nhắc các cháu đi học. Hai chị em mải nói chuyện không ngờ bà Liên đã đứng gần nghe lén, nét mặt đanh lại, thấy hung dữ chi lạ. – Thôi mình đi ngay kẻo trễ, chậm một ngày, lỡ công việc hết, việc này không lần lửa được. Nè nghe tui dặn đây nếu ra bến xe gặp ai hỏi đi đâu cứ nói đi thăm ông cậu ở Qui Nhơn nghe. Tóm lại bọn Việt cộng không thích các ông trong quân đội đâu, dè dặt vẫn hơn. Đang lóng ngóng chờ mua vé, Hùng một thanh niên xung phong trong phường trông thấy, dừng lại hỏi: _ Ủa chị Khúc Lan ra bến xe mua vé đi đâu hả, để em giúp cho, người đông chen lấn rất khó mua. TRANG 201

    203 Nghe vậy bà Liên vội nói: _ Thôi cô chuyện trò với cậu ấy đi, tui có giấy phép chứng nhận đi công tác, để tui mua được rồi. Dù sao chị em tui cũng cám ơn hảo ý của cậu. Khúc Lan chờ bà ta đi xa, rồi vội tóm tắt đầu đuôi câu chuyện và dặn Hùng: – Nếu chị đi hai ngày không về thì em nhớ báo cho công an phường biết. Chị nóng ruột quá, không biết hư thực thế nào, nhưng không đi thì không yên tâm em à. Bà Liên trở lại, có lẽ bà đã thấy Hùng từ giã Khúc Lan chăng? – Tui đã mua vé xong, chen khó ghê nhưng 1 giờ xe mới khởi hành, chừ mới 12 giờ, mình vào quán ăn trưa vẫn còn kịp chán. Tui đói lắm rồi, cô đã ăn gì chưa? Người bồi bàn vừa quay lưng đi sau khi đặt hai dĩa cơm sườn xuống bàn, bà Liên vội ghé tai Khúc Lan hỏi nhỏ: Cô đem theo vàng lá hay và vàng lẻ vậy?. – Em chẳng có chi hết, chị cứ đưa em vào gặp mặt chồng em trước thì bà nội các cháu tin sẽ xuất vàng ngay. Nghe Khúc Lan nói vậy, bà ta xịu mặt thở dài thườn thượt: – Trời ơi!, có vàng mới dễ ăn dễ nói, bộ cô tưởng dễ gặp mặt Bác sĩ trưởng khoa lắm sao? Khúc Lan năn nỉ: – Thôi chị đã hứa giúp chồng em thì giúp cho trót, hay chị để em về nhà hỏi thử chị em có chút đỉnh vàng không?. Chị ấy đi buôn nhất định có đem vàng theo, chị ngồi đây chờ em nghe, em đi nhanh lắm. TRANG 202

    204 – Ừ, thôi đành vậy, đi nhanh lên tôi không chờ lâu được đấy. Trời ơi, bộ đi ăn tiệc ăn tùng sao mà dắt con theo, tui chịu thua cô rồi đó, thật rắc rối cho tui quá. – Xin chị bớt nóng hãy nghe em nói đã, chị nói em không có vàng thì không thể vào gặp bác sĩ trưởng khoa được nên em mới dắt cháu theo. Chị cứ nói với ổng là cháu của chị thì ổn rồi, để cháu Nhân thấy mặt cha, bà nội cháu phải xuất vàng thôi. _ Được, được… đến nước này chẳng lẽ tui đuổi cô về hay sao? Tui ráng giúp cô lần cuối, nhưng thành công hay thất bại tui không dám bảo đảm đâu. Cuối cùng bà Liên, Khúc Lan và bé Nhân cũng lên xe. Lần đầu đi xe hàng vừa chật chội lại thời tiết quá oi bức, Khúc Lan như ngồi bên bếp lửa, lòng ngổn ngang trăm mối nửa tin nửa ngờ. Trái lại bà Liên quá an nhiên tự tại thấy ai bán gì cũng kêu mua rồi ù lì ra đó để nàng trả tiền. Ôi thôi, thỉnh thoảng xe dừng lại đón khách, Khúc Lan phải trả tiền hết lần này đến lần khác, kêu trời không thấu vì biết bị bà ta ép quá đáng. Như thế cũng đã yên đâu, bã kêu nóng thì nàng mua quạt giấy quạt cho bà, nhứt đầu thì lấy chai dầu xanh đem theo đưa ngay, dùng xong bà lờ đi không trả lui. Lại còn cái mục khát nước nữa chứ, ăn uống no nê bà kêu than đau bụng. Khúc Lan chìu tới bến, còn bị trách móc: – Bây giờ tui mới nói, cô đưa đồng hồ của cô cho bà chị tôi thấy hết, nhưng vì một lời hứa danh dự với chồng cô mà tui phải mắt nhắm, mắt mở giúp cô. Mấy lần tui tính bỏ mặc nhưng nghĩ lại thất đức quá đành phải… Vậy mà cô còn không hiểu tấm lòng của tui, hết vặn vẹo chuyện này đến chuyện khác làm tui buồn lòng quá chừng. – Thôi mà chị, em biết chị đã giúp người thì có bao giờ để tâm ba chuyện nhỏ nhặt, chị chỉ ưa làm khó một chút để cảnh cáo em, phải không? Đừng giận em hí, em xin lỗi nghe chị. TRANG 203

    205 Nghe Khúc Lan nói ngọt bà Liên mới tươi nét mặt lại, bỗng tài xế cắt ngang sự ồn ào của mọi người: – Đến Quảng Ngãi rồi, bà con xuống xe nghỉ ngơi ăn uống chờ mua vé đi chuyến tiếp nghe. Bà Liên lầm bầm trong miệng: – Thật bực mình ghê, cha tài xế này ưa giở quẻ quá, đã bảo đảm đi suốt đến Qui Nhơn mà chừ lại cắt cớ như vậy. Đúng là nói xuôi nói ngược rồi cũng huề vốn mà thôi. – Cũng tốt thôi chị Liên à, em chưa từng đi xe hàng bao giờ nên chóng mặt quá, mình vào quán trọ nghỉ ngơi cho khỏe, bề gì mai chị em mình cũng tới nơi, lo chi cho mệt hả chị. – Trời đất quỷ thần ơi! đã đến nước này mà cô nói tỉnh bơ như không, mình đi công chuyện chớ phải đi du lịch đâu mà cô nói nghe dễ ợt. Tui hỏi thật bộ cô không nóng ruột đi gặp chồng cô sao? Nè tui chịu đựng hết nổi rồi, tui lo lắng cho con trai tui quá, cô mau theo tui ra đường cái đón xe Vơ lua đi kẻo lỡ việc hết. Nói rồi bà ta bương bả đi trước, Khúc Lan lẽo đẽo theo sau, vừa đi vừa chạy mới theo kịp. Đang vội vã đi, bỗng nàng nghe có tiếng gọi giật lại đằng sau. Một người đàn ông mặc bộ com lê sẫm màu, đầu đội nón cối, tay xách cặp da nhanh chân bước tới. Chờ không lâu, thì thấy một chiếc xe lớn đang tiến đến gần, bà Liên vội đưa tay vẫy lia lịa, bác tài xế liền dừng xe lại, thò đầu ra nói: – Xe này không chở khách, chỉ chở bột thôi, nếu bà con cần thì còn một khoảng trống đằng sau xe. Mọi người đều đồng ý quá giang, tay cán bộ lên trước đến bà Liên, Khúc Lan và cậu bé Nhân lên xe sau cùng. Ai nấy đều mệt mỏi nằm xuống sàn xe đã có trải chiếu sẵn, nghỉ ngơi vì đã quá nửa đêm. Thình lình bà Liên nằm xích lại sát bên Khúc Lan và ghé miệng vào tai nàng thì thầm: TRANG 204

    206 – Này cô em, sắp đến đèo Rù Rì rồi, chỗ này cướp đường dữ lắm, bọn chúng có cả dao găm, búa tạ nữa. Cô có của kín thì đưa tui giữ cho, đừng sợ, tui có võ Bình Định, dù cho mười thằng đàn ông cũng không đánh lại tui đâu. Chẳng biết người cán bộ có nghe những gì bà Liên nói hay không mà ông ta lên tiếng trấn an: – Tui có súng đây, các người đừng quá lo lắng. Thật đúng người tính không bằng trời tính, chiếc xe tự nhiên tắt máy và dừng lại, giọng tài xế vang lên: – Xe bị hỏng rồi, cần phải sửa chữa, xin bà con cảm phiền. Ai muốn xuống xe thư giản một chút thì cứ tự nhiên. Đường về Qui Nhơn còn xa lắm nên xe sẽ đến trễ ngoài ý muốn. Bà Liên nghe vậy liền bước xuống xe, tên cán bộ xích lại gần thăm dò: – Cô và cháu nhỏ đi đâu đó, người đàn bà ấy là ai, quen biết ra làm sao mà đi chung? Nàng chưa kịp trả lời thì bà Liên đã hấp tấp lên xe nói to có vẻ giận dỗi: – Ối cái ông này, ông tán tỉnh em gái tui gì đó? Ông ta chỉ lắc đầu ra điều bất mãn nhưng vẫn giữ thái độ im lặng. Không khí lúc đó thật ngột ngạt, Khúc Lan nằm im thin thít, tay vỗ nhẹ vào mông con trai trìu mến. Hồi lâu bà Liên coi bộ hậm hực, nhịn không được nói thật to cốt ý cho ông ta nghe: – Tui đã dặn cô rồi, đừng có bắt chuyện với người lạ, tên cán bộ này không thương yêu gì chị em mình đâu. Chẳng qua thấy cô còn trẻ người non dạ, hắn muốn lợi dụng cô đó mà, sao cô ngốc quá vậy? Có tiếng cười gằn đáp lại: TRANG 205

    207 – Ồ cái bà này lãng xẹt, sao bà ăn nói bừa bãi thế, im cái mồm lại ngay tui không để yên đâu. Giấy chứng minh nhân dân đâu đưa đây coi, lý lịch không rõ ràng thì chớ có lắm lời với tôi đấy, nghe chưa. Bà Liên liền xây lưng lại, giả vờ ngáy như sấm, chân thúc nhẹ vào người Khúc Lan. Nàng tức cười nghĩ có lẽ bà ta muốn cầu cứu nên nói: – Ông ơi, mới đó mà chị ta ngủ rồi, chắc đi đường xa quá mệt mỏi. Hành khách chỉ gặp nhau phút chốc rồi ai về nhà nấy, làm khó chỉ làm gì, bỏ qua đi ông. _ Nếu bà ta cũng ôn hòa như cô, không làm nhục tôi thì tôi nào có bực tức làm gì? Đêm thật dài đối với Khúc Lan, chuyện lời qua tiếng lại giữa bà Liên và tên cán bộ làm nàng thao thức mãi chẳng phân biệt được ai là người tốt, ai là kẻ xấu. Mãi đến 9 giờ sáng hôm sau xe mới đến Qui Nhơn, bà Liên cằn nhằn: – Mấy thằng cha tài xế thằng nào cũng có chung một bản sao y hệt nhau, giỏi nhất là hay nói cà lăm, bực mình hết sức đó cô. Bác sĩ hẹn tui 9 giờ gặp mặt nói chuyện mà bây giờ chưa đến, còn phải đi một cuốc xe nữa, biết ăn nói làm sao đây. Thiệt mất uy tín ghê, bác sỉ Thông làm sao tin tui nữa đây? Cũng tại tui giúp đỡ cô nên mới gặp xui xẻo như vậy. Biết xe trở chứng thình lình giữa đường, tui thà đi xe hàng còn nhanh hơn. Khúc Lan trách thầm bà Liên vô cớ lại đổ tội cho nàng, bực quá. Thôi mình chỉ cần gặp được Nhật rồi thì mọi sự sẽ giải tỏa, mọi lo âu đều tan biến: – Nhật ơi, em đang đứng bên bờ vực thẳm anh có biết không? Xin Phật bà Quan Âm cứu khổ cứu nạn cho chồng con được tai qua nạn khỏi, bịnh tật tiêu trừ, con phát nguyện ăn chay ba tháng sám hối. TRANG 206

    208 Khúc Lan và con trai đi theo bà Liên không rời nửa bước. Hết xuống xe này rồi lại lên xe khác liên tục, tuy thắc mắc nhưng Khúc Lan ngại ngùng không dám hỏi một lời. Sau cùng bà ta đưa mẹ con nàng đến một công viên nhỏ tại ngã ba đường, gần ngân hàng rồi nói: – Cô và thằng nhỏ ngồi đây tui vào bịnh viện liên lạc với bác sĩ đã, độ nửa giờ sẽ trở lại. Khúc Lan lo sợ níu tay bà Liên: – Cho hai mẹ con em theo với, đừng bỏ rơi nửa chừng tội nghiệp em, chị Liên à. – Cô làm gì mà hốt hoảng lên vậy, níu kéo giằng co với tui giữa thanh thiên bạch nhật kỳ quá. Buông tay tui ra ngay kẻo thiên hạ đang nhìn kìa, không khéo họ lạị tưởng tui quỵt nợ của cô nữa. Thiệt phiền ghê, tui đâu có bỏ mẹ con cô giữa rừng, giữa rú mà ồn ào quá. Cô không đem vàng nên tui phải vào năn nỉ bác sĩ trước đã; hiểu chưa? Bây giờ 6 giờ, độ 6:30 hay trễ hơn một chút tui sẽ trở lại, nếu bác sĩ bằng lòng tui sẽ đưa cô và thằng nhỏ vào. À mà cô đưa tui cái giỏ đồ ăn để đem cho chồng cô luôn, chắc cậu ấy mừng lắm. – Không được, để lát nữa em sẽ mang vào luôn. Nhờ chị đưa dùm chồng em hai hộp sữa trước, em tặng con chị một hộp. Nghe Khúc Lan nói thẳng quá, bà Liên nhíu mày tỏ vẻ không bằng lòng, bà ta quơ mấy hộp sữa rồi quay gót đi thẳng một mạch. Khúc Lan và con trai đi quanh quẩn một hồi lại dựa gốc cây ngó ra hướng bà Liên vừa đi lúc nãy. Thỉnh thoảng lại hỏi mấy người đi dạo công viên mấy giờ, vài công an nhìn nàng, lấy làm ngạc nhiên đến hỏi tìm ai? Nàng chỉ nói vắn tắt đang chờ người bạn nhưng hình như họ nghi ngờ gì đó mà cứ đi qua, đi lại hoài. Lòng Khúc Lan nôn nóng, lo sợ khôn nguôi và tự nhủ thầm nếu bà ta lừa gạt không trở lại thì biết đường đất đâu mà về. Nàng chợt nghe người đàn bà dắt đứa nhỏ vừa đi vừa nói: TRANG 207

    209 – Thôi về nhà đi Dũng, con chơi ở đây lâu quá đã 6:30 rồi, ba con đói bụng sẽ rầy má con mình cho coi. Đúng lúc đó bà Liên trở lại công viên như đã hứa với Khúc Lan, tay chìa bức thư ra: – Nè thư chồng cô đây, đọc đi. Nhìn sơ mấy dòng chữ, Khúc Lan lắc đầu lia lịa: – Không phải thư của chồng em, anh Nhật em viết thư không bao giờ bắt đầu Em và Thành yêu quý của anh ; Thành là tên mà Nhật gọi con ở nhà không có trong khai sinh (Khúc Lan không hiểu sao bà ta biết tường tận vậy) ảnh thường bắt đầu thư như sau: Em và các con thương mến, nét chữ cũng khác hẳn. Bà Liên hơi khựng lại khi nghe nhận xét tinh tế của Khúc Lan nhưng nhanh nhẩu khỏa lấp: – Cô em sao nóng nãy quá, tui đã nói lúc ở nhà là chồng cô bị thương toàn thân không nhớ sao mà còn hỏi cắc cớ? Cứ từ từ đọc đi thì biết, cô thật rắc rối làm tui mệt quá nè. Khúc Lan vội đọc ngấu nghiến bức thư lời lẻ như sau: Đây là bức thư anh nhờ người y tá trực viết thay cho anh vì tay anh bị thương phải băng bó đau đớn lắm. Em đừng buồn nghe, ngay bây giờ em và Thành hãy về nhà gấp làm tờ đơn bảo lãnh, anh mới được tha về. Hôm sau em hãy nhớ đem tờ đơn có chữ ký của phường trưởng và ba cây vàng theo, anh nóng lòng lắm đó. Mọi việc có chị Liên lo liệu, chút nữa anh quên cho em hay, anh hứa cho chị ấy chiếc nhẫn một chỉ. Nhớ đến nhà trình bày mọi chuyện, ba mẹ sẽ cho em vàng ngay. TRANG 208

    210 – Ý, anh Nhật em không bao giờ gọi hai tiếng ba mẹ, vì ba mẹ chồng em khó nuôi con nên sinh ra ai cũng phải gọi cậu và vú từ hồi còn nhỏ kia. Bà Liên tỏ vẻ bực mình hết sức, vội nắm lấy tay Khúc Lan kéo đi, miệng nói: – Thôi chạng vạng rồi, cô mau theo tui ra bến xe mua vé về Đà Nẵng kẻo hết vé bây giờ. Mua xong bả còn tử tế trả tiền luôn và không quên nhắc ngày mai nhớ đem theo 3 lượng và một chỉ vàng, Nhật đã hứa để đền ơn. Khúc Lan và con trai lên xe thì trời sập tối, bé Nhân đói bụng liền đòi ăn, nàng mở cơm nắm định bới cho Nhật đưa ra, thằng nhỏ ăn ngon lành, nàng nhìn con ăn thương xót quá, chợt nghĩ ngợi: – Nghe nói không đem theo vàng mà bà ta vẫn chịu dẫn mình đi cũng lạ, có lẽ lợi dụng khỏi trả tiền vé xe và ăn uống dọc đường, tiết kiệm một số tiền cũng đỡ. Đến bến xe dừng lại, Khúc Lan dắt bé Nhân đi bộ về nhà chợt thấy mẹ chồng vừa trên xe xích lô bước xuống, bà Đoàn vui vẻ nói: – Kìa Khúc Lan chớ con dắt thằng Thành đi mô mà tối hù mới về rứa? – Vú ơi, có thể chị Thu Hà và mấy cháu ngủ rồi, đèn đuốc tắt hết. Để con tìm chìa khóa mở cổng, vú vô nhà uống chén trà rồi con sẽ trình bày đầu đuôi công chuyện. Khúc Lan nhanh nhẹn pha trà bưng lên mời, chị Thu Hà nghe ồn ào vội ngồi dậy bước ra chào hỏi: – Chào bác, bác lên thăm mấy cháu hả, con cũng mới từ Saigon về đây mấy ngày thôi, hai bác và mấy em vẫn khỏe chớ. TRANG 209

    211 Bà Đoàn không trả lời Thu Hà mà quay qua Khúc Lan vô đề ngay: – Vú mới dắt con Khúc Loan ra Hà Nội thăm thằng Nhật chồng con đây, hắn ốm nhách có vẻ như phù thủng nữa chớ, vú đau lòng quá. Vú có nói cho chồng con biết: Cậu Kình sẽ lo cho con ra tù, Vú phải chung 3 cây vàng để ổng lo lót đó, cũng may nhờ ổng quen biết với đường dây nầy. Bực mình quá, thằng Nhật trả lời làm vú chưng hửng: – Vú đừng tốn vàng vô ích, tại sao phải đem tiền dâng cho bọn đày đọa con? – Nói bậy không hà, con không muốn được tha ; bộ tính ở đây làm ma tù Cộng sản hay sao? – Vú mà chạy chọt cho con về là giết con đó… rồi hắn nhỏ giọng: Con không về cũng không chết rục xương trong tù mà con sẽ đi Mỹ. Nghe thằng Nhật nói rứa, vú hoảng quá tưởng đâu nghe lầm, bộ thằng ni bị giam lâu quá rồi quẩn trí, sắp điên rồi hay răng hả Khúc Lan? Con phải đi thăm khuyên nhủ chồng con mới được. Đợi cho mẹ chồng nói dứt lời Khúc Lan do dự một hồi mới thưa: – Ủa1 Vú ra thăm anh Nhật răng không cho con biết, bộ Vú gặp mặt và nói chuyện với chồng con rồi hả? – Chớ Vú đặt chuyện nói cho con nghe làm chi, có chuyện gì đã xảy ra ở nhà mà con hốt hoảng lên rứa? Khi đó Khúc Lan mới kể rõ đầu đuôi câu chuyện. Nghe xong bà Đoàn thảng thốt kêu lên: – Trời ơi! con dâu và cháu nội đích tôn của tui bị người đàn bà đó gạt rồi, ngày mai không được đi mô hết nghe. Tụi hắn phe cánh lớn lắm, không lấy được vàng thì bọn họ sẽ tìm TRANG 210

    212 cách giết con bịt miệng đó. Vú từng hai thứ tóc trên đầu chuyện bịp bợm, tình đời tráo trở, Vú rõ như ban ngày. Nếu con hỏi xin vàng Vú cũng không đưa cho con mô, cũng may nhờ con đèo queo bám riết nên bà ta không thối lui được. Đã lỡ leo lên lưng cọp thì bả đành kiếm chát chút đỉnh ăn uống đi đường, tiền xe cũng đỡ và sẽ được đền ơn thêm một chỉ vàng nữa. Tóm lại đây là một cạm bẫy mà bọn lưu manh dày công dò xét, tạo dựng chứ không phải mình bà ta gạt mô. Thôi cũng nhờ phước đức ông bà ăn hiền ở lành nên mới tai qua nạn khỏi. Vú mừng con không mất của và còn mạng trở về là quý lắm rồi. Từ rày có ai đến nói lung tung phải kể cho cậu Vú nghe, không được tự ý quyết định một mình hỉ. Khúc Lan nghe mẹ chồng dặn dò quyết định ở nhà không vào Qui Nhơn nữa. Tưởng câu chuyện như tiểu thuyết này đã đến hồi kết thúc, nào ngờ… hai hôm sau người đưa thư đến nói lời chia buồn và trao cho Khúc Lan bức điện tín với nội dung như sau: Nguyễn Văn Nhật bị sốt xuất huyết đã mất ngày… tháng… Bác sĩ thông báo cho người nhà biết. Hãy đến bịnh viện Qui Nhơn nhận xác. Ký tên BS Thông và chị Liên. Bà Liên thật độc ác, không thấy nàng đem vàng vào liền đánh một đòn trí mạng lần cuối với hy vọng thế nào nàng cũng sẽ vào. May mắn thay mẹ chồng Khúc Lan cho hay vừa đi thăm con trai tại trại tù Hà Nam Ninh về, nhờ vậy nàng không bị bọn gian lấy 1 chỉ vàng, đoạt mạng thủ tiêu bịt miệng. Bà Đoàn còn nghĩ rằng chuyện này nếu bị lộ thì bà Liên và đồng bọn sẽ bị truy tố trước pháp luật. Ông nội bé Nhân vốn theo đạo Phật nên giảng giải cho nàng về nhân quả: – Lưới trời lồng lộng tuy thưa mà không lọt con à, phàm gieo nhân ác thì gặp quả xấu. Nhân quả rõ ràng không sai chạy mảy may. Trời Phật đã sắp xếp an toàn cho con và cháu Nhân về đến nhà rồi nên ăn chay niệm Phật, làm lành tránh dữ là cách tạ ơn ngài. Đừng nghe người ta xúi dại kiện cáo gây thù kết oán không tốt mô, đây là một bài học quý giá mà con phải nói cho bạn bè cùng cảnh ngộ biết để phòng thân. TRANG 211

    213 Nghe cha chồng khuyên nhủ hơn thiệt nàng rất cảm động. Vắng mặt mấy hôm, Khúc Lan mới ra chợ lại, bạn hàng ai cũng hỏi thăm ân cần. Nàng đem câu kể tường tận mọi chi tiết làm mọi người tranh luận sôi nổi, mỗi người mỗi ý người muốn Khúc Lan tố cáo, có người lại can ngăn, nghe ra ai cũng có lý riêng của mình Nhưng suy nghĩ cho cùng, tố cáo hành vi lừa đảo của bà Liên với bọn công an, những tên cướp ngày nầy, liệu có được ích lợi gì? Chuyện lừa đảo của bà Liên so với cướp ngày của bọn quan tham thời cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì nào có thấm vào đâu nên cuối cùng nghe lời khuyên ông nội của cháu Thành mà Khúc Lan cũng bỏ qua,.. Câu chuyện đã xảy ra hơn 40 năm qua nhưng nay hồi tưởng lại Khúc Lan cứ ngỡ như vừa mới hôm qua. Có đôi khi nàng bất chợt sống lại với những cảm xúc đau thương đó qua những giấc mơ hãi hùng mà khi thức giấc vẫn còn long lanh giọt lệ trên khóe mắt. Cho dù giờ đây đang vui sống giữa khung trời tự do, thênh thang mộng ước nhưng hỏi có mấy ai không ngậm ngùi khi nhớ lại những tháng ngày đau thương của Tháng Tư Đen năm 1975, ngày Quốc gia VNCH bị bức tử? Xót xa cho một dân tộc đã trải qua một giai đoạn lầm than và đen tối nhất trong suốt dòng lịch sử, mà vận mạng Tổ quốc chẳng hề do người dân định đoạt. Xin đốt lên một nén nhang để tưởng nhớ và tri ân các anh hùng liệt nữ, tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước, các chiến sĩ Quốc gia đã vị quốc vong thân và tất cả những dân lành đã hy sinh mạng sống trên đường vượt biên vượt biểm để đi tìm tự do. Cầu xin hồn thiêng sông núi hun đúc tinh thần đấu tranh và nghị lực của con dân Việt để sớm có ngày toàn dân vùng lên tiêu diệt bè lũ Cộng nô tham tàn, bạo ngược; cho Quê hương Việt Nam sớm được quang phục, cho người dân lành được tự do, ấm no và hạnh phúc, cho mùa Xuân Dân Chủ sớm lại nở hoa ở quê nhà Dù đã 40 năm mất nước, nhưng Khúc Lan không bao giờ nguôi ước vọng sẽ quay về khi đất nước không còn cờ đỏ sao vàng, TRANG 212

    214 PHÂN ƯU Nhận được TIN BUỒN: PHÊRÔ NGUYỄN VĂN HẠNH Cựu SVSQ /Khóa 19/TVBQGVN Cựu Thiếu Tá P. Tổng Quản Trị /Sư Đoàn T.Q.L.C. Vừa tạ thế lúc 05:05PM, ngày 08 tháng 5 năm 2021 Tại Thành phố Garden Grove, California, USA Hưởng thọ 77 tuổi. GIUSE PHẠM VĂN NHẬM Cựu SVSQ /Khóa 19/TVBQGVN đã tạ thế ngày 5 tháng 2 năm 2021 tại Westminster, California, Hoa Kỳ Hưởng thọ 75 tuổi GIA ĐÌNH CSVSQ/KHÓA 19/TVBQGVN Thành kính chia buồn cùng chị Nguyễn Văn Hạnh, Chị Phạm Văn Nhậm và hai Tang quyến. Nguyện cầu 2 linh hồn PHÊRÔ và GIUSE sớm hưởng Nhan Thánh Chúa T.M. Khóa 19 Cựu SVSQTrương Thanh Sương TÒA SOẠN ĐA HIỆU TRANG 213

    215 CÁNH HOA SƠN CƯỚC PHẠM PHONG DINH Tên thật: Phạm Quốc Thoại. Sinh quán: Cần Thơ. Sinh viên Đại Học Khoa Học, Cần Thơ. Thiếu Úy, Liên Đoàn 72 QY, Pleiku. Sau : Ở tù cộng sản ba năm. Năm 1990, định cư tại thành phố Winnipeg, Canada. Hoạt động văn nghệ: Năm 1971, đoạt Giải Khuyến Khích Kịch, Đài Tiếng Nói Quân Đội Sài Gòn. – Viết cho các báo: Phụ Nữ Diễn Đàn (Nam Cali), Việt Nam Nhật Báo (San Jose), Văn Nghệ Tiền Phong (Virginia), Thế Giới Mới (Dallas), Văn Hóa Việt Nam, Việt Báo (Houston), Rạng Đông (Atlanta), Thời Báo, SaigonToronto (Toronto), Người Việt (Montreal), Tự Do (Vancouver), Saigon Times (Cabramatta, Úc châu), các đặc san quân đội. – Cộng tác viết script trong chương trình video Asia Chiến Tranh và Hòa Bình; cuốn Chiến Sử QLVNCH được dùng làm tài liệu diễn đọc cho video Asia Người Lính ; đóng góp bài vở, tài liệu thực hiện video Asia 50 Nhật Trường. Tác phẩm đã xuất bản: – QLVNCH Trong Cơn Bão Lửa – Thiên Hùng Ca QLVNCH – Ngôi Cổ Mộ Nhà Họ Hứa – Ma Thần Trùng. – Chiến Sĩ Cộng Hòa Trên Bốn Vùng Chiến Thuật – Chiến Sử QLVNCH. *********** TRANG 214

    216 Thạnh đang nằm trong lán trùm chiếc mền nhà binh cũ rách vá víu rên hừ hừ. Chút gốc rễ của cơn sốt rét hồi còn chưa đi tù vướng phải trên miền rừng núi Kontum đang hành hạ, thì Hưng, anh lán trưởng bước vào ngồi xuống lay vai chàng: -Thạnh, anh có khỏe không, trong người anh thế nào? Đang ngất ngư con tàu đi vì cái lạnh buốt xương, lạnh chi mà lạnh kinh khủng, như một lưỡi dao mỏng cứa sâu vào từng sớ thịt, nhưng nghe câu hỏi thật… ngố của Hưng, Thạnh buột phải gắng mở mắt ra cự nự: – Anh hỏi lạ thật, nếu khỏe thì tôi nằm đây làm gì. Hưng vội xua tay phân bua: – Anh đừng hiểu lầm, tôi hỏi là có tin tức tốt cho anh thôi! Một người tù binh ở mấy năm trong trại cấm cố khổ sai thì có tin tức tốt lành gì ngoài mỗi việc được gọi tên cấp giấy cho về. Nên nghe có tin sốt dẻo như thế, một con bệnh sốt rét đang… hấp hối như Thạnh cũng phải chồm dậy. – Sao, tin tức gì, có phải anh nói là tôi sắp được thả về? Hưng lắc đầu, rầu rầu nhìn bạn: – Tôi cũng mong cho anh được về, nhưng không phải vậy! Thạnh chán nản, ngã đùng xuống, trùm mền rên tiếp: – Vậy thì kiếp tù khổ sai biệt xứ nầy còn có cái gì tốt lành nữa đâu! – Có chứ, cũng tàm tạm, anh nghe đã. Ông thiếu tá Đạm già yếu quá không chăn đàn bò trại được nữa, tôi đề cử anh thay thế. Anh thấy sao, chăn bò hay đi vác nứa trên núi, anh chọn cái nào. Cái này là tôi ưu ái cảm tình với anh lắm lắm nên mới đề nghị, nếu anh đồng ý thì ngày mai là ngày đầu tiên anh làm Ngưu Lang đấy. Nghe anh lán trưởng đề nghị cho một công việc lao động nhàn hạ thơm như múi mít, Thạnh lại chồm dậy lần nữa như vừa uống xong một viên thần dược xuyên tâm liên (*): – Anh nói thật chứ, đi chăn bò làm Ngưu Lang à? TRANG 215

    218 oanh liệt trong đời binh lửa của chàng. Thế mà cũng có lúc nó được việc, nhờ thế chàng có cái đựng nước đàng hoàng hơn các bạn tù. Nhưng điều kém may mắn nhất mà chiếc bình đông không đem đến được cho Thạnh, khi có một ngày một chiếc xe nhà binh kiểu Trung cộng, nho nhỏ giông giống chiếc Jeep Mỹ xịch vào cửa trường, mấy người lính cộng gọi tên Thạnh lên văn phòng, một gã có dáng vẻ chỉ huy mặt mũi đằng đằng sát khí gằn giọng hỏi : – Anh là trung úy ngụy Lê Văn Thạnh, quân báo? Thạnh ngơ ngác không hiểu: – Đúng tôi là Lê Văn Thạnh, nhưng tôi chỉ là lính bộ binh. Gã sĩ quan trừmg mắt nhìn người tù binh: – Anh này láo thật! Bộ binh với quân báo có gì khác. Anh mặc áo bộ binh nhưng anh đi học ở Mỹ, anh làm việc cho tình báo Mỹ, cung cấp tin tức cho chúng gây rất nhiều tội ác lên nhân dân. Chúng tôi đã nắm hồ sơ của anh rất rõ, anh đừng chối. Anh lên xe với chúng tôi. – Nhưng mà tôi không phải, đã vào đây rồi thì tôi chối các anh làm gì. – Không nói nhiều, có người đem đồ vật của anh ra xe rồi, anh muốn đi tự nhiên hay là chúng tôi dẫn anh đi? Lời lẽ tiềm ẩn chất đe dọa của gã sĩ quan phải được hiểu, được diễn dịch theo cách của người Miền Nam là chưa thấy quan tài chưa đổ lệ, hoặc một cách rất ư là kiếm hiệp hơn, rượu mời không muốn, muốn rượu phạt. Thế là Thạnh lóp ngóp đi theo, nói đúng hơn là bị còng tay áp giải ra xe, rồi hách xì xằng được ngồi xe Jeep Tàu đi thẳng vô khám Chí Hòa nằm đếm rận rệp. Thật khốn khổ cho Thạnh, làm thân thương binh mất hết một nửa cái chân, lẽ ra phe thắng cuộc cũng nên cho chàng được miễn trừ việc đi tù, nhưng chàng vẫn cứ phải mười lít gạo làm chuẩn đi học trong mười ngày. Bọn đểu cáng, chúng nói là đem theo mười ngày ăn đánh lừa phe ta, chứ chúng có nói là đi tù mười ngày đâu! Bọn chàng bị hố là vậy, đi tù mút chỉ cà tha, ăn mấy tấn gạo độn khoai, bao tấn bo bo không xay, sắn khô sắn lác,…mà vẫn chưa thấy về. Giờ đây không rõ ma xui quỉ TRANG 217

    221 Nói là nói thế chứ khi ông Thiếu Tá đi về trại rồi thì Thạnh lùa đàn bò mười mấy con đến bên một bờ suối đầy cỏ xanh tươi, rồi chàng tìm một cái cây cổ thụ nằm dưới bóng mát rung đùi lim dim thả hồn về thành phố phương Nam đã quá xa, tưởng tượng ngày trở về cố hương. Thạnh nào đâu biết rằng niềm mơ ước nhỏ nhoi đó của chàng sẽ trở thành một ảo vọng, bởi có mấy ông Tướng phe ta được cử đi sâu vào những nơi hoang dã nhất ở Thanh Hóa tìm địa điểm định cư vĩnh viễn bọn chàng và cả gia đình nữa. Miền Nam có miền đất khổ Quảng Trị, thì ngoài Miền Bắc cũng có Thanh Hóa, xứ nghèo muôn thuở. Định cư những người lính Việt Nam Cộng Hòa ở Thanh Hóa là một hình thức lưu đày vĩnh viễn, một cuộc hủy diệt êm thắm, dần mòn một quân đội cho đến khi người cuối cùng biến mất trên trái đất này! Thạnh đang nằm suy nghĩ lan man với những triết lý vụn vặt của chàng, thì có tiếng cười nói theo gió vọng đến, mà Thạnh có thể biết ngay có một nhóm đàn bà hay cô gái đang đi đến bên bờ suối. Thạnh ngồi nhỏm dậy nhìn ra, thì thấy mấy cô gái vận y phục dân thiểu số miền núi tuy nhiều màu sắc đẹp nhưng nước vải đã bạc, vai quảy gùi. Bên trong những chiếc gùi dường như chứa nhiều thứ, sợi dây đeo mỏng manh miết lên những bờ vai thon mảnh, chiếc gùi oằn xuống quá thắt lưng. Thạnh đoán có lẽ những cô gái đi xắn măng trên núi về, bởi họ từ hướng ấy xuống và trên núi thì măng tre rừng nhiều vô số. Rất khác với những cô gái Thượng đen đúa ở Kontum mà thỉnh thoảng Thạnh vẫn trông thấy họ quảy gùi đi trên đồi nương, những cô gái miền núi này trông mảnh mai, trắng trẻo và xinh tươi hơn. Các cô vận những chiếc áo chẻn bó sát vào tấm thân thon thả tràn đầy sức sống, ngực căng phồng, trông như những đóa hoa ngậm sương rung rinh trong những buổi sớm mai. Những thiếu nữ Thượng ở cao nguyên Miền Trung vận váy ngắn, vải nhuộm nhiều màu sắc nhưng sợi thô, trong khi các cô gái dân tộc Bắc vận váy dài, sợi tơ mỏng và mịn, trông như lụa gọi là hàng thổ cẩm. Trên đầu những cô gái chít một vòng khăn màu trắng trông tựa như khăn tang của người đang có đám ma chay, nhưng tình thực TRANG 220

    222 thì sau này Thạnh được biết chỉ là dãi khăn quấn đầu truyền thống của những cô gái Mường. Mấy cô gái vừa trông thấy Thạnh đứng bên bờ suối có chút sửng sốt, túm tụm lùi lại kêu lên: – Ái, tù ngụy kìa! Một cô trông có vẻ là chị lớn, bởi dáng vẻ khoan thai có gương mặt tròn, sáng như ánh trăng rằm đã nhẹ nhàng đưa tay ra ngăn lại: – Đừng gọi người ta như thế, tội chết! Thật ngạc nhiên! Thạnh cứ ngỡ chàng sẽ được nghe một tràng tiếng miền núi lạ lùng, ríu rít như tiếng chim, nhưng các cô lại nói tiếng Kinh thật nhuần nhuyễn và êm ái, tựa như tiếng suối chảy róc rách qua những ghềnh đá. Thạnh định thanh minh thanh nga với mấy cô về cái khoản danh xưng: – Chào mấy cô, tôi là tù nhưng không phải là ngụ… Thì đột nhiên chàng thấy xây xẩm, không gian quanh Thạnh như đảo lộn quay cuồng. Một luồng hơi nóng hừng hực như lửa nổ bùng ra trong thân thể Thạnh phùn phụt như muốn phún ra ngoài, đầu chàng nhức nhối kinh khủng như bị một lưỡi búa bổ vào. Cơn sốt ác tính quái ác lại hành hạ Thạnh, đêm qua là rét lạnh, hôm nay thì nóng. Thạnh ngã nằm dài sóng soài xuống trên bãi cỏ non bên bờ suối ngất xỉu không còn biết gì nữa. Thời gian lờ lững trôi qua, nhè nhẹ như cơn gió lướt qua cành lá. Thạnh mở bừng mắt ra ngơ ngác nhìn quanh. Hai khuôn mặt với ánh mắt lo âu nhập nhoạng lung linh trước đôi mắt mờ đục của chàng. Thạnh gượng nhổm dậy để nhìn cho rõ, thì chàng nghe giọng nói quen thuộc của ông bác sĩ Trí: – Anh Thạnh nằm nghỉ thêm chút nữa, anh còn mệt. Thạnh hiểu ngay, có lẽ bác sĩ Trí ở trạm y tế kiêm nhiệm luôn việc đem cơm ra đồng cho những người làm xa đã cứu sống chàng. Nhưng không phải vậy. Khi Thạnh nhìn sang để nhận ra cô gái dân tộc, định hỏi, thì bác sĩ Trí đã nói ngay: – Anh may mắn lắm đấy. Khi tôi ra đến thì mấy cô gái này nhóm lửa nấu cho anh uống thuốc cây cỏ, cơn sốt hạ ngay. Tôi chưa từng thấy loại thuốc Nam nào tuyệt diệu đến thế. TRANG 221

    223 Thạnh chống tay ngồi dậy nhìn cô gái nói: – Cám ơn cô nhiều lắm. Tôi tên là Thạnh, tù nhân trong trại Thanh Hồng, chẳng dám nào xin cô cho biết quí danh để tôi ghi khắc trong lòng ơn nghĩa thâm sâu này. Cô gái nghe chàng dùng những lời lẽ văn chương hoa bướm, nàng che miệng cười khúc khích: – Ông nói quá lời, cháu không dám nhận đâu, đây chỉ là việc nhỏ mọn không đáng kể chi. Còn… còn… tên cháu thì hèn mọn lắm không đáng để ông quan tâm. Được thể, Thạnh nài nỉ: -Thì cô cứ cho chúng tôi biết để chúng tôi ghi nhớ. – Tên cháu là… là… Chi Lan, Lê Chi Lan. – Trời ơi cái tên của cô quá đẹp, đẹp như nhánh lan rừng nở hoa trên cành cổ thụ này. Bác sĩ Trí tò mò xen vào hỏi: – Xin lỗi, tôi hỏi có khi không phải, cô chắc là người dân tộc nhưng sao có họ Lê, là họ người Kinh chúng tôi. Nàng Lan mỉm cười dịu dàng: – Cháu cũng tự hỏi thế, nhưng gia phả nhà cháu ghi cụ tổ là họ Lê… Mấy cô em xem chừng rất thận trọng không muốn giao tiếp với những người tù xa lạ nên đến kéo Chi Lan: -Thôi chúng ta đi chị ơi, không khéo anh Văn Thái ra trông thấy thì nguy. Chi Lan miễn cưỡng đứng lên, Thạnh trông thấy đôi mày của nàng nhíu lại tỏ vẻ nửa sợ hãi nửa phiền buồn: – Ừ thôi, mình về. Chào mấy ông cháu về. Thạnh còn cố vớt vát một câu: – Chúng tôi còn trẻ cô gọi thế chúng tôi áy náy lắm. Đôi má Nàng Lan ửng hồng, giọng nhẹ như tơ: – Cháu không dám, thôi chào các ông bọn cháu về. Bác sĩ Trí bước theo mấy cô gái dân tộc hỏi han thêm mấy chuyện, càng đi xa thì Thạnh càng trông thấy ông bác sĩ cười rất tươi, cuộc trò chuyện xem chừng tương đắc lắm. Thạnh rên lên trong lòng. Cái ông bác sĩ này tuyệt thật, hào hoa cho lắm, mới vừa gặp thì đã làm rung động con tim của những cô gái này rồi. Bác sĩ Trí trở lại ngồi xuống bên Thạnh kể lại: TRANG 222

    224 – Tôi theo cô Lan hỏi thăm toa thuốc hạ sốt của nhà cô để đem về phòng lúc anh em trong trại cần đến, thì cô nói đó là toa thuốc gia truyền, nàng phải hỏi ông cụ thân sinh trước đã. Tôi e rằng người ta ngại mình là tù phạm, giao tiếp nhiều rất nguy hiểm. Xem chừng mấy cô nhìn trước nhìn sau như sợ hãi những sự rình rập của bọn công an đâu đó. Hôm sau Thạnh lùa bò ra bờ suối, trong lòng chàng mênh mang một niềm ước mong điên rồ, rằng chàng sẽ gặp lại những cô gái dân tộc của ngày hôm qua. Thạnh ước ao rằng chàng sẽ lại lên cơn sốt hay cơn rét, cái nào cũng được, để Giàng (thượng đế của người thiểu số) báo cho Nàng Lan đến cứu mạng cho chàng lần nữa. Nhưng hoài công, tha hồ cho Thạnh cầu khấn Giàng như thế nào, ngài trêu cợt chàng sao ấy, hôm nay Thạnh khỏe khoắn lắm, chẳng thấy tí ti bệnh hoạn gì. Thạnh đang ngồi tưởng nhớ mông lung như thế, thì bỗng nhiên, trời ơi, Giàng đã nghe thấy lời cầu nguyện của chàng. Một đoàn mấy cô gái lại xuất hiện từ thượng nguồn con suối, vai vẫn oằn nặng những chiếc gùi tre. Rồi, Thạnh có nhìn lầm không, Chi Lan hiện ra trước mắt chàng như một nàng tiên từ thượng giới giáng trần, như nàng Chức Nữ xuống với Ngưu Lang. Nỗi xúc động và xôn xao trong trái tim làm chàng nghẹn lời, Thạnh ấp úng chưa kịp mở lời chào hỏi, thì nàng Lan đã lấy ra một cái sọt tre nhỏ, bên trong có một chiếc bình thủy (người Bắc gọi là chiếc phích) ngồi xuống bên cạnh, nhẹ nhàng chào: – Chào… chú, hôm nay chú có khỏe không? Từ ông xuống chú, trái tim Thạnh đập thình thình trong một nhịp điệu rộn ràng, chàng lắp bắp nói, tiếng nọ chồng lên tiếng kia: – Cám… cám ơn cô Lan, nhờ… nhờ thuốc của cô mà tôi hôm… hôm… nay khỏe, rất… rất khỏe. Nàng Lan lấy một cái chén sành nhỏ từ trong gùi, rót chất nước đậm nâu từ trong chiếc phích trao cho người tù: – Chú uống đi, thầy cháu nói bệnh sốt rét của chú phải uống bảy ngày mới dứt được cái căn của nó. Thạnh ngây ngất đón lấy chén thuốc ân tình uống ngay. Không chỉ uống bảy ngày liền mà uống liền cả ngàn ngày TRANG 223

    225 chén thuốc ân tình nầy từ cô Lan xinh đẹp thì chàng cũng muôn vàn cảm tạ Giàng! Và dẫu nàng Lan có trao cho chàng chén thuốc mà uống vào có chết ngay chàng cũng… cam lòng. Chi Lan lấy ra thêm mấy cái gói bọc bằng mấy tấm lá chuối rừng, thẹn thùng nói: – Cái này là của… của thầy cháu gởi cho chú bồi dưỡng. Còn gói này là chút măng tre bọn cháu gởi mấy chú trong trại cải thiện thêm. Thạnh không tin rằng chàng vừa nghe nói gì, chỉ nghẹn ngào đưa tay run run đón lấy mấy gói thực phẩm lí nhí nói lời cám ơn. Trong lòng Thạnh tự hỏi cái ông cụ tốt bụng nào đó và những cô gái này há không phải là những con cừu non trong hang ổ sói lang, họ không sợ bị vạ lây vì giao tiếp lân la với những người tù nguy hiểm như bọn chàng sao. Vả lại người miền núi vốn đã có cuộc sống rất cơ cực, đào đâu ra thực phẩm biếu tặng thế này. Nàng Lan đứng lên lo âu nhìn quanh nói vội: – Thôi chào chú bọn cháu đi! Ngày hôm sau, Thạnh biết thêm được chút ít về thân thế của nàng Lan. Chi Lan được phép cha tiết lộ cho Thạnh biết, họ Lê của nàng bắt nguồn từ thời Bình Định Vương Lê Lợi. Ông tổ giòng họ Lê của nàng là dũng tướng Lê Bôi. Nghe đến đấy, Thạnh sửng sốt kêu lên: -Trời ơi, hóa ra là một trong những vị anh hùng đã chém đầu tên tướng Tàu Liễu Thăng ở Chi Lăng đây mà, tôi… tôi… kính phục giòng… giòng họ nhà cô lắm. Nàng Lan tròn xoe đôi mắt đăm đăm nhìn người tù: – Chú… chú… biết rõ gia tộc nhà… nhà Lan như thế sao? TRANG 224

    226 Vẫn chưa hết sự xúc cảm, Thạnh gật đầu: – Chẳng biết ông cụ nhà cô và mấy cô có đọc bài Bình Ngô Đại Cáo của ngài Nguyễn Trãi, trong đó có nhắc đến công nghiệp của tướng quân Lê Bôi. Nhưng tôi vẫn không hiểu, các cô mang giòng họ Lê mà trông như những cô gái dân tộc. Nàng Lan mĩm cười: -Vùng Thanh Hóa này dân tộc Mường chúng tôi cư ngụ hàng mấy ngàn năm rồi. Thầy tôi nói ngày xưa ở Thanh Hóa, người Kinh và người Mường gần như là một, đều nói cùng một thứ tiếng Việt cổ, ông cụ tổ chúng tôi cũng là người Mường. Cô em gái của Nàng Lan xem chừng thái độ đứng đắn cùng tư cách hiền hòa của người tù đã thu ngắn dần sự xa cách, xen vào nhí nhảnh nói: – Chúng tôi được thầy dạy tiếng Việt và cả tiếng Hán nữa. Thạnh chấp tay làm một động tác rất xi nê Tàu kiểu Vương Vũ, Địch Long: – Bái phục, bái phục, tôi phục mấy cô sát đất… Thật kỳ lạ, tôi cũng mang họ Lê như các cô, nhưng không biết cụ tổ tôi là ai. Dáng vẻ ngộ nghĩnh pha trộn rất nhiều chất ngốc nghếch của Thạnh khiến cho các cô gái Mường không thể không bấm nhau cười khúc khích. Trưa ngày hôm sau, khi bọn con gái đang nói lời từ giã ra về, thì bỗng đâu một người đàn ông trong sắc phục công an vàng chói hiện ra quát tháo: -Hay thật cho mấy cô này, có đi khỏi đây không? Còn cái thằng tù phạm ngụy này, mày định giở trò gì với nhân dân đấy, tao sẽ báo cáo với trại, mày sẽ bị cùm một gông. Thạnh sửng sốt chưa biết trả lời thế nào thì nàng Lan đã run rẩy nói: – Anh Thái, cái chú này đâu có làm gì bọn tôi, anh đừng có hại người ta. Thạnh trông thấy đôi mắt của Thái, chắc là gã Văn Thái mà các cô khiếp sợ, long lên xanh biếc như mắt của loài lang sói: – Tù ngụy quan hệ với quần chúng là phải báo cáo. Em Lan không rõ chứ bọn này nợ máu ngập đầu, chúng ta tha chết TRANG 225

    227 cho chúng học làm người tốt là đã rộng lượng lắm rồi. Thôi mấy em bước mau, tôi tạm không lý đến chuyện này. Nếu tái phạm, làng xã có khó khăn thì tôi không che được cho các cô đâu. Làng xã nào, khó khăn là do ở hắn chứ còn ở đâu nữa, bởi chính hắn là công an của bản làng Mường. Thạnh hiểu ngay rằng, cái cớ sự này là do lòng ghen tuông mà ra. Thái không chịu đựng được cái cảnh người hắn từng nhiều lần ngỏ lời xin cưới mà nàng Lan từ chối, nay lại cười cười nói nói với người khác. Mà trời đất ơi, trong tâm tưởng của hắn bây giờ, gã tình địch lại là một tên tù ngụy nguy hiểm, tàn tạ tả tơi như thế kia. Hừ, đóa hoa lài cặm bãi cứt trâu. Thạnh nhẫn nhịn, chàng lặng thinh cầm chiếc gậy xoay người định lùa đàn bò đi, thì Thái đã chỉ vào mặt chàng hậm hực, lòng sôi sục nỗi ghen tuông: -Thằng tù ngụy, mày biết tay tao, tao sẽ báo trại cùm mày. Thạnh nổi nóng quay lại, máu lính trận ngày xưa bốc lên đầu: -Thì mà… anh cứ báo, cùng lắm thì nằm cùm vài tháng đâu có chết được ai nào! Thái giận dữ đưa tay lên cái bao súng ngắn giắt bên hông: – Mày… mày… láo, mày muốn…, mày không xứng một viên đạn của chúng tao. Thạnh ưỡn ngực: – Nếu anh muốn, anh cứ bắn, trước sau gì thì bọn tôi cũng chết. Chết trước không chừng… khỏe hơn! Nói thế thôi, chứ trong lòng Thạnh cũng có chút băn khoăn. Mẹ nó, chọc tức nó, nó phơ thật thì ra rừng mà ngủ với ma Mường. Chi Lan đứng che trước mặt Thạnh, sự sợ hãi người công an khiến cho mặt nàng tái nhợt, cố lắm nàng mới nói được: – Anh… đừng làm liều. Anh bắn người ta tôi… tôi… sẽ ra làm chứng trước làng… Đau đớn lẫn tức giận, Thái ném cho người tù một cái nhìn đầy căm thù, rồi lẳng lặng bỏ đi. Cũng may cho Thạnh, Thái không bắn. Đôi mắt buồn thăm thẳm của Chi Lan nhìn chàng với muôn ngàn lời tha thiết muốn nói. Thạnh nghĩ rằng mai TRANG 226

    228 sau dù có thế nào, đôi mắt chan chứa biết bao tình cảm kỳ lạ ấy sẽ luôn theo chàng đến ngày chàng xuôi tay nhắm mắt! Còn sống ngày nào thì ánh mắt đó vẫn theo chàng mãi mãi Lời hăm dọa của Thái đúng thật, Thạnh bị cùm trong phòng tối một tháng. Cái chân chăn bò của chàng được anh Hưng giao cho một ông Tá già khác. Nằm trong nhà đá lạnh lẽo, thân thể gần như trần truồng áp lên nền xi măng giá buốt, có lúc Thạnh ngỡ trái tim của chàng đã muốn ngừng đập. Ai đã từng ở nhà tù Thanh Hồng thì biết độ lạnh của đá núi về đêm tỏa xuống phòng giam như thế nào. Thân thể Thạnh gầy mòn dần, chỉ còn là lớp da hằn lên bộ xương bên dưới. Nằm trong nhà biệt giam, Thạnh không còn một chút khái niệm gì về thời gian. Chàng chỉ có thể biết được một ngày đã qua đi khi ánh mặt trời lên rọi vào khe hở nhỏ những tia sáng mỏng manh như những sợi tơ. Khi hoàng hôn xuống, căn phòng chìm ngập trong bóng tối dầy đặc đến đưa bàn tay ra cũng không thấy. Mỗi ngày Thạnh được bạn đồng tù đem cho hai lần cơm, nhờ thế Thạnh biết được chàng vẫn còn TRANG 227

    229 đang được sống thêm một ngày nữa. Nói phòng biệt giam cho nó trang trọng chứ thực ra nó chỉ là một cái chòi tường đất trộn rơm mái được phủ những tấm tranh dầy. Thạnh gần như bị bỏ nằm trần trụi trên sàn đất nện lạnh cóng, trên người chàng chỉ còn mỗi chiếc quần đùi. Sương xuống về đêm quyện lấy cái hơi lạnh của vùng núi Thanh Hóa tha hồ hành hạ tấm thân còm cõi của Thạnh. Khi lạnh người ta co rúm chân cong tận ngực, cơ thể giữ lại chút nhiệt ít ỏi, người ta cảm thấy bớt cóng hơn. Nhưng với Thạnh thì không thể. Chân bị cùm, chàng không thể nào cong người như một con tôm được, chàng chỉ có thể chấp hai bàn tay giá lạnh như băng lên chiếc ngực trơ xương, nghiến răng chịu đựng cái giá rét xé thịt, cắt da của miền Bắc. Thật lạ lùng, trong những giây phút mà người tù Miền Nam đang hấp hối, nấn níu những hơi thở mỏng như tơ, thì chàng lại rơi vào những cơn mộng đẹp tràn ngập ánh sáng và màu sắc rực rỡ. Thạnh rên rỉ như một con chó hoang sắp chết. Trời hỡi, ngài trêu cợt con làm gì, cứ ném con vào vực tối địa ngục có phải hơn không! Nhưng thượng đế dường như không đồng thuận với lời cầu xin của Thạnh. Một ngày, bỗng nhiên bác sĩ Trí được giao cho việc đem cơm vào cho Thạnh. Trí lắc nhẹ vai cái xác chết còn thoi thóp thở: -Thạnh… Thạnh, ngồi dậy ăn cơm. Tôi là Trí đây! Thạnh mở mắt nhìn, khuôn mặt Trí nhảy múa thành mấy mươi mảnh trong vùng ánh sáng mờ nhạt, chàng gượng hỏi: – Là bác sĩ Trí đây sao, anh em trong lán có khỏe không? Bác sĩ Trí đỡ bạn ngồi tựa vào vai chàng thở dài: -Anh em khỏe cả và gởi lời thăm anh. Anh em nhắn rằng, bất cứ giá nào anh cũng phải sống, anh không được chết. Chết tức là anh chấp nhận bại trận thêm một lần nữa!… Đôi môi khô nứt của Thạnh nở nụ cười buồn: – Mỗi ngày chỉ được hai chén cơm nhỏ xíu trộn với khoai mì ăn với nước muối, tôi không chết mới là chuyện lạ. Thạnh ngừng ăn nguớc lên, một tia hy vọng lóe soáng trong đầu: -Tôi hết bị cùm à? TRANG 228

    233 văn Bùi Bích Hà ca ngợi. Anh cũng là một dũng sĩ trong trận chiến Bảo Vệ Cờ Vàng cách đây hai năm. Bài viết của anh với lý luận sắc bén làm độc giả tôi hứng thú. Chắc là học Triết ở Viện Đại Học Đà Lạt. Thế thì vui rồi. Gặp người trong giới viết văn cũng như gặp bạn đồng hương, đồng nghiệp, đồng cảnh, đồng tình… Chữ nghĩa giúp người ta dễ nhìn nhau thân tình hơn. Chữ nghĩa soi rõ lòng dạ nhau, chẳng cần phải dùng lời khách sáo nọ kia. Xa cũng gần, nếu không, gần cũng thành xa. Lại phải nhờ ông Google tìm thủ đô Oslo ở đâu trên vùng Bắc Âu, tìm khách sạn, tìm bản đồ. Thời đại này, muốn tìm gì cũng có. Ông Google thông minh nhanh nhẹn đáo để, có thể gọi ông là đấng cứu nhân độ thế, giúp cho người biết bao chuyện đời chưa hiểu, chưa thấu. Ông giúp tôi giải tỏa biết bao thắc mắc, cái gì không hiểu ông cho biết ngay, không hề than vãn mệt mỏi. Do đó tôi hỏi xem có khách sạn nào tốt, giá tiền vừa phải, ở địa điểm gần ga tàu, ông chỉ ngay ” Comfort Hotel Borsparken”. Vào xem giá tiền gặp lúc hạ giá “flash” tôi búc ngay. Ngài Google thật là siêu! Đáng lý ra vợ chồng anh Thanh Tâm đến phi trường đón chúng tôi, nhưng vì anh có ” Rendez-vous” quan trọng với bác sĩ nên không đón được. Do đó nhờ anh P.T.A N. Đáng lý TRANG 232

    236 Anh chị Thanh Tâm và Khánh Hà đón tiếp chúng tôi với bữa cơm chân tình, thịnh soạn vói món cá Hồi đặc sản của Na Uy, cá Hồi nướng cuộn bánh tráng với các thứ rau sống mới ngon làm sao. Đặc biệt hơn, Na Uy có một loại tôm rất ngon, tuy bé nhưng cho thịt ngon ngọt và dai. Paris tuy có nhiều tôm cá từ khắp nơi đưa về nhưng không có loại tôm này. Tôi muốn hàn huyên với anh chị Thanh Tâm nhiều, nhưng nghĩ mình phận đàn bà, nên ngồi nghe qúy ông phát biểu lời châu ngọc. Chị Khánh Hà có cùng sở thích, chăm hoa phong lan. Lan Cattleya là loại lan khó cho hoa lần thứ hai trong nhà, nhưng nhà chị đã có hai chậu màu tím và trắng nở lần thứ hai rất đẹp. Hoa là một phần sự sống quan trọng như ăn uống hơi thở của những ai đam mê cây cảnh. Thế giới Hoa là thế giới của những tâm hồn trầm tĩnh lắng đọng. Hoa nở luôn đem tới niềm hoan hỷ cho người trồng, vì cuộc đời này mấy khi được có niềm vui. Nhà văn Tâm Thanh là người nói ít, kiệm lời, nhưng tôi biết anh chu đáo trong từng suy nghĩ. Anh cho tôi xem bức hình chụp cùng bạn đồng môn ở Viện Đại Học Đà Lạt xưa kia, có TRANG 235

    238 ngon thật! Oslo ít người Việt hơn Paris thế mà cũng xây dựng, gìn giữ được một ngôi nhà làm nơi hội họp cho cộng đồng VN xa quê. Thật là đáng khâm phục! Paris chia năm xẻ bảy các nhóm, hội đoàn, ít ai ngồi lại với nhau, mỗi người là một cõi trời riêng ta. Tôi chợt nhớ tới ông bà Nguyễn Hữu Nhật và Nguyễn Thị Vinh cũng ở Na -Uy, hỏi một vị ở Nhà Việt Nam, xin cho hỏi thăm. Qua điện thoại tôi được biết bà Nguyễn Thị Vinh già yếu đang ở nhà hưu dưỡng, còn ông Nguyễn Hữu Nhật bệnh hoạn sức khỏe yếu kém một mình ở nhà. Hai ông bà lấy nhau không có con cái, về già thật là neo đơn chiếc bóng. Mới hai ba năm trước, ông Nhật qua Paris ra mắt tác phẩm văn xuôi “Hoa Đào Năm Ngoái”, ông có nhờ tôi giới thiệu. Sách ông viết như một thứ nghị luận thời thế lịch sử VN từ thời vua Quang Trung Nguyễn Huệ đến thời Nguyễn Ánh lên ngôi, nghi ngút chữ nghĩa. Tôi đọc năm lần bảy lượt để hiểu nội dung, thôi thì thuận đâu viết đó. Đọc sách để cảm nhận, tôi ô-kê, nhưng để giới thiệu cho tử tế, không phải là chuyện dễ dàng. Những kẻ tài hoa một thời, văn nghệ sĩ VN nổi tiếng đã mất đi rất nhiều, chết vì bị tù đày, chết vì bệnh tật già yếu. Tuy đời người tàn dần qua năm tháng, nhưng họ lưu hương cho văn hóa đời sau. Hôm sau anh Ninh mời chúng tôi đến ăn cơm gia đình. Hiền thê của anh Ninh vui tính, nhanh nhẹn, người gốc Ninh Hòa xứ sở nổi tiếng làm nem. Tôi hỏi chị cách làm nem nướng, xứ lạnh bên đây làm nem khác với bên nhà, cần phải biết bí quyết. Quả nhiên chị Thức là người nhiều kinh nghiệm. Anh chị ấy đông con cháu, nên bữa cơm thật là vui vẻ. Nhất là khi Nhà Tôi trổ tài “hùng biện” về Tử Vi, khiến ai nấy đều chăm chú nghe. Tử Vi là môn “dự đoán thời tiết” của đời người, đề TRANG 237

    239 phòng bão táp mưa sa. Tôi không dám lạm bàn, vì phức tạp như sao trên trời. Trước khi về lại Paris, chúng tôi được anh Thanh Tâm tặng cho hai cuốn sách tựa đề “Thiên Nga Giữa Cõi Người” do Văn Học xuất bản 1999, và cuốn “Thiên Hương Về Trời” do tác giả xuất bản Anh Phạm Tín An Ninh tặng tập truyện “Ở Cuối Hai Con Đường”, tác giả xuất bản lần thứ ba. Chúng tôi đọc khi ngồi trên máy bay. Hai tác giả có hai lối kể chuyện khác nhau nhưng đều thu hút người đọc. Đến sân bay Gardermoen, thiên hạ đi Paris đông như kiến cỏ. Anh chị Ninh- Thức tiễn chúng tôi ba người đến tận cửa kiểm soát hành lý. Anh chị Thanh Tâm buồn tiếc không thể đưa chúng tôi về. Lần này dịch vụ kiểm tra khá kỹ lưỡng. Có lẻ tôi bị nghi ngờ đem theo trong người hàng quốc cấm nên bị rà soát tận tình, người kiểm soát nói gì đó bằng tiếng địa phương, tôi chẳng hiểu mô tê chi, tôi nói bằng tiếng Pháp, anh ta cũng chẳng hiểu chi mô, nên cho qua. Nước Pháp dạo này bị đám Hồi Giáo quá khích hăm dọa đủ điều. Dọa thì dọa, đi chơi cứ đi, chẳng ai sợ, sống chết có số. Yên vị trên máy bay, nhìn ra bên ngoài ô vuông cửa sổ, trời buổi chiều vẫn còn nắng. Nắng rất nhẹ. Mấy đám mây đan dính vào nhau trên bầu trời, nhìn mãi không thấy mây bay đi. Tưởng chừng như mây lưu giữ cho chúng tôi một mảnh trời trong ký ức. Và có lẽ, nắng chiều nơi đây ngừng trôi trong giây phút này… Paris tháng 8/14 Trần Thị Diệu Tâm TRANG 238

    240 Hương Xưa Ngày Ấy Vi Vân Trước 1975: -Vợ một Cùi Võ Bị, K20 Giáo sư các trường: -Trung Học Hàm Long-Kiến Hòa -Trung Học Tân Dân-Kiến Hòa -Trung Học Phụng Hiệp- Cần Thơ. Hiện tại: Còn đi làm Thỉnh thoảng viết bài cho các báo: -Báo Thời Luận (Nam Cali -Đặc san Đa Hiệu của trường VBQGVN – Việt Nam Nhật Báo- vietnamdaily ( on line ) – Bất Khuất của trường BB Thủ Đức ( on line ). Những cơn mưa cuối mùa ở thành phố tôi buồn hiu hắt, cái giá lạnh từ đâu bỗng về xâm chiếm tâm hồn. Tiếng mưa rơi nhè nhẹ, đều đều trên mái nhà khiến tôi liên tưởng đến những cơn mưa của một thời áo trắng. Tôi nhớ mãi những chiều mưa ngồi bên song cửa đọc thư anh mà xót xa thương cảm cho người yêu ở một phương trời nào đó đang lặn lội dưới mưa rừng gió núi. Những nỗi nhớ nhung, mong đợi, lo lắng, bâng khuâng của một thời làm người yêu lính trận bây giờ nghĩ lại thật đẹp, thơ mộng làm sao! Tôi chợt đưa tay sờ lên mặt mình, những vết sẹo đã biến mất, không còn nữa. Thật may mắn cho tôi nếu không được đặt chân lên đất Mỹ thì không biết giờ nầy cuộc đời tôi sẽ ra sao, về đâu? Tuy những vết sẹo ngày xưa đã hủy diệt tương lai và mộng ước của cả đời tôi nhưng tôi vẫn luôn hoài niệm về khoảng thời TRANG 239

    241 gian đó, những ngày tháng thật êm đềm, ngọt ngào với những nỗi vui, buồn, đớn đau và nước mắt của một thời con gái Tôi là con lớn trong một gia đình gồm 8 anh chị em, Ba tôi là một công chức nhỏ nên cuộc sống gia đình có phần chật vật. Để giúp đỡ phần nào cho gia đình, tôi phải đi làm thêm mỗi tối, hát cho một quán café ca nhạc. Trời phú cho tôi một giọng ca truyền cảm, trầm ấm nên tiền thù lao cũng khá hậu hĩ. Lẫn lộn trong đám người phức tạp nơi đó nên tôi hết sức dè dặt, giữ gìn ý tứ để khỏi mang tai tiếng vì mình còn là một nữ sinh đang cắp sách đến trường. Sau khi xong mỗi bài hát, trong khi chờ đợi hát tiếp tôi thường mở sách ra đọc để tránh nói chuyện với người khác. Nhưng một hôm có người bước vào hậu trường và đi thẳng tới trước mặt tôi, đó là một anh lính trẻ mặc đồ rằn ri với một bông mai trên cổ áo. Anh đứng nhìn tôi đang đọc sách, nhìn tựa quyển sách Hàn Yên Thúy, tức Bên Bờ Hiu Quạnh, của Quỳnh Dao, anh buông môt câu không mấy lịch sự: – Cô thích đọc loại sách nầy hả? Ủy mị lắm. Tôi khó chịu vì thái độ ta đây của anh ta, nên sẳng giọng: – Anh quen với tôi sao? Anh ta trả lời rất tự nhiên và đầy tự tin: – Chưa, nhưng sẽ quen mà. Tôi xin tự giới thiệu tôi tên là Thế Phương đang phục vụ trong binh chủng Nhảy Dù, mong được làm bạn với cô. Tôi chưa biết trả lời sao, nên lặng thinh. Phương giục: – Sao rồi? Cô có chấp nhận lời tôi không? Tôi nhìn anh dè dặt: – Anh nói bạn là thế nào? Nếu anh đến đây nghe nhạc thường xuyên thì cũng coi như là bạn của tôi rồi mà. – Không, tôi muốn nói là bạn riêng thôi. Tôi thấy anh chàng nầy có vẻ sỗ sàng quá nên nghiêm mặt lại: – Xin lỗi anh, tôi chưa nghĩ đến điều đó, vì tôi chưa quen biết anh nên tôi không thể chấp nhận, mong anh hiểu cho. Anh chàng vẫn lầm lì: TRANG 240

    244 khi đi làm dâu phụ cho một người bạn lấy chồng là một sĩ quan Nhảy Dù. Hai tuần sau đó chị vui vẻ báo cho tôi biết người yêu của chị đã về phép, nhà anh ở cư xá Đô Thành nhưng anh hẹn gặp chị ở phòng trà Mỹ Phụng. Chị Phượng bảo tôi đi cùng, tôi từ chối vì không muốn làm kỳ đà cản mũi cho hai người nhưng chị nói: – Anh Tùng có một người bạn đi chung, có em trò chuyện cùng anh ấy thì chị và Tùng sẽ được nhiều thời giờ tâm sự hơn. – Thì ra chị cần em đỡ đạn cho chị. – Được rồi, tùy em nghĩ. Em chịu đi chứ? – Dạ, cũng được thôi. Hôm ấy chị Phượng thật đẹp trong chiếc áo dài màu vàng thêu hoa kim tuyến, còn tôi thì chìm sâu với chiếc áo dài màu tím đơn sơ, buồn lặng lẽ. Tôi nghĩ rằng chị cần mặc đẹp, nổi bật vì có người yêu, còn tôi chỉ đi ké thôi nên chẳng quan tâm đến việc mặc đẹp hay xấu. Khi chúng tôi đến trước cửa Mỹ Phụng thì đã thấy hai anh chàng mặc quân phục Nhảy Dù đứng đợi sẵn. Chị Hồng Phượng có vẻ xúc động đưa tay chỉ về một anh: – Anh không mang kính đen là Tùng của chị đó. Tôi nhìn theo tay chị, anh chàng cao ráo, phong độ làm sao. Hèn nào chị hết lời ca tụng chàng. Còn anh kia thật đặc biệt, trời đã tắt nắng rồi mà còn mang cặp kính râm to tướng, chiếm cả gần 1/4 khuôn mặt. Khi chúng tôi đến trước mặt, anh Tùng chào hỏi và giới thiệu thì anh chàng kia cũng vừa gỡ cặp kính râm ra, tôi bỗng giật mình lùi lại, miệng ấp úng: – Anh là Thế Phương phải không? Anh chàng cũng vừa nhận ra tôi: – Ồ! Cô Bích Liên ở Cần Thơ chứ gì! Mấy năm rồi mà Liên không thay đổi lắm, còn tôi – Tôi nhận ra anh, chứng tỏ anh cũng không già thêm đâu. Anh Tùng nói: – Hay quá, không ngờ là người quen xưa. TRANG 243

    245 Bốn người chúng tôi cùng vào trong phòng trà. Anh Tùng và chị Phượng cứ tíu tít kể lể với nhau vô tình đẩy tôi phải trò chuyện với Phương. Chuyện ngày ấy, dù có một chút bâng khuâng thoáng qua hồn nhưng tôi cũng đã quên rồi con chim xanh chỉ dừng chân chốc lát trên một nhánh cây nhỏ để ngắm trời mây rồi bay đi. Giờ gặp lại Phương trông anh phong trần dày dạn hơn, đôi mắt đăm chiêu như có chút chán nản, muộn phiền. Anh nhìn tôi: – Không thể nào ngờ được gặp lại Bích Liên, tôi mừng lắm. Bích Liên vẫn còn đi học chứ? Có còn đi hát thêm vào buổi tối không? – Dạ, Liên không còn đi hát nữa để dành thì giờ học hành vì Liên đang học Đại Học Sư Phạm. Anh Phương có gì vui không? Trông anh già dặn và buồn hơn trước. – Liên nói đúng, tôi đang buồn vì người yêu vừa đi lấy chồng. Ngày trước khi tôi muốn làm bạn với Liên thì Liên lạnh nhạt hờ hững, tôi cũng không có dịp để tỏ bày tình cảm thêm với Liên. Sau đó tôi quen một người con gái khác ở Sàigòn và chúng tôi yêu nhau được hơn một năm rồi. Nàng học trường Régina Pacis, con nhà giàu, có lẽ vì vậy mà gia đình nàng chê lính như tôi nên cuối cùng thì tôi đành hát bài Sayonara để tiễn nàng về nơi chốn cao sang. Giờ tôi chỉ còn tìm vui với đồng đội trong những tháng ngày miệt mài hành quân. Tôi nhìn anh, một chút xót xa thương cảm: – Xin lỗi anh, ngày đó không phải Liên chê anh mà vì Liên còn nhỏ, còn bổn phận với gia đình. Hơn nữa Liên sợ làm người yêu của lính, lính cứ đi biền biệt, liệu mình có giữ nổi không? Nhưng bây giờ nhìn lại thấy chung quanh toàn là lính, bạn bè ai cũng có người yêu là lính cả nên Liên cũng bớt sợ rồi. Phương cười có chút giễu cợt: – Thế bây giờ Liên có dám làm người yêu của lính không? Biết Phương chọc mình tôi cúi đầu lí nhí: – Cũng phải xem là ai, có hợp tánh, hợp tình với mình không chứ anh. Phương gật gù: TRANG 244

    246 – Câu trả lời thật khôn ngoan. Liên à, mình có thể làm bạn không? Tôi chưa dám nói tới chuyện xa xôi, chỉ làm bạn bình thường để an ủi, chia xẻ vui buồn với nhau thôi. – Được chứ anh. Chúng mình chả là bạn từ ngày trước rồi sao? – Ừ nhỉ, Liên đã xem tôi là bạn rồi mà. Liên à, tôi có thể gọi Liên bằng em được không, Liên nhỏ tuổi hơn Phương nhiều. – Dạ, cũng được. Coi như anh là anh trai của Liên vậy. Phương nheo mắt: – Cô nầy gớm thật, định gài anh vào thế kẹt phải không? Anh không sợ đâu, lính Nhảy Dù thứ thiệt đó nha! Cả hai chúng tôi cùng cười lớn. Chị Phượng và anh Tùng nhìn sang ngạc nhiên vì sự thân mật của chúng tôi. Từ trên sân khấu giọng một người nam ca sĩ thật ngọt ngào, trầm ấm, nồng nàn với bản Love Story. Where do I begin, to tell the story, of how great a love can be. The sweet Love Story, that is older than the sea… There d never been another love, another time. She came into my life and made the living fine. She fills my heart, she fills my heart. With very special things, with angel songs, with wild imaginings, she fills my soul, with so much love Phương nhìn vào mắt tôi và nói nhỏ: you fill my heart. Tôi quay mặt chỗ khác: – Cái anh nầy, giỡn hoài. Nhưng rồi suốt những ngày đi phép của Phương, anh cứ quấn quít bên tôi. Anh đưa tôi đi xem phim ở Rex, Đại Nam hoặc vào hẻm bên hông rạp Casino ăn các món ăn miền Bắc. Có những chiều đứng trên bến Bạch Đằng nhìn những chiếc tàu Hải Quân rời bến, anh mơ ước được lướt sóng ra khơi như những chàng thủy thủ. Những lần ngồi bên nhau trong quán kem Lan Phương hay Givral anh kể cho tôi nghe về cuộc đời chinh chiến của anh, những vui, buồn, gian khổ, hiểm nguy, những trận đánh ác liệt anh đã tham dự. Anh kể TRANG 245

    247 về những sự hy sinh đầy dũng cảm của đồng đội, của bạn bè ngoài chiến trường, sự đau đớn, xót xa và nỗi uất hận khi nhìn đồng đội gục ngã Nghe anh kể tôi hối hận vì ý nghĩ sai lầm về lính trước đây của tôi. Tôi không còn sợ lính nữa và cảm thấy hình như gần gũi với anh hơn. Nhà anh ở trên đường Trần Quang Khải -Tân Định, anh dẫn tôi về nhà giới thiệu với Mẹ anh, Mẹ anh có vẻ mến tôi lắm làm tôi thật ngại vì bà tưởng tôi là người yêu của anh. Rồi anh trở lại với núi rừng, với chiến địa, tôi quay về nhà nối tiếp những ngày dài thầm lặng bên sách vở. Kỷ niệm của những ngày bên nhau đã làm tâm tư tôi bắt đầu thay đổi, tôi biết buồn bã bâng khuâng nhìn chiều nắng nhạt, biết thao thức thâu đêm sau những giờ miệt mài học hành, biết ưu tư lo lắng khi nghe tiếng súng vọng về từ xa xa, và cảm thấy một chút nhớ nhung ai đó. Những lá thư liên tiếp bay về từ chiến trường với những thương mến, quan tâm đã làm tôi gục ngã trước tình yêu của anh, tôi không thể phủ nhận tình cảm của mình được nữa. Rồi từ đó thư đi, thư về ngày càng nhiều hơn đã khiến tình cảm chúng tôi thêm đậm đà, gắn bó. Tôi đã thật sự trở thành người yêu của lính từ đó!… Chuyện tình của chúng tôi kéo dài gần hai năm mà Phương vẫn chưa về phép để thăm tôi. Chiến trường rực lửa, những tin tức về anh tôi chỉ được biết qua những cánh thư viết vội. TRANG 246

    248 Đơn vị anh được điều động đi khắp các mặt trận từ Pleiku, Kontum về Quảng Trị, Khe Sanh, Lao Bảo Đêm từng đêm tôi âm thầm cầu nguyện cho anh được bình yên nơi tuyến đầu trận địa. Nhớ nhung, lo lắng từng ngày cho chàng nhưng tôi không biết phải làm sao. Và một lần đó, lần duy nhất trong đời, tôi đã đi đến nơi dừng quân của chàng, cũng là chuyến đi định mệnh đời tôi khi chàng báo tin cho tôi biết chàng đang đóng quân ở Tây Ninh. Tôi đã hỏi thăm và dò dẫm đường đi, tôi bất chấp dư luận, lén cha mẹ, nhất quyết phải gặp chàng cho cả hai vơi thương nhớ. Vào thời bấy giờ những con đường quốc lộ thường bị VC đắp mô, gài mìn để phá hoại làm cản trở sự lưu thông của dân chúng và những đoàn công-voa chuyển quân tiếp viện đến các mặt trận của quân đội ta. Ngày đó tôi đang đi trên chuyến xe đò từ Cần Thơ về Sàigòn, vừa đến quận Cái Bè thuộc tỉnh Định Tường ( Mỹ Tho) trên quốc lộ 4 thì chiếc xe đi trước xe tôi bỗng ngừng lại thình lình vì có các anh binh sĩ địa phương ra chận lại bảo rằng phía trước có mìn, các chiến sĩ đang lo gỡ mìn để cứu đồng bào. Bác tài xế xe tôi trong lúc hoảng sợ, hấp tấp gài thắng thế nào làm chiếc xe bị lật ngang, lăn mấy vòng rồi rơi xuống đám ruộng khô bên đường. Kính xe bị bể nát văng vào hành khách gây thương tích rất nhiều người trong số đó có tôi. Sự việc xảy ra đột ngột làm tôi kinh hoàng, hãi hùng không còn biết gì nữa, chỉ biết mặt tôi đau buốt, máu chảy đầm đìa. Người ta đem tôi ra khỏi xe và đưa các bịnh nhân chúng tôi ngược về bệnh viện Vĩnh Long vì không thể đến Mỹ Tho được. Lúc đến bệnh viện, bác sĩ khám xong tôi mới biết là mặt tôi đã bị nhiều vết thương do miểng kính xe cắt. Ôi! Một người con gái đang tuổi đôi mươi với bao ước mơ, bao mộng đẹp mà phải mang gương mặt đầy vết sẹo thì còn đau khổ nào hơn? Tôi chợt khóc lớn, khóc thật lâu với viễn ảnh hãi hùng trước mặt. Khi tôi được xuất viện trở về nhà tôi đã bỏ dở học hành, trốn tránh bạn bè và cả Phương nữa, tôi sẽ không bao giờ cho anh gặp mặt. Sau một thời gian dài không được thư tôi, Phương đã hiểu lầm là tôi phụ bạc nên anh giận dữ viết cho thư tôi bằng những lời trách móc nặng nề. Tôi tan nát cõi TRANG 247

    249 lòng, đầm đìa nước mắt để vĩnh biệt một cuộc tình đẹp như mơ. Sáu tháng sau tôi được chị Phượng báo tin, anh Tùng cho biết là Phương đã cưới vợ, một người mà anh Tùng bảo rằng Phương chưa hề quen biết, đó là con gái của người bạn mẹ Phương. Thế là hết, là mãi mãi chia phôi, là trọn đời xa cách, là muôn thuở nhớ nhung, kiếp người bạc mệnh, bất hạnh như tôi số trời đã định còn biết sao hơn? Em chúc anh hạnh phúc bên người tình mới Phương ơi! Em chưa bao giờ phụ anh. Nhiều đêm thức trắng bên chồng thư cũ, bên những tấm ảnh của người yêu tôi nghe một nỗi tái tê dâng ngập tâm hồn. Thuở ấy mình bên nhau cùng xây bao mộng ước, cùng hướng về một tương lai tươi sáng. Nhưng giờ đây trong bóng đêm lệ em tuôn chảy âm thầm anh nào hay biết. Tất cả đã xa rồi phải không anh? Em nhớ làm sao thuở ấy, thuở anh còn ngồi hằng đêm trong quán nhạc để nghe em hát: Từ lúc vắng anh nên em thường buồn. Hay lang thang ngoài đường nhỏ không tên, hay ghi câu nhạc tình héo hắt Rồi thời gian cứ lạnh lùng trôi, tôi vẫn theo dõi bước chân anh trên vạn nẻo đường sương gió. Anh oai hùng, anh chiến thắng, danh vọng, tên tuổi anh càng sáng chói còn tôi lu mờ trong bóng tối âm u. Đến ngày tang thương mất nước, tôi theo người cậu di tản sang Mỹ. Tôi muốn trốn chạy những người thân quen, trốn chạy nơi đã từng cho tôi quá nhiều kỷ niệm, để lòng vơi đi những muộn phiền. Nơi đây tôi may mắn được quen với ông Anthony Saleno, một bác sĩ giải phẫu thẩm mỹ, gốc người Italy, ông đã giúp đỡ, chữa trị khuôn mặt của tôi. Sau cuộc giải phẫu, tôi rất ngạc nhiên và thật sung sướng vì khuôn mặt tôi đã trở lại gần như bình thường. Tôi vui mừng viết thư báo tin cho Ba Mẹ biết để các người yên tâm, để bớt đau khổ vì tôi. Nhưng có những chiều lái xe từ sở về nhà, nhìn con đường trước mặt chạy dài hun hút, nhìn dãy Big Bear Mt. mờ mờ ẩn hiện dưới chân mây, hoặc những lần lang thang một mình bên bờ Redondo Beach tôi bỗng thấy lòng nhớ anh da diết. Chính tôi đã hủy hoại tình yêu mình, TRANG 248

    250 chính tôi đã xô đẩy anh đến với người khác, giờ đây mọi việc đã lỡ làng, đã muộn màng làm sao tìm kiếm lại những ngày xa xưa ấy? Nước mắt tôi cứ mãi tuôn rơi trong những đêm sầu trăn trở, tôi đã sống với những ngày tháng buồn tênh và những kỷ niệm ngập tràn nhung nhớ. Mười lăm năm sau, tôi đi dự lễ giỗ cố Thiếu Tướng Nguyễn Khoa Nam, nguyên Tư Lệnh Quân Đoàn 4 Quân Khu 4. Trước đó ông đã từng là Tư Lệnh Sư Đoàn 7 Bộ Binh, vì kính trọng, thương mến ông nên các anh trong Sư Đoàn 7 BB làm lễ giỗ cho ông hằng năm ở Nam California. Thật bất ngờ, trong số người tham dự tôi đã gặp lại người xưa như một cơn mơ. Tôi lặng người, run rẩy đứng nhìn anh từ xa. Anh không thay đổi nhiều, già dặn, trầm tĩnh hơn, da dẻ hồng hào hơn ngày xưa nhưng ánh mắt vẫn buồn buồn như thuở nào tôi mới gặp, và chính nét buồn đó đã làm gục chết trái tim tôi. Tôi tiến lại gần anh và hỏi: – Anh Phương có còn nhận ra tôi không? Phương nhìn tôi, mở to đôi mắt, miệng lắp bắp: – Trời ơi! Lẽ nào tôi nằm mơ? Bích Liên đây sao? Có thật là em không? – Anh vẫn còn nhớ tới Liên sao? Liên cứ tưởng thời gian đã làm nhạt nhòa hình bóng Liên trong anh rồi. À, sao anh lại có mặt ở đây? Anh là dân Nhảy Dù mà, đâu phải là đệ tử của ông Tướng Nam? – Anh theo một người bạn đến thắp nhang cho ông Tướng, người mà anh rất ngưỡng mộ.thôi chúng ta ra ngoài kia nói chuyện tiện hơn, anh có biết bao điều muốn nói với em. Chúng tôi ra ngồi ở một băng ghế sau nhà và đã cùng nhau trút cạn nỗi niềm tâm sự. Phương cho tôi biết là sau khi tưởng tôi phụ bạc anh, anh tức giận muốn trả thù tôi nên đã cưới vợ. Anh buồn bã trầm giọng: – Anh đi biền biệt suốt tháng quanh năm nên người vợ chưa từng thương yêu của anh cũng chán nản bỏ anh theo người khác. Có lần anh được anh Tùng kể rõ hoàn cảnh em cho anh nghe, anh đã hối hận và viết cho em rất nhiều thư nhưng không có sự hồi âm nào (lúc đó tôi đã dời chỗ ở). Rồi trước TRANG 249

    251 biến cuộc 30 tháng xảy ra vài ngày, anh từ Đà Nẵng chạy về tới Nha Trang gặp một người bạn là thuyền trưởng Hải Quân đang chuẩn bị di tản, anh đã ở lại và cùng đi với các anh em Hải Quân đó. Khi đến Hoa Kỳ anh ở miền Bắc Mỹ mấy năm, sau đó anh tìm cách về California sinh sống và hy vọng gặp người quen để biết tin tức về em vì ở Cali. có nhiều người Việt Nam. Anh được biết tin Tùng đã chết trong tù, còn chị Phượng thì vì quá nhớ thương chồng và nhiều gian khổ nên cũng đi theo Tùng sau một cơn bịnh nan y. Anh vẫn chờ em, vẫn luôn cầu mong có ngày gặp lại em, không ngờ chúng ta ở cùng trong một thành phố mà trời cao thật trớ trêu. Thời gian dài đăng đẳng không có tin tức gì về em cả, anh đã tuyệt vọng và vì cần người nương tựa nhau để sống cho qua những ngày tháng buồn nơi xứ người nên hai năm trước đây anh đã kết hôn với một phụ nữ cùng làm chung sở. Anh không yêu cô ta nhiều nhưng nàng cũng là một người vợ hiền. Bây giờ gặp lại em anh hối hận sao mình quá hấp tấp. Tôi ngắt lời anh: – Thôi anh đừng nói nữa. Em biết đời em vô duyên, bất hạnh không dám mơ ước cùng anh chung bóng chung đôi. Lòng tôi chợt thấy xót xa cay đắng và đau đớn vô cùng. Bao nhiêu năm chờ đợi trong mỏi mòn tuyệt vọng, dù biết rằng chuyện tái hợp với người xưa không thể nào có nhưng khi nghe anh đã có người đàn bà khác tim tôi quặn thắt, tê buốt. Phương hỏi tôi: – Anh nghe Tùng nói em bị tai nạn anh thấy em đâu có gì khác lạ? Sự thật là thế nào? – Anh còn tìm hiểu làm chi nữa khi chúng ta đã không về cùng chung hướng đường. Đời đã chia hai lối rẽ! Thôi, hãy coi chuyện ngày xưa đó chỉ như một giấc mơ, tỉnh mộng rồi sẽ không còn gì. – Em giận anh phải không? Sao không kể lại chuyện ngày đó cho anh nghe? – Đúng thế! Em giận lắm. Anh đâu hiểu được cũng vì lặn lội đi thăm anh em mới bị tai nạn. Anh đâu hiểu được những nỗi đắng cay, đau khổ, tuyệt vọng mà em âm thầm chịu đựng, TRANG 250

    252 em cô đơn trong suốt cuộc hành trình dài đăng đẳng. Em vẫn cầu mong được gặp lại anh, vẫn chờ, vẫn đợi nhưng tất cả chỉ là bọt biển, và một cơn sóng lớn vô tình, tàn nhẫn đã vùi dập chúng không chút luyến thương Tôi cảm thấy thật tủi thân, bỗng dưng tôi oà khóc và ôm mặt chạy ra đường. Phương hốt hoảng chạy theo hết lời năn nỉ. Tôi không màng đến anh nữa, không cần nghe anh nói gì hết, tôi lên xe đóng mạnh cửa và gục xuống tay lái. Tôi cứ mặc cho nước mắt tuôn rơi, mặc cho con tim đớn đau. Tôi hận anh, tôi oán hờn anh, tôi trách anh là kẻ bội tình, đã hai lần bóp chết trái tim vô tội đáng thương của tôi. Cả tuổi xuân của tôi vì ai mà phôi phai tàn tạ, vì ai mà tôi lưu lạc tha phương xa cha nhớ mẹ? Vì tình yêu khờ khạo của tôi thôi. Tôi ngẩng đầu lên, lau khô nước mắt. Phương vẫn đứng bên ngoài xe miệng lâm râm những gì đó tôi không nghe được. Tôi nổ máy cho xe chạy hình như anh muốn chạy theo nhưng xe tôi đã rẽ qua con đường khác, một con đường rưng rưng buồn với hai hàng phượng tím giăng giăng. Hết rồi, một cuộc tình đã trôi qua không bao giờ trở lại, có chăng là nước mắt và thương đau. Thôi, người xưa ơi xin giã từ. Bây giờ và mãi về sau trong tim tôi chỉ còn một Trần Thế Phương của ngày xưa thân ái, của hương tình cũ. Nhưng Thế Phương đó đã chết rồi, chết trong ngày đất nước tang hoang, sụp đổ, và mối tình si của tôi cũng đã theo người thiên cổ Từ ngày đó tôi không bao giờ gặp lại Phương nữa. Chiều nay, đứng bên cửa sổ nhìn cơn mưa không dứt hạt, tôi bỗng thở dài. Ngoài kia những chiếc lá vàng đang bay lả tả sau một cơn gió mạnh vừa thổi qua, không gian vẫn một màu xám ngắt Tôi bước tới giàn máy hát đưa tay mở nhạc, những lời hát sao thật buồn như cuộc tình của tôi, Chuyện tình mười mấy năm qua, nay bỗng xót xa, những khi sầu giăng. Còn đâu ngày quen biết nhau, đã yêu anh rồi, yêu cả cuộc đời. Khi anh đã phụ lòng em đau thương anh để lại, xót xa vô vàn, chỉ là bội ước những lời hẹn thề mà lòng tái tê ( Tình Phụ). Vi Vân TRANG 251

    253 Lời tòa soạn: Tác giả sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn. Có bài đăng trên bán nguyệt san Tuổi Hoa từ những năm Hiện cộng tác cùng Thư Quán Bản Thảo do nhà văn Trần Hoài Thư và vài bạn văn chủ trương. Nhắm mắt cho tôi tìm một thoáng hương xưa Cho tôi về đường cũ nên thơ (Nửa hồn thương đau – Nhạc: Phạm Đình Chương – Ý thơ: Thanh Tâm Tuyền) Vâng, tôi đang nhắm mắt thả hồn mình về ngày xưa yêu dấu ở Sài Gòn Thuở mắt môi còn nồng hương sách vở. Thuở còn là cô bé nhỏ tóc bum-bê hạnh phúc bên gia đình và bạn bè yêu dấu. Làm sao mà quên được những ngày ấy Này là khu Đa Kao, nơi nhà và trường tôi ở đó. Nơi đó, tôi có Kim Phụng, cô bạn cùng lớp, ngồi cạnh nhau, rất xinh. Hai mắt to và đen láy. Tóc dài, thắt bím. Giờ ra chơi nào chúng tôi cũng vào quán bán bánh kẹo trong trường để mua quà ăn với nhau. Phụng nói hai đứa mình thân nhau như vầy hoài nghen. Tôi sung sướng gật đầu. Giờ tan học, Phụng có mẹ đến đón về. Còn tôi, vì nhà gần nên đi bộ. (Thời đó xe cộ rất ít, đường TRANG 252

    254 phố an ninh, nên học sinh tiểu học tự đi và về một mình chứ không cần có người lớn đưa đón). Từ trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng (nhìn sang bên kia đường là quán Mì Cây Nhãn nổi tiếng một thời) ra, tôi sẽ rẽ trái đi về hướng đường Nguyễn Phi Khanh. Đến ngã tư Đinh Tiên Hoàng Phan Thanh Giản thì dễ rồi vì có đèn giao thông. Tôi sẽ đi ngang qua rạp hát Asam, tiệm thuốc tây của dược sĩ Tống Lịch Cường, tiệm tạp hóa Mai Loan mà người chủ là bạn của bà ngoại tôi, nhà sách Chí Công. Ngang qua con đường nhỏ Huỳnh Khương Ninh, sẽ đến tiệm bánh ngọt Thanh Hương, rồi đến tiệm vàng Kim Phát, tiệm tạp hóa Chánh Long, tiệm bánh Thuận Xương Thỉnh thoảng gặp bác Quý, bạn của mẹ tôi, đi công việc về, thế nào bác cũng bảo chú xích lô dừng lại cho tôi lên xe về nhà. Còn như không gặp bác, tôi sẽ phải băng qua ngã ba Đinh Tiên Hoàng – Hiền Vương – Nguyễn Phi Khanh. Sẽ đi ngang qua quán cà phê của cô Chi mà giờ đây tôi mới biết là một quán nổi tiếng có nhiều văn nghệ sĩ hay đến. Gần đó là văn phòng bói toán của cụ Ba La. Đi một chút nữa là đến con hẻm có hai dãy nhà độ mươi – mười hai căn, mà nhà tôi ở căn cuối dãy bên phải. Đó là một cái xóm mà tình bạn bè và láng giềng rất thân thiện, thuận hòa, chẳng bao giờ nghe tiếng chửi lộn hay cãi vã. Tôi hay chơi banh đũa, nhảy dây hay nhảy cò cò với Marie, Nicole hai chị em lai Pháp, chị Loan và Liên con thầy Hiệu trưởng Lương Lê Đồng của trường Huỳnh Khương Ninh. Còn như chơi u và chơi trốn tìm thì có thêm hai anh em Sáng và Lợi, con của thầy cảnh sát ở xéo bên nhà. Trong xóm còn có nhà của cầu thủ Tam Lang thời còn độc thân chú mướn nhà ở chung với ba người bạn. Cùng xóm, có một bác là bố của các anh Thụy và Tước (tôi đã quên tên bác), là họ hàng với gia đình nữ nghệ sĩ Kim Chung, nên người trong xóm thường nhờ bác mua vé giùm khi muốn đi xem cải lương. Tôi yêu những buổi trưa với những gánh hàng rong rao tiếng ngân nga: Ai chè đậu xanh đường cát nước dừa hôn?, Ai hột dzịt lộn hôn? Buổi tối thì có hàng mía glassée và mía hấp, nhưng tôi yêu thích nhất là món chè mè đen của bà Tàu già thường rao với giọng lơ lớ: Chí TRANG 253

    255 mà phù. Thỉnh thoảng ba chở hai chị em tôi bằng chiếc Vespa ra Sài Gòn ghé bến Bạch Đằng hóng mát, nhìn những con tàu lênh đênh trên sóng nước, rồi ghé tiệm Viễn Đông uống nước mía và ăn món phá lấu ghim tăm của ông Tàu gần đó. Còn mẹ thì cho tôi đi chợ Sài Gòn những khi cần mua sắm thêm. Thế nào mẹ cũng dắt đi ăn món suông hoặc bún thịt nướng, rồi ăn chè đậu ngự, chè khoai, món nào cũng hấp dẫn. Tôi còn nhớ vào những dịp gần Tết, ngoài chợ hoa Nguyễn Huệ, thường có những gian hàng khuyến mại ở ngay trung tâm Sài Gòn, một trong những gian hàng mà tôi nhớ nhất cho đến tận hôm nay là gian hàng kem đánh răng của anh Bảy chà Hynos với hình ảnh của một người da đen cùng nụ cười tươi tắn khoe hàm răng trắng bóc. Lớn lên, tôi đã biết yêu những con đường cây dài bóng mát, có lá me bay thơ mộng như đường Phùng Khắc Khoan, Gia Long, Nguyễn Du, Duy Tân Những buổi cuối tuần ra Lê Lợi, áo dài tung bay trên phố, nắng vàng đượm nồng trên môi, vào nhà sách Khai Trí rất lớn với biết bao nhiêu sách vở. Bên kia đường là những quán bán sách, nhạc mà mọi người cũng thường ghé đến. Nhớ ngôi trường Luật đường Duy Tân. Nhớ những ngày ôn bài ở nhà Lương Hương, hai đứa đói bụng xuống bếp lục cơm nguội ăn mà vẫn thấy rất ngon. Nhớ thời gian học lớp Trung Tâm Huấn Luyện Chuyên Môn Ngân Hàng trong trường Lê Quý Đôn, sân trường đẹp tuyệt vời với những hàng cây xanh cao. Cũng chính nơi đây, những ngày cuối cùng của tháng 4 năm 1975, TRANG 254

    256 bạn bè đã gặp nhau và chia sẻ về vận nước. Rồi ly tán và chẳng bao giờ còn gặp lại Sài Gòn của tôi êm ả và thanh bình quá cho dù đất nước đang sục sôi lửa chiến tranh! Tuy nó không có núi đồi trùng điệp, lãng đãng khói sương thơ mộng như Đà Lạt, hay những bãi biển dài ngút mắt mà nước màu trong xanh như ngọc thạch quyến rũ hồn người như Đà Nẳng, Tuy Hòa, Phan Thiết, Nha Trang, mà sao đối với tôi Sài Gòn vẫn đẹp vô cùng! Hình ảnh của một cô thiếu nữ đầy sức sống. Nó là thủ đô văn hóa của Việt Nam như nhà văn Mai Thảo đã khẳng định một cách trang trọng trên tạp chí Sáng Tạo trong số đầu tiên, tháng 10 năm Và nó là chứng nhân của buổi sáng ngày Trung-Tá Cảnh-Sát Nguyễn-Văn-Long đã uy dũng tuẫn tiết dưới chân tượng đài Thủy Quân Lục Chiến. Cũng như, sau lệnh đầu hàng của ông tướng Dương văn Minh, một tiểu đội nhảy dù vẫn trật tự lầm lũi theo hàng một tiến về hướng Dinh Độc Lập Có điều gì đó rất thiết thân và thiêng liêng ràng buộc giúp họ thắng mọi sợ hãi trong nỗi sống chết không rời mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã kể lại trong cuốn Mặt Trận Ở Sài Gòn (Nxb Văn Nghệ 1996). Tôi đã sống trong một cái tháp ngà êm ả giữa Sài Gòn! Tôi đã quá ích kỷ, không để ý gì đến chung quanh, đến những người lính. Nên tôi đã cảm thấy tim tôi như thắt lại, khi có dịp đọc những truyện ngắn, những bút ký của các nhà văn quân đội như Trần Hoài Thư, Phan Nhật Nam, Những người lính phải dầm mình dưới cơn mưa lạnh đêm vọng Giáng Sinh trong truyện Nay Lát của THT, cái chết của cố Đại tá Nguyễn Đình Bảo Người Ở Lại Charlie trong Mùa Hè Đỏ Lửa của PNN hay anh khinh binh Võ TRANG 255

    257 Hồng Nga, biệt danh Trâu Điên trong truyện Ngày Thanh Xuân của THT, và những trận đánh khốc liệt ở An Lộc, Bình Long, Cổ Thành Quảng Trị, Kontum, Kỳ Sơn đẫm biết bao nhiêu xương máu, mồ hôi, của các anh Lính Cộng Hòa để giữ cho Sài Gòn của tôi luôn được bình yên. Kỳ Sơn đồi trọc chim không đậu Đại đội đi, một nửa không về Lớp lớp người nhào lên, ngã gục Đạn sủi bờ sủi đá, u mê (Kỳ Sơn – Trần Hoài Thư) Cám ơn các anh đã cho em có dịp biết được những hy sinh gian khổ của cha anh mình trên những chiến trường miền Nam. Để chúng em và người dân miền Nam có được những ngày hạnh phúc mà mỗi lần nhớ lại ai ai cũng phải ngậm ngùi thương tiếc không nguôi. Một chế độ tự do để sách báo và văn học nghệ thuật phát triển, người cày có ruộng, người dân có nhà. Một chế độ không đi cướp bóc nhà dân để làm tài sản của riêng cho cán bộ lãnh đạo. Không lấy phần đất ruộng thượng đẳng điền để xây dựng nhà máy. Không phá bỏ những cánh rừng bạt ngàn ở Tây Nguyên có nhiệm vụ ngăn giữ đất đai và bảo vệ môi trường. Không đem đất đai của ông cha đi bán cho người anh em môi hở răng lạnh. Không xóa đi những di tích lịch sử quý báu như Lăng Cha Cả (Sài Gòn) một biểu tượng của kiến trúc Á Đông xưa, hay tuyến đường xe lửa răng cưa quý hiếm đoạn Sông Pha – Đà Lạt do Công ty hỏa xa Pháp xây dựng với đầu máy mua của Thụy Sĩ và của Đức. Và còn nhiều cái không khác nữa Em xin được tỏ bày lòng biết ơn, dù đã rất muộn màng, đến tất cả các Anh, những người Chiến Sĩ của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa kính yêu. Trần Thị Nguyệt Mai tháng 4 năm 2021 TRANG 256

    258 TRANG 257

    259 Chúng Mình Hai Đứa Tường Thúy Giới thiệu tác giả: Trước năm 1975: – Phu Nhân SVSQ Trường VBQGVN- K20 – Cử nhân Luật Khoa – Công chức Ngân Hàng USA Đã từng viết cho báo: – Quê Hương, Đa Hiệu, Bất Khuất ( on line), VietNam Daily News, Người Việt News, But Tre magazine – Hiện tại: Vợ Cựu SVSQ Trường VBQGVN- K20 – Đã xuất bản tập thơ : Thì Thầm Cùng Anh *** Trời vào Thu thật đẹp, những giải mây trắng như những sợi tơ trời giăng giăng khắp nơi, nổi bật trên bầu trời xanh thẳm. Trong vườn, những ngọn gió mang một chút hơi lành lạnh, nhè nhẹ thổi qua những tàn lá cây đang trổ màu vàng ửng trong khu vườn nho nhỏ của bà, làm những chiếc lá lãng đãng bay đầy sân. Ngồi trên chiếc xích đu trong vườn, nhẹ đu đưa, bà thích thú, thoải mái ngắm cảnh vườn êm ả của một buổi sáng thứ bảy được nghỉ không phải làm babysitter. Hôm nay không có các cháu, nên nhà chỉ còn có hai vợ chồng già. Bà hay gọi đùa là hai con khỉ già và còn làm một bài thơ tự trào: Có hai con khỉ già Ở chung cùng một nhà Đụng nhau là chí chóe TRANG 258

    260 Những lúc vào hay ra Khỉ già ôi khỉ già Trông chẳng giống người ta Nhăn nheo cùng dúm dó Soi gương ghê thấy bà Nhưng khỉ già thương nhau Một con khỉ mà đau Con kia lo sốt vó Bỏ cả ăn vì rầu Thôi, già đành chịu mà Xấu như khỉ, như ma Mình còn nhau là quý Bên mình vẫn có ta. Cầm ly cà phê sữa nóng trong tay, bà nhâm nhi hưởng thụ. Ly cà phê này cũng vẫn của ông pha cho bà. Giờ này không biết ông còn làm gì trong nhà mà chưa ra vườn đi dạo chung với bà vậy Nghĩ tới ông, bà thấy lòng mình ấm áp thật nhiều. Sáng nào cũng vậy, ông luôn luôn là người dậy trước và là người vào đánh thức vợ sau khi đã pha sẵn một ly cà phê sữa nóng hổi cho bà, một thói quen của ông sau khi nghỉ hưu: – Em ơi, dậy đi, cháu sắp tới rồi. Bà mở mắt ra, cái nhìn đầu tiên bà thấy là nụ cười của ông bên gối, nụ cười mà từ bốn mươi mấy năm về trước cho tới bây giờ, vẫn làm bà rung động. Từ khi kinh tế Mỹ xuống dốc, các hãng xưởng đua nhau dọn ra nước ngoài vì lương công nhân ở đó rẻ. Hãng Spectra- Physics, nơi bà làm việc từ mười mấy năm nay cũng không ngoại lệ. Sau khi training cho đám công nhân từ Thái Lan sang học việc, bà và các đồng nghiệp đã phải say goodbye hãng, chấm dứt cảnh sớm vác ô đi, tối vác về. Từ đây bà TRANG 259

    261 có một job mới đó là làm babysitte cho thằng cháu ngoại mới sanh và cũng có thời gian nhiều hơn để viết và trông nom mảnh vườn sau nhà, đó là những thú vui của bà lúc về già. Vì có thói quen hay thức khuya để viết bài, nên sáng nào bà cũng dậy trễ và khi mở mắt ra bà luôn luôn nhìn thấy nụ cười quyến rũ cố hữu của chồng: – Dậy đi, cháu sắp tới rồi, anh đã pha sữa sẵn cho em, dậy đánh răng rửa mặt xong rồi uống cho nóng. – Sao hôm nay em mệt quá, chả muốn dậy tí nào. Bà nhõng nhẽo, ông lại cười: – Thế để anh gọi điện thoại bảo mấy đứa khỏi đem con tới nhe. Bà bật dậy, tung chăn ra khỏi giường: – Thôi được rồi, đừng dọa em, em dậy đây, anh khỏi phải gọi tụi nó nữa. Mỉm cười, ông nhìn bà nhanh nhẹn đi vào buồng tắm như chưa hề nói mệt bao giờ. Ông biết, dù mệt tới đâu mà nói đến thằng cu cháu ngoại là bà tỉnh như con sáo sậu ngay, chả là thằng bé này là đứa cháu độc nhất được bà chăm nuôi từ lúc mới sanh đến giờ. Mấy đứa cháu nội ngoại khác không được bà lo như thằng cháu này vì lúc đó bà phải đi làm, bà chỉ trông chúng vào những ngày nghỉ cuối tuần. Thời gian đó ông thấy bà thật cực, ngày nào bà cũng dậy từ ba giờ sáng đến sở làm tới bẩy giờ tối mới về tới nhà. Bà thường đùa bảo ông: – Chả bao giờ em thấy ông mặt trời cả, sáng ra khỏi nhà thấy toàn là trăng với sao, tối ra khỏi sở lại chỉ nhìn thấy sao và trăng không hà. TRANG 260

    262 – Anh nói em rồi, làm over time ít thôi, mấy năm nay cứ quần quật như thế làm sao chịu nổi. – Nói như anh, thì bao giờ mình mới trả xong nhà. Vợ chồng mình qua đây trễ, nếu bây giờ còn trẻ, còn sức, không ráng cày để trang trải cho xong cái nhà thì đợi đến lúc nào nữa. Con cái chúng nó phải lo cho cuộc sống của chúng nó, mình đâu có thể dựa vào con được. Với lại ở bên Mỹ này em thấy hai vợ chồng mình nên có căn nhà riêng sống với nhau tự do hơn, thoải mái hơn, em không muốn ở chung nhà với các con đâu, dù con mình ngoan, có hiếu với bố mẹ nhưng chung đụng sẽ có nhiều phiền toái lắm, anh nghĩ có phải không? Ông thấy bà nói cũng có lý. Ông đọc báo thấy có nhiều hoàn cảnh gia đình chung đụng khá phức tạp. Gia đình ông may mắn hơn họ, ông bà đã có những đưá con thành danh và rất hiếu thảo. Đó là cái phúc trời cho ông bà. Tuy vậy thấy vợ quá cực, ông không đành lòng nhưng thôi bà đã thích ông cũng chẳng cản được. Cuối cùng rồi căn nhà cũng trả xong, hai năm sau thì bà bị lay off vì hãng của bà chuyển ra ngoại quốc, bà cườì bảo ông: – Anh thấy chưa hồi đó mà em mà không tham, chẳng bỏ xót một giờ over time nào, thì bây giờ làm sao có đủ tiền trả tiền nhà khi chỉ có mình anh đi làm. Nghĩ cũng may thật đó anh nhỉ, bây giờ thì em tha hồ có thời gian để take care cái vườn của em rồi. À, kỳ này Tí Dung sanh sẽ không phải đem con đi gửi nữa. Em sẽ làm vú nuôi cho con nó. Nghĩ lại mà thấy thương cho mấy đứa bé kia, cứ bị tha hết chỗ này đến chỗ khác để gửi. Ông thấy phần lớn những người đàn bà VN giống như vợ ông: Bỏ cả một đời lo hết cho chồng, cho con, rồi bây giờ TRANG 261

    264 – Anh ơi, sao em mệt quá, cái đầu nó nặng nặng làm sao ấy, anh bắt gió dùm em đi. Cái điệp khúc anh ơi này chả bao giờ thấy xuất hiện khi các con, các cháu đầy nhà. Ông biết bà buồn vì nhớ các cháu nên nhõng nhẽo ông một chút, thôi thì chiều bà một tí cũng chả sao coi như trả lại cái công bà lo cho ông khi còn trong tù: – Anh nói em rồi, trời nắng chang chang thế này mà cứ lo cho mấy cái cây, rồi khuân khuân, vác vác chỗ này ra chỗ kia, làm sao mà không nhức đầu, nhức tay, không mệt sao được, cái cây nó chưa chết thì em đã lăn đùng ngã ngửa ra rồi, bảo chả bao giờ chịu nghe chồng cả. – Nhờ có một tí mà đã trù vợ lăn đùng ngã ngửa, em mà lăn đùng ngã ngửa í à, cứ là cho anh ở một mình, mồ côi vợ lúc đó mới biết thế nào là lễ độ, mới thấy không có vợ là cô đơn như thế nào cho biết, cứ ở đó mà trù đi. Nghe bà đay nghiến, ông bật cười: – Ai dám trù em, cái tướng em sống lâu như ông Bành Tổ ấy, trù cũng không chết được. Với lại, ông tình tứ, thiếu em làm sao anh sống được, lấy ai để yêu anh, để dạy dỗ anh, để la anh nhỉ, hì hì. Bà lườm yêu ông một cái thật dài: – Ai dạy ông ăn nói nham nhở vậy, già rồi đó nhe, không phải trai tơ như ngày xưa đâu đấy trung uý ạ. – Đại uý chứ không phải trung uý đâu, nhầm rồi. – Em chỉ thích trung úy thôi. Ngày xưa, khi còn trẻ, trong cái gia đình nhỏ bé của ông, khi chưa có con thì ông là nhân vật số một của bà, khi đứa con ra đời ông thuộc về vị trí thứ hai, bây giờ về hưu rồi, trong căn nhà nhỏ ở nước Mỹ này thì đang từ số hai ông tụt hậu về tới số bốn, theo thứ tự ưu tiên như sau: thứ nhất là thằng cu Paolo, thứ hai là mảnh vườn, thứ ba là cái TRANG 263

    266 quạt chàng trung uý vô tội một mách, tưởng rằng chuyện đụng độ giữa bà và anh chàng trung uý trong cái ngày ghi danh đó chỉ là sự tình cờ, ai ngờ sau đó, ông bồ đại úy của cô bạn lại ngẫu nhiên giới thiệu bà với người bạn của ông ta, cái anh chàng trung uý có cặp mắt đa tình và nụ cười hớp hồn mà bà gặp ngày nào ở trường Luật đấy. Ôi, thế mới biết phải số chạy trời không khỏi nắng nên oan gia lại kết thành uyên ưong. Lấy nhau rồi mà chàng cứ quen như hồi còn độc thân, mỗi lần chở vợ đi ra đường là chàng lại quên béng đi mất có cái rờ mọc phía sau, cứ thản nhiên ngó các cô đèm đẹp chạy xe quanh mình, vợ hỏi gì cũng không nghe để trả lời. Cô vợ ngồi phía sau thấy vậy, để ý vài lần là bắt quả tang ánh mắt chàng đang phiêu du tại đâu ngay. Tức lắm, nhưng giữa đường không lẽ gây gỗ, thôi thì anh làm sao, em làm y vậy cho bõ tức. Chàng hỏi, không thèm trả lời, thấy vậy chàng bèn quay lại: – Anh hỏi sao em không trả lời, đang nhìn ai vậy, quen hả? – Ai đâu? Có quen đâu? Tại thấy đẹp trai quá thì ngó vậy thôi. Nàng tỉnh bơ trả lời. – Ăn nói với chồng như vậy đó hả? Đừng quên cô là gái có chồng rồi đó nghe? – Bộ có chồng thì không có quyền thưởng thức cái đẹp sao? -Thưởng thức cái đẹp thì không ai cấm, nhưng không được quyền ngó đàn ông khác, đẹp xấu gì kệ người ta, nhìn chồng đủ rồi, nghe chưa? – Nhìn chồng? Ngồi đằng sau có thấy gì đâu mà nhìn, thấy có cái gáy không hà, nhìn chán thấy mồ. Ê, bộ ghen hả? Biết vậy thì đừng nhìn các cô khác nữa, người ta cũng biết ghen chứ bộ. Đừng có độc tài đảng trị với vợ chứ. – Nói không nghe lại còn dám cãi nữa à? Ghê thật! TRANG 265

    267 Mình làm thì không sao, vợ làm thì mắng, tức quá không lẽ lại khóc nhè giữa đường sao, nàng bèn không thèm ôm eo ếch người ta nữa, nắm cái yên xe coi bộ còn thích hơn. Phải trả thù mới được nghĩ vậy, vừa lúc xe ngừng tại đèn đỏ, trong khi chàng còn đang mải giảng moral dậy vợ, nàng bèn nhẹ nhàng xuống xe, đi vào lề đường, mặc cho chàng lải nhải một mình. Đèn xanh bật lên, chàng thản nhiên phóng xe đi mà không hay cái rờ mọc mất tiêu rồi.nhìn theo xe chồng chạy đi, nàng tủm tỉm cười, và cứ thủng thẳng, từ tốn bước như kẻ lãng du nhàn hạ và chờ ông chồng quay trở lại. Chỉ vài phút sau, nàng thấy chàng leo lề đường, phóng xe cái két tới bên cạnh, mặt hầm hầm như ông Trương Phi: – Em làm cái trò gì vậy? Làm người ta hết hồn tưởng té ở đâu. Lớn rồi mà cứ như con nít ấy, động một tí thì dỗi. Lên xe đi, còn đứng đây làm gì nữa? Bộ em muốn để người ta tưởng tôi tán em sao, tôi đang mặc đồ lính đó, lên xe đi. – Lên thì lên, làm gì mà sửng cồ với em vậy. Cái mặt em cũng đáng để cho anh tán lắm chứ. Vừa nói nàng vừa dí mặt mình sát mặt chồng: – Ngó coi, đẹp không, đáng cho trung úy tán không? Chàng bật cười, giận hết nổi vì cái mặt xí xọn của vợ: – Rồi, đẹp, đáng lắm, thôi lên xe đi bà. Nàng leo lên ngồi phía sau, chàng bèn vòng tay lại cầm tay vợ đặt vào eo mình và giữ ở đấy: – Thế này cho chắc ăn, khỏi bị rớt nữa. Nàng áp đầu vào lưng chồng, nhắm mắt lại mà nghe hạnh phúc tràn đầy : – Lưng anh êm quá. Nghĩ tới đây, bà mỉm cười một mình cho cái tính đành hanh của cô gái Bắc kỳ ngày nào. Lan man bà lại nghĩ tới những năm tháng ông phải chịu đói lạnh, khốn cùng trong ngục tù Cộng Sản, bà đã theo chân chồng đi thăm nuôi từ Nam ra TRANG 266

    268 Bắc rồi lại từ Bắc vào Nam. Những ngày khốn khó, cực khổ ấy nhờ ơn trên thương rồi cũng qua đi, bây giờ vợ chồng con cái đã có một cuộc sống bình an nơi quê người. Các con của ông bà cũng đã thành danh, nên người, lúc này là lúc ông bà có thể hưởng thụ cuộc sống an nhàn của tuổi gìà, bên đàn con ngoan, bên bầy cháu dại. – Hạnh này, sáng nay ngoài này hơi lạnh, em lại quên mặc áo ấm rồi, áo đây, mặc vào đi kẻo cảm lại thì khốn. Em vẫn chưa khỏe đâu đó. Đang nhắm mắt để mơ về ngày xưa, nghe tiếng ông, bà mở mắt ra đã thấy ông với chiếc áo len trước mặt, ông âu yếm khoác chiếc áo lên người bà: – Em là chúa lười mang áo lạnh theo, trời trở gió rồi đấy, ốm lại rồi thì mới làm sao. Bà cảm động nhìn ông không nói gì, nhưng bà đã thấy trong mắt ông cả một trời yêu thương ông dành cho bà. Lo lắng cho bà, chăm sóc cho bà đó là những điều ông thường làm cho vợ mình. Và chính bà, bà cũng hiểu tình yêu bà dành cho ông không gì có thể so sánh được. Những lúc ông ốm đau hay mệt mỏi, chỉ có bà luôn ở bên cạnh ông, nâng giấc cho chồng, cơm cháo, thuốc men cho đến khi ông bình phục.ngày hôm này ông bà hiểu rằng họ vẫn còn có nhau đó chính là niềm hạnh phúc vô bờ mà Thượng Đế đã ưu ái ban cho mình vậy. Bà nắm tay ông kéo đi: – Ra đây em chỉ cho anh xem, cây gấc nó đậu quả rồi đấy anh ạ. Đâu đây tiếng chim ríu rit trong lùm cây như đang chia xẻ niềm hạnh phúc với đôi vợ chồng già, như đang chúc phúc cho họ mãi mãi bên nhau trọn đời. Tường Thúy Tucson – AZ TRANG 267

    269 Truyện ngắn Bà Điên Tìm Chồng LGT.- Điệp Mỹ Linh là bút hiệu của Nguyễn Thị Thanh Điệp. Thời gian sinh hoạt âm nhạc Điệp Mỹ Linh dùng tên thật Thanh Điệp. Thanh Điệp ước mơ được trở thành một nghệ sĩ trình diễn; nhưng Ông Bà Cụ không cho phép. Ông Cụ lại khuyến khích Thanh Điệp cầm bút; vì lúc đó Ông Cụ bút hiệu Điệp Linh đang cộng tác với báo Đuốc Thiên và Sóng Thần. Điệp Mỹ Linh bắt đầu cầm bút năm 1961 với vài bút hiệu khác nhau như Nguyễn Thị Kiều Lam, Thủy Điện, Thanh Điệp và Điệp Mỹ Linh; có bài đăng trên Đuốc Thiên, Tin Sáng, Tia Sáng, Sóng Thần, v.v Những tác phẩm đã xuất bản của Điệp Mỹ Linh: Một Đoạn Đường, Bước Chân Non, Sau Cuộc Chiến, Hải-Quân V.N.C.H. Ra Khơi, 1975, Cuồng Lưu, Tưởng Như Trở Về, Tìm Viết Chân Xưa và Trăng Lạnh. *** Nhạc Ngụy bị cấm, nhạc cách mạng thì cứ bao nhiêu bài đó, đàn hát hoài đến nhàm. Nhưng điều khó xử là Trực nhất quyết không đàn hoặc hát nhạc cách mạng! Kỳ này, nhân có phái đoàn cao cấp đến tham quan, cần có vài tiết TRANG 268

    270 mục khác lạ để buổi văn nghệ thêm khởi sắc, ông Chánh Bố của Trực xin ban quản giáo cho phép hát nhạc ngoại quốc. Cán bộ hỏi nhạc ngoại quốc là nhạc gì? Ông Chánh đáp nhạc của Pháp, Anh, Mỹ. Cán bộ bảo đó là nhạc nước ngoài. Ông Chánh không dám cười, chỉ dạ. Cán bộ bảo nếu muốn như thế thì bảo ai hát bài gì, người đó phải viết lời ca ra làm ba bản để ban quản giáo bảo ba người khác nhau dịch. Nếu cả ba lời dịch đều giống nhau, nghĩa là không có ý đồ chống phá cách mạng thì cán bộ sẽ chấp thuận. Sau khi Trực viết lời ca lên ba tờ giấy khác nhau, thấy tựa đề, ông Chánh thở dài, vì Summer là mùa Hè, có nơi gọi là Hạ. Vợ của Trực tên Ngọc Hạ! Trao ba tờ giấy cho cán bộ, ông Chánh và Trực đều nghĩ rằng ban quản giáo sẽ bảo người của cách mạng dịch; không ngờ, ba sĩ quan Ngụy được gọi lên, ngồi ba nơi riêng rẽ để dịch từ tiếng Anh ra tiếng Việt tình khúc Summer’s gone của Paul Anka. Đêm trình diễn, trong hội trường được lợp bằng tranh, vách bằng cây tre, tiếng hát nồng nàn của Trực vang lên: Summer’s gone and no songbirds are singing. Because you’re gone, gone from my arms, gone from my lips but you’re still in my heart mọi người bị tiếng ca nức nở của Trực thu hút hoàn toàn. Trong khi những sĩ quan Ngụy cao cấp lặng người, tưởng như được sống lại thời gian cuối thập niên 50 và đầu thập niên 60, khi nhạc Mỹ và nhạc Pháp được phổ biến tràn ngập cả miền Nam thì những sĩ quan Ngụy trẻ lại cảm thấy não lòng; vì nhiều vị đã thầm thì ngân nga những lời sướt mướt này khi hay tin vợ tử nạn trên đường thăm nuôi, trên đường vượt biển hoặc vợ lấy cán bộ! Riêng Trực, theo tiếng Guitar trầm trầm, đều đều trong giai điệu slow và giọng ca nghẹn ngào của chính chàng: What to do? Oh, I’m left here just crying over you, oh, I’m so blue. What can I do, now that you re gone?… Trực tưởng như TRANG 269

    271 chàng có thể thấy lại được dòng người tuôn về Bộ Chỉ Huy Hải-Quân Vùng I Duyên Hải để tìm phương tiện di tản! Tiếng gào khóc của đoàn người khổ nạn không thể nào át được tiếng hỏa tiễn 122 ly của Việt Cộng bắn liên tục, bắn dai dẳng, bắn chính xác vào đoàn người đang tìm đường lánh nạn! Trực loay hoay tìm Ngọc Hạ; nhưng tìm không ra và chàng cứ bị sức đẩy của dòng người dồn về phía trước. Mỗi khi hỏa tiễn 122 ly của Việt Cộng rơi v&

    --- Bài cũ hơn ---

  • Tại Sao Châu Phi Lại Nghèo?
  • Kỹ Thuật Điều Khiển Lan Cattleya Ra Hoa
  • Cây Hoa Dâm Bụt Châu Phi
  • Thái Bình: Ông Chủ Vườn Lan Đột Biến Treo Đầy Quanh Nhà, Nhiều Chậu Tiền Tỷ Nhìn Phát Thèm
  • Cách Xử Lý Xơ Dừa Trồng Lan
  • Tìm Hiểu Về Hoa Lan (Bùi Xuân Đáng)

    --- Bài mới hơn ---

  • Ý Nghĩa Của Hoa Cát Tường: May Mắn Và Tình Yêu
  • Tất Tần Tật Các Khái Niệm Thường Gặp Về Hoa Lan
  • Giật Mình Chứng Kiến Thợ Sơn Tràng Bất Chấp Nguy Hiểm Săn Hoa Lan Tết
  • Cửa Hàng Hoa Lan Hồ Điệp Ở Thủ Đức: Liên Hệ Tại Đây
  • Hoa Lan Ghép Chậu Thuyền Gỗ Hdh
  • * Bùi Xuân Đáng

    Trong muôn ngàn loài hoa đua hương khoe sắc mà thượng đế đã ban cho loài người chúng ta, hoa lan được người Á Châu liệt vào hàng Vương giả chi hoa. Hoa lan Disa uniflora được mệnh danh là: Hoa của thượng đế (The flower of the God), lan Cattleya là Nữ hoàng của loài hoa (Queen of the flowers), hoa lan Angraecum sesquipedale là: Ngôi sao của thành Bê-lem (The star of Bethlehem), lan Brassavola nodosa: giai nhân trong bóng đêm.

    Việt nam, quê hương của chúng ta cũng là quê hương của khoảng trên 140 loại hoa lan chia ra chừng 1000 giống nguyên thủy. Những cây lan này sinh sản tại các vùng rừng, núi Cao bằng, Cha pa, Lào Kay, Huế, Hải Vân, Quy nhơn, Kontum, Pleiku, Ban mê thuột, Phan Rang, Đà lạt, Di linh v.v… Trong số lan của Việt Nam có rất nhiều cây hiếm quý và có những cây trước kia chỉ thấy mọc ở Việt nam như cây lan nữ hài Paphiopedilum delenati, cánh trắng môi hồng do một binh sĩ người Pháp đã tìm thấy ở miền thượng du Bắc Việt vào năm 1913 sau đó người ta cũng tìm thấy tại Trung Việt vào năm 1922 và rồi mãi cho đến năm 1990-1991 mới tìm lại được ở Khánh hòa.

    Gần 50 năm tuyệt tích, cây lan này đã làm giầu cho một số nhà trồng tỉa người Âu, đã cấy giống, gieo hạt, và bán ra với một giá khá cao.

    Joao de Loureiro, một nhà truyền giáo đã tìm thấy cây lan Giáng hương quế Aerides odorata tại một vùng gần Huế và sau khi đi khắp một vòng Đông Nam Á châu, ông đã viết một một cuốn sách về các loại lan Aerides vào năm 1790. Một cây lan loại này giá bán tại Luân Đôn vào năm 1855 là 89 đồng Anh kim khoảng 225 Mỹ kim và một cây Vanda, giáo sư Phạm Hoàng Hộ gọi là Huệ Đà, nhưng những nhà chơi lan ở trong nước lại phiên âm là Vân Đa giá bán vào năm 1885 là 180 Anh kim, khoảng 450 Mỹ kim.

    Nhiều cây lan Việt Nam, hoa thực là xinh đẹp, hương thơm ngào ngạt mà tên gọi lại thanh nhã, mỹ miều như: Bạch ngọc, Giáng xuân, Hạc đính, Long tu, Giã hạc, Kim điệp, Bạch phượng, Hoàng thảo, Ngọc điểm v.v… Trong văn học chẳng thiếu gì chuyện về lan như Hương cuội trong Vang bóng một thời của nhà văn Nguyễn Tuân và những chuyện tìm lan của nhà văn Nhất Linh.

    Trước năm 1975 du khách lên Đàlạt, Lâm đồng chỉ cần bỏ ra vài chục bạc là đã có những giò lan xinh đẹp. Tại khu chợ chim, chợ chó đường Hàm nghi thường được gọi là chợ Cũ cũng là nơi bầy bán những cụm lan rừng vào dịp cuối năm. Những buổi sáng mùa xuân, khách bộ hành khi đi qua con đường Duy Tân cây dài bóng mát, công viên Gia Long đầy rẫy những cây sao, tàn cao sừng sững, hoặc con đường Nguyễn Bỉnh Khiêm cây xanh rợp bóng, thường thấy hương thơm như mùi trầm, mùi quế phảng phất đâu đây. Đó là huơng thơm của những chùm hoa Rhynchostylis gigantea trắng lấm tấm tím, đỏ mọc trên những hàng cây me, cây dầu, cây sao mà giới bình dân ở Saigon đã đặt cho một cái tên chẳng thanh tao chút nào: lan me, lan đuôi chồn mà quên hẳn cái tên đẹp đẽ và văn vẻ là Ngọc Điểm đã có từ xưa.

    Hiện nay trong nước có nhiều người sưu tầm và nghiên cứu về lan và cũng có những công ty trồng lan để bán và xuất cảng nhưng với số vốn hạn hẹp, kỹ thuật thô sơ nên không thể nào cạnh tranh nổi với các nước láng giềng đã có mặt trên thị trường quốc tế từ lâu. Ngoài ra do quy luật quốc tế bảo vệ các giống vật và cây hiếm quý do quy ước Convention on International Trade in Endangered Species of wild fauna and flora (CITIES) đã cấm mua bán một số đặc sản, cho nên hoa lan cuả Việt nam khó lòng được chính thức nhập cảng vào Hoa kỳ. Trong khi đó nhiều con buôn đã thuê người vào rừng thẳm, núi cao để kiếm lan bất kỳ lớn, nhỏ quý giá hay không đem bán cho các lái buôn Thái lan hoặc Đài loan với giá rẻ mạt: 2 Mỹ kim một kí lô. Những cụm lan rừng vẫn được bầy bán tại các hội hoa lan tại Santa Barbara hay South Coast Plaza có thể là xuất xứ tại Việt Nam.

    Nói về hoa lan, phải nói tới người Trung hoa. Tiếng LAN, chúng ta đã vay mượn của họ. Người Tầu đã biết về lan vào khoảng 2500 về trước. Thời đại của đức Khổng tử 551-479 trước thiên chúa giáng sinh đã có câu “Dâng hương lan cho chúa”. Năm dương lịch thứ 300 họ đã biết tới hoa lan đất Tử cán, Cymbidium ensifolium. Việt Nam cũng có thứ lan này, tên là Thanh ngọc, mọc từng bụi thấp nhỏ, lá dài chừng 40-50 phân, hoa xanh nhạt hoặc nâu nhạt, hương thơm ngát thường tìm thấy ở Lào kay, Hà nam, Kontum, Gia ray và Lâm đồng, giá bán tại Hoa kỳ độ 30-40$ một chậu nhỏ. Năm thứ 1000 người Trung hoa đã có sách nói về khoảng 1000 giống lan và chỉ dẫn cách trồng.

    HOA LAN TẠI ÂU MỸ

    Hoa lan, đa số thường mọc tại các vùng nhiệt đới và đã được các thuyền trưởng, các lái buôn, các nhà truyền giáo, các khách du lịch mang về, cho nên người Âu châu biết đến rất muộn. Năm 1510 họ mới biết đến lan qua những trái Vanilla dùng cho bánh kẹo. Cây lan đầu tiên mang về Anh quốc là cây Disa uniflora do thuyền trưởng John Ray lấy về từ mũi Hảo vọng – Cape of Good Hope. Nhưng thực ra Âu châu cũng có nhiều giống lan như Dactylorhiza tại Anh, Gymnadenia rất thơm và nhiều hoa tại Pháp và Đức v.v… Cũng nên nói thêm là chữ ORCHID do chữ ORCHIS của Hy lạp. Vào năm thứ 75 dương lịch, có lẽ Pedanius Dioscorides khi nhìn thấy một củ lan nào đó, đã tượng hình mà đặt tên cho cây lan với cái tên theo nghĩa của Hy Lạp chẳng thanh nhã chút nào: Testicule = Ngọc hành.

    Hoa Kỳ cũng có những loại lan nữ hài xinh đẹp như Cypripedium acaule mọc tại miền White Mountains thuộc tiểu bang New Hampshire. California cũng có thứ lan nữ hài mang tên tiểu bang thường thấy mọc tại công viên quốc gia Yosemite.

    Bắt đầu từ năm 1731 các nhà khoa học và thảo mộc gia Âu – Mỹ mới bắt đầu nghiên cứu về lan và tìm cách phân loại theo các tiêu chuẩn: điều kiện tăng trưởng, sự sinh sản, và hình dáng. John Lindley sinh tại Anh quốc vào năm 1799, ông đã đi nhiều nơi nghiên cưú về lan và để lại cho thế giới bộ sách có thể nói là một bộ lan kinh vô cùng quý báu, hiện nay giá 1200$. Ông mất đi vào năm 1865 và được tặng phong tước hiệu Father of Orchids = Người cha của hoa lan.

    Hội trồng tỉa hoàng gia Anh quốc, Royal Horticulture Society (RHS) được thành lập vào năm 1889, nhưng mãi đến năm 1897 mới chính thức phát giải thưởng cho hoa lan. Cây lan đầu tiên được giải nhất, First Class Certificate (FCC) là cây Cattleya dormaniana xuất xứ từ Costa Rica.

    Hội hoa lan Hoa Kỳ, American Orchid Society (AOS) thành lập vào năm 1921 với số khởi thủy là 100 hội viên. Hiện nay tổng số khoảng 30,000 người bao gồm 330 chi hội nội địa và 170 chi hội thuộc các quốc gia khác trên thế giới. Muốn gia nhập hội hoa lan Hoa Kỳ chỉ cần gửi 60 $ niên liễm về địa chỉ: American Orchid Society, 16700 AOS Lane, Delray Beach, Florida 33446- 4351. Hội sẽ gửi tới tân hội viên một cuốn sách sơ lược về lan và cách trồng một vài loại lan thông thường, môt cuốn ghi rõ điều lệ và nội quy của hội,tên nhũng nhân viên trong ban chấp hành, những hội viên danh dự, các giám khảo, địa chỉ và điện thoại của các chi hội, các vườn lan địa phương v.v… ngoài ra các hội viên hàng tháng còn nhận được tờ nguyệt san hoa lan Orchids ghi rõ những hoạt động của hội và những bài khảo cứu có giá trị.

    ĐẶC ĐIỂM CỦA HOA LAN

    Hoa lan sở dĩ được nhiều ưa chuộng là vì:

    – Mầu sắc thắm tươi, đủ vẻ, từ trong như ngọc, trắng như ngà, êm mượt như nhung, mịn màng như phấn, tím sậm, đỏ nhạt, nâu, xanh, vàng, tía cho đến chấm phá, loang, sọc, vằn thẩy đều không thiếu.

    – Hình dáng thực là khác trăm ngàn hình dạng khác nhau, dù rằng phần lớn chỉ là 5 cánh bao bọc chung quanh một cái môi = lip, nhưng mỗi thứ hoa lại có những dị biệt khác thường. Hoa lan có loại cánh tròn, có loại cánh dài nhọn hoắt,có loại cụp vào, có loại xoè ra có những đường chun xếp, vòng vèo, uốn éo, có loại có râu, có vòi quấn quýt, có những hoa giống như con bướm, con ong (Ophrys insectifera). Hoa lan có những bông nhỏ như đầu chiếc kim gút nhưng cũng có bụi lan Grammatophylum speciosum ở Phi luật thân cao gần 10 thước, dò hoa dài chừng 2 thước và nặng chừng một tấn. Lan này cũng mọc tại Việt nam nhưng chỉ cao độ 2-3 thước và mang cùng tên với cô ca sĩ nổi danh: Thanh Tuyền.

    – Hương lan đủ loại: thơm ngát, dịu dàng, thoang thoảng, ngọt ngào, thanh cao, vương giả cho nên các bà,các cô đã phải trả một giá rất đắt cho bình nước hoa nhỏ síu. Tại Thái lan có một loại Vanda đươc giấu tên và được bảo vệ rất nghiêm ngặt, hương thơm dành riêng để cung cấp cho một nhà sản xuất nước hoa danh tiếng. Nếu hoa lan sớm nở, tối tàn thì dù cho có hương, sắc đến đâu cũng không thể nào được liệt vào loài hoa vương giả. Hoa lan nếu được giữ đúng nhiệt độ và ẩm độ có thể còn đươc nguyên hương, nguyên sắc từ 2 tuần lễ cho đến hai tháng, có những thứ lâu đến 4 tháng, có những thứ nở hoa liên tiếp quanh năm, nhưng cũng có loại chỉ 1-2 ngày đã tàn phai hương sắc.

    Nhiều người thấy lan thường bám vào các cành cây, hốc đá nên nghĩ rằng lan là một loại tầm gửi (Parasite) nhưng thực ra lan không sống vào nhựa của cây. Lan chỉ bám vào đó mà sống, hấp thụ những tinh chất thiên nhiên do hoa, lá cây đã mục, phân chim và các tinh thể khác do nước mưa và gió vận chuyển tới.

    Người ta thường gọi lầm tất cả các loại hoa lan là phong lan. Nhưng thực ra hoa lan mọc ở nhiều nơi và chia ra làm 4 loại sau đây:

    Lan mọc ở khắp năm châu, bốn biển, từ miền gió tuyết lạnh lùng cho đến vùng sa mạc nóng bỏng, khô cằn, từ miền núi cao, rừng thẳm cho đến các đồng cỏ của miền bình nguyên và ngay cả các vùng sình lầy đâu đâu cũng có lan. Đa số lan ưa mọc tại các rừng cây nhiệt đới nhất là tại giẫy núi Andes miền Nam Mỹ và giẫy Hy mã lạp sơn thuộc Á châu. Những nơi này, phần đông cao từ 3000 bộ đến 7000 bộ và nhiệt độ thay đổi từ 50 đến 90°F và mỗi tháng mưa ít nhất là 3-4 inches nước.

    Cây lan Calanthe Dorminii là cây đầu tiên được ghép giống vào năm 1858, loại này tên Việt là Kiều lan hay nôm na gọi là lan bầu rượu. Hiện nay Viện cầu chứng quốc tế, thuộc Hội trồng tỉa hoàng gia Anh quốc (International Registration Authority for Orchid Hybrids) hàng tháng đã chứng nhận tên họ cũng như tác quyền thương mại cho khoảng chừng 300-400 thứ lan mới ghép giống trên toàn thế giớị.

    TÊN CÂY LAN

    Tên những cây lan gồm 4 phần:

    1- Hàng chữ đầu tiên mang loài của cây lan thí dụ như Cattleya. Cymbidium Oncidium, Phalaenopsis, Paphiopedilum v.v…

    2- Hàng chữ thứ hai chỉ tên cây lan. Tên cây lan nguyên giống được viết nghiêng bằng chữ thường thí dụ như Paphiopedilum hiepii. mang tên giáo sư Nguyễn Tiến Hiệp người đã tìm ra, hoặc mang tên nơi chốn khởi thủy đã tìm thấy như Paphiopedilum philippinense, tên một thứ lan nữ hài đã tìm thấy ở Phi luật tân. Tên này cũng dùng để chỉ mầu sắc như Masdevallia coccinea, coccinea có nghĩa là mầu đỏ, hoặc để chỉ hương thơm như Aerides odorata hay để chỉ trạng thái của hoa như Dendrobium pendula, tên Việt là Hoàng nhạn có chùm hoa dàì thõng xuống.

    3- Nếu tên viết bằng chữ hoa như Paphiopedalum Olivia, chỉ cho ta biết là lan đã được ghép giống (do cây Paphiopedilum niveum ghép với lan Paphiopedilum tonsum, tên này đã được cầu chứng vào năm 1988.)

    4- Thí dụ ông Phạm Hải Nam trồng cây lan này, hoa nở rất đẹp ông mang đi dự thi và được giải nhất, cây này sẽ mang thêm tên do ông Nam đặt cho và giải thưởng như sau: Paph. Olivia ‘Hai Nam’ FCC / AOS

    Hội hoa lan Hoa Kỳ có những giải thưởng sau:

    Ngày xưa muốn có hoa lan, người ta phải lăn lội vào rừng thẳm, núi cao để tìm kiếm. Nhưng bắt đầu từ năm 1898 người ta đã thành công trong việc gieo hạt và thương mại phát triển mạnh từ năm 1908. Thông thường các giống hoa khác đều có hoa đực và hoa cái riêng biệt nhưng hoa lan lại có cả nhị đực và cái trong một bông hoa, ngoại trừ một vài giống như Catasetum v.v… Mới đầu còn nhờ đến côn trùng trong việc thụ phấn nhưng sau đó người ta đã làm được việc này trong vòng 1 phút và ai cũng có thể làm được, ngoại trừ một vài giống khá khó khăn. Một quả lan trung bình có chừng một triệu hạt nhỏ và có thể lấy hạt trong những thời hạn khác nhau tùy theo giống lan. Nhưng khi gieo hạt cho cây ra mầm là một việc khá nhiêu khê nào là khử trùng, khử nấm và những dung dịch cho lan nẩy mầm. Vào năm 1960, giáo sư Georges Morel người Pháp đã phát minh ra phương pháp Meristem, tức là cắt mầm hay rễ lan thành từng mảnh nhỏ rồi cho vào trong một dung dịch đặc biệt, để trên máy vừa quay,vừa lắc. Vài tuần sau, mảnh lan này sẽ trở thành một khối như tơ sợi, đem chia ra và trồng sẽ thành những cây lan nhỏ. Mới đầu giáo sư Morel thí nghiệm với khoai tây và hoa thược dược rồi mới tới lan Cymbidium. Sau đó các khoa học gia Âu Mỹ đem ứng dụng cho các loại lan khác. Nhà trồng lan Vacherot – Lecouffle tại Pháp là nơi đầu tiên bán ra những loại lan cấy theo phương pháp này vào năm 1964. Nhờ phương pháp Meristem nên nhiều giống lan hiếm quý không bị tuyệt chủng, nhưng cũng vì đó mà giá lan hạ hẳn xuống.

    Nhờ phương tiện dồi dào, sách vở đầy rẫy, trình độ học vấn, kỹ thuật cao xa cho nên ngày nay nhiều nhà chơi lan tài tử cũng có thể cấy lan theo hai cách kể trên. Lan trồng bằng hạt, khi ra hoa mỗi cây có đôi chút khác nhau, nhưng cây lan do cấy mô tạo thành tất cả đều giống như cây mẹ. Việc trồng lan bây giờ đã biến thành một thứ kỹ nghệ với số vốn đầu tư lên tới vàì chục triệu đồng. Địa phương nào cũng có những vườn lan, lớn có thể từ 5-10 chiếc nhà kính đến 30-40 mẫu tây, nhỏ từ hàng hiên cho đến vườn cây có che nắng.

    Lan, giá không quá đắt, trung bình 10-30$ một chậu, trồng lan không quá mất nhiều thì giờ, cần 10-15 phút một tuần cho 15-20 chậu. Lan không quá khó trồng và cũng không cần phải có hoa tay green thumbs như nhiều người đã nghĩ, chỉ cần sự quyết tâm và chú trọng tới những điểm trong các bài chỉ dẫn sau đây là đủ.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bạn Đã Biết ??? Hoa Lan_Loài Hoa Thuộc Họ Vương Giả Chi Hoa ???
  • Đặc Điểm Và Hướng Dẫn Kỹ Thuật Chăm Sóc Hoa Lan Trầm
  • Nghề Mài Sừng Trâu, Bò Làm Đồ Mỹ Nghệ Ở Hà Nội
  • Những Điểm Đặc Biệt Của Hoa Lan Sóc Ta Và Cách Trồng
  • Hoa Lan Sóc: 5 Điều Bạn Nên Biết Về Loài Hoa Đẹp Độc Đáo Này
  • Đặc Điểm Thân Cây Phong Lan

    --- Bài mới hơn ---

  • Cách Nhận Biết Tình Trạng Thiếu, Thừa Nước Của Phong Lan Dendro Qua Thân, Lá, Rễ Và Chồi Non
  • Ý Nghĩa Của Hoa Phong Lan Tím Tại Cửa Hàng Hoa Tươi Quận Bình Thạnh
  • Kỹ Thuật Chăm Sóc Phong Lan Tại Nhà
  • Mẫu Hoa Phong Lan Đẹp Sài Gòn Hds
  • Tranh Hoa Phong Lan Đẹp, Sang Trọng Và Ý Nghĩa
  • Với đặc điểm sống riêng biệt không giống bất kỳ một loại cây nào và có nguồn gốc từ thiên nhiên, phong lan mang nét đặc trưng từ thân cây cho đến những cánh hoa khi khoe sắc. Nếu hoa lan có cấu trúc riêng biệt từ những cánh hoa, màu sắc cho đến môi hoa, mỗi loài có những đặc điểm riêng biệt thì thân hoa cũng đặc sắc không kém. Từ những lá hoa cho đến thân rễ…tất cả hòa quyện với nhau tạo nên một thân cây hoàn hảo hình thành nét đẹp mĩ miều và thanh tao cho loài hoa vương giả này.

    Căn cứ vào cấu trúc cây người ta phân phong lan thành 3 nhóm: Nhóm đa thân ( Sympodial), nhóm đơn thân (monopodial) và nhóm trung gian.

    – Nhóm đa thân: Đây là nhóm có số cây sinh trưởng liên tục, có những chu kỳ nghỉ sau những mùa tăng trưởng. Hành giả của nhóm này rất biến động, có nhiều hoa giả hành ở dạng thân cây. Ở nhóm này còn được phân ra thành hai nhóm phụ, sự phân chia này tùy thuộc vào cách ra hoa.

    + Nhóm ra hoa phía trên: có thể kể đến một số giống như Dendrobium, Cymbidium, Oncidium, Maxillaria, Lycastephaius, Bullophyllum…

    + Nhóm ra hoa ở đỉnh: Một số giống ra hoa ở đỉnh như Laedia, Cattleya, Epidendrium và đa số loài của Pleurothallidinae và nhiều giống khác.

    + Nhóm Sarcanthinae: Nhóm này có một số giống như Vanda, Aerdes, Phalaenopsis …nhóm này được xếp thành 2 hàng đối nhau, lá trên một hàng xen kẽ với lá của hàng dưới, có thể nói là hai mặt lá đối nhau. Với mỗi giống thì có cấu trúc lá khác nhau, không phải thuộc cùng một nhóm thì chúng phải giốn nhau.

    + Nhóm Campylocen trinae: Thông thường cấu trúc của nhóm là này dẹp và phẳng, tuy nhiên ở một số loài như Papilionanthe teres và tất cả các giống của Luisia có dạng giống thân.

    – Nhóm trung gian: Nhóm này bao gồm các giống như Centropetatum, Phachyllum, Dichaea…

    2. Giả hành hay còn gọi là thân giả

    Giả hành là một bộ phận rất quan trọng cho sự sinh trưởng và phát triển của lan, tuy là thân nhưng giả hành lại chứa chất diệp lục. Đây là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho sự sinh trưởng cũng như phát triển của giả hành mới, sau khi cây lan đã trổ hoa và trong giai đoạn hồi phục. Giả hành cũng là cơ quan dự trữ nước, vì thế nếu thiếu nước cây đa thân có thể duy trí sự sống lâu hơn những loại cây đơn thân.

    Giả hành có rất nhiều hình dạng, phụ thuộc vào những loài khác nhau thì có những giả hành khác nhau. Chẳng hạn như với những giống lan Cattleya thì hành giả lại có hình thoi, một số có hình trụ. Một số giả hành rất đẹp như loài Oncidium goldiana, một số lại có có hình tháp…..

    3. Thân lan

    Những loài khác nhau thì có thân cũng khác nhau, thân lan thường biến động rất lớn từ 10 – 20 cm với những loài như Ascocentrum miniatum, Aecides multiflora và có thể từ 3 -4 cm với những loài như Papilionanthe teres, Arachnis hay một số loài khổng lồ như Acampe, Vanilla…

    Thân lan thường mang rể và lá, ở những nhóm đơn thân thì rễ và lá thường mọc theo hai chiều thẳng góc nhau. Phát hoa cũng xuất hiện trên thân từ các nách lá, phát hoa thường mọc song song với lá và thẳng với rễ.

    4. Lá lan

    5. Căn hành ( thân, rễ của lan)

    Căn hành chỉ gặp nhiều ở những loại lan đa thân, trừ một số loài trung gian ( thường bị thu nhỏ rất nhiều lần). Thân hành thật sự là một thân cấp 1 và dần dần phát triển thành những cây cấp 2, chúng có thể dài ra và mang lá gọi là thân. Hay với một số loài căn hành có thể bị thu ngắn và dày ra tạo thành giả hành với nhiều dạng cũng như những kích thướt khác nhau.

    Căn hành biến dạng từ loài này sang loài khác và từ giống này sang giống khác, một số loài căn hành ngắn đến mức khó có thể nhận thấy như Masdevallia, Oncidium, Brassia…nhưng với một số giống thì căn hành lại rất dài hay có thể nhận thấy rõ rệch.

    Căn hành nơi cấu tạo của các cơ quan dinh dưỡng mới, trên các căn hành có rất nhiều những mắt sống chất hay hưu miên. Tại nơi giả hành tiếp xúc với căn hành có từ 1 đến 2 mắt. Mắt là nơi hình thành rễ cũng như cung cấp rất nhiều những dưỡng chất cho sự phát triểm và duy trì sự sống của lan. Vì vậy, có thể nói căn hành là bộ phận khá quan trọng cho phong lan.

    Ở những loài lan đa thân, rễ thường được hình thành từ những căn hành, rễ của đa số các loài lan thường có hình trụ có nhánh từ bậc 1 bậc 2 cho đến bậc 3 hay không và thường rất dài. Ở những loài đơn thân thì rễ mọc thẳng đứng từ thân và thường sen kẽ với lá.

    Rễ của các loại lan phụ sinh thường có một trục chính bao quanh bởi một mô không chặt và được gọi là mạc. Mạc này là do sự phân cách các tế bào của căn bì cho ra tế bào mà vách được nông to ra nhờ những sợi tấm mộc tố cứng. Mạc ấy có thể hấp thụ hơi nước của không khí cũng như có thể tích trữ nước mua và sương đọng. Do được che phủ với biểu bì mỏng, làm cho rể hút ẩm nhanh và giữ ẩm trong khoảng thời gian đáng kể.

    Thường rễ của lan sống trên cây là thòng hay ở dạng chủ yếu như thế. Nhưng với một số loài như Cymbidium, Catasetum, Cyrtopodium… và một số loài khác thì đa số rễ hay nhánh thường có đấy mọc thẳng lên phía trên và thường tạo thành một giỏ trong đó lá rụng và các chất hóa học khác có thể chứa các chất dinh dưỡng cho cây.

    Chúng ta có thể thấy một số giống lan có rễ màu trắng trông rất đẹp và mọc thành một đám rối dày đặc có thể kể đến một số loài như Rodriguezia và Lonopis…Rể của một số loài thuộc nhóm đơn thân khi bò lên mặt phẳng thì trở nên đẹp và bám rất chặt. Với những giống lan thuộc loài Vanda hay Aerides thì rễ cây lan trườn từ tầng thực vật đay đặc ở dưỡi rừng, đến đỉnh ngọn cây gỗ để tìm ánh sáng cần thiết cho sự ra hoa.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Dịch Vụ Thiết Kế Website Bán Hoa Phong Lan
  • Những Điều Cần Lưu Ý Khi Thay Chậu Cảnh Phong Lan
  • Chậu Hoa Phong Lan Đẹp Hds
  • Hướng Dẫn Cách Làm Giàn Lan Tại Nhà!
  • Tiểu Khu Nguyệt Quế Vinhomes Star City Thanh Hóa
  • Chăm Sóc Sen Đá Móng Rồng Và Mẹo Nhân Giống

    --- Bài mới hơn ---

  • Chăm Sóc Sen Đá Trong Nhà, Trong Văn Phòng Như Thế Nào?
  • Ý Nghĩa Phong Thủy Của Xương Rồng Decor
  • Sen Đá Phun Sơn Và Những Trò Lừa Đảo Khôn Ngoan
  • Cây Sen Đá Móng Rồng, Cách Trồng Và Chăm Sóc
  • Tìm Hiểu Về Các Loại Cây Xương Rồng
  • Sen đá Móng Rồng không còn xa lạ đối với các bạn yêu thích trồng cây cảnh mini. Đây là loại thực vật xinh xắn sở hữu hình dáng và màu sắc đặc trưng riêng. Do có nguồn gốc từ những vùng khí hậu khắc nghiệt và khô cằn; nên loại cây này có sức sống mãnh liệt mà không cần bạn phải chăm sóc nhiều cây vẫn có thể sống tốt. Và đây là cách chăm sóc sen đá Móng Rồng...

    Sen Đá Móng Rồng là một trong những loại sen đá đẹp

    Sen Đá Móng Rồng có tên tiếng Anh là Zebra Cactus. Lá của cây có các viền trắng nhỏ nằm ngang song song; hình dáng dài và nhọn dần về phía ngọn giống như một chiếc móng vuốt. Đây là một trong số các sen đá nở hoa của nhóm thực vật mọng nước đáng yêu này. Hoa của Sen Đá Móng Rồng có màu vàng làm tăng thêm vẻ đẹp rực rỡ cho cây.

    Giống Sen đá Móng Rồng này có sức sống khá dẻo dai; cây có thể chịu được môi trường ẩm ướt và thiếu ánh sáng nên cách chăm sóc cây Móng Rồng cũng không quá khó khăn. Nếu như bạn trồng ở điều kiện thời tiết mát mẻ như trong nhà; văn phòng thì nên tưới nước cho cây mỗi tuần một lần là được rồi.

    Chăm sóc sen đá Móng Rồng

    Đối với loại sen đá Móng Rồng này thì một tuần chỉ nên tưới nước 1 lần cho cây. Các bạn nên tưới ở mép chậu bởi nếu vảy nước lên cây có thể làm lá bị thối. Lượng nước tưới nhiều hay ít còn tùy thuộc vào loại đất trồng và không gian sống của cây.

    Đối với trường hợp trồng nơi thiếu ánh sáng thì Cứ khoảng 2 đến 3 ngày bạn nên cho cây ra phơi nắng 1 lần. Bạn nên thường xuyên làm cho lá sen đá sạch sẽ để cây luôn đẹp. Thông thường thì chúng ta nên sử dụng bình hơi để thổi đi lớp bụi bám trên lá; nếu có đất bám lên thì bạn cũng có thể dùng đến cọ mềm để quét.

    Cây sen đá Móng Rồng không cần quá nhiều dinh dưỡng; bạn nên thay đất cho cây mỗi năm 2 đến 3 lần bằng các loại hỗn hợp đất dành cho sen đá; như vậy có thể đảm bảo được lượng dinh dưỡng cung cấp cho cây. Hỗn hợp đất trồng cần đảm bảo độ tơi xốp và thoáng khí để tránh nguy cơ sen đá Móng Rồng của bạn bị úng. Ngoài ra, chậu dành cho cây cần có lỗ thoát nước dưới đáy.

    Cách nhân giống và trồng sen đá Móng Rồng

    Cây sen đá Móng Rồng thường được trồng bằng hạt hoặc là phương pháp giâm lá. Nhưng cách trồng sen đá Móng Rồng đơn giản hơn vẫn là dùng lá cây giâm xuống đất.

    Trước tiên, chúng ta nên chọn những chiếc lá sen đá Móng Rồng không quá già, cũng không quá non để vào hỗn hợp đất ẩm. Thời gian sau từ 1 đến 2 tuần là mầm sẽ mọc ra từ cuống của lá sen đá. Tuy nhiên, lúc này mầm cây còn non yếu bận nên cẩn thận kẻo nó bị gãy. Chúng ta đợi thêm một đoạn thời gian không quá một tuần nữa thì có thể bắt đầu chuyển ra chậu để trồng.

    Một số lưu ý cho cách chăm sóc sen đá Móng Rồng sau khi nhân giống

    Cây mới trồng nên các bạn tưới nước cho đến khi thấy nước thoát ra từ lỗ dưới đáy chậu là đủ. Sau đó các bạn đem chậu đặt ở nơi thoáng mát có ánh sáng nhẹ. Khoảng từ 7 đến 8 ngày tiếp theo các bạn mới tiếp tục tưới cho cây. Khi đó cây đã có thể phát triển ổn đinh được rồi.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hướng Dẫn Trồng Sen Đá Kim Cương
  • Cây Sen Đá Trong Phong Thủy Có Thật Sự Mang Lại Tài Lộc Cho Gia Chủ?
  • Sen Đá Thạch Ngọc Indoor Garden Vườn Cây Cảnh Đẹp Giá Rẻ Nhất Tại Hà Nội
  • Hướng Dẫn Cách Chăm Sóc Sen Đá Và Xương Rồng Trong Nhà Và Văn Phòng
  • Cách Chăm Sóc Sen Đá Và Xương Rồng Trở Nên Đẹp Rạng Rỡ
  • Hướng Dẫn Cách Chăm Sóc Sen Đá Và Xương Rồng Trong Nhà Và Văn Phòng

    --- Bài mới hơn ---

  • Sen Đá Thạch Ngọc Indoor Garden Vườn Cây Cảnh Đẹp Giá Rẻ Nhất Tại Hà Nội
  • Cây Sen Đá Trong Phong Thủy Có Thật Sự Mang Lại Tài Lộc Cho Gia Chủ?
  • Hướng Dẫn Trồng Sen Đá Kim Cương
  • Chăm Sóc Sen Đá Móng Rồng Và Mẹo Nhân Giống
  • Chăm Sóc Sen Đá Trong Nhà, Trong Văn Phòng Như Thế Nào?
  • Sen đá và xương rồng đều là những loại cây mọng nước, chúng khá đa dạng về màu sắc cũng như kiểu dáng. Đây là hai loại cây được khá nhiều người ưa chuộng vì hình dáng dễ thương và cách chăm sóc sen đá và xương rồng khá đơn giản. Một vài ý kiến cho rằng sen đá là biểu tượng cho sự son sắt và vĩnh cửu trong tình yêu cũng như tình bạn. Còn xương rồng chính là đại diện cho một con người cứng rắn, mạnh mẽ và giàu tình cảm nhưng ít khi thể hiện ra bên ngoài. Về tình yêu thì xương rồng đại diện cho một tình yêu nồng cháy, bốc lửa, mãnh liệt nhưng lại thầm kín, lặng lẽ vì không dám thổ lộ.

    Cách chăm sóc sen đá

    Tưới nước

    Sen đá được biết đến là một loại cây mọng nước nên có khả năng chịu hạn khá tốt. Do đó, khi tưới nước bạn cần chú ý tới một lượng nước vừa đủ tránh để cây bị úng nước. Và một điều quan trọng bạn cần lưu ý khi chăm sóc sen đá chính là hạn chế tưới nước vào mùa đông.

    Một đặc điểm để nhận dạng khi sen đá thiếu nước chính là lá sẽ nhăn hoặc bị nhạt màu đi. Lý do lá sen bị nhăn là vì lá có độ căng vì mọng nước nên khi thiếu nước lá sẽ bị nhăn lại. Bạn có thể sử dụng nước khoan giếng hay nước máy tưới cho cây đều được.

    Bạn cần canh lượng nước tưới cho cây tùy thuộc vào môi trường sống. Nếu như trồng sen đá ở những nơi ít ánh sáng thì bạn không nên tưới quá nhiều nước và không nên để nước đọng lại trên lá. Nhưng nếu ở môi trường nắng gắt thì nên tưới sen đá thường xuyên hơn từ 2-5 ngày/ lần.

    Ánh sáng phù hợp để chăm sóc sen đá

    Bất kỳ một loại cây nào cũng không nên đặt ở nơi có quá ít hay quá nhiều ánh sáng. Nếu như đặt sen đá ở những vị trí bị thiếu ánh sáng thì lá cây sẽ bị lốp và dễ rụng. Còn nếu đặt cây ở vị trí nắng gắt có thể gây nên hiện tượng bị cháy lá.

    Trường hợp nếu bạn đặt sen đá để trang trí cho bàn làm việc trong môi trường phòng máy lạnh, thiếu ánh sáng thì nên cho cây ra tắm nắng 2-3 lần 1 tuần và mỗi lần 3-5 tiếng vào buổi sáng để chăm sóc sen đá không bị hư hỏng.

    Bón phân

    Sen đá là một loại cây không cần sử dụng quá nhiều phân bón. Khi sử dụng phân bón bạn nên pha loãng với nước và tưới cho cây. Với trường hợp cây đã già thì bạn nên giâm lá để nhân ra giống cây mới. Việc nhân giống sen mới khá đơn giản bạn chỉ cần cắm nghiêng lá vào hỗn hợp đất vì đất ẩm cây sẽ ra rễ nhanh hơn.

    Đất trồng phù hợp để chăm sóc sen đá

    Với đặc điểm là loại cây mọng nước, ít cần nước nên đất trồng cần phải có độ thoát nước tốt. Bạn có thể trộn hỗn hợp gồm than, tro, phân bò và đất pha cát làm hỗn hợp đất trồng sen đá.

    Cách chăm sóc xương rồng

    Xương rồng cũng là loại cây cảnh mini được ưa thích đặt trên bàn làm việc như sen đá. Xương rồng là loài cây thể hiện sự mạnh mẽ cũng như có khả năng sống trong môi trường khắc nghiệt.

    Tưới nước

    Chăm sóc xương rồng cũng tương tự như cách chăm sóc sen đá vì chúng đều là những loài cây tích nước. Nên tưới nước cho xương rồng vào khoảng thời gian buổi chiều mát. Nếu như bạn tưới không đủ nước hay để cây thiếu nước trong thời gian dài xương rồng sẽ bị teo tóp, giảm sức đề kháng và dễ bị nhiễm sâu bệnh.

    Là loại sống trong môi trường nắng – hạn nên nhu cầu nước của cây xương rồng rất thấp, bạn chỉ cần tưới nhẹ cho cây từ 2-3 ngày/ lần. Tưới dạng phun sương hoặc tưới ẩm bề mặt đất.

    Ánh sáng – Không khí

    Với đặc điểm là một loại cây mọng nước và ưa ánh sáng, đặc biệt là ánh sáng vào buổi sáng. Xương rồng cần được đáp ứng đủ lượng ánh sáng tối thiểu là 50% ánh sáng mặt trời. Khoảng 6 giờ chiếu sáng mỗi ngày cây mới có thể phát triển khỏe mạnh.

    Nếu bạn đặt cây trong phòng thiếu ánh sáng bạn nên cho cây được tắm nắng thường xuyên để đảm bảo cây có thể phát triển khỏe mạnh.

    Nhiệt độ

    Xương rồng có thể sinh sống và phát triển ở nhiệt độ từ 10 – 50 độ C. Nhưng nhiệt độ để cây có thể phát triển mạnh nhất là từ 15 – 30 độ C. Nhiệt độ quá cao hay quá thấp sẽ kìm hãm sự phát triển của cây.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cách Chăm Sóc Sen Đá Và Xương Rồng Trở Nên Đẹp Rạng Rỡ
  • Cách Trồng Cây Sen Đá Bằng Hạt Giống
  • Hướng Dẫn Trộn Đất Trồng Sen Đá Và Cây Mọng Nước
  • Cách Trộn Đất Trồng Sen Đá Đơn Giản
  • Cách Trộn Đất Trồng Cho Sen Đá
  • Cách Chăm Sóc Sen Đá Và Xương Rồng Trở Nên Đẹp Rạng Rỡ

    --- Bài mới hơn ---

  • Hướng Dẫn Cách Chăm Sóc Sen Đá Và Xương Rồng Trong Nhà Và Văn Phòng
  • Sen Đá Thạch Ngọc Indoor Garden Vườn Cây Cảnh Đẹp Giá Rẻ Nhất Tại Hà Nội
  • Cây Sen Đá Trong Phong Thủy Có Thật Sự Mang Lại Tài Lộc Cho Gia Chủ?
  • Hướng Dẫn Trồng Sen Đá Kim Cương
  • Chăm Sóc Sen Đá Móng Rồng Và Mẹo Nhân Giống
  • Cây sen đá là loài rất dễ sống, không đòi hỏi được chăm sóc thường xuyên, mang ý nghĩa về một tình yêu bền chặt, trọn đời, vĩnh cửu. Cây là lựa chọn lý tưởng để trưng bày trên bàn làm việc, ngoài ban công hay bếp.

    Lá cây nhỏ mọng nước, xếp thành hoa như hoa sen, trông rất đẹp và xinh xắn. Có lẽ chính vì thế mà khi được nhập về Việt Nam, cây có tên là sen đá.

    Sen đá là loài cây ưa nắng, thường sống ở các vùng đất thiếu chất dinh dưỡng và khô nóng như sa mạc. Sen đá dễ trồng, xanh quanh năm. Lá rụng ra khỏi thân có thể nẩy chồi ở gốc làm thành cây mới.

    Làm quà tặng: Hoa sen đá tượng trưng cho sự bền lâu, vĩnh cửu, thích hợp để tặng cho người thân thiết với mình. Còn gì ý nghĩa hơn khi tặng một chậu sen đá để truyền đạt tâm ý cũng như mong ước về sự thân thiết, bất tử trong tình cảm.

    Ý nghĩa phong thủy

    Cây sen đá không chỉ tượng trưng cho sức sống mạnh mẽ mà còn là sự bền bỉ, dai dẳng và ý chí quật cường theo thời gian. Một hay vài chậu sen đá trong nhà có ý nghĩa phong thuỷ mang lại tài lộc, may mắn cho gia đình của bạn.

    Lợi ích

    Trưng bày: Sen đá không yêu cầu tốn công chăm sóc, rất phù hợp trồng trong chậu và tạo những góc xinh xắn, bắt mắt cho phòng khách, khách sạn hay văn phòng. Chỉ cần ngắm dáng cây nhỏ nhắn nhưng đầy sức sống rắn rỏi, cứng cáp, mọi mệt mỏi, muộn phiền, stress cũng dần tan biến, giúp ta có thêm niềm tin, hăng say sống và làm việc.

    Bố trí nơi để sen đá cố định có nắng nhẹ cả ngày, chỗ để hứng được nắng sáng là rất tốt, càng thoáng gió càng tốt ( sen đá rất thích gió ), tránh ánh nắng gay gắt buổi trưa, tuyệt đối không để mắc mưa

    Đất trồng thoáng, xốp, thoát nước tốt. Trộn đất theo các thành phần sau: sỉ than, trấu hun, trấu vỏ, đá perlite ( nếu tiết kiệm chi phí thì ko cần cũng ko sao). Tỉ lệ 1:1:1:1 nhưng có thể thay đổi tỉ lệ để phù hợp với chỗ để của mỗi người, cho thêm ít phân bò mịn và đất sạch dinh dưỡng để cung cấp dinh dưỡng và tạo độ ẩm cho rễ.Một năm nên thay đất một lần cho cây và không nên nén chặt đất khi thay.

    Sen đá là loại cây mọng nước. Vì vậy, nước không quá cần thiết đối với sen đá nhưng vẫn phải đủ để nó có thể duy trì sự sống và phát triển, tuy nhiên nếu sen đá bị sống trong một trường ẩm từ 4 -5 ngày sen đá sẽ bị thối nhũn dần từ gốc và bắt đầu rụng hết lá.

    Không khí khô, thời tiết nóng vào mùa hè thì có thể 2 lần/ tuần.

    Thời tiết lạnh, ẩm, mùa đông 1 lần/ tuần. Còn thường thì sẽ là 1 tuần chỉ cần tưới nước một lần.

    Cách tưới tốt nhất là tưới theo kiểu ngấm ngược. Bạn có thể đặt chậu cây vào trong khay có mực nước bằng 1/3 chiều cao chậu, sau đó để khoảng 30s với chậu nhỏ và 40s đối với chậu lớn thì nhấc ra, bạn chỉ cần làm như vậy 1 lần/ tuần.

    Nếu điều kiện không cho phép hoặc bạn không thể tưới theo kiểu đó thì hãy cố gắng tưới nước càng gần mép chậu càng tốt.

    Bạn cũng có thể nhìn lá mà tưới nước, xương rồng & sen đá rất ít khi chết vì thiếu nước, khi lá đủ nước sẽ cứng và căng mọng, khi thiếu nước nó sẽ nhăn nheo và mềm, bạn có thể dựa vào đặc tính đó để tưới cho cây. Tối đa cũng chỉ 2 lần/ tuần.

    Nếu bạn tưới trực tiếp lên cây thì có thể nước sẽ bị đọng ở trên lá không thoát ra được dẫn đến thì trạng lá bị thối, ngoài ra nếu bạn dội nước mạnh những loài cây có phấn sẽ bị mất đi lớp phấn ở ngoài lá khiến nó không còn đẹp.

    Ánh sáng là phần cần thiết nhất đối với loài sen đá. Nên bạn hãy để nó ở nơi có nhiều ánh nắng, nhất là ánh sáng buổi sớm và chiều tối, ánh sáng tốt nhất là bạn để cây ngoài trời có mái, lưới che đi khoảng 30%.

    Nếu là cây bạn để trong văn phòng không có ánh sáng thì 2 -3 ngày hãy mang nó ra nắng 1 lần 8h.

    Chú ý: Nắng rất cần thiết những không có nghĩa là cứ càng nắng càng tốt. Đối với sen đá nếu bạn phơi cây vào trưa nắng gắt, điều này khiến sen đá sẽ bị héo lá và mất nước

    Cách chăm sóc xương rồng

    Về cơ bản thì cách chăm sóc xương rồng cũng giống sen đá nên bạn hoàn toàn có thể áp dụng chế độ chăm sóc sen đá đối với xương rồng ngoài ra thì có thể bổ sung thêm phần dinh dưỡng cho đất để xương rồng phát triển tốt hơn và ra hoa.

    Chú ý:

    • Không tưới nước lúc trời nắng nóng
    • Không để cây dưới mưa
    • Để nơi tránh tầm với của trẻ nhỏ
    • Sen đá và xương rồng cần rất ít nước, bạn hãy nhớ điều đấy, đừng để nó ẩm đất quá lâu

    Nước quyết định sự sống và ánh nắng quyết định sắc đẹp của sen đá và xương rồng.

    Vào trời mùa hè nắng gắt các bạn nhớ không để cây dưới ánh nắng, mình có thể dùng lưới đen che đi 30% ánh sáng hoặc đem cây vào chỗ mát có ánh nắng nhẹ.

    Bộ 16 món dụng cụ trồng cây sen đá xương rồng

    Bạn có thể dễ dàng chăm sóc và phối tiểu cảnh với bộ dụng cụ trồng cây 16 món chuyên dùng cho sen đá, xương rồng.

    Bộ sản phẩm bao gồm:

    1 máng xúc đất

    1 bình tưới vòi nhọn chuyên dụng 150ml

    1 bóng bóp khí thổi bụi và nước

    1 cọ

    1 nhíp thẳng

    1 nhíp cong

    2 dụng cụ mini hỗ trợ phối tiểu cảnh chi tiết nhỏ

    3 dụng cụ mini cuốc, xẻng nhọn, xẻng bầu

    5 bảng tên

    Còn chần chờ gì mà không bắt tay vào tự tao cho bản thân mình một chậu sen đá và xương rồng mà bạn yêu thích đi nào.

    577 views

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cách Trồng Cây Sen Đá Bằng Hạt Giống
  • Hướng Dẫn Trộn Đất Trồng Sen Đá Và Cây Mọng Nước
  • Cách Trộn Đất Trồng Sen Đá Đơn Giản
  • Cách Trộn Đất Trồng Cho Sen Đá
  • Cách Chăm Sóc Da Tùy Theo Từng Loại Da Có Thể Bạn Chưa Biết
  • Tin tức online tv