Top 13 # Xem Nhiều Nhất Hoa Lan Hoàng Thảo Vôi / 2023 Mới Nhất 12/2022 # Top Like | Vitagrowthheight.com

Cây Hoa Lan Hoàng Thảo Vôi Dendrobium Cretaceum / 2023

Cây hoa lan hoàng thảo vôi là giống hoa lan khá là đẹp trong làng hoa lan rừng hiện nay, cây có mùi hương thơm nhẹ nhàng, đặc biệt về mặt gia trị kinh tế cây sẽ rất tốt vì cây mang đến hiệu quả kinh tế cao về giá cả, để chăm sóc và cho cây ra hoa phát triển tốt thì ta cần phải nắm vững được quy trình chăm sóc đúng cách giúp cây phát triển và ra nhiều hoa hơn.

1.Đặc điểm cây hoa lan hoàng thảo vôi

Cây hoa lan hoàng thảo vôi có tên khoa học : Dendrobium cretaceum, là giống hoa lan có thân khá mập, tròn, ngắn từ 20-50cm, với các phàn mắt ơ trên thân lộ rõ hơn, cây thường phát triển mạnh ở mùa xuân, mùa hè và tới khi mùa đông thì cây sẽ rụng lá

Bộ lá của cây lan hoàng thảo vôi thường dài từ 7-10cm, rộng từ 2-4cm, nếu chăm sóc tốt thì bộ lá còn có thể to và phát triển tốt hơn.

Cây hoa lan hoàng thảo vôi thường ra hoa vào tháng 3- 4 dương lịch, cây có nhiều hoa , và hoa thường có phần long ở cánh hoa và lưỡi đó là điểm phân biệt rõ rang nhất giữa lan hoàng thảo vôi đối với những cây lan hoàng thảo khác hiện nay, ngoài ra khi cây nở hoa sẽ có mùi thơm như hoa nhài khá là tuyệt vời.

2.Cách ghép cây lan hoàng thảo vôi

Giống cây hoa lan hoàng thảo vôi là giống lan ưa nắng chiếm tới 70%, cây thường được ghép với những bảng dớn lớn và ghép vào thân cây gỗ hoặc trồng vào chậu, với phần giá thể là vỏ thông và sơ dừa, than củi cũng khá là tốt giúp cho cây giữ ẩm tốt.

Ta nên tiến hành ghép cây vào mùa đông khi cây đang trong giai đoạn nghỉ, bộ lá đã rụng và bộ rễ đã ngừng phát triển, ngoài ra ta cũng có thể ghép khi các chồi non chưa mọc rễ sẽ giúp cây tốt hơn, hạn chế làm ảnh hưởng tới sự phát triển của cây.

Cây hoa lan hoàng thảo vôi ở thời điểm tháng 3 dương lịch là lúc nụ cây bắt đầu nở rộ, nụ thường mọc rất nhiều ở phần thân và ngọn, đôi khi cả phần gốc, ở thời điểm nay ta không nên tưới quá nhiều, cho tới khi các chồi con mọc ra và bắt đầu mọc rễ thì lúc này ta mới tiến hành tưới nước cho cây phát triển.

ngoài ra nếu ta tưới quá nhiều nước và cho phân sớm quá thì sẽ làm ảnh hưởng tới mầm con của cây, khi cây đang ở giai đoạn thân thụ thì ta không cần phải tưới quá nhiều, chăm sóc thật sự là đơn giản ở giai đoạn này

khi cây đủ các chất dinh dưỡng ở thời điểm sinh trưởng, cắt nước đúng lúc thì vào mùa nghỉ cây sẽ ra hoa rất to và rất đẹp.

ở giai đoạn sau kỳ hoa thi những cây con bắt đầu mọc ra nhiều hơn, khi bộ rễ và chiều dài của cây con đã đạt được từ 7-10cm thì ta tiến hành bón phân nhẹ nhàng với các loại phân như: NPK 30-10-10 hoặc 20-20-20 và B1 cho lan hàng tuần với liều lượng loãng hơn chỉ dẫn một chút cũng được (ví dụ đầu tuần phun NPK, giữa tuần phun B1), nếu không muốn tưới nhiều phân thì dùng phân chậm tan mua sẵn đựng trong các túi lưới, túi vải treo phía trên giò lan để khi tưới nước phân ngấm dẫn xuống.

nếu như ta ở các vùng nông thôn thì có thể tận dụng các loại phân bò, phân trâu để khô và trộn với ít vôi bột và đóng thành từng túi nhỏ và treo lên gio lan để khi có nước thì phân sẽ ngấm dần xuống, cây lan có đủ thời gian ăn và phát triển.

Vào khoảng đầu tháng 10 dương lịch ta đã thấy bắt đầu có hiện tượng thắt ngọn, đầu ngọn tròn túm lại, lá ngọn bé chứ không phát triển to ra, ta tưới thưa đi 3-4 ngày mới tưới một lần để cây rụng lá dần, đồng thời phun 3-4 lần NPK 10-30-30, mỗi lần cách nhau một tuần để cây tích đủ Lân hình thành hoa. Đến đầu tháng 12 dương cây đã rụng lá gần hết, dừng tưới nước hoàn toàn cho cây nghỉ, treo cây ra chỗ nắng sáng giúp kích hoa.

Đến khoảng đầu tháng 2 dương lịch ta tưới nước một lần/ngày trở lại, chỉ tưới vào gốc và mỗi tuần lại phun phân bón giàu Lân kích hoa (NPK 10-30-30) một lần theo chỉ dẫn trên nhãn, cỡ nửa tháng sau sẽ thấy nhú nụ. khi nụ bắt đầu nở thì dừng tưới để hoa lâu tàn hơn. Chơi hoa xong lại quay lại chu trình thời kỳ đã nêu bên trên để cây mẹ đã ra hoa lại đẻ lứa con mới

Chăm sóc cây hoa lan

Tác giả: muabancaytrong

Hoàng Thảo Vôi, Mua Bán Giò Lan Hoàng Thảo Vôi Thuần Đẹp Ở Hà Nội / 2023

1,TÊN GỌI Tên khoa học: Dendrobium polyanthum 2,PHÂN BỐ VÙNG MIỀNCây hoa lan Hoàng Thảo Vôi Dendrobium polyanthum có nguồn gốc xuất sứ từ rất nhiều nơi và vùng Đông Nam Á.Tại Việt Nam xuất hiện chủ yếu tại tỉnh như Lâm Đồng,Điện Biên…

Hoàng Thảo Vôi, mua bán giò lan hoàng thảo vôi thuần đẹp ở Hà Nội

3,HÌNH DÁNG CÂY

: Phong lan thân thòng,thân lá mềm thân lá rủ xuống là chủ yếu,thân to đường kính khoảng 0,5-1cm tùy vào loại thân lùn hoặc thân lá thưa ,thân nảy mầm từ gốc vào dịp đầu năm,nảy mầm và ra lá,lá mọc dạng so le và cách nhau từ 1-3cm,thân cây thường có màu xanh cốm, có ít những vết sọc trắng mờ,cổ lá thường có khấc màu xanh trắng hoặc không.Thân cây có loại thân thẳng và có loại hơi zíc zắc,đến mùa rụng lá những mắt của cây ở những đốt thường sẽ lõm vào 1 chút để năm tói ra hoa.Kích thước lá dài 8-10cm và rộng khoảng 2,5-3 cm(hoặc có thể >3cm,loại đặc biệt,rất hiếm),màu của lá thường có màu xanh đậm,màu xanh vàng tùy thuộc vào tình trạng cây đủ nắng hoặc thiếu nắng,trên lá cây có thể sẽ có nhiều sọc trắng mờ dọc theo lá,cuối từng chiếc lá thường là lá nhọn.Thường cây đến cuối năm sẽ ngừng phát triển và sẽ rụng lá từ gốc sau đó dần lên ngọn nhưng cây vẫn hút nước qua rễ nuôi thân để năm tới ra hoa.

:rễ cây thuộc loại rễ chùm thường mọc quanh năm với khí hậu nóng và không có lạnh,thường thì nếu có mùa đông rễ cây sẽ ngừng phát triển hoăc phát triển rất chậm,cây ra rễ ở gốc và ở các cây ki con ở trên thân cây cũ.Đầu rễ thường có màu xanh tím,xanh trắng.Thân rễ thường có màu trắng ngà và ít khi có màu khác.Rễ cây bắt đầu ra sẽ có rất nhiều đầu rễ sau đó theo năm tháng sẽ dài ra và tiếp tục ra nhiều rễ phân nhánh con để bán vào chất trồng để đi tìm hơi ẩm.

Cần hoa và bông hoacần hoa ngắn và ra ngay ở mắt thân cây và dài khoảng 2-5 cm phụ thuộc vào cây to hoặc nhỏ. Hoa mọc dầy và ra cần hoa và nụ chiếm khoảng 1/3-2/3 chiều dài của thân cây,1 cần hoa thường cho khoảng 1-3 bông và có rất ít khi cho 5 bông hoa,1 bông hoa thường to từ 4-5cm(có thể to hơn do tình trạng cây nhưng rất ít thấy).

Mùa nở hoa: Cây thuộc vùng khí hậu lạnh nên các nơi khí hậu nóng sẽ nở muộn hơn.Các cây xuất hiện và nuôi trồng ở vùng cao miền núi sẽ nở rất sớm vào dịp tết,các cây ở vùng đồng bằng khí hậu nóng thì có thể nở vào dịp từ tháng 2-3.Dòng cây này hiện được rất nhiều người ưa chuộng vì đặc tính hoa thơm rất dài,siêng bông,dễ trồng,màu sắc ấn tượng,cây dễ nhận biết và giá thành cũng rất hợp lí.

Màu Sắc và Hương thơm: Màu sắc của Hoa Lan Hoàng Thảo Vôi rất thơm và đầy quyến rũ.Rừng tự nhiên có 1 màu duy nhất là màu trắng tím và cũng có 1 màu rất hiếm là màu trắng tuyền(đột biến màu-var alba rất hiếm)

Ngoài những màu gốc ra thì cây rừng và cây lai còn có rất nhiều loại màu mà những người thích và sưu tầm hay gọi những cây này là cây hoa lan giống mới.Cây lai cánh hoa rất đa dạng như cánh bay,cánh sen,cánh mai.Màu sắc của những cây loai cũng rất ấn tượng và hoa cũng rất thơm và dễ trồng,giá thành cũng rất hợp lí để sưu tầm.

Độ bền của hoa khoảng 5-7 ngày nếu ở trong điều kiện nóng và khô,cũng có thể hoa bền đến khoảng 10 ngày nhưng hoa cần ở trong điều kiện thích hợp như mát trời hoặc thời tiết se lạnh thì hoa sẽ nở bền hơn.

4,ĐIỀU KIỆN ĐỂ CÂY HOA LAN HOÀNG THẢO VÔI PHÁT

Hoa lan Hoàng Thảo Vôi là loại hoa lan ưa ẩm và thoáng gió,cây thuộc vùng khí hậu mát và se lạnh.Ánh sáng từ 20-50% là cây phát triển tốt.

Bạn chỉ cần có 1 khu vườn nhỏ với có ánh náng khoảng 3h đồng hồ trở lên. Độ ẩm phù hợp để trồng và nuôi cây thì có thể tạo ra bằng cách dùng những khay đựng nước để chứa nước tạo độ ẩm cho vườn.Nếu vườn không có gió thì nên lắp 1 chiếc quạt thông gió vừa giúp thông gió vừa làm mát cho cả vườn.

5,CÁCH TRỒNG CÂY HOA LAN HOÀNG THẢO VÔI Khi mua cây hoa lan Hoàng Thảo Vôi về cần làm những bước sau:

Cần chuẩn bị giá thể trồng cây.Giá thể trồng cây nên dùng cục gỗ,dớn miếng,chậu các loại,rêu giữ ẩm…quan trọng nhất là giá thể cần phải sạch.

Cách tách cây ra chậu khác:nên tưới thật nhiều nước liên tục vào giò lan chuẩn bị tách cây ra,sau đó để khoảng 20-30 phút thì bóc từng rễ ra cắt những rễ bị khô,sâu bệnh hết và chuyển sang chậu mới.

Trồng cây hàng rừng mới khai thác: khi mang về nên cắt hết rễ hỏng,bôi keo liền sẹo vào những vết dập và phun 1 lần thuốc chống nấm bệnh xong treo lên khoảng 2-3 ngày thì ghép.

Trồng cây vào chậu hay vào gỗ cũng phải ghép thẳng để ngọn cây hướng ánh nắng để quang hợp tốt,giữ cho gốc cây thật chắc để khi ra khi chạm vào gỗ không bị lung lay khiến trường hợp bị thui rễ.

Thường thì trồng vào cục gỗ hoặc cây sống thì sẽ không giữ được độ ẩm tốt bằng trồng chậu,thế nên những vườn ở trên cao khô thoáng thì nên trồng vào chậu sẽ hợp lí hơn.Còn những vườn nhà dưới mặt đất thì thuận lợi hơn rất nhiều,bạn trồng vào chậu hay gỗ cũng vẫn rất tốt.

6,CÁCH CHĂM SÓC CÂY HOA LAN HOÀNG THẢO VÔI

Hoa lan Hoàng Thảo Vôi thừơng sống trong vùng có độ ẩm cao khí hậu mát và thoáng gió cây sống và phát triển tốt độ ẩm ở trong không khí là 70%-80%.

Ánh sáng hợp lí để cây hoa lan Hoàng Thảo Vôi phát triển tốt nhất: là dùng lưới che nắng.Hiện nay có rất nhiều loại lưới dùng để che nắng cho hoa lan.Dùng các loại lưới nhập khẩu như của Đài Loan,Thái Lan,Trung Quốc,Việt Nam…

Khi mới trồng cây(cây chưa thuần) ánh nắng hợp lí cho cây khoảng dark 600-800 light tức là khoảng 20% ánh nắng khi nhiệt độ ở >30 0 c và 40% ánh nắng khi nhiệt độ ở <20 0.

Khi cây trồng thuần bám rễ thì cây rất khỏe,bạn chỉ cần để ở chế độ trung bình là khoảng 30% ánh nắng là cây có thể phát triển khỏe mạnh quanh năm.

Cách tưới để cây hoa lan phát triển tốt: là tưới đủ ẩm.Đối với cây lan ghép trực tiếp vào cục gỗ hoặc thân cây sống thì ít nhất mỗi ngày phải tưới 1 lần trời nắng nhiệt độ ở <20 0 và 2 lần nắng nóng khi nhiệt độ ở >30 0 c kiểu trồng này thoát nước rất nhanh,giữ độ ẩm rất kém.Đối với cây trong chậu thì trung bình cũng tưới như loại ở cục gỗ nhưng khi trồng vào chậu sẽ giữ độ ẩm tốt hơn và lượng nước cần tưới cũng sẽ giảm đi 1 chút.

Quan trọng nhất khi tưới vừa là đủ độ ẩm,vừa đủ độ sạch lá để cây quang hợp tốt,và cũng làm cho giá thể thông thoáng để bộ rễ phát triển mạnh.Nhưng cũng không nên tưới mạnh quá làm cho có thể dẫn đến lá cây,thân cây và rễ bị dập sước…sẽ dễ gây ra bệnh cho cây.

Nên dùng vòi nhiều chế độ để thay đổi khi tưới xa hoặc gần và mua 1 chiếc máy đo nhiệt độ,độ ẩm cho vườn.

Khả năng để ra hoa của cây hoa lan Hoàng Thảo Vôi: Cây hoa lan dù đã trồng thuần hay chưa thì chỉ cần đáp ứng đủ độ ẩm,ánh sáng,lưu thông gió để rễ cây phát triển.Khi cây đã ngừng phát triển vào dịp cuối mùa đông thì nên để cây ra chỗ thoáng gió để cây hấp thụ ánh nắng và phát triển để cây ra hoa bình thường.

Thời điểm bón phân cho hoa lan Hoàng Thảo Vôi: thường là lúc cây đã và đang phát triển bộ rễ thì có thể dùng phân tan chậm hoặc dùng phân bón qua lá.Bón phân cho cây quanh năm nhưng chủ yếu vào mùa phát triển để cho cây khỏe mạnh và nhanh lớn là vào dịp đầu năm.Những tháng mưa nhiều nên dừng bón vì nước mưa có rất nhiều chất thúc đẩy cây phát triển tốt.Những tháng còn lại để giữ cho cây phát triển đồng đều tăng sức đề kháng và chống lại bệnh tật.

Thời điểm phun thuốc phòng và trừ bệnh cho hoa lan Hoàng Thảo Vôi:

Phun vào buổi chiều mát và không có mưa.Như vậy cây mới hấp thụ được thuốc tôt hơn.

Phòng bệnh cho cây lan vào các dịp hàng tháng,mỗi tháng nên phun phòng 1 lần.Vào những tháng mưa nhiều nên phun liên tục từ 10-15 ngày 1 lần.Bạn nên để ý thời tiết trước khi mưa là phải phun phòng để tránh trường hợp cây bị bệnh.

Cách bảo quản hoa của cây hoa lan Hoàng Thảo Vôi:

Hoa lan Hoàng Thảo Vôi muốn nở nhanh thì để vào chỗ độ ẩm cao,tránh mưa,kín gió,thắp đèn để ánh sáng suốt cả ngày và đêm để cây hoa phát triển nhanh hơn.Tưới nước và phun kèm phân để thúc đẩy cây hoa phát triển.

Hoa lan Hoàng Thảo Vôi muốn giữ hoa lâu cũng nên để vào chỗ độ ẩm lớn tránh mưa,làm giảm ánh sáng,tưới nước ít hơn và không phun phân thuốc.Khi tưới nước tránh tưới vào hoa,nên tưới vào xung quanh để cây dùng rễ và là hấp thụ hơi nước để tránh bị yếu cây.Thời gian để giữ hoa chỉ nên diễn ra trong khoảng thời gian ngắn tránh tình trạng cây yếu khó phục hồi.

Cách Trồng Và Chăm Sóc Lan Hoàng Thảo Vôi / 2023

Hoàng thảo Vôi (Dendrobium cretaceum) theo ý kiến cá nhân tôi là loại hoa lan hoàng thảo tuyệt đẹp, có hương thơm và từ trước đến nay vẫn có giá về mặt giá cả. Cùng tìm hiểu cách trồng Hoàng thảo Vôi nhé.

Cách trồng và chăm sóc lan Hoàng thảo Vôi

Thân Hoàng thảo Vôi có hình dáng giống Long tu Lào, ngắn mập, trụ tròn, thường dài 20 – 50 cm, đều có các các mắt lõm rõ ràng trên thân, các thân tơ trong mùa xuân – hè có màu xanh nhạt, vào cuối thu đầu đông thì các thân tơ này bước vào mùa nghỉ sẽ căng bóng, lớp vỏ mỏng bên ngoài thân chuyển sang màu trắng khô hơi bóng, lớp màng này bao phủ toàn bộ thân kể cả các mắt lõm trên thân, nhìn bằng mắt thường cũng có thể dễ dàng thấy được chỗ các mắt này có hình tam giác trắng rõ hơn xung quanh, ở các mắt này chính là chỗ bật nụ hoa sau này. Thân Hoàng thảo Vôi kể cả thân già hoặc thân tơ đang nghỉ mà bị tróc ít lớp vỏ, ta thấy bên trong có màu xanh hoặc xanh ngả vàng.

Lá hình giáo, nhọn ở đỉnh, dài khoảng 7 – 10 cm, rộng 2.5 – 4 cm, hơi dày và mọng nước, vận chuyển trong mùa hè dễ bị dập, gãy.

Hoàng thảo Vôi dễ ra hoa, mùa hoa khoảng tháng 3-4 dương lịch, hoa có nhiều lông ở cánh và lưỡi, thơm mùi hoa nhài, đậm hơn vào buổi sáng và trưa, dịu vào buổi chiều, không thơm vào ban đêm. Dưới nắng, hoa tỏa hương mạnh, đồng thời màu cánh tím/hồng vẫn rực rỡ bên họng hoa trắng rất đẹp. Trên một bông hoa thì 5 cánh có màu biến thiên tím nhạt/hồng/hồng phấn tùy cây, họng hoa to, tròn, mở rộng màu trắng phấn như vôi, trong họng có gân hồng. Bền khoảng 15-18 ngày.

Cách trồng và chăm sóc Hoàng thảo Vôi từ khi ghép đến khi ra hoa:

Hoàng thảo Vôi là loại phong lan dễ trồng, ưa nắng khoảng 70% (dưới 1 lớp lưới đen), thường người ta ghép vào bảng dớn hoặc gỗ khúc (cách ghép ai chưa biết thì đọc lại bài Hướng dẫn chi tiết cách ghép lan lên gỗ ), tuy nhiên trồng chậu với vỏ thông xơ dừa cũng tốt. Nên ghép vào mùa đông ở ngoài Bắc khi cây đang nghỉ, lá đã rụng nhiều, các mắt lúc này đang ngậm nụ bên trong đến khi chồi non chưa ra rễ (khoảng cuối tháng 11 đến tháng 4 dương lịch). Treo nắng dưới một lớp lưới từ khi bắt đầu ghép sẽ cho lứa cây con khỏe mạnh. Mua hàng cân về ghép trong mùa đông thì qua Tết âm gần nhất sẽ ra hoa, không cần can thiệp gì cả, cứ ghép xong treo vậy thôi.

Khoảng tháng 3 dương lịch, cây ra nụ cũng là lúc ở gốc các thân mẹ bật lên các chồi con. Đừng tưới quá nhiều nước cứ kệ mầm non ở gốc phát triển bình thường. Chưa cần bón các phân hóa học, thuốc kích thích hay treo phân chậm tan gì cả. Chỉ cần 2-3 ngày tưới nước vào gốc một lần, mầm non lúc đó vẫn ăn dinh dưỡng từ thân mẹ nên không lo mầm non bị thiếu nước hay phân gì cả. Nếu tưới nhiều và cho phân sớm có thể bị hỏng mầm non. Khi nào cây phân nụ, nhìn thấy rõ ràng nụ mọc dài ra rồi thì tưới thoải mái toàn bộ cây hàng ngày, đủ độ ẩm để đảm bảo nụ không bị teo. Cơ bản là cây đủ dinh dưỡng trong mùa sinh trưởng, cắt nước đúng lúc vào mùa nghỉ và đảm bảo chế độ hưởng nắng thì sẽ phát triển tốt và có hoa.

Sau kỳ hoa thì tới mùa sinh trưởng của các thân con. Khi nào mầm non ở gốc dài được 7-10 cm và rễ non ra dài 2-3 cm thì bắt đầu tưới phân để mầm non phát triển. Giai đoạn này chủ yếu bón phân giàu Đạm như NPK 30-10-10 hoặc 20-20-20 và B1 cho lan hàng tuần với liều lượng loãng hơn chỉ dẫn một chút cũng được (ví dụ đầu tuần phun NPK, giữa tuần phun B1), nếu không muốn tưới nhiều phân thì dùng phân chậm tan mua sẵn đựng trong các túi lưới, túi vải treo phía trên giò lan để khi tưới nước phân ngấm dẫn xuống. Các bạn ở vùng nông thôn có thể dễ dàng tìm phân trâu, bò, dê trộn ít vôi bột đem phơi khô, đóng túi vải rồi treo trên giò lan hoặc đặt ở mặt chậu, thực tế cho thấy sức phát triển của lan rất mạnh. Chăm bón đủ dinh dưỡng trong mùa sinh trưởng giúp cho các thân con trở thành cây trưởng thành, to dài.

Hoàng thảo Vôi nghỉ khá sớm, sớm hơn Phi Điệp, Hạc Vỹ chút. Vào khoảng đầu tháng 10 dương lịch ta đã thấy bắt đầu có hiện tượng thắt ngọn, đầu ngọn tròn túm lại, lá ngọn bé chứ không phát triển to ra, ta tưới thưa đi 3-4 ngày mới tưới một lần để cây rụng lá dần, đồng thời phun 3-4 lần NPK 10-30-30, mỗi lần cách nhau một tuần để cây tích đủ Lân hình thành hoa. Đến đầu tháng 12 dương cây đã rụng lá gần hết, dừng tưới nước hoàn toàn cho cây nghỉ, treo cây ra chỗ nắng sáng giúp kích hoa. Đến khoảng đầu tháng 2 dương lịch ta tưới nước một lần/ngày trở lại, chỉ tưới vào gốc, và mỗi tuần lại phun phân bón giàu Lân kích hoa (NPK 10-30-30) một lần theo chỉ dẫn trên nhãn, cỡ nửa tháng sau sẽ thấy nhú nụ. khi nụ bắt đầu nở thì dừng tưới để hoa lâu tàn hơn. Chơi hoa xong lại quay lại chu trình thời kỳ đã nêu bên trên để cây mẹ đã ra hoa lại đẻ lứa con mới. Đây là loại lan dễ trồng và rất đáng sưu tầm.

Dendrobium Polyanthum Hay Den. Cretaceum? (Hoàng Thảo Vôi) / 2023

Đầu năm 2012, khi dạo quanh một vòng các gian hàng bán lan do hội Newport Habor tổ chức tại thương xá Westminter Mall, tôi đã ghé thăm gian hàng của Peter Lin.

Anh là một giám khảo của hội Hoa lan Hoa kỳ và là người chuyên trồng các cây Mini Cat, những cây lan Cattleya nhỏ bé. Hôm đó gian hàng của anh có một vài cây lan gốc gác từ các nước Á Châu. Trong số các cây lan đó có một cây lan, thân mập mạp nhưng trụi sạch hết lá. Cầm lên xem, thấy bảng tên ghi: Dendrobium cretaceum. Không một phút giây chần chừ hay ngần ngại tôi hỏi giá và trả tiền vì đó là một cây lan có mọc Việt Nam. Lần đầu tiên, tôi nhìn thấy cây lan này nở hoa tại vườn lan của anh Lê trọng Châu, Đà Lạt vào tháng 3-2010.

Dendrobium polyanthum hay Den. cretaceum? (Hoàng thảo vôi)

Thoạt nhìn bông hoa, tôi cứ ngỡ đó là Dendrobium aphyllum, nhưng khi nhìn kỹ lại mới biết là không phải. Cây Den. aphyllum cánh hoa mầu tím hồng, thân nhỏ và dài hơn nhiều, còn Den. cretaceumhoa mầu trắng toát và thân cây ngắn hơn nhiều.

Dendrobium cretaceum (Đà Lạt) Dendrobium aphyllum (Ban mê Thuột) Mang cây lan về nhà, vợ tôi hỏi: Ông mua làm gì cây lan chẳng có hoa mà cũng không có lá? Tôi giải thích cây này đương vào thời kỳ ngủ nghỉ để chuẩn bị ra hoa nhưng tháng 4 lặng lẽ đi qua, rồi tháng 5, cây vẫn ở trong tình trạng chỏng chơ mấy chiếc thân trơ trọi. Đến đầu tháng 6, ánh nắng đầu mùa hè mang lại cho miền Nam California khí hậu ấm áp hơn cũng chẳng thấy cây lan nhúc nhích chút nào…

Con rể tôi, hàng ngày tuy chỉ thích những món khoai tây chiên, đậu rán, nhưng sau khi xem bộ đĩa nấu ăn của Luke Nguyễn, môt người Úc gốc Việt đi suốt từ Nam tới Bắc trổ tài nấu mấy món ăn dân dã quê hương ngay bên bờ ao, trên thuyền hay trong các đền đài lăng tẩm, bỗng đùng đùng nổi hứng vác về chiếc bếp lò bằng đất nung và băm thịt làm chả, nướng trên lò than và mời chúng tôi tới dự. Hương vị của món chả bằm bằng dao cho thêm tiêu, hành rồi nướng trên lò than củi quả thực ngon hơn và khác hẳn với thứ thịt xay mua ở chợ và nướng bằng lò ga tại các quán ăn ở khu vực Little Saigon. Ngoài món thịt nướng, con gái tôi còn nấu thêm món bún ốc mà có người lại thêm chữ riêu vào đó, có lẽ là vì nấu riêu cua và bỏ thêm ốc vào đó cho nên không còn hương vị thuần túy. Món ăn quê hương này, tuy rằng đầy rẫy ở thủ đô của những người ty nạn, nhưng thành thực nói rằng chẳng có nơi nào nấu cho ra hồn.

Khi về Viêt Nam, người ta nói rằng bún ốc ở Thụy Khuê, Hà nội mới là đệ nhất, nhưng khi tới nơi thấy chẳng bõ với tiền cuốc Taxi tốn trên 100 ngàn đồng, còn ở Saigon không sao có thể tìm lại được hương vị của gánh bún ốc bán rong quanh chợ Bến Thành khi trước.

Ngày hôm sau, sau khi dùng điểm tâm với món bún ốc còn dư lại trong bữa ăn ngày hôm trước, miếng ốc bươu dù đã phải hâm lại nhưng vẫn còn ròn tan và phảng phất mùi đặc biệt của con ốc đồng quê, quyện lẫn với hương thơm của rau răm và kinh giới nhà trồng. Cộng vào đó là ly cà phê Christmas blend của Starbucks làm cho tinh thần càng thêm sảng khoái, tôi bước ra vườn, thấy cây lan đã có những nụ xanh ở các đốt cây. Những chiếc nụ xanh từ từ lớn dần và những bông hoa đầu tiên của cây Dendrobium cretaceum, cùng với 5 chùm bông của cây Epidendrum raniferumvà một chùm 5 bông của cây lan đặc hữu của Việt Nam: Coelogyne mooreana(Thanh đạm tuyết ngọc) đã nở hoa trái mùa vào ngày mùng 4 tháng 7, như thể thay cho đám người Việt tị nạn, mừng ngày lễ Độc Lập của Hoa Kỳ, xứ sở của Tự Do, Dân Chủ và Thịnh vượng này. Trong khi tìm hiểu về cây Dendrobium cretaceumdo Lindley công bố vào năm 1847, chúng tôi nhận thấy có một vài điều thú vị, cần phải trình bầy với các bạn: Thực ra cái tên Dendrobium cretaceumđược nhiều người dùng nhất chỉ là đồng danh của cây Dendrobium polyanthummà thôi, bởi vì cây này do Wall. ex Lindley tìm ra vào năm 1830. Ngoài mầu trắng, cây Dendrobium polyanthumcòn có dạng mầu tím hồng. Nhưng cây lan mầu này, người ta lại còn cho là cùng tên với cây Dendrobium primulinumchỉ khác ở chỗ cây sau này có chiếc lưỡi hoa mầu vàng sẫm. Đối với các khoa học gia chuyên môn về hoa lan, mầu sắc đôi khi không phải là điểm chính để phân biệt, có thể là sự khác nhau về thân cây, hoa lá, và chìa khóa chính xác nhất để xếp hạng loài này hay giống khác lại là cấu trúc của bộ phân sinh sản trong chiếc hoa.

Chuyện này quá tầm hiểu biết của những người chơi lan tài tử. Vì vậy đôi khi thấy cây lan đang ở loài này bỗng dưng nhẩy sang loài khác hay giống khác, chúng ta cũng không nên thắc mắc. Ngay cả những người trong giới chuyên khoa về lan (Taxonomist) nhiều khi cũng không đồng ý với nhau. Ai muốn dùng tên mới thì dùng, ai không muốn cứ việc dùng tên cũ, chẳng sao. Miễn là đừng gọi tên một cây thảo mộc nào đó là lan, thí dụ như cây Cẩm cù (Hoya carnosa) đừng gọi là Lan cẩm cù là được rồi.

Hoya carnosa Clivia Aeschynanthus humilis Nhưng theo triết thuyết “Ba Phải” hay thuật Đắc nhân Tâm thì cứ gọi là lan Cẩm cù, Lan Quân tử (Clivia), Lan Hồng xà (Aeschynanthus humilis) cũng chẳng có chết thằng Tây nào đâu? Thắc mắc làm chi cho mệt!

Rồi đây với Hội Hoa Lan người Việt, các cây lan Việt Nam sẽ mang lại cho dân bản xứ nhiều cây lan Đông Phương xinh đẹp, cũng như những công dân mới này đã mang những món phở, chả giò, gỏi cuốn và gần đây với món cá kho tộ khoái khẩu v.v… đến với những người trước đây chỉ biết đến Steak hay Hamburger.

Nói như vậy có phải là chủ quan, cố hữu hay quá lộng ngôn hay không các bạn?