【#1】10 Mô Hình Trồng Rau Sạch Tại Nhà Thông Minh

Rau mầm rất dễ trồng. Có thể trồng bằng hạt cải củ, cải xanh, tần ô (cải cúc), cải tùa – xại, rau muống… Mỗi thứ có vị ngon riêng nhưng cải củ được chọn nhiều hơn vì giá hạt rẻ, vị cay nồng rất hấp dẫn, ăn nhiều không chán, dễ tiêu và có cảm giác “ấm bụng”, kích thích người ta muốn ăn thêm nhiều món khác.

Chuẩn bị .

Giá thể Tribat. Được cung cấp bởi nhà sản xuất chuyên nghiệp hàng đầu.

– Hạt giống. Được cung cấp bởi các trung tâm giống cây trồng Việt Nam và tại các địa phương.

– Rổ nhựa. Bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam

– Bình phun.

“Rau là thuốc. Nước là máu”. Khẩu hiệu thường thấy trên quần đảo Trường Sa. Có dịp được đặt chân lên các hòn đảo “phên giậu” của Tổ quốc, người ta mới thấm thía ý nghĩa khẩu hiệu tưởng rằng quá xa lạ với đất liền này. Dù nguồn nước ngọt khó khăn nhưng các anh vẫn thực hiện được ấp ủ trồng rau sạch nơi khắc nghiệt này.

Các anh chiến sĩ đang chăm sóc cây rau muống

Còn đây là cải xanh, rất tươi và ngon

Một góc sân nhỏ, ban công, hiên nhà hay sân thượng đều có thể trở thành một vườn rau tươi tốt. Chỉ cần khéo léo bố trí những chậu rau là bạn đã sở hữu một mảnh vườn đẹp, tăng thêm giá trị cho không gian sống.

Một cách bố trí khác cũng rất khoa học đẹp mắt bằng cách tận dụng khoảng không gian treo trên tường nhà bạn, những lon sữa được tận dùng để trồng rau xanh.

Chuẩn bị hạt giống: Hạt giống mua về nên ngâm nước ấm khoảng 1 – 2 tiếng rồi vớt ra ủ trong giẻ sạch ẩm. Nếu không có thời gian, có thể ươm trực tiếp vào đất, nhưng tốt nhất là ươm vào khay bầu, (khay ươm cây)

Sau khi cho đất sạch (giá thể) vào đều các lỗ trên khay, các bác cho mỗi hạt vào 1 lỗ trên khay ươm, sau đó rải thêm một lớp đất sạch nữa lên trên và tưới thật đẫm.

Hàng ngày tưới đều để giữ ẩm cho đất trong khay ươm

Sau khoảng 2 tuần, hạt giống bắt đầu nảy mầm và cho 2 lá mầm

Đây là mộ mô hình cực kỳ thông minh, được tận dùng từ những chai nước ngọt. Rất đẹp mắt và dể thực hiện phải không nào.

Anh Nguyễn Ngọc Khuyến (phường Tân Thới Hiệp, quận 12, chúng tôi sau thời gian tự mày mò, nghiên cứu đã chế tạo thành công mô hình tháp xử lý rác kết hợp trồng cây bằng cách tận dụng nguồn rác bếp, hữu cơ để trồng rau sạch tại nhà.

Hiện với năm tháp, gia đình sáu thành viên đã dư rau sạch ăn hằng ngày, chưa kể ba tháng qua gia đình anh Khuyến không phải tốn tiền rác.

Anh Khuyến cho biết chỉ cần cho rác nhà bếp, rau củ mềm vào ống, vi sinh chuyển hóa thành mùn, trùn ăn mùn thải ra phân, phân trùn là nguồn dinh dưỡng cho cây nên cây trồng trong tháp sinh trưởng nhanh hơn trồng đất và không cỏ, ít tiêu tốn nước.

Những cây dưa hấu được trồng ở trên ban công của một ngôi nhà.

Một biệt thự được chủ nhà ưu ái trồng rấy nhiều loại rau, vừa tạo không gian sống vừa tạo nguồn rau ngon, sạch cho cả nhà.

【#2】Hướng Dẫn Tự Trồng Rau Sạch Tại Nhà, Giải Pháp Trồng Rau Hiệu Quả

Tạm quên đi nỗi phiền toái khi phải phân biệt, tránh xa thực phẩm bẩn, tại sao bạn không chọn giải pháp tự trồng rau sạch tại nhà? Tự trồng rau để yên tâm hơn cho sức khỏe, tự trồng rau cũng là thú vui thư giãn và cải thiện bầu không khí. Trồng rau sạch không khó với muôn vàn cách, khéo léo một chút bạn sẽ tìm ra được giải pháp trồng rau phù hợp nhất, hiệu quả nhất.

Tại cửa hàng thực phẩm sạch, không phải thực phẩm nào cũng sạch. Có khi, vừa thưởng thức xong bữa ăn ngon miệng, cả gia đình đã phải bàng hoàng vì cơn ngộ độc. Chính bởi vấn nạn thực phẩm bẩn ngày càng vượt ngoài tầm kiểm soát, để đối phó lại, việc tự trồng rau sạch tại nhà vẫn là giải pháp cần thiết nhất.

Hướng dẫn trồng rau sạch sử dụng thùng xốp

Trồng rau mầm bằng thùng xốp – đây cũng chính là phương pháp trồng rau truyền thống quen thuộc nhất với người nông dân.

Đất trồng (giá thể), thùng xốp, kệ (nếu trồng nhiều), giấy lót, bìa cứng (carton), bình tưới phun sương, hạt mầm, nguồn nước.

– Bước 1: Ngâm hạt mầm trong nước ấm (2 sôi 3 lạnh) trong 4 – 6 giờ tùy loại, nhặt sạch hạt kém chất lượng.

– Bước 2: Làm giá thể: Dàn đều đất vào khay xốp, độ dày khoảng 2÷3cm. Phun nước cho ướt, trải giấy lót lên trên và phun nước lần 2.

– Bước 3: Gieo hạt: Trải đều hạt mầm lên bề mặt giấy lót, tưới phun nhẹ lần nữa. Sau đó, dùng bìa cứng đậy lên thùng xốp 2 ngày.

– Bước 4: Chăm sóc: Sau 2 ngày hạt nảy mầm lên, chuyển thùng xốp đến nơi có ánh sáng nhẹ (tránh ánh sáng mạnh hay mưa trực tiếp). Tưới nước đều đặn ngày 3 lần.

– Bước 5: Thu hoạch: Dùng dao bén cắt sát gốc, có thể sử dụng ngay hoặc bảo quản 3 -4 ngày.

Lưu ý: Từ việc trồng rau mầm bằng thùng xốp(có sử dụng đất), có thể sáng tạo thành các phương pháp trồng rau không sử dụng giá thể (đất, sơ dừa) như sau:

  • Trồng rau mầm bằng giấy ăn
  • Trồng rau mầm tận dụng các dụng cụ như xoong, chậu nhựa, …

Hướng dẫn trồng rau sạch sử dụng thiết bị tự động không dùng điện

Thiết bị làm rau dinh dưỡng Happy: Thiết bị trồng rau mầm mới nhất trên thị trường, đây cũng là thiết bị tự động không dùng điện đầu tiên và duy nhất hiện có tại Việt Nam. Nguyên lí hoạt động: Áp dụng cơ chế tưới nước nhỏ giọt tự động thay thế con người tưới nước cho hạt mầm.

Thiết bị làm rau dinh dưỡng Happy, hạt mầm, nguồn nước.

– Bước 1: Ngâm hạt mầm (như trên)

– Bước 2: Kết hợp lắp ráp thiết bị và gieo hạt lên bề mặt phên, dàn đều

– Bước 3: Đặt bình chứa nước lên trên, đổ đầy nước, đậy nắp

– Bước 4: Chăm sóc: Đổ đầy bình nước tưới mỗi ngày (mở nắp, đổ nước, đậy nắp), kết hợp xả nước cũ thông qua nút thoát nước

– Bước 5: Thu hoạch: Như trên

Có thể thấy, khoa học ngày càng phát triển, việc tự trồng rau sạch tại nhà càng trở nên dễ dàng và phổ biến hơn bao giờ hết. Bằng việc ứng dụng công nghệ nhà khoa học trẻ với ưu thế đơn giản, tiện lợi, không dùng điện, thiết bị làm rau dinh dưỡng Happy đã hoàn thiện xu thế trồng rau mới dành cho người phụ nữ hiện đại.

Hướng dẫn trồng rau sạch sử dụng các loại máy dùng điện

Có nhiều loại máy làm rau mầm khác nhau, nhưng đều có chung nguyên lí hoạt động: Sử dụng nguồn điện, thay thế con người tưới nước cho hạt mầm. Cách trồng của thiết bị sử dụng điện không khác gì nhiều so với thiết bị không sử dụng điện. Nhưng vì dùng điện nên mọi người luôn phải chú với độ an toàn của thiết bị: thiết bị dùng điện rât dễ gây giật hoặc dễ hỏng bộ phận công tơ điện, hệ thống phun nước. Vì vậy Quý khách sử dụng thiết bị trồng rau mầm không sử dụng điện sẽ đảm bảo an toàn tuyệt đối.

【#3】Loạt Ý Nghĩa Cực Hay Về Hoa Lan Hồ Điệp Trắng

Trong tình yêu, lan hồ điệp trắng đại diện cho một tình yêu thuần khiết và chân thành. Trong phong thủy, lan hồ điệp tượng trưng cho vượng khí, ấm no, sung túc… Bên cạnh đó, lan hồ điệp trắng còn là biểu tượng của sự sinh sôi, sắc đẹp…

Lan hồ điệp trắng mang đến nhiều ý nghĩa và thông điệp tốt đẹp

Vài nét nổi bật về hoa lan hồ điệp trắng

Lan hồ điệp trắng thuộc nhóm thực vật đơn thân, không có giả hành. Lá to bản và dày, có màu xanh đậm, mọc sát vào nhau như thể ôm trọn lấy phần thân cây nên nhìn rất đẹp. Cành hoa được mọc ra từ nách lá, hướng lên trên và chứa nhiều đóa hoa. Khi hoa nở sẽ có sắc trắng tinh khôi, cấu trúc hoa với 3 đài to tròn, hai cánh xoè rộng kín, môi hoa cong dẹp có hai râu dài nên cả đóa hoa trông giống như hình ảnh của một con bươm bướm.

Lan hồ điệp trắng là loại hoa được nhiều người yêu thích

So với các màu khác thì lan hồ điệp màu trắng có hoa rất bền và thời gian nở rất lâu. Nếu được chăm sóc tốt, thời gian nở của hoa lan hồ điệp trắng kéo dài từ 3 đến 4 tháng, thậm chí có những trường hợp kéo dài tận đến 6 tháng. Vì thế, chưng lan hồ điệp trắng trong nhà lúc nào cũng có hơ nở, đẹp đẽ và rực rỡ.

Tuy nổi tiếng về sắc đẹp vương giả và sang trọng, nhưng cách chăm sóc hoa lan hồ điệp trắng không quá tỉ mỉ và tốn nhiều công sức và thời gian của người chơi. Thông thường, lan hồ điệp trắng có được trồng trong chậu treo hoặc chậu cảnh có kích thước to, nhỏ, trung tùy loại. Trong đó, lan hồ điệp trắng chậu treo là được chọn lựa nhiều hơn, chúng được dùng để nơi khung cửa sổ, bài trí ở trên những chiếc bàn nơi phòng khách, phòng làm việc,… giúp không gian thêm sang trọng hơn.

Sức hút mạnh mẽ từ lan hồ điệp trắng qua cái nhìn đầu tiên

Với cánh màu màu trắng thuần khiết và tinh khôi, lưỡi hoa màu vàng nhạt, lan hồ điệp trắng tạo sức hút và ấn tượng mạnh mẽ, thu hút được sự chú ý, quan tâm của nhiều người ở xung quanh. Ngắm nhìn hoa lan hồ điệp trắng sẽ mang đến cho con người ta cái cảm giác thư thái, thoải mái và trong lành ngay từ khi vừa nhìn vào.

Không giống như các loại hoa phong lan khác sẽ kén chọn màu hoa khi kết hợp cùng. Nhưng đối với lan hồ điệp trắng kết hợp dễ dàng với những tone màu sắc khác tạo nên những tác phẩm hoa đẹp rạng ngời và cuốn hút.

Sắc màu trắng của lan hồ điệp dễ dàng kết hợp với các màu hoa khác

Không chỉ đẹp về dáng hình mà ý nghĩa lan hồ điệp trắng còn cao cả và sâu sắc, hãy cùng tìm hiểu để hiểu thêm nhé!

Ý nghĩa lan hồ điệp trắng trong tình yêu

Lan hồ điệp sắc trắng là loai hoa tượng trưng cho tình yêu trong sáng và thuần khiết. Vì thế, lúc mới yêu các cặp đôi luôn chọn hoa lan hồ điệp trắng làm hoa sinh nhật, hoa tỏ tình… thể hiện tìm cảm, sự chân thành từ trong tim. Với những cặp đôi đã yêu nhau, tặng hoa lan hồ điệp trắng ý nghĩa cho nhau là cách minh chứng cho một tình yêu chân thành xuất phát từ chính con tim ấm nồng, không vụ lợi, toan tính.

Lan hồ điệp trắng đại diện cho tình yêu thuần khiết

Khi tặng lan hồ điệp trắng cho bạn gái là tặng luôn cả cây đang sống trong chậu, đây là món quà của sự sinh sôi cũng giống như tình yêu luôn nảy nở và phát triển qua năm tháng. Cùng nhau chăm sóc cây lan hồ điệp trắng ra hoa là như cách cả hai cùng nhau chăm sóc và vun vén cho tình yêu được “đơm hoa kết trái”.

Ý nghĩa lan hồ điệp trắng trong đời sống văn hóa

Lan hồ điệp trắng lọt top vào danh sách những những hoa hiếm vì chỉ có ở vùng nhiệt đới nên những ở một số nước, người giàu có mới có thể thưởng lãm hoa này. Vì thế, ý nghĩa lan hồ điệp trắng được xem là biểu tượng của sự sang trọng.

Trong văn hóa Nhật Bản cổ đại, chậu lan hồ điệp trắng rất được trân trọng trong hoàng gia và được coi là biểu tượng của sự giàu có.

Trong văn hóa, lan hồ điệp là loại hoa mang biểu tượng của sự giàu có

Ở nước Anh trong thời đại Victoria, hoa lan hồ điệp trắng cũng được xem là biểu tượng của sự sang trọng, giàu có.

Trong văn hóa lễ Tết ở Việt Nam, lan hồ điệp trắng luôn được chọn làm hoa chúc mừng, hoa trang trí bởi nó đại diện cho sự cao sang, quý phái và tài lộc. Theo quan điểm của người dân Việt, năm mới trong nhà chưng chậu hoa lan hồ điệp trắng là cách rước tài lộc, may mắn vào nhà, hứa hẹn một năm mới thịnh vượng và sung túc.

Ý nghĩa lan hồ điệp trắng trong sắc đẹp

Cũng giống như các loại hoa lan hồ điệp khác, lan hồ điệp trắng được xem là “nữ hoàng” củacác loại hoa lan. Vì thế, lan hồ điệp trắng đại diện cho vẻ đẹp và sự hoàn mỹ. Đặc điểm lan hồ điệp trắng là những bông hoa mọc đối xứng nhau trên cùng một đường thẳng, đây là biểu tượng của một vẻ đẹp đạt chuẩn.

Lan hồ điệp trắng đại diện cho sắc đẹp hoàn mỹ của người phụ nữ

Ở Anh thời Victoria, những bông hoa lan hồ điệp trắng tượng trưng cho sắc đẹp và sự quyến rũ của người phụ nữ. Thật thú vị, thậm chí là một trang phục của người phụ nữ trong thời đại có một sự tương đồng nổi bật với hoa. Những người Trung Quốc cổ đại xem cánh hoa lan là hình ảnh thu nhỏ của sự hoàn hảo của con người.

Ý nghĩa lan hồ điệp trắng trong phong thủy

Lan hồ điệp trắng với cánh tròn đầy, lá xanh tươi, dày bản và mọc đối xứng nhau. Cánh hoa tròn đầy nên được xem là biểu tượng của sự giàu có, phồn vinh. Đồng thời, ý nghĩa lan hồ điệp trắng trong phong thủy còn là loại hoa tương trưng cho may mắn và tài lộc.

Lan hồ điệp trắng mang đến vượng khí tốt lành cho gia đình

Đặc biệt, lan hồ điệp trắng lưỡi tím hoặc lan hồ điệp trắng lưỡi vàng với cành lá mềm mại, hoa tròn trịa, thân cây không có gai nhọn, không xù xì nên trong phong thủy nó đại diện cho những điều thuận lợi nhất trong cuộc sống. Lá của cây lan hồ điệp trắng xanh tươi tốt mang vượng khí đến cho gia đình, tạo không gian sống đầy sinh khí. Thêm vào đó, những cánh hoa và lá của lan được sắp xếp đối xứng, thể hiện sự cân bằng trong cuộc sống.

【#4】Tiêu Thụ Phong Lan Và Tình Hình Sản Xuất Trên Thế Giới

Tình hình sản xuất và tiêu thụ phong lan Cattleya, Dendrobium, Oncidium trên thế giới và ở Việt Nam

1. Trên thế giới tiêu thụ phong lan ra sao?

Trong suốt một thập kỷ qua, Thái Lan vẫn giữ vững vị trí quốc gia sản xuất và xuất khẩu hoa lan lớn nhất thế giới. 50% hoa lan ở Thái Lan được trồng để xuất khẩu, 50% còn lại tiêu thụ phong lan trong nước. Hàng năm, Thái Lan sản xuất tới 31,6 triệu cây con. Trong đó, Dendrobium chiếm 80%, Mokara và Oncidium chiếm 5% trong số các giống hoa lan cắt cành. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2007, Thái Lan đã thu được hơn 30 triệu USD từ phong lan.

Năm 2009, trị giá lan xuất khẩu Thái Lan là 79,8 triệu USD. Hoa lan Thái xuất khẩu phần lớn thuộc nhóm lan Dendrobium, hơn 80% lượng hoa thuộc nhóm này trên thị trường thế giới có xuất xứ từ Thái Lan. Dendrobium chiếm đến 94,73 % tổng số hoa lan cắt cành và 51,4 % tổng số cây lan xuất khẩu của Thái Lan. Chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu hoa lan của Thái Lan Anek Chaiapichiphaibul cho biết, Nhật Bản hiện đang là thị trường tiêu thụ lớn nhất chiếm 50% giá trị xuất khẩu hoa lan của Thái Lan, tiếp theo là Liên minh châu Âu và Mỹ (40%). Mặc dù là cường quốc xuất khẩu hoa lan, nhưng năm 2009 Thái Lan vẫn phải nhập từ 0,9 – 1 triệu USD tổng giá trị hoa lan cắt cành và lan cây để phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước. Hiện nay Thái Lan có khoảng hơn 1000 loại lan bao gồm các giống lan thuần và lan lai.

Ở Đài Loan, diện tích trồng hoa cây cảnh là 12.481 ha, trong đó diện tích trồng hoa lan là 484 ha. Lan Hồ điệp của Đài Loan được cả thế giới ngưỡng mộ và trở thành nơi sản xuất lan Hồ điệp chủ yếu trên toàn cầu. Những năm gần đây, Đài Loan cũng đang tập trung phát triển mạnh các loài lan có giá trị kinh tế cao như Cattleya, Dendrobium, Oncidium với chất lượng hoa thương phẩm tốt đã được tiêu thụ khắp nơi trên thế giới, nguyên nhân chính của sự thành công là do Đài Loan đã thành lập được một hệ thống lai tạo giống lan mới hàng đầu thế giới.

Năm 1987 Singapore bắt đầu nghề trồng hoa lan xuất khẩu trên quy mô lớn, các trang trại trồng hoa lan đã không ngừng được mở rộng. Năm 1993 Singapore đã xuất khẩu 3,8 triệu cành đến châu Âu và một số lượng lớn đến thị trường Nhật. Năm 1992, xuất khẩu đạt hơn 18 triệu USD, năm 1995 đạt 37 triệu USD, chiếm 12% thị trường phong lan trên thế giới. Thời điểm hiện tại Singapore đang tập trung sản xuất hai loại lan cắt cành chính là Dendrobium và Oncidium.

Trung Quốc là nước có truyền thống chơi lan lâu đời. Hiện Trung Quốc là nước sản xuất và tiêu thụ hoa cắt cành lớn trên thế giới với sản lượng hàng năm chiếm 1/3 tổng sản lượng hoa thế giới. Nước này đang đề ra kế hoạch phấn đấu đến năm 2021 tăng lượng hoa lan cắt cành xuất khẩu đạt 5 tỷ cành, tăng 1,2 tỷ cành so với năm 2010. Trong đó tập trung chủ yếu vào các loài Cattleya, Dendrobium và Oncidium.

Công nghiệp hoa cắt cành ở Malayxia là một ngành mới phát triển so với các lĩnh vực nông nghiệp khác. Malayxia có tổng số diện tích trồng hoa cắt cành khoảng trên 1.218 ha trong đó 580 ha trồng hoa lan. Giống hoa lan được trồng phổ biến là Dendrobium, Aranda, Oncidium và Mokara chiếm 97% hoa lan cắt cành của Malayxia. Thị trường chính của Malayxia là Nhật, Singapore và Hồng Kông, trong đó Nhật Bản là thị trường hàng đầu của các loại hoa lan cắt cành.

Indonexia là nước có nhiều loài phong lan thứ hai thế giới, chỉ sau Brazil, chiếm khoảng 5.000 trong tổng số 26.000 loài phong lan hiện có trên toàn cầu. Tuy nhiên, nước này hiện vẫn đứng sau Malayxia, Thái Lan, Singapore về trồng và xuất khẩu phong lan.

Ấn Độ đã đưa tiến bộ kỹ thuật cấy mô vào nghề trồng lan để sản xuất mỗi năm 10 triệu cây lan các loại. Mặt khác, Ấn Độ được xem là nước có nhiều giống lan nguyên thuỷ, với khoảng 1300 giống. Mặc dù trước đây bị khai thác triệt để, nhưng tới nay Nhà nước đã hình thành các khu bảo tồn bảo vệ các loài lan quí để phục vụ cho ngành trồng lan thương mại, trong đó chủ yếu hướng vào sản xuất các loại hoa lan cắt cành chịu nhiệt ở một số giống thuộc các chi Dendrobium, Mokara, Oncidium.

Ở Hawai, nền công nghiệp trồng lan cũng tăng lên mạnh mẽ trong 20 năm qua, tập trung chủ yếu vào các loài lan rừng và lan công nghiệp. Thu nhập tăng từ 2,2 triệu USD trong năm 1980 lên tới 7,7 triệu USD năm 1990, và đạt 18,2 triệu USD năm 2002, đến năm 2006 đạt khoảng 22 triệu USD.

Ở Mỹ, nhu cầu sử dụng hoa lan Cattleya và Dendrobium rất lớn. Năm 2007 tổng giá trị nhập khẩu hoa lan gần 144 triệu USD, tăng gần 12% so với năm 2006 và đứng thứ hai so với những cây hoa khác.

Thị trường xuất khẩu hoa lan trên thế giới ngày càng mở rộng. Liên minh châu Âu (EU), Bắc Mỹ và Nhật Bản hiện vẫn là các khu vực tiêu thụ hoa lan cắt cành lớn nhất, mặc dù Trung Quốc cũng đang trở thành thị trường quan trọng. Chỉ riêng 25 nước thuộc EU đã chi trung bình 13,7 tỷ USD/năm (CBI, 2007) cho tiêu dùng hoa lan cắt cành, chủ yếu là Dendrobium và Oncidium, chiếm trên 50% tổng mức tiêu dùng hoa lan thế giới. Trong đó Đức đứng đầu với khoảng 3 tỷ euro mỗi năm. Năm nước có nhu cầu lớn tiếp theo là Anh (2,82 tỷ), Pháp (1,85 tỷ), Ý (1,62 tỷ), Tây Ban Nha (0,99 tỷ) và Hà Lan (0,89 tỷ) . Sản xuất hoa lan ở Việt Nam tập trung theo 2 hướng chính:

– Sản xuất theo quy mô công nghiệp các loài lan mới lai tạo hoặc được nhập nội (lan công nghiệp).

– Khai thác và nuôi trồng các loài hoa lan bản địa (lan rừng).

Ở miền Bắc, một số cơ quan nghiên cứu như Viện Di truyền Nông nghiệp, Viện Sinh học Nông nghiệp, trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội,… trong những năm vừa qua đã tập trung nghiên cứu các phương pháp nhân giống vô tính invitro và đã sản xuất mỗi năm hàng vạn cây con giống hoa lan có giá trị [28]. Viện Nghiên cứu Rau quả đang triển khai dự án “Nhân giống và phát triển sản xuất các giống lan Hoàng Thảo

bản địa” và đã có sản phẩm đưa ra thị trường phục vụ người tiêu dùng.

Tại Viện sinh học Nông nghiệp thuộc Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội đã sản xuất hàng vạn cây giống hoa lan có giá trị kinh tế như Phalaenopsis, Cattleya, Dendrobium…, đặc biệt là một số loài lan Hoàng Thảo có giá trị như Thạch Hộc, Ngọc Vạn Vàng…

Trung tâm kỹ thuật Rau – Hoa – Quả Hà Nội, 2 năm trở lại đây, phòng nuôi cấy mô hoạt động cho ra đời mỗi năm hàng vạn cây lan Hồ điệp giống và hàng vạn cây giống lan khác như Cattleya, Dendrobium, Oncidium. Đặc biệt đã thành công trong việc nhân giống lan Hồ Điệp và các loại lan Hoàng Thảo rừng.

Hải Phòng xây dựng khu Nông nghiệp công nghệ cao (Mỹ Đức, An Lão) với mục tiêu sản xuất 300.000 cây giống hoa lan bằng công nghệ của Viện Sinh học Nông nghiệp – trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội và của Hiệp hội hoa Thái Lan. Tất cả những chính sách đầu tư trên đã đem lại hiệu quả to lớn thúc đẩy ngành sản xuất lan công nghiệp phát triển và thu được nhiều thành tựu, đáp ứng nhu cầu trong nước và một phần được xuất ra thị trường quốc tế đem lại nguồn thu ngoại tệ cho quốc gia và thu nhập lớn cho người sản xuất, người kinh doanh trong lĩnh vực này.

Lan bản địa (lan rừng) chủ yếu phát triển nhỏ lẻ và được nuôi trồng ở quy mô hộ gia đình, tập trung chủ yếu ở Hà Nội và một số vùng phụ cận. Xã Đông La, La Phù, La Khê – Hoài Đức – Hà Nội những năm gần đây trở nên nổi tiếng với nghề trồng lan, đây được coi là trung tâm nuôi trồng phong lan rừng lớn nhất miền Bắc. Đến nay cả xã đã có 52 hộ trồng lan, trong đó có hơn 30 hộ có diện tích vườn lan từ 500 đến 1000 m2, tập trung nhiều nhất ở thôn Đông Lao và Đồng Nhân với những vườn lan như Huyền Chân, Trường Uyên, Thực Hà, Tiền Hảo, chủ yếu là chi lan Hoàng Thảo (Tam Bảo Sắc, Phi Điệp, Nhất Điểm Hồng…). Theo lãnh đạo xã Đông La, nghề trồng lan đã đóng góp đáng kể cho phát triển kinh tế của địa phương, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động. Trung bình mỗi năm, trừ chi phí, một hộ trồng lan cũng có lãi hàng trăm triệu đồng, gấp nhiều lần nghề nông nghiệp khác.

Bên cạnh Đông La, một số địa phương như Gia Lâm, Đông Anh (Hà Nội), Văn Giang (Hưng Yên), Mộc Châu (Sơn La), Phổ Yên (Thái Nguyên) cũng đang có nhiều hộ gia đình tập trung đầu tư vào sản xuất và nuôi trồng phong lan bản địa, với quy mô từ 300- 500m2, phổ biến là các loài Đai Châu, Đuôi Cáo, Hoàng Thảo, Quế Lan Hương và một số loài lan Hài.

Ở một số vùng núi cao như Sapa (Lào Cai), Tam Đảo (Vĩnh Phúc) có điều kiện rất thích hợp cho việc trồng hoa lan, nhờ đó diện tích trồng lan đã tăng từ 20 ha lên 50 ha trong các năm từ 2003 – 2005. Công ty TNHH Cửu Long (Bắc Ninh), Công ty TNHH Hoàng Lan (Hà Nội) có diện tích trồng lan tới 3 ha/một doanh nghiệp, ngoài các loại lan công nghiệp như Hồ Điệp, Cát lan, Vũ Nữ, Hoàng Thảo cũng đã phát triển thêm các giống lan rừng, làm phong phú thêm các sản phẩm hàng hoá.

Thành phố Hồ Chí Minh với khí hậu ấm áp quanh năm, là trung tâm văn hoá, kinh tế, chính trị, khoa học kỹ thuật khu vực phía Nam có tiềm năng lớn về nuôi trồng và kinh doanh hoa lan. Vào năm 1986, lần đầu tiên một qui trình nhân giống, nuôi trồng lan Dendrobium cấy mô từ lan con đến nở hoa đã được hãng Hàng không Sân bay Tân Sơn Nhất kết hợp với vườn lan T78 – Thành phố Hồ Chí Minh thử nghiệm thành công. Thực hiện chương trình chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng tăng giá trị trên đơn vị diện tích đất canh tác, trong vài năm trở lại đây, nông dân ở vùng ven và ngoại thành của thành phố Hồ Chí Minh đã chú trọng phát triển nhanh diện tích trồng hoa lan. Giai đoạn 2005 – 2006 thực hiện đầu tư 20 ha nuôi trồng hoa lan và 20 ha trồng cây cảnh. (Dự án đầu tư, phát triển hoa và cây cảnh tại thành phố Hồ Chí Minh tháng 7/2005). Đến năm 2008, diện tích trồng lan của thành phố đã tăng lên gần 80 ha và năm 2010 là 200 ha. Tại các huyện Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh và quận 12 đã có các hộ trồng hoa lan với quy mô 2 ha.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, hiện nay tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận như Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Dương… có trên 100 loài lan khác nhau. Các loại hoa lan này có thể cho doanh thu từ 500 triệu – 1 tỷ đồng/ha/năm, chủ yếu là hoa cắt cành thuộc nhóm Dendrobium và Mokara, chiếm tỷ lệ ít hơn là lan Cattleya và Oncidium.

Các chính sách đầu tư của nhà nước hầu hết tập trung vào lan cắt cành và sản xuất cây con giống của một số loài lan công nghiệp như Hồ Điệp (Phalaenopsis), Cát lan (Cattleya), Vũ Nữ (Oncidium), Hoàng Thảo (Dendrobium) và một số loài lan khác. Các dự án đầu tư phát triển hoa cây cảnh của các tỉnh đều hướng tới sản xuất lan cắt cành, đặc biệt ở các tỉnh phía Nam. Tại hội thảo về hiện trạng và hướng phát triển hoa lan trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh năm 2005, Phó Chủ tịch thường trực Thành phố Nguyễn Thiện Nhân đã khẳng định với thế mạnh là hoa nhiệt đới, lan Dendrobium, Oncidium, Mokara cắt cành sẽ trở thành cây chủ lực của thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và khu vực phía Nam nói chung.

Hiện nay có một số công ty lớn, trong đó có những công ty nước ngoài trồng phong lan tại Đà Lạt (Lâm Đồng), thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai với diện tích mỗi doanh nghiệp khoảng 40 – 50 ha như công ty Dalat Hasfarm, công ty Lâm Thăng của Đài Loan. Tháng 8/2004 Lâm Đồng đã thành lập Hiệp hội hoa lan “Dalat orchid Association” với mục đích là tập hợp những người yêu mến và có kinh nghiệm trồng lan tiến tới phát triển nhân rộng, sản xuất theo hướng hàng hoá. Hiện nay, mỗi năm Đà Lạt sản xuất được khoảng 200.000 cành lan cắt. Trang trại Rinsun tại Gia Hiệp (Di Linh, Lâm Đồng) đã đầu tư trang thiết bị hiện đại có thể tự tạo ra nguồn cây giống để sản xuất. Trang trại đã đầu tư 1 ha diện tích nuôi trồng hiện đại, cung cấp hàng ngàn chậu lan Cattleya mỗi năm. Ngoài tiêu thụ trong nước, các loại lan công nghiệp của trang trại này còn xuất khẩu sang Mỹ, Nhật, các nước Đông Nam Á và châu Âu.

Bằng kỹ thuật nhân giống vô tính, hàng năm Trung tâm Giống và Kỹ thuật cây trồng, thuộc Sở Nông nghiệp & PTNT Phú Yên, đã cung ứng 250.000 cây phong lan gồm các loài Dendrobium, Mokara, Cattleya cho các doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh để xuất khẩu. Dự kiến sắp tới, mỗi năm Trung tâm sẽ cung cấp khoảng 300.000 – 500.000 cây phong lan để xuất khẩu sang Canada, Đài Loan…

Đối với thị trường trong nước, sản lượng hoa phong lan cũng chưa đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng. Các cơ sở sản xuất hoa lan cũng chỉ đáp ứng được 30 – 40% nhu cầu lan cắt cành còn lại phải nhập từ các nước khác. Hiện nay, mỗi năm Việt Nam vẫn phải chi hàng tỷ đồng để nhập phong lan từ các nước láng giềng cho nhu cầu nội địa. Thị trường nhập khẩu lan cắt cành chính của Việt Nam trong thời gian qua là Thái Lan với gần 90% lượng lan cắt cành (Dendrobium) và lan chậu (Cattleya, Oncidium).

Theo Đồng Văn Khiêm, Công ty Phong lan Xuất khẩu Thành phố Hồ Chí Minh thì khó khăn lớn nhất là Nhà nước chưa có chính sách phát triển ngành lan, chưa có một văn bản nào để khuyến khích, chính sách thuế không rõ ràng. Mặt khác, sản xuất lan còn tản mạn, chưa tập trung vào các loài lan có giá trị kinh tế cao như Cattleya, Dendrobium, Oncidium….

Như vậy, vấn đề sản xuất, kinh doanh, hoa lan ở Việt Nam từ trước đến nay vẫn ở dạng tiềm năng. Trong khi đó, sức cạnh tranh trên thị trường thế giới là rất lớn. Những hoạt động kinh doanh và xuất khẩu trong thời gian qua chỉ mới có ý nghĩa khởi động, hứa hẹn một sự phát triển trong tương lai dựa trên những điều kiện thuận lợi sẵn có cho sự phát triển ngành trồng lan.

【#5】Cây Lan Hồ Điệp Khủng Cốc 3.5

Lan Hồ Điệp là loài thực vật đơn thân, ngắn, lá to, dày và mọc sát vào nhau. Cuống hoa mọc từ nách lá, thường dài hướng lên ra khỏi chậu, hoa nở từng bông trên cành, 3 đài to tròn, hai cánh xoè rộng, màu sắc rực rỡ. Môi hoa cong dẹp có hai râu dài nên cả đóa hoa trong giống như con bướm sặc sỡ. Hai hàng hoa xếp đều đặn 2 bên cành, nhìn qua giống như đàn bướm đang giang cánh chuẩn bị bay.

Cây Lan hồ điệp khủng cốc 3.5

Hoa nở luân phiên hết bông này đi đến bông khác, thời kì nở hoa thay đổi theo từng loài và thường nở trong vài tháng. Số hoa trên cành biểu thị sức sống của cây. Số lượng hoa càng nhiều thì cây càng sung sức. Riêng đặc tính phân nhành hoa lại tùy thuộc nhiều vào từng loại giống hoa. Ví dụ như Lan Hồ Điệp màu vàng hoặc loại mini thì thường phân nhánh hơn Lan Hồ Điệp màu trắng, tím.

Để thích nghi với điều kiện sinh thái nguyên sinh, bề mặt trên của lá không có khí khổng. Một ưu điểm của loài lan này là khí khổng không mở ra vào ban ngày nên cây không bị mất nước cũng như thoát hơi nước. Vì thế, sẽ rất có lợi khi cây không được cung cấp nước thường xuyên. Trong trường hợp điều kiện thời tiết khô hạn, thì khí khổng đóng lại, khi đó quá trình quang hợp chỉ diễn ra vừa đủ cho lượng CO2 tạo ra trong chu trình hô hấp.

Một số loài có cuống hoa mang những hoa tròn to. Những loài có cuống hoa ngắn và hoa có màu sặc sỡ gồm màu trắng, hồng, vàng hoặc cánh hoa có sự pha trộn các sọc, viền hay đốm. Ngoài những loài này, một số lớn giống lai có khả năng thích nghi trong điều kiện nhân tạo hơn so với môi trường tự nhiên. Một yếu tố quan trọng của lan hồ điệp là: trong điều kiện nhân tạo, thời gian hoa tàn là 3 tháng. Một số loài khác và giống lai có thời gian tươi kéo dài hơn. Một số giống có thể ra hoa quanh năm. Mùa lan bắt đầu nở hoa từ tháng 12 đến cuối tháng 5.

Lan hồ điệp có nhiều hình dáng và kích cỡ. Người trồng có thể đặt cây vào chậu riêng hoặc bỏ nhiều cây chung vào một chậu. Chậu thông thường có thể chứa được nhiều cây và cây có thể ra hoa trong vòng hai năm nếu được chăm sóc hợp lý.

Lan Hồ điệp có xuất xứ là loại phong lan từ các nước Đông Nam Á, trên dãy núi Himalaya và các vùng núi thuộc Philippines. Sau này được phát triển và lai tạo tại các phòng nuôi cấy mô ( gọi là lan công nghiệp) nên càng ngày càng có nhiều màu sắc, kích thước khác nhau. Các nước phát triển về ngành công nghiệp trồng lan này phải kể đến: Đài Loan, Trung Quốc…

Giống Lan Hồ Điệp có khoảng 70 loài trong đó có 44 chủng loại, mọc từ dãy Hymalaya một châu Á có hơn 20 loài lan ưa nóng có ở các nước Đông Nam Á như bán đảo Mã Lai, Indonesia, Philippine, đông Ấn Độ.

Hoa Lan Hồ Điệp được khám phá vào năm 1750, đầu tiên được ông Rumphius xác định dưới tên là Angraecum album. bao gồm năm 1753, Linne đổi lại là Epidenndrum amabilis vào năm 1825, Blume bãi biển núi nhà thực vật Hà Lan định danh bãi biển núi lần nữa là Phalaenopsis amabilis Bl ..và tên đó được dùng cho pha trộn biển ngày nay.

Lan Hồ Điệp sống ở độ cao 200- 400 m nên vừa chịu khí hậu nóng ẩm vừa chịu khí hậu mát, nhiệt độ trung bình từ 20°C – 30°C, trong đó nhiệt độ lý tưởng cho việc nuôi trồng loại lan này là 22°C – 27°C.

Việt Nam có khoảng 5 – 6 giống nguyên chủng, gồm Phalaenopsisi gibbosa Sweet, phalaenopsis manniiRchob.f, Phalaenopsis braceana(Hook.f) christenson, phalaenopsis fuscataRchob.f, Phalaenopsis lobbii (Rchob.f.). Hầu hết đều có hoa nhỏ nhưng màu sắc sặc sỡ, hương thơm độc đáo.

Có 2 loại hồ điệp là hồ điệp rừng và hồ điệp công nghiệp tuy nhiên dòng hồ điệp mà bạn thường nhìn thấy trên thị trường là dòng hồ điệp công nghiệp, để hiểu rõ hơn về 2 loại này chúng tôi sẽ phân biệt giúp bạn

Lan Hồ điệp rừng: Lan hồ điệp rừng hay còn gọi là tiểu hồ điệp được mọc tự nhiên ở rừng. Đặc điểm về thân cành lá không có gì đặc biệt hơn so với một cây hồ điệp bình thường. Tuy nhiên, thân, cành, lá của cây đều nhỏ hơn và màu sắc của hoa không đa dạng bằng. Dòng tiểu hồ điệp này tương đối dễ trồng và chăm sóc bạn chỉ cần đảm bảo được ánh sáng nhiều, độ ẩm từ 50 – 70% là cây có thể phát triển một cách khỏe mạnh mà không cần chăm bón quá cầu kỳ cẩn thận.

Lan hồ điệp công nghiệp: Khác với dòng lan hồ điệp rừng, lan hồ điệp công nghiệp là loại lan công nghiệp rất khó trồng và chăm sóc bởi bản thân nó được sinh ra trong phòng cấy mô, được đảm bảo rất nghiêm ngặt về môi trường, nhiệt độ và độ ẩm.

Đặc điểm là cây đơn thân, lá to, hoa to, có nhiều màu sắc ( tính đến nay đã có khoảng hơn 30 màu sắc khác nhau như: trắng v3, tím, vàng hoàng hậu, vàng công chúa, vàng kim cương, má hồng, trắng chấm tím, vàng táo……..

Điểm đặc biệt của lan công nghiệp chính là lúc hoa nở rộ đúng vào dịp tết nguyên đán nên được rất nhiều người lựa chọn làm món quà độc đáo để trang trí hoặc biếu, tặng cho những người thân yêu.

Kỹ thuật trồng lan hồ điệp

Kỹ thuật trồng lan hồ điệp đem lại cho cây sinh trưởng phát triển tốt thì yếu tố chọn chậu cây để trồng cũng khá quan trọng. Trước hết cần phải chọn chậu trồng phù hợp với kích thước cây, đừng chọn chậu to quá. Nếu muốn cây mau ra hoa nên chọn chậu vừa phải để tránh cây phát triển nhiều lá mà không chịu ra hoa. Nếu là chậu đất nung thì rất tốt, nhưng bạn phải ngâm chậu trong nước cho chậu ngấm no nước rồi mới trồng cây; nếu là chậu nhựa có thể trồng cây luôn.

Đầu tiên, phần than củi, bạn để lót dưới chậu (khoảng 1/3 than củi dưới đáy chậu), sau đó cho 1 lớp mỏng sơ dừa đã băm nhỏ vào chậu rồi cho cây đứng với tư thế mong muốn. Tiếp đến cần cho hết phần còn lại sơ dừa vào chậu đến cách miệng chậu 1cm, không cần nén chặt nhưng vỗ xung quanh chậu cho sơ dừa xuống đều để giữ cây đứng sau đó tưới nước luôn cho cây.

Nếu trồng lan để chơi trên lan can, mái hiên, sân thượng cần đặt thêm các chậu cảnh khác như cau, mai chiếu thủy, nguyệt quế … để giảm bớt sự khô nóng do ảnh hưởng của kết cấu bê tông, mái tôn…xung quanh.

Trong điều kiện nhân tạo, thời gian hoa tàn là 3 tháng. Một số loài khác và giống lai có thời gian tươi kéo dài hơn. Một số giống có thể ra hoa quanh năm. Mùa hoa lan bắt đầu nở hoa từ tháng 12 đến cuối tháng 5.

Lan hồ điệp có nhiều hình dáng và kích cỡ. Người trồng có thể đặt cây vào chậu riêng hoặc bỏ nhiều cây chung vào một chậu. Chậu thông thường có thể chứa được nhiều cây và cây có thể ra hoa trong vòng hai năm nếu được chăm sóc hợp lý.

Cây con trong chai được lấy ra nhẹ nhàng, rửa sạch môi trường còn dính trên rễ cây đến khi thấy không còn nhớt, cắt bỏ những rễ, lá bị hư, thối. Sau đó xếp cây lên khay hoặc rổ nhựa cho ráo nước, nhưng không để quá khô làm mất sức của cây.

Khi cây đã ráo nước tiến hành trồng ngay vào chậu nhựa trong, giá thể là dớn mềm đã được xử ‎lý như sau:

Sau khi xử lý dớn xong, tiến hành bó cây đều quanh gốc, sau đó đặt vào chậu nhựa. Chậu nhựa được lót một lớp xốp hay than củi mỏng (từ 0,5-1,5 cm), chú ý bó dớn không quá chặt hoặc quá lỏng. Sau khi trồng 3-5 giờ tiến hành phun thuốc trừ nấm và vi khuẩn với nồng độ bằng ½ nồng độ khuyến cáo, định kỳ 3 ngày/lần.

Lan Hồ Điệp là loài cần ánh sáng để phát triển tốt. Những chậu lan khi mua về trưng bày trong nhà nên được để ở nơi có ánh sáng vừa phải như: vị trí ở gần cửa sổ, phòng khách có đèn chiếu sáng nhân tạo,… Phải chú ý, tuyệt đối không được để chậu lan dưới ánh nắng trực tiếp, vì cây sẽ bị vàng lá, cháy thân lá và hoa nhanh tàn… Ánh sáng lý tưởng cho lan Hồ Điệp phát triển tốt chính là ánh mặt trời vào lúc sáng sớm hoặc chiều muộn.

Loài lan này cần nhiệt độ ban ngày là 18-29°C và nhiệt độ ban đêm là 13-18°C. Nhiệt độ tốt nhất cho hoa là ở 21-32°C. Trong suốt mùa thu, cần duy trì nhiệt độ dưới 16°C cho lan Hồ Điệp liên tục trong 3 tuần khi cụm hoa bắt đầu xuất hiện. Việc làm này sẽ giúp lan tránh được hiện tượng rụng nụ khi có sự thay đổi bất thường về nhiệt độ.

Lan Hồ Điệp cần 50-80% độ ẩm. Nếu độ ẩm thấp hơn cần cung cấp nước cho cây và môi trường xung quanh xung quanh chậu trồng. Ngược lại, nếu ẩm độ cao hơn mức quy định cần chú ý tăng độ thông thoáng cho cây lan Hồ Điệp.

Việc tưới nước cho lan Hồ Điệp là việc làm quan trọng và nên thực hiện một cách cẩn thận. Tùy vào từng mùa và điều kiện của môi trường mà cây có nhu cầu nước khác nhau, do đó lượng nước tưới cho cây phải phù hợp với từng mùa, đồng thời cũng xem xét nhu cầu nước và giá thể sử dụng.

Đối với lan Hồ Điệp phân bón nên được sử dụng thường xuyên hơn vào mùa hè, khi cây đang trong giai đoạn tăng trưởng. Nên sử dụng những loại phân bón có công thức ổn định như NPK 14-14-14, 20-20-20,…đây là các loại phân rất tốt cho cây. Cây đang ra hoa thì sử dụng công thức có hàm lượng photpho cao hơn (NPK 10-30-20). Suốt những tháng mùa đông cây sẽ sử dụng ít hơn nên cần giảm lượng phân bón xuống và bón cho cây một lần trong một tháng. Chú ý là luôn tưới nước cho cây đầy đủ trước khi bón phân và tránh bón lên cây lá làm cho chậu lan bị cháy lá.

Tạo sự thông thoáng cho lan lan hồ điệp

So với các loài lan khác, sự thông gió ở lan Hồ điệp là việc làm tối cần thiết. Đây là một yếu tố rất quan trọng trong việc phòng ngừa các bệnh thối rữa và nhiều lọai vi nấm thường gặp ở loài lan này. Sự thông gió càng lớn cây càng ít bệnh vì nó giúp cây mau khô sau khi tưới. Tuy nhiên, sự thông gió quá mạnh cũng sẽ dễ làm cho cây mất nước. Do đó, cần chú ý điều chỉnh độ thoáng gió vừa phải, giữ cho lá của lan Hồ Điệp luôn khô ráo là ổn, việc này phụ thuộc vào vị trí đặt chậu lan Hồ Điệp và không gian quanh chậu.

Cần chú ý tình trạng sức khỏe chậu lan vì đôi lúc Hồ Điệp cũng thu hút sâu hại giống như sâu đục nụ, nhện, rệp đỏ, ốc sên… Khi những con sâu hại này bám vào lá cần phải loại bỏ chúng bằng nước xà phòng sau đó rửa sạch lại bằng một miếng vải mềm. Cũng có thể sử dụng thuốc trừ sâu thương mại để loại bỏ chúng nếu tình trạng cây lan Hồ Điệp bị xâm hại quá nặng.

Đối với các loài vi nấm sẽ khó diệt trừ hơn, do đó luôn chú ý vệ sinh chậu trồng, lá cây và đảm bảo môi trường thông thoáng cho lan Hồ Điệp để phòng ngừa vi nấm xuất hiện. Khi phát hiện cây bị bệnh cần tiến hành cắt bỏ phần hư hại và tiến hành thay chậu mới. Trước khi thay phải nhớ vệ sinh chậu trồng và chuẩn bị chất trồng mới cho lan. Sau đó để cây ở nơi có ánh sáng yếu như: hiên nhà, dưới tán cây hoặc để cây dưới mái che có ánh sáng 70% để cây có thời gian hồi sức.

【#6】Cách Trồng Và Chăm Sóc Cây Lan Bình Rượu

Lan Bình Rượu nghe cái tên mà đã có thể khiến chúng ta liên tưởng đến say – say ở con mắt, say ở tâm hồn chính là loại cây này. Lan Bình Rượu hay còn gọi là cây Náng Đế, có tên khoa học Beaucarnea recurvata, thuộc họ Agavaceae (Họ thùa). Là loài cây nhà lá vườn có đặc điểm nổi bật với thân sậm màu nâu, phình to ở phần thân chứa nước. Lá xoăn, xanh lá cây đậm dài hẹp vươn ra từ ngọn giống như một đám nước trong một đài phun nước. Nhiều năm sau, cây Lan Bình Rượu trở nên cao hơn đáng kể càng có diện mạo thanh lịch và xinh đẹp. Bài viết này Chợ Cây Xanh sẽ hướng dẫn bạn cách trồng và chăm sóc cây Lan Bình Rượu như thế nào nhé!

Ý nghĩa & Ứng dụng của cây Lan Bình Rượu

Với hình dáng lá uốn rũ xuống dưới tạo sự mềm mại, quyến rũ đẹp mắt thì trong phong thủy cây tượng trưng cho sự khai vận, phú quý, chiêu tài còn giúp gia chủ xua đuổi các vận xui, đen đuổi nên đủ sức thu hút giới chơi cây cảnh cũng như mọi người yêu thích lựa chọn trồng từ sân vườn cho tới ban công, đại sảnh, phòng khách sạn…

Ngoài ra, cây còn có là một món quà tặng vô cùng ý nghĩa trong các dịp lễ tết, khai trương, thăng chức, mừng thọ vì cây có công dụng khai vận giúp làm ăn phát tài, phát lộc. … Lan Bình Rượu có ý nghĩa vô cùng to lớn trong phong thuỷ.

Cây Lan Bình Rượu hợp với những người mệnh Thuỷ hay tuổi Hợi. Những người thuộc mệnh này nên sớm sở hữu nó trong nhà để gặp được nhiều may mắn.

Lan Bình Rượu có sức sống khỏe lại có hình dáng bắt mắt, giá trị thẩm mỹ cao nên được ưu chuộng trồng để trang trí nội thất và ngoại thất được đặt trong nhà một phần giúp trang trí ngôi nhà thêm đẹp. Đặc Biệt hơn cả là cây còn làm sạch bầu không khí, mang lại cảm giác thư thái cho bạn khi ở nhà.

Cách trồng cây Lan Bình Rượu

Việc trồng cây Lan Bình Rượu bằng củ tương đối đơn giản. Nên chọn mua những cây có thân chắc khỏe, mép lá bóng mượt, lá có màu xanh đậm và khoảng cách giữa các lá cây đều, cân xứng.

Đất trồng cây Lan Bình Rượu cần đảm bảo xốp thoát nước tốt. Trộn đất với các chất dinh dưỡng, tro trấu, sơ dừa trộn lẫn theo tì lệ. Lượng nước vừa đủ, bạn không nên dùng nước có nhiễm phèn.

Việc nhân giống và trồng cây Lan Bình Rượu bằng cách tách chồi khá khó khăn bởi chồi cây phụ thuộc vào cây bố mẹ và ra rễ con rất chậm. Vậy nên cần phải đảm bảo nghiêm ngặt các yếu tố về nước, ánh sáng, nhiệt độ hoặc bổ sung thêm thuốc kích thích ra rễ khi tiến hành nhân giống. Nhân giống từ hạt Lan Bình Rượu rất chậm và hầu như không có hạt nào phát triển nếu không đủ ánh sáng và nước vì vậy chúng tôi khuyên bạn không nên dùng cách này để trồng cây.

Cách chăm sóc cho cây Lan Bình Rượu

Cây Lan Bình Rượu là cây ưa sáng nhưng không chịu được ánh nắng trực tiếp nên khi trồng hoặc đặt chậu cây Lan Bình rượu phải ở những nơi gần cửa sổ hoặc ban công có mái che, hay những nơi có ánh sáng chiếu vào để cây phát triển tốt.

Nhiệt độ: Cây Lan Bình Rượu có khả năng chịu đựng độ khắc nghiệt tốt, mùa Đông nếu nhiệt độ xuống 0 °C cây vẫn có thể sống được, nhưng tốt nhất nên giữ nhiệt độ trên khoảng 10°C. Mùa Hè, khi nhiệt độ trên 30°C thì nên che nắng kịp thời. Nhưng nhiệt độ thích hợp nhất để Lan Bình Rượu sinh trưởng phát triển là 16 -18°C.

Chế độ nước: Cây cần tưới nước nhiều vào thời kì mầm cây mọc mạnh. Sau khi cây phát triển tốt thì bạn chỉ cần tưới nước cho cây từ 2-3 lần 1 tuần là được.

Phân bón: Cây cũng cần chất dinh dưỡng để phát triển vậy nên để giúp cây có đủ dinh dưỡng cứ 2 tháng 1 lần bạn nên bón phân tổng hợp hoặc phân đạm.

Sâu bệnh hại: Tuy cây ít bị sâu bệnh, nhưng các bạn vẫn nên tỉa lá, bắt sâu cho cây thường xuyên để chống sâu bệnh. Quan sát cây để phát hiện kịp thời.

【#7】Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Lan Trầm

Các nhà khoa học và nhà nghiên cứu mỗi ông đặt cho em nó một tên, in thành sách.

Trong khi đó người chơi lan và buôn bán lan lại gọi một kiểu khác.

Các bài viết trên mạng thì tên một đằng và dẫn chứng hình một nẻo.

Bài viết này sẽ giúp các bạn có một cái nhìn toàn diện nhất về cách nhận dạng và tên khoa học cũng như tên Việt.

KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC LAN TRẦM

1. Cây lan mà hiện nay các bạn vẫn thấy người bán nói là hàng rừng Việt Nam, hàng bóc rừng Lào, hàng Myanmar với hàng chục ký thậm chí hàng trăm ký… Khi quan sát ta thấy giả hành mập mạp (cỡ ngón tay út đến ngón tay cái), gốc giả hành rất to mập và chắc chăn, gốc thường là to ngang bằng so với khúc giữa. Trên giả hành có 1 lớp vỏ lụa màu trắng bao phủ. Hoa tím từ nhạt tới đậm tùy vùng miền, hoa thường là nhỏ xinh 2-4cm, cánh bóng sáp, mùi thơm nhẹ nhàng thoang thoảng, lưỡi có nhiều lông tơ. Giả hành dài từ 20-50cm, khoảng cách giữa các đốt khá ngắn….

Cây này nhà buôn và người chơi thì gọi là Trầm Rừng, Giáo Sư Phạm Hoàng Hộ đặt tên là Hoàng Thảo Song Hồng, tác giả Trần Hợp đặt tên là Hoàng Thảo Tím Hồng. Một số sách còn gọi là giả hạc thân ngắn, giả hạc lùn…

Tên khoa học: Dendrobium parishii

Tôi dám tin chắc rằng đa số chúng ta gọi em ấy là Trầm Tím hoặc Trầm Rừng, nhưng không có sách nào gọi như thế cả. Theo tôi, chúng ta cứ gọi là Trầm Rừng đi. Sau này chúng ta sẽ kiến nghị trong 1 hội thảo khoa học nào đó và thống nhất lại một cái tên này. Tôi thấy tên Song Hồng và tên Tím Hồng không mấy ai dùng.

2. Nếu bạn đem lai giống giữa một cây Trầm Rừng (Dendrobium parishii) với một cây Giả Hạc (ngoài bắc gọi là Phi Điệp Tím – Dendrobium anosmum) thì sẽ tạo ra cây TRẦM TÍM

Tên khoa học: Dendrobium nestor

Do mặt hoa của bố và mẹ đều rất đa dạng (hàng trăm mặt hoa) nên khi lai tạo sẽ tạo ra rất nhiều tổ hợp độc đáo. Nhưng nhìn chung thì cây Trầm Tím (Dendrobium nestor) này giả hành mập hơn giả hạc và gầy (ốm) hơn trầm rừng. Giả hành có xu hướng đứng chứ không ngả và thòng như giả hạc, kích thước bông lớn hơn trầm rừng và nhìn chung thì nhỏ hơn bông giả hạc (tùy vùng miền). Giả hành dài 60-100cm (giả hạc thì trung bình 80-150cm).

3. Hiện nay người ta lai tạo giữa các giống trầm với nhau để tạo ra các giống trầm mới, hoặc lai các giống trầm với các giống giả hạc để tạo thêm rất nhiều giống khác, ví dụ thị trường hiện nay có Trầm Hawaii, Trầm Rồng Đỏ, Siêu Trầm, Trầm Hồng Long, Trầm Thái, Trầm Đài…. Bên cạnh đó còn có các gống trầm đột biến….

NHƯNG dù có là em nào đi chăng nữa thì kỹ thuật trồng và chăm sóc cũng vẫn như sau:

KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC

Thời điểm ghép tốt nhất, ít hại cây nhất chính là thời điểm em nó đang ngủ. Nghĩa là từ khi trụi hết lá cho tới khi mầm ở gốc chuẩn bị nảy lên.

Thường thì từ tháng 11 âm lịch cho tới tháng 2,3 âm lịch năm sau đều là thời điểm tốt để ghép. Tuy nhiên khi bộ rễ của mầm đã và đang hoàn thiện, bạn ghép vẫn được nhưng cây nhất định sẽ bị chột (đứng khựng lại).

Có nhiều bạn hỏi tôi sao bạn ấy mua 1 giề Trầm về ghép từ tháng 8 năm trước mà cho tới tháng 2 năm sau còn chưa ra rễ? Chưa bám vào giá thể? Đơn giản vì khi khai thác về, bộ rễ của cây con đã hoàn thiện, nó sẽ không hoặc rất ít mọc thêm nữa. Việc của bạn là tiếp tục chờ mầm mọc ra và rễ mới sẽ mọc ra từ mầm.

Đối với Trầm, tôi đã thực tế thử nghiệm qua rất rất nhiều loại giá thể và tôi thấy như thế này:

– Lũa: Bạn sẽ có 1 tác phẩm nghệ thuật Trầm Mini trên Lũa, lan phát triển tốt nhưng chậm chạp và khó lòng mập và dài được (trừ khi phân và tiểu khí hậu thật tốt). Đặc biệt bộ rễ rất khỏe và nhiều.

– Gỗ vú sữa, dẻ, vải, nhãn: Cây sinh trưởng và phát triển không khác trên lũa là mấy.

– Chậu: Nếu chất trồng là than thì khá kém, nhưng chất trồng là vỏ thông vụn thì cây lên tốt hơn lũa, mập mạp và khá dài.

Nhưng nếu trong chậu bạn nhét dớn vụn hoặc dớn cù lần, dớn xốp tổ quạ xé vụn…. thì cây lan của bạn có thể nói là phát triển khủng khiếp.

Bạn nên trồng chậu kích thước vừa phải, đừng quá to vì rễ nó thích được bó. Rễ nào phi ra ngoài, bạn nên cắt hoặc vắt vào trong chậu.

Tôi đã thử so sánh như thế này: hai mầm Trầm Rừng mọc cùng thời gian trên hai giả hành mẹ đều nhau 20cm. Trồng 1 em lên bảng vú sữa và 1 em vào chậu đất nhét dớn cù lần và dớn sợi vụn.

Sau 7 tháng chăm bón với chế độ tưới và phân bón đầy đủ như nhau. Giả hành trên gỗ dài 40cm, to cỡ ngón tay đeo nhẫn; giả hành trên chậu dài 70cm, nặng gần nửa ký và to hơn ngón tay cái. Giá cả chênh nhau 2 lần các bạn ạ!

Và cuối cùng tôi thấy rằng ghép lên khúc dớn khoanh hoặc dớn bảng là dễ chăm bón nhất và cây phát triển ổn định nhất! Và cũng rất dễ đóng hàng đi xa.

Cách ghép như thế nào thì mời các bạn xem hình nhé. Trong hình tôi có chia sẻ gần chục kiểu ghép khác nhau để tùy bạn chọn lựa.

Sở dĩ tôi giới thiệu chỗ anh ấy với các bạn vì nguồn dớn mỗi tháng hơn 10.000 bảng và mấy chục ngàn bịch vỏ thông anh ấy có thể đảm bảo được. Các bạn cũng biết mỗi bài tôi viết cũng từ 500-2000 lượt chia sẻ nên nếu giới thiệu các bạn mối nhỏ một hai ngàn bảng lo không xong thì lại mang tiếng thêm ra.

Bước 1: Chia giống

Với 1 giề lan gồm nhiều giả hành, nếu để cả giề và ghép vào giá thể luôn thì chỉ có 1-2 mầm non được mọc lên, như vậy rất phí giống.

Bạn nên nhẹ nhàng tách riêng từng giả hành ra, chú ý quan sát để khỏi cắt vào mắt ngủ còn lại dưới gốc. Riêng gả hành 1 và 2 tuổi bạn nên để dính vào nhau, như vậy sẽ đảm bảo nguồn chất dinh dưỡng đầy đủ nhất cho giả hành con sau này. Còn đối với giả hành 3,4,5,6 tuổi thì bạn nên tách từng cọng ra.

Dụng cụ để tách nên thật sắc, mỏng như dao dọc giấy, dao mổ.

Sau khi tách riêng ra rồi, lúc này bạn mới bắt đầu tỉa rễ già đi, nói chung là để lại 2cm rễ để bắn ghim còn lại cắt cụt bỏ hết. Nhớ là tách xong mới cắt rễ! SOI HÌNH NHÉ BẠN!

Bước 2: Ngâm

Pha 1 chậu Physan 20 nồng độ 1ml/1 lít nước hoặc 1 chậu Benkona 2ml/1lít nước sau đó cho toàn bộ lan giống vào ngâm 5-10 phút.

Vớt ra để ráo vài tiếng.

Tiếp tục ngâm B1+Atonik (nồng độ như trên bao bì trong 30 phút) (Atonik dùng vài lần thôi, không nên lạm dụng). Đó là cách ngày trước tôi làm vậy. Bây giờ tôi không dùng B1+Atonik nữa mà hoàn toàn chuyển sang dùng chế phẩm Hùng Nguyễn.

Pha 1ml chế phẩm Hùng Nguyễn (khoảng 20 giọt) với 1 lít nước và ngâm lan vào đó 2 tiếng. Sau đó vớt ra để ráo và ghép liền lên dớn hoặc gỗ, lũa.

Nói chung là ngâm chế phẩm lâu như vậy rất có lợi. Thứ nhất là bổ sung dinh dưỡng cho lan. Thứ nhì là bổ sung nước cho giả hành vì khi khai thác về và trong quá trình mùa khô, giả hành tóp teo lại mất rồi. Bạn đừng sợ ngâm 1-2 tiếng thì sẽ làm nhũn mất lan của bạn. Vì cá nhân tôi có vài lần ngâm 3-4 tiếng mà bỏ ra để ráo trồng vẫn lên đều tăm tắp.

Lưu ý rằng khi mua lan không đúng mùa ghép, thì hiệu quả của chế phẩm hay bất kỳ thuốc kích thích nào có bán ngoài thị trường đều bị giảm hiệu quả đi đáng kể. Bạn nên nhớ rằng một sản phẩm dù tuyệt vời thì cũng cần phải có các điều kiện khác kết hợp vào. Ví dụ bạn dùng chế phẩm khi nhiệt độ dưới 15 độ C thì chắc chắn hiệu quả sẽ rất kém, thậm chí nhiệt độ xuống dưới 10 độ C thì hầu như bạn sẽ không thấy có hiệu quả gì. Dĩ nhiên ý tôi ở đây là dùng mắt thường để nhìn, còn trên thực tế thì dù nhiệt độ giảm xuống nhưng nếu có 1 chút chế phẩm thì cây vẫn khỏe hơn, ít bệnh tật hơn.

Điều kiện tiếp theo đó là tuổi của giả hành, ví dụ cây vừa ngủ bạn không đợi cho nó ngủ được 40-50 ngày mà muốn đánh thức ngay và luôn thì hiệu quả rõ ràng kém. Chơi lan, bạn nên tuân thủ theo đặc tính sinh lý của cây, thuận theo điều đó để có những TRỢ LỰC cho em nó như phân và thuốc…. Tuổi càng cao thì khả năng đẻ càng kém và hiệu quả của chế phẩm càng thấp. Bù lại bạn phải tăng liều lên 1 chút.

Bước 3: Ghép, treo.

Bắn ghim hoặc găm phần rễ vào bảng dớn hoặc bảng gỗ thật chẵc chắn.

Bạn nên tách riêng giả hành tơ với giả hành tơ ghép chung 1 bảng, giả hành già 1 bảng. Nói chung là cùng tuổi ghép 1 bảng. Nhớ là mắt ngủ phải hướng ra ngoài và hạn chế dùng càng ít sắt thép được thì càng tốt!

Giả hành dài ghép chung với dài vào 1 giò, ngắn ghép chung ngắn cho có sự đồng đều và khi nở được đều.

Bạn cần phải xử lý dớn chuẩn như trong bài GIÁ THỂ DỚN GHÉP LAN nhé.

Bạn cũng có thể trồng vào chậu với vỏ thông hoặc dớn giống như ở nước ngoài, rất đẹp bạn ạ!

Tôi thấy nếu bạn kiểm soát bệnh tật trên lan kém, giàn với tiểu khí hậu tệ hại và việc tưới lan không được đều đặn, thì bạn nên trồng lan vào chậu với vỏ thông vụn hoặc dớn sợi băm nhỏ.

Trồng trong chậu thì việc bón phân sẽ dễ dàng hơn, khi lan cao lên bạn có thể lấy dây mềm đỡ cọng lan khỏi gập hoặc vặn ngắn bớt 1 sợi móc lại làm nghiêng cái chậu đi là xong.

Trồng lan thân thòng nói chung trên trụ dớn hoặc bảng dớn là nhanh nhất, đơn giản nhất và dễ nhất. Bạn chỉ cần 2-3 cọng dây thép ngắn 8cm uốn thành chữ U và gắn cố định rễ lan, giả hành lên cục dớn là xong.

Sau khi ghép bạn nên treo lên giàn luôn. Cho ăn nắng 60-70% luôn (Nghĩa là 1 lớp lưới xanh đen của Thái). Nếu bạn ở đồng bằng xứ nóng thì gốc lan cách lưới ít nhất 1,5m, nếu vùng cao mát mẻ thì cách lưới ít nhất 1,2m. Tóm lại là càng xa lưới thì càng tốt.

4. PHÂN BÓN

Tôi thấy nếu để lan cách mặt đất 50cm, cách lưới 2,5-3m, bên dưới đào hào đổ nước thì cây lan sẽ phát triển là tốt nhất!

– Cứ 1 tuần phun chế phẩm Hùng Nguyễn 1 lần nồng độ 1ml/1 lít (20 giọt) hoặc B1+Atonik. Lưu ý: Atonik chỉ dùng cho chi lan có giả hành mọng nước là có hiệu quả, còn các chi đơn thân… thì hiệu quả thấp. Bên cạnh đó lạm dụng Atonik sẽ có nhiều tác dụng không tốt về sau.

– 7-10 ngày phun 30-10-10 TE hoặc 20-20-20 TE 1 lần.

– Sau khi mầm non ra rễ dài được 5cm, gắn phân chì (xám, tan chậm) và nửa tháng phun trung lượng và vi lượng 1 lần.

– Khoảng tám tháng tuổi phun 6-30-30 TE 3-4 lần, 10 ngày 1 lần.

– Sau đó tới tháng tuổi thứ 9 cắt nước hoàn toàn, cho em nó rụng trụi hết lá và cứ để như vậy cho tới giữa tháng tuổi thứ 11 bạn hãy tưới thật đẫm vào gốc, ngày 1-3 lần tùy giá thể và chờ hoa, sau 10-20 ngày xuất hiện nụ hoa, nếu nụ to thì để ở nơi mát và giảm tưới nước, còn nụ nhỏ tăng ánh sáng và nước tưới (đấy là trường hợp căn nở tết, còn nếu không thì cứ tưới và cho ăn nắng bình thường).

Bạn có thể dùng phân chuồng như trâu, bò, dê, gà, heo…. Cách xử lý và cách dùng tôi đã trình bày trong bài 6 – PHÂN CHO LAN. Mời bạn đọc lại, vì nếu bón phân sai cách, hậu quả rất lớn. Bên cạnh đó ủ phân sai cách, hậu quả còn lớn hơn.

5. CĂN HOA NỞ TẾT.

Thường thì Lan Trầm nở muộn tết 1-2-3 tháng tùy vùng miền, nhiệt độ và độ ẩm… Vùng nào mà mùa đông lạnh, đầu xuân vẫn lạnh thì phải giữa mùa xuân hoặc cuối xuân lan mới đua nở.

Vấn đề nở muộn tết không phải do nhiệt độ lạnh quá, mà nguyên nhân là do năm ngoái em nó đẻ muộn thôi. Nếu 1 giả hành đẻ tháng 2 thì tháng 2 sang năm nở hoa là đúng rồi. Nếu bạn muốn có hoa tết sang năm thì bạn phải chuẩn bị trước đó gần 2 năm.

Nếu mùa đông quá lạnh và tối, lan không thể nảy mầm được, thì bạn có thể khắc phục bằng cách thắp đèn vào giữa tháng 11 âm lịch, tưới nước ấm 25-28 độ C, nên tưới giữa trưa khi mà thời điểm nhiệt độ cao nhất. Làm sao cho đầu tháng 1 âm lịch mầm bật dậy là khả năng sang năm bạn có hoa chơi tết. Phun chế phẩm HÙNG NGUYỄN 5 ngày 1 lần vào gốc để kích thích.

Nếu tới tận tháng 4 mầm mới mọc ra, thì bạn không nên hy vọng gì em nó sẽ nở đúng tết. Kỹ thuật tăng nhiệt, tăng ánh sáng, tưới nước ấm này áp dụng cho hầu hết các loại lan. Thậm chí bạn muốn biến giả hạc hè thành giả hạc xuân cũng được. Vấn đề là bạn cần phải có thời gian 2 năm trở lên, sự kiên trì, sự đều đặn và giàn phải chuẩn, che chắn gió lùa vào mùa đông lạnh, độ ẩm mùa thu và đông phải thật cao với hệ thống hào nước chằng chịt.

Trong miền nam thì đơn giản hơn nhiều, vì nhiệt độ khá ổn định, duy chỉ có độ ẩm là khác. Cuối mùa khô là thời điểm lan ngủ sâu nhất, vì độ ẩm không khí rất thấp, một vài tháng không một giọt mưa là bình thường. Vì thế cứ giữa trưa nắng tháng 11 âm bạn tưới gốc thật đẫm vào, mầm gốc bung lên trước tết thì chắc rằng sang măm bạn sẽ có trầm chơi tết.

5. THUỐC PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH

Nếu tưới bằng nước lạnh như nhiệt độ không khí hoặc tưới tối hoặc sáng sớm thì sự sốc nước sẽ kém hơn.

Ngoài ra bạn còn phải căn năm nhuận năm tết sớm hoặc tết muộn nữa nhé. Nếu làm theo cách tôi chỉ mà năm có 13 tháng thì cũng vẫn thua.

– Cứ 20 ngày phun Movento và Pesieu 1 lần để phòng nhện đỏ, rầy, rệp, bọ trĩ…

– Cứ 15 – 30 ngày 1 lần pha chung thuốc trừ nấm và vi khuẩn phun phòng 1 lần. Nếu trời mưa nhiều thì 7 ngày 1 lần.

Thuốc nấm gồm: RidomilGold, Antracol, Aliette, TopsinM…

Thuốc vi khuẩn gồm: Kasumin, Poner, Starner, Physan…

Cứ 1 nấm 1 khuẩn pha chung là được. Còn khi lan bị bệnh rồi mới trị, thì đề nghị các bạn đọc lại bài 27, 28, 29.

LƯU Ý:

Nếu mua thuốc theo tên mà không được, bạn hãy đọc bài 28 để ghi tên hoạt chất trong thuốc đó ra và đi mua thuốc dựa trên hoạt chất.

Cá nhân tôi bây giờ phòng bệnh cho lan bằng Nano Bạc, Nano Đồng, Agrifos 400. Cứ 15-20 ngày tôi phun 1 lần. Ví dụ tuần 1 dùng nano Bạc, tuần 2 dùng nano đồng, tuần 3 dùng Agrifos 400. Nhiệt độ trong ngày trên 33 độ thì không phun. Quá trình cứ lặp lại như vậy là quá đủ!

Hiện tại đang là thời điểm vào vụ ghép Trầm, nếu bạn thích tự ghép, thì trước hết hãy mua giá thể, phân và thuốc rồi hãy mua lan. Với kinh nghiệm trồng hàng vạn giò lan thân thòng các loại như tôi, tôi khuyên bạn nên mua hàng ký mà được chọn lựa, đừng mua hàng xô hoặc hàng xổ và không nên ham rẻ mua hàng thanh lý.

Nhiều tiền nhưng không đắt, vì giá cả và giá trị đi cùng nhau. Còn không thì nên mua hàng thành phẩm, sẽ đảm bảo hơn rất nhiều.

Tất cả các kỹ thuật bên trên là tôi đã làm và đang làm, rất thành công. Tôi chia sẻ kinh nghiệm của tôi, các bạn học theo nhưng cần phải gia giảm tùy điều kiện vườn, vùng miền nơi bạn sống và giá thể bạn sử dụng…

Mỗi bài của tôi là một mảnh ghép về Chăm Sóc Lan, bạn đọc 1 bài thì khoan hãy phán xét mà nên tham khảo thêm các bài khác nữa. Một bài không thể truyền tải trọn vẹn nội dung và đặc biệt là các tiểu tiết được.

Mong rằng bạn sẽ không ngần ngại CHIA SẺ bài này trên trang cá nhân của bạn để lan tỏa kiến thức tới cộng đồng, đó cũng là 1 cách nâng tầm giới chơi lan của nước ta và cũng đồng thời giúp ngành nông nghiệp Việt Nam từ từ đi lên sánh ngang với Đài Loan và Thái Lan.

【#8】Cách Xử Lý Cụ Thể Khi Lan Bị Nhiễm Bệnh

Bạn tiến bao xa trong ngành lan, tùy vào việc bạn nghiêm túc tập trung ra sao khi đọc bài viết này. Thực sự là chi tiết tới từng cọng lông tơ. Bộ hình ảnh bệnh chi tiết, rõ ràng và siêu khủng, đảm bảo ở Việt Nam chưa ai làm được. Hình ảnh quyết định 50% nội dung bài viết. CHIA SẺ rồi đọc cũng không muộn bạn ạ. 18 trang A4 và 118 hình tha hồ soi nhé!!! 7 bệnh về nấm và 2 bệnh về vi khuẩn.

Bài viết này sẽ giúp bạn tiết kiệm vô số tiền học phí, giúp ngành lan Việt Nam tiết kiệm mỗi năm nhiều tỷ đồng, giúp nhiều giống lan được bảo tồn và nuôi dưỡng niềm đam mê dài lâu cho các bạn.

Đây là sự tổng kết kinh nghiệm và nền tảng kiến thức của cá nhân tôi, cộng với các nghiên cứu khoa học của các giáo sư tiến sĩ, các nhà sinh vật học, các viện nghiên cứu trên thế giới.

Tài liệu có nhiều sự tham khảo của Mỹ, Nga, Trung Quốc, Tây Ban Nha… và không có của Việt Nam (về lan). Tôi tra cứu tên thuốc của các nhà khoa học họ khuyên dùng, sau đó tôi tìm xem trong thuốc đó có HOẠT CHẤT gì, sau đó tra cứu xem hoạt chất đó có trong thuốc gì hiện đang bán trên thị trường Việt Nam (dĩ nhiên phải là công ty uy tín) và chia sẻ với các bạn. Vì vậy các bạn cứ yên tâm mà dùng tẹt ga nhé!

Còn nhiều web của Việt Nam chúng ta thực sự không đáng tin cậy chút nào. Nội dung 1 đằng, hình 1 nẻo chẳng ăn nhập thì tôi không nói làm gì. Đằng này lan bị khuẩn mà khuyên dùng thuốc CHỈ DIỆT ĐƯỢC NẤM thì tôi chẳng hiểu nổi. Vì vậy đọc bài này, xin đừng so sánh vì CHÚNG TA KHÔNG THUỘC VỀ NHAU…

Cách xử lý cụ thể khi Lan bị nhiễm bệnh

PHẦN I: BỆNH DO NẤM

1. THỐI ĐEN – Black Rot – (Nấm Pythium và Phytophthora). Hay còn gọi là bệnh CHẾT NHANH.

Bệnh xảy ra trên tất cả các giống lan, nhưng thường gặp hơn cả là trên các giống lan ĐA THÂN có giả hành như Dendrobium, Vũ Nữ, Cattleya, Địa Lan…

Nấm Phytophthora và Pythium là nấm thủy sinh, nên khi độ ẩm không khí cao, độ ẩm giá thể cao vào mùa mưa hoặc tưới đọng nước qua đêm, nấm sẽ sinh sôi nảy nở và xâm nhập hại cây lan nhà bạn.

Chúng xâm nhập qua vết xước, vết côn trùng chích hút, cọ sát hoặc lay gâp dập các mô biểu bì….

Thường thì do độ ẩm giá thể quá cao như mưa dầm hoặc giá thể bị mục, giò lan hơn 3 năm không thay giá thể, rễ sống trùm lên rễ chết… nấm sinh sôi dưới gốc, chúng xâm nhập vào cây lan từ rễ, cổ rễ, gốc gây ra thối dưới gốc, sau đó từ từ lan lên trên gay tóp giả hành. Giả hành từ từ chuyển qua màu vàng như bị luộc chín sau đó màu như rơm ngâm nước, rồi từ từ khô tóp lại, gục ngọn và chuyển sang màu đen. Chính vì thế mới gọi là thối đen.

Hoặc có 1 số giống lan gần như khi bị thối đã màu đen và vết đen lan ra xung quanh dần dần.

Sau một vài ngày khi bạn phát hiện gốc bị thối ủng và lan dần lên trên thì lúc này đã muộn, không còn cách nào cứu được nữa. Bạn chỉ có thể vớt vát một chút ít phần giả hành phía ngọn nếu chỗ đó chưa bị thối ủng để giành ươm kei.

Những giống lan thường bị tình trạng này là Giả Hạc (Phi Điệp), Kiều (Thủy Tiên), Dendro, Cattleya, Đùi Gà, Kèn, các giống lan có lông đen, Kim Điệp, Ngọc Thạch, Trúc Quan Âm….

Khi giò lan nhà bạn bị tình trạng này thì bạn nên nhổ lên trồng lại nếu thấy bệnh tình tiến triển cùng 1 lúc trên nhiều giả hành hoặc giò lan đã hơn 2 năm chưa thay giá thể. Nếu bị ít thì bạn nên tách triệt để phần giả hành bị bệnh đi và mang ra khỏi vườn ngay lập tức.

Nấm đã tấn công và bạn nhìn thấy bằng mắt thường thì phải làm vậy thôi, muốn cứu giả hành bệnh gần như không tưởng. Nếu bạn cứ cố nuôi hy vọng và chỉ phun thuốc chữa bệnh thì có khi lây lan chết cả giò.

Nguyên tắc chung đó là tách sát gốc giữa giả hành bệnh và giả hành không bệnh (dùng kéo mỏng sắc và mũi thật nhọn hoặc dao dọc giấy để tách), sau đó phun thật đẫm, thậm chí là ngâm cả giò lan vào dung dịch thuốc diệt nấm. Sai lầm cơ bản của các bạn đó là lan bị bệnh từ gốc mà chỉ tập trung phun thuốc vào giả hành hoặc lá. Nguyên nhân nằm ở giá thể (chậu lan, khúc gỗ, miếng dớn…) và nằm ở bộ rễ, vì thế bạn phải xử lý triệt để nguyên nhân.

Sai lầm thứ 2 là khi bạn thấy cây lan lá nhăn nheo, giả hành tóp lại mà không chịu quan sát gốc và rễ xem nó có thối không, cứ nghĩ là lan thiếu độ ẩm rồi cố gắng tưới cho thật nhiệt tình. Đến khi từ giả hành non lây sang tới giả hành mẹ, rồi từ từ lây qua giả hành bà. Cho tới khi cả giò lan gục hoàn toàn, chỉ có thể vứt bỏ toàn bộ.

Sai lầm thứ 3 là tưới nước với vòi phun áp suất cao, vừa làm xước lan, mở cửa cho nấm và vi khuẩn xâm nhập, vừa tạo điều kiện cho nấm theo hạt nước bắn sang giò khác làm lây cả giàn lan.

Nếu nấm xâm nhập vào chỗ nào đó giữa giả hành lan, thì lan nhà bạn bị gục ở giữa giả hành, gốc không bị gì cả, ngọn không bị gì cả. Lúc này bạn đi hỏi các thầy, thầy thì phán nó bị ăn nắng chiều rồi gục, thầy nói nó nóng quá gục, thầy kia nói nó bị vi khuẩn thối nhũn, thầy nọ nói nó bị gió quật gục…. Bao nhiêu thầy sẽ có bấy nhiêu ma. Nếu bị nóng tự gục thì màu sắc chỗ gục sẽ nhạt và trong hơn so với bị nấm.

Nếu nấm xâm nhập vào ngọn thì sẽ sinh ra thối ngọn, thối lá non. Vết thối màu vàng nâu, vàng ủng như bị luộc, viền giữa vùng bệnh và không bệnh không xác định rõ ràng. Bạn có thể rút ngọn hoặc vặt lá dễ dàng khi nấm lan tới giả hành. Sau 1 thời gian, chỗ bị bệnh sẽ chuyển sang màu đen.

Đặc điểm nhận dạng để không bị nhầm lẫn giữa thối đen và thối nhũn là:

THỐI ĐEN KHÔNG CÓ MÙI THỐI. Có cố gắng bóp nát, vắt nước của vùng bị bệnh ra ngửi cũng không thấy mùi thối. Mùi chỉ hơi hơi (chút xíu thôi nhé) tanh tanh. Mùi tanh không phải kiểu tanh của cá. Kết hợp 1 chút mùi ủng như kiểu rau bạn ngâm nước 2 ngày cho nó úng chết vậy.

VIỆC ĐẦU TIÊN CẦN LÀM LÀ CÁCH LY VÀ NGỪNG TƯỚI, DỪNG BÓN PHÂN CÓ NHIỀU ĐẠM.

Nếu chỉ bị trên thân hoặc trên ngọn hoặc lá thì cách xử lý rất dễ, bạn chỉ cần lấy dao thật mỏng, sắc (dao dọc giấy, dao bổ cau, dao lam, dao mổ…) cắt 1 viết XÉO (đừng cắt vuông góc dễ đọng nước) CÁCH CHỖ BỆNH 3cm (3 xen ti mét), sau đó bôi thuốc diệt nấm sền sệt hoặc vôi sệt vào.

Trong quá trình điều trị bệnh bạn nên bỏ hết phân tan chậm ra hoặc là tuyệt đối không phun phân có đạm (Vì đạm làm màng tế bào và tế bào biểu bì rất mỏng, dễ bị tổn thương theo kiểu nhà giàu đi chân đất giẵm phải gai mùng tơi cũng thấy đau ^-^). Bên cạnh đó nên ngừng tưới hoặc che mưa vài ba ngày.

Thuốc gì để điều trị bệnh thối đen?

– ĐẦU TIÊN là Aliette 80WP, đặc trị 2 loại nấm này. Hoạt chất Fosetyl – Aluminium được tạo ra là để diệt 2 loại nấm này! (Dĩ nhiên tại Việt Nam hiện nay có mấy chục công ty sản xuất thuốc có hoạt chất Fosetyl – Aluminium, nếu bạn không mua được Aliette thì mang hoạt chất đưa cho người bán thuốc họ sẽ nhận ra. Cá nhân tôi giới thiệu Aliette vì là sản phẩm của tập đoàn Bayer uy tín chất lượng. Còn nhiều công ty rẻ rách khác, xin lỗi tôi không quan tâm). (Hôm nào rảnh tôi sẽ viết 1 bài về chủ đề MUÔN NẺO ĐƯỜNG TÀ, SỰ THẬT TRẦN TRỤI về phân, thuốc cho lan. Không phải cái bao bì óng ánh đều là vàng nhé các bạn!)

Tôi pha 50 gam cho 1 bình 16 lít phun tấn công khi thấy dấu hiệu bệnh trong vườn. Và 33 gam cho 1 bình 16 lít khi phun phòng bệnh.

Để biết thêm thông tin về Aliette (Fosetyl – Aluminium ), bạn hãy nhấn vào trang cá nhân của tôi, tìm bài 28 THUỐC CHO LAN đọc lại nhé! Không đơn giản như vài dòng bên trên đâu. Thuốc này dạng bột, 1 gói 100 gam, vậy chia kiểu gì để chuẩn 2-10 lần đều nhau và bảo quản thế nào? Bài trước tôi chia sẻ rồi, không thèm đọc mất quyền lợi bạn ráng mà chịu.

– THỨ HAI là Antracol 70WP. Hoạt chất Propineb (là một dithiocarbamate kẽm chứa polyme).

Trên bao bì không có ghi là trị 2 loại nấm gây bệnh THỐI ĐEN, nhưng khi tôi tra cứu tác dụng của hoạt chất Propineb và ÁP DỤNG THỰC TẾ TẠI VƯỜN thì thấy nó có thể tiêu diệt được 2 loại nấm này. Pha 50gam cho 1 bình 16 lít. Cũng là 1 sản phẩm của tập đoàn Bayer. Hiện nay trên thị trường có vài công ty RẺ RÁCH nhập hoạt chất Propineb của Trung Quốc về phối trộn và đóng gói rồi bán cho nông dân, nói vậy bạn tự hiểu nhé!

– THỨ 3 là Ridomilgold 68WG (Metalaxyl M 40g/L + Mancozeb 640g/L)

Để tiêu diệt 2 loại nấm này thì có Metalaxyl đặc trị. Có nhiều bạn dùng Ridomilgold và nói rằng thuốc này yếu!

Hoạt chất Metalaxyl M thì không nói yếu hay mạnh, chỉ nói là ĐẶC TRỊ. Tuy nhiên với 40g/L tương đương 4% thì đúng là GÃI NGỨA. Có CHẤT mà không đủ LƯỢNG thì ăn nhằm gì! Vì vậy, bạn nên mua thuốc có hoạt chất Metalaxyl M với trên 95% như MATAXYL thì hiệu quả sẽ trên cả tuyệt vời.

Lưu ý nhỏ đó là hoạt chất này dùng liên tục sẽ bị LỜN (KHÁNG THUỐC) với dịch bệnh. Vì vậy nên đổi thuốc sau 2-3 lần dùng.

* Ba loại thuốc trên bạn hoàn toàn có thể pha ra chậu sau đó ngâm cả giò lan vào chậu 5- 15 phút mà không sợ lan chết. Như thế mới chắc chắn là Nấm sẽ chết triệt để.

Nếu có phun phòng và chữa thì nên phun khắp giàn, cả nền đất và thậm chí cả trên cây cảnh, cây ăn trái và vườn nhà hàng xóm để tránh bớt mầm bệnh lây lan.

Nếu phun để chữa bệnh thì nên 5-7 ngày 1 lần, liên tục phun 3 lần vào sáng sớm hoặc chiều mát. Phun thuốc buổi sáng tốt hơn chiều nhé! Như cá nhân tôi thường phun thuốc lúc 7 giờ sáng (bận lắm thì phun lúc 16h chiều). Phòng bệnh thì tùy thời tiết, mùa bão thì 10 ngày 1 lần, mùa khô thì 20 – 30 ngày 1 lần. Còn có mái nilon thì có khi 2-3 tháng 1 lần.

+ Ngoài ra, bài này tôi giới thiệu thêm với các bạn có con nhỏ, vợ bầu hoặc mẹ già, dùng 1 loại thuốc (gọi là phân thì chuẩn hơn) chuyên PHÒNG VÀ TRỊ 2 loại nấm trên, đó là AGRIFOS 400.

– Agri-Fos 400 diệt bệnh bằng cơ chế kích kháng chủ động (không diệt trực tiếp bằng chất độc, mà kích kháng cây tiết ra chất đề kháng đặc biệt như Phytoalexin, PR-proteins… tấn công tiêu diệt mầm bệnh, tạo tín hiệu báo động cho các tế bào còn lại hình thành hệ thống đề kháng chủ động cho cây). Thuốc giúp sản xuất các chất Polysacharides làm dày vách tế bào, phá vỡ lớp ngụy trang của nấm bệnh giúp hệ thống đề kháng phát hiện và tiêu diệt. Hệ thống này còn có hiệu lực phòng bệnh kéo dài đến 60 ngày và giúp cây chống lại một số tác nhân gậy hại khác.

– Agri-Fos 400 trực tiếp ngăn chặn sự hình thành bào tử của nấm Phytophthora, Pythium, vi khuẩn Erwinia, Veturia… khoanh vùng nhiễm bệnh không cho vết loét lây lan, làm lành vết bệnh do tạo ra Ethylen và enzym lytase phân hủy tế bào chết.

– Agri-Fos 400 gồm 400 g/l momo-potassium phosphonate và di-potassium phosphonate được tổng hợp từ acid phosphorous và phụ gia tạo thành dạng Phosphite PO3 có tác dụng trị bệnh, rất linh động nên dể dàng được hấp thu khi phun qua lá, rễ, tiêm thân, ngâm hom, nhúng cây con, quét vào vết thương…, lưu dẫn mạnh hai chiều trong xylem và phloem đến các bộ phân trong cây, hoàn toàn không độc hại, an toàn cho người, không gây hại vi sinh vật có lợi, không có thời gian cách ly sau thu hoạch.

– Agri-Fos 400 không bị kháng thuốc, giúp cây mạnh khỏe, phục hồi bền vững, tăng năng suất, chất lượng mẫu mã…

– Phosphite trong Agri-Fos 400 khác biệt hoàn toàn với phân bón phosphat vì Phosphite có công thức phân tử là PO3 còn phân bón phosphat có công thức phân tử là PO4. Phân phosphate PO4 không linh động và không có tác dụng trị bệnh.

Tóm lại là thuốc này an toàn, hôm trước phun, hôm sau hái rau ăn vô tư.

Do là không trực tiếp, NÊN DÙNG AGRIFOS PHUN ĐỊNH KỲ PHÒNG BỆNH. Khi bị bệnh thì nên dùng 1 trong 3 loại trên.

2. THÁN THƯ – Anthracnose

Nguyên nhân gây bệnh thán thư do nhiều loài nấm thuộc loại Colletotrichum gây ra, trong đó hại phổ biến là 2 loài Colletotrichum nigrum Ell et Hals và Colletotrichum capsici (Syd) Butler and Bisby.

Nấm thường xâm nhập vào phần trên của cây lan, đặc biệt là lá. Đầu đỉnh lá hoặc mép lá sẽ có màu nâu và từ từ lan vào cuống lá. Có thể có sự phân cách rõ ràng giữa vùng bệnh và không bệnh đối với các giống lan lá mỏng, tuy nhiên đa số các giống lan lá dày thì đường phân cách rất mờ ảo không rõ ràng.

Lúc đầu dịch từ tiếng Anh qua, họ ghi rằng bắt đầu từ chóp lá ăn lan vào cuống lá thành những vành đai, đôi khi như những vòng tròn đồng tâm. Tưởng tượng về vòng tròn đồng tâm là lấy compa cắm vào giữa lá, quay 1 vòng nhỏ, sau đó lại quay 1 vòng rộng hơn, rồi lại 1 vòng nữa rộng hơn.

Hiểu như thế là sai be bét rồi nhé bạn! Soi hình bạn sẽ thấy rằng không phải bệnh phát kiểu đó, mà giống như có 1 chiếc lá, hôm nay bạn cắn 1 miếng 1cm từ đầu lá vào, tuần sau bạn cắn thêm 1 miếng 1cm nữa và cứ như thế cho tới khi cắn tới cuống lá.

Bệnh này làm lá khô từ từ, khô từ chóp lá vào tới cuống và rụng đi. Bệnh càng phát mạnh khi ánh sáng thấp, độ ẩm cao và cây lan thiếu chất, đặc biệt là Lân.

Phần bị bệnh thường là màu nâu hoặc đen và hơi lõm xuống so với chỗ không bị bệnh.

Nếu bệnh phát triển trên hoa, thì sẽ có những mụn nước chảy ra nước đen hoặc nâu dưới các cánh hoa, đặc biệt là cánh đài.

Phòng bệnh như nào thì bạn nên đọc lại bài 27 PHÒNG BỆNH CHO LAN.

Thuốc đặc trị bệnh THÁN THƯ thì nhiều, nhưng dễ mua nhất và an toàn nhất là hoạt chất Carbendazim có trong thuốc Carbenzim hoặc Vicarben.

Ngoài ra còn có các thuốc gốc ĐỒNG Cu (tuy nhiên bạn hạn chế dùng thì ổn hơn, vì tôi đã thử nghiệm thấy rằng phun Carbendazim lên hoa, hoa không sao và nụ vẫn tốt, nhưng phun Đồng Coc 85WP lên hoa và nụ thì hoa tàn nụ thối. Bộ rễ hơi rụt lại 1 chút xíu. Đó là tôi thử nghiệm trên Long Tu, Hải Yến, Hoàng Thảo Xoắn, Trúc Quan Âm, Sóc Lào.).

Thuốc Ridomilgold 68WG với hoạt chất Mancozeb cũng trừ được bệnh này. Hoặc thuốc Score 250EC, Folpan 50SC, Topsin M cũng có tác dụng trị nấm gây bệnh thán thư.

Nguyên nhân có thể do 1 trong 4 hoặc vài loại nấm sau đây gây ra:

– Nấm Cercospora triệu chứng : Nhiễm lúc ban đầu như là một điểm màu vàng trên mặt dưới của lá. Ngay sau khi xảy ra bội nhiễm, các khu vực màu vàng-xanh có thể được ghi nhận trên bề mặt trên của lá. Các điểm này sẽ lan rộng ra xung quanh không có hình thù cố định, nó sẽ hơi chìm và hoại tử rồi chuyển sang màu nâu tím đến tím đen. Các điểm tiếp tục mở rộng tỏa ra xung quanh theo hình tròn hoặc một hướng nào đó và cuối cùng có thể bao phủ toàn bộ lá. Biên độ tiến vẫn còn màu vàng. Nhiều lá bị nhiễm bệnh thường rụng sớm, đặc biệt là nếu nhiễm nấm bắt đầu gần gốc của lá.

– Nấm Guignardia Triệu chứng: Những dấu hiệu đầu tiên của nhiễm trùng Guignardia là rất nhỏ, màu tím đậm, tổn thương kéo dài ở hai mặt lá. Các tổn thương này chạy song song với các gân lá và kéo dài ra thành những vệt màu tím hoặc các khu vực hình thoi. Đốm thường kết hợp để tạo thành tổn t38hương bất thường lớn mà có thể ảnh hưởng đến một phần lớn của lá. Sau thời gian, các trung tâm tổn thương biến mất, vết bệnh lớn lên, sờ vào vết bệnh cảm giác giống như giấy nhám. Ảnh hưởng đến hầu hết tới các giống lan đơn thân khi cây lan không đủ ánh sáng.

– Nấm Phyllosticta Triệu chứng: Đốm bệnh do nấm Phyllosticta có thể bắt đầu bất cứ nơi nào trên lá hoặc giả hành. Các tổn thương là rất nhỏ, màu vàng và hơi lõm. Khi nó phóng to, nó trở nên tròn hình bầu dục và bị lõm hơn, đặc biệt là nếu nhiễm trùng là trên lá. Sau thời gian, vết bệnh sẽ chuyển dần thành màu nâu sẫm hoặc đỏ đến lề tím đen. Cuối cùng, thành màu đen. Bệnh nặng lá bị nhiễm bệnh có thể rụng sớm. Sự hiện diện của bệnh có thể chỉ ra lan nhà bạn không đủ ánh sáng.

– Nấm Septoria Triệu chứng: Các đốm nhỏ có thể bắt đầu ở hai mặt lá như bị chìm, tổn thương màu vàng. Nó tiếp tục mở rộng, trở thành màu nâu sẫm đến tổn thương màu đen, hình tròn hoặc không đều. Đốm có thể sáp nhập để tạo thành lớn, các mảng vá bất thường trên lá. Nhiều lá bị nhiễm sẽ rụng sớm.

Phòng ngừa: Làm thông thoáng giàn để không khí chuyển động. Hạn chế nước đọng trên lá. Phun thuốc phòng bệnh hàng tháng. Treo căn hướng Đông Tây giúp lan nhận đủ ánh sáng và ánh nắng.

Thuốc đặc trị:

Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl)

Hoặc thuốc Daconil 75WP hoặc Daconil 500SC (Hoạt chất Chlorothalonil).

Nên pha chung với thuốc có hoạt chất Carbendazim để trị bệnh triệt để hơn và làm phổ phòng diệt bệnh rộng hơn.

4. BỆNH HÉO ÚA – HAY CÒN GỌI LÀ BỆNH CHẾT CHẬM

Nguyên nhân do nấm Fusarium oxysporum schlecht

Nấm nằm trong các MẠCH GỖ (Xylem vận chuyển nước và các chất vô cơ hòa tan trong đó từ rễ đi lên các lá) và MẠCH RÂY (Libe (phloem) vận chuyển các chất hữu cơ hòa tan đi khắp thân cây)) của cây lan. Chúng đi theo các dòng chảy dinh dưỡng và nước trong rễ, thân và lá cây lan.

Nấm này có thể lây vào một cây lan khác qua đường rễ, qua dụng cụ cắt tỉa rễ không vệ sinh vô trùng. Cây lan sẽ từ từ héo rũ, tàn úa, lá nhăn nheo teo tóp như bị thiếu nước.

Khi bạn xẻ dọc cây lan hoặc giả hành ra, sẽ thấy những đường như sợi chỉ hoặc các vệt MÀU TÍM hoặc HỒNG (giống như khi bạn ăn trúng cây mía có những vệt màu tím hồng khi bạn dóc vỏ ra).

Nếu bệnh nặng thì từ từ rễ lan cũng thành màu tím. Phần bên ngoài của than và giả hành khi được cắt ngang cũng sẽ thấy một vòng xuyến màu tím xung quanh lõi.

Lá sẽ có những vệt, những điểm lõm trũng xuống, dần dần sẽ tạo thành các vệt lõm trũng màu vàng. Lá già trở lên sần sùi như da người già và lá non thì chuyển dần sang màu đỏ (hoặc đỏ cam, đỏ hơi tía).

Cây lan sẽ chết rất từ từ, sau khoảng 3-9 tuần thậm chí cả năm. Một cái chết RẤT CHẬM.

Những cây bị hư hết bộ mạch dẫn và bộ rễ thì chỉ còn cách vứt bỏ. Nấm này phát triển mạnh khi giá thể bị mục, quá ướt không có sự thoát nước hoặc nhiệt độ môi trường quá lạnh. Bên cạnh đó lý do quan trọng hay mắc phải đó là trồng trong chậu đất nung 3-5 năm không thay giá thể, không rửa muối đọng trong chậu. Bản thân cái chậu đã giữ một lượng muối làm hại bộ rễ, vì thế vài tháng bạn phải tưới rửa giá thể với thật nhiều nước hoặc ngâm cả chậu lan trong thùng nước thật lớn để làm tan bớt muối.

Thuốc đặc trị bệnh này thì giống y như bệnh ĐỐM LÁ.

Đó chính là Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl)

Hoặc thuốc Daconil 75WP hoặc Daconil 500SC (Hoạt chất Chlorothalonil).

Nên pha chung với thuốc có hoạt chất Carbendazim để trị bệnh triệt để hơn và làm phổ phòng diệt bệnh rộng hơn.

Nếu bạn chắc chắn lan bị bệnh thì phun không ăn thua gì đâu. Bạn phải hòa một chậu thuốc sau đó ngâm cả giò lan của bạn vào 5 – 10 phút mới được. Bạn nên nhớ nguyên tắc là bệnh bắt đầu từ đâu thì phải giải quyết từ chỗ đó.

Khi trồng lan, bạn nên ngâm toàn bộ giá thể vào dung dịch Physan 20 30 phút trở lên để diệt sên, kiến, gián, nấm hồng, nấm trắng, nấm xanh, nấm mốc vàng, vi khuẩn và vi rút. Mỗi lần cắt rễ lan nên pha 1 ly Physan 20 và nhúng kéo, dao vào để sát trùng rồi mới chuyển sang cắt cây khác.

Tác nhân do nấm Rhizoctonia.

Nguyên nhân do môi trường của bộ rễ mất cân đối giữa độ ẩm, nhiệt độ, độ thông thoáng. Hệ thống thoát nước kém và các cây lan bị thừa nước. Nấm xâm nhập khi bộ rễ bị tổn thương cơ học hoặc do chậu tích muối khi mà lâu năm không thay giá thể.

Nấm Rhizoctonia gây bệnh dưới gốc và bộ rễ, nhưng bằng mắt thường bạn cũng có thể thấy những biểu hiện trên thân, lá, giả hành. Dó là sự héo đi của lá, teo tóp nhăn nheo của giả hành. Nếu chỉ là hư rễ mà chưa hư tới giả hành hoặc thân thì lá sẽ nhăn nheo héo rũ xuống, cây đứng ngọn lại không dài ra nữa…. Rồi từ từ cây cũng chết đi.

Phòng bệnh bằng cách thay giá thể khi thấy giá thể mục, đọng nước hoặc có 1 lớp rễ ngừng hoạt động. Tưới rửa muối trong chậu sau mỗi 2 tháng.

Thuốc đặc trị gồm 1 trong các loại dưới đây:

– Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl)

– Anvil 5SC (Hoạt chất Hexaconazole 50g/L)

– Rovral 50 WP, 500WG, 750WG (Hoạt chất Iprodione (min 96 %))

6. NẤM HẠT CẢI (HAY CÒN GỌI LÀ NẤM TRỨNG CÁ, NẤM MÙ TẠT)

Tác nhân do nấm Slerotium rolfsii

Nấm xâm nhiễm vào phần thân cây sát mặt giá thể hoặc phần gốc sát cổ rễ, vết bệnh lúc đầu nhỏ màu nâu tươi hơi lõm, về sau vết bệnh lan rộng có thể dài tới vài centimet bao quanh thân, gốc, lan rộng xuống tận cổ rễ dưới mặt chất trồng.

Mô vết bệnh dần dần bị phân hủy, các lá dưới gốc héo vàng và rụng trước, sau đó lan lên các lá phía trên, cuối cùng dẫn tới các lá héo rũ, cây khô toàn thân. Khi cây mới nhiễm bệnh thì rễ cây vẫn bình thường, sau đó rễ dần dần hóa nâu rồi đen, thâm nâu và thối mục.

Trong điều kiện nhiệt độ tương đối cao, ẩm độ cao thì trên bề mặt vết bệnh sát mặt chất trồng sẽ xuất hiện lớp nấm màu trắng phát triển mạnh, sợi nấm mọc đâm tia lan dần ra mặt giá thể chung quanh gốc cây, tạo thành một đốm tản nấm màu trắng xốp, một vài ngày sau trên tản nấm đó sẽ hình thành nhiều hạch nấm. Khi còn non hạch có màu trắng sau chuyển dần sang màu nâu giống HẠT CẢI (có nơi gọi là NẤM TRỨNG CÁ hoặc ở nước ngoài người ta gọi là NẤM MÙ TẠT do có hình dạng giống như hạt mù tạt).

Bệnh xuất hiện có thể rải rác hoặc từng vạt trong giàn lan tùy theo điều kiện ngoại cảnh vườn lan và quá trình chăm sóc.

Cách phòng trừ và xử lý:

– Tránh để cây bị mưa trực tiếp, nhất là cây con. Bệnh nấm trứng cá phát triển mạnh trong mùa mưa nên chú ý quan sát kỹ vườn lan nếu phát hiện có bệnh trong vườn cần phải tiêu hủy triệt để cây bị bệnh và chất trồng, tốt nhất là đốt bỏ để tiêu hủy mầm bệnh vì các hạch nấm tồn tại rất lâu.

Nếu trồng trong chậu phải bỏ cả chất trồng và rửa sạch chậu, khử trùng kỹ trước khi sử dụng lại.

Nếu trồng trong luống phải dọn sạch chỗ chất trồng xử lý bằng thuốc khử trùng. Các giống lan Vanda, Ascocenda và các cây lai của nó rất nhạy cảm với bệnh này. Hôm trước tôi còn thấy có bác đăng lên HỘI HOA LAN VIỆT NAM cây NGỌC ĐIỂM nhà bác ấy cũng bị bệnh này.

– Lưu ý thêm nấm trứng cá hay mọc trên các cây tre hay tầm vông thường dùng để làm giàn hay treo chậu lan. Đây là nguồn lây lan bệnh cho vườn lan nhưng thường không được chú ý tới, tránh dùng cây tầm vông làm giàn che hoặc treo vì khi bị ướt nấm rất dễ phát triển.

– Hạn chế tưới nước để bệnh không phát triển mạnh.

– Hạn chế dùng phân bón có nhiều đạm, nên sử dụng phân bón Multi-K (Siêu Kali) , MKP (0-52-34) bón cho cây.

– Sử dụng phối hợp 2 loại thuốc mới có tác dụng hạn chế bệnh. Có thể dùng:

Một số loại nấm đối kháng như : Trichoderm, Gliocladium…

Topsin (Hoạt chất Thiophanate-Methyl) + Bendazol,

Topsin (Hoạt chất Thiophanate-Methyl) + Zineb,

Carbenzim + Cadillac (Chính là Mancozed),

Hoạt chất Carbendazim + Hoạt chất Iprodione

Tác nhân: Nấm Botrytis Cinerea

Triệu chứng là những đốm nhỏ riêng rẽ trên bông hoa, có màu nâu hoặc màu đen. Từ từ các đốm này sẽ mở rộng ra và có thể bao phủ toàn bộ bông hoa. Sau đó có thể xuất hiện những cả những nấm màu xám trên hoa khi điều kiện môi trường quá ẩm ướt.

Bệnh bùng phát mạnh mẽ khi nhiệt độ môi trường từ 18-23 độ C, nghĩa là vào mùa thu, đông và đầu xuân.

Cây bị nhiễm thường là do nguồn nước tưới bị nhiễm nấm. Nấm này hủy hoại nhiều loại cây trồng chứ không riêng gì Lan.

Bạn chỉ cần làm giàn thông thoáng và giảm độ ẩm xuống bệnh sẽ giảm, cách ly cây lan bệnh và cắt bỏ vòi hoa bị bệnh đi. Khi nhiệt độ ấm lên, bệnh sẽ thuyên giảm nhanh chóng.

Các loại thuốc để trị nấm Botrytis Cinerea gồm:

Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl)

Hoặc thuốc Daconil 75WP hoặc Daconil 500SC (Hoạt chất Chlorothalonil).

Hoạt chất Iprodion có trong các thuốc như: Andoral / Tilral super 500WP / Gold cat 505SC / Hạt vàng 50 WP, 250SC…

PHẦN II: BỆNH DO VI KHUẨN

Tác nhân: Vi khuẩn Erwinia

Triệu chứng: Các bọng nước, dịch khuẩn trên lá và có các quầng loang vàng xung quanh (QUẦNG LOANG VÀNG NHƯ KIỂU NHỎ 1 GỌT NƯỚC LÊN GIẤY VÀ NÓ NGẤM VÀO TỜ GIẤY RỒI LOANG RA XUNG QUANH. ĐÂY CHÍNH LÀ ĐIỂM ĐẶC BIỆT ĐỂ TA PHÂN BIỆT VỚI THỐI DO NẤM PHYTOPHTHORA VÀ PYTHIUM. Vết loang do nấm nhìn có vẻ rất KHÔ RÁO chứ không ướt như do vi khuẩn). Vết bệnh sẽ từ từ lan tới thân, rễ, giả hành.

Thật là khó khăn để dùng từ ngữ giúp các bạn hiểu ý tôi muốn truyền đạt là cái gì. Thôi thì các bạn chịu khó bị bệnh vài chục giò lan và cay đắng soi xét để tự rút ra vậy!

Tóm lại là bị vi khuẩn thì quầng nhìn rất ướt át, còn nấm thì quầng có vẻ khô ráo.

Đặc điểm nhận dạng đặc trưng là có mùi THỐI, MÙI THỐI RẤT KHÍ CHỊU, NỒNG NẶC (chứ không như thối do nấm Phytophthora và Pythium).

Trên các chi lan khác nhau, bệnh sẽ có biểu hiện khác nhau 1 chút. Vì KHÔNG PHẢI trên giống lan nào Vi khuẩn Erwinia tấn công cũng sinh ra NHŨN – MỀM NHŨNG NHƯ BÁNH ĐA NGÂM NGƯỚC. Đa số các trang mạng của Việt Nam chỉ chú trọng vào chi Ngọc Điểm và chi Hồ Điệp khi bị vi khuẩn này tấn công sinh NHŨN nên mọi người gọi nó là THỐI NHŨN.

– Trên lan thuộc chi HỒ ĐIỆP bệnh phát triển rất nhanh chóng và lá có thể NÁT NHŨNG HOÀN TOÀN sau 2-3 ngày. Vi khuẩn xâm nhập qua các vết xước, vết rách, vết côn trùng cắn và chích hút, hoặc các KHÍ KHỔNG của lá.

– Trên chi lan Dendrobium xuất hiện các vết bọng nước vàng sau đó thành màu đen trũng xuống.

– Trên Vanda xuất hiện các mảng bệnh vàng nâu hơi mờ và từ từ đậm dần rồi chuyển sang màu đen. Khi bạn bóp lá ra, day day cho nát rồi ngửi sát mũi sẽ thấy mùi thối rất nồng đậm (tôi ăn quả đắng này nhiều rồi nên tôi rất chú trọng việc nhận biết bệnh này, kinh nghiệm thực tế chứng minh rằng đôi lúc đôi mắt không hiệu quả bằng 2 lỗ mũi).

– Trên chi lan Hoàng Hậu (Hoàng Hậu, Hoàng Xà – Thịnh Vượng) thì lá có điểm ngậm nước màu nâu, sau đó sẽ khô đi và chuyển sang màu đen lõm.

CHỮA BỆNH:

– Cách ly ngay cây bị bệnh ra khỏi giàn.

– Cắt bỏ đoạn lá bệnh, cắt xa 2-3cm vết bệnh với dụng cụ vô trùng bằng Physan 20. Thật ra là không cần cắt cũng vẫn có thể chữa cho chỗ bệnh khô lại, tuy nhiên sẽ có 1 hoặc vài cái lỗ, vài cái sẹo nhìn cũng không ra gì. Bạn nào có đủ khả năng vá lại được chiếc lá bị thủng, lành lặn gần như ban đầu thì sẽ có khả năng làm rạng danh tổ quốc!

– Giảm độ ẩm trong vườn, không tưới với vòi phun áp suất cao và không bón phân nhiều đạm.

– Bôi vôi hoặc bôi thuốc diệt nấm như Ridomilgold pha sền sệt sau đó phun thuốc diệt khuẩn khắp vườn và ướt đều mặt lá, giá thể.

Các bạn nên lưu ý rằng tài liệu của nước ngoài họ rất đề cao Physan 20, tất cả các bệnh khuẩn họ đều khuyên dùng Physan 20. Tuy nhiên Physan bán tại Việt Nam thì chất lượng không thể mang để so sánh với Physan 20 của Mỹ được. 01 chai Physan 20 nửa lít của Mỹ là 352 ngàn còn hàng Việt Nam, trên bao bì cũng ghi là U Ét A (USA) mà có giá 146 ngàn nửa lít. Trong chai Physan 20 của Mỹ có khoảng 10 hợp chất, còn bao bì của ta có 1 hợp chất duy nhất nhưng nồng độ cao thôi. Tôi nói cái này để các bác đừng có ẢO TƯỞNG VỀ SỨC MẠNH.

Quảng cáo nào là SÁT KHUẨN CỰC MẠNH, DIỆT TẤT CẢ CÁC LOẠI RONG RÊU NẤM MỐC… bla bla bla, vù vù… (gió), chính hãng của Mỹ…

Physan 20l của Việt Nam dùng được, nhưng đừng phét lác về sức mạnh quá như thế. Bạn muốn trị nấm trắng bám giá thể? Ok luôn. Bao bì hướng dẫn 1ml pha với 1 lít nước, bạn hãy pha 4ml với 1 lít nước. Ngâm cả giò lan, giá thể vào chậu thuốc 5-10 phút, đảm bảo nấm trắng, nấm hồng, nấm cam, nấm xanh chết tuốt. Còn bệnh thối mềm thì bạn phun Physan không ăn thua mấy đâu.

Một số loại thuốc giành phòng bệnh thối mềm cho lan như Agrifos 400, Nano Bạc, Physan 20, Starner 20WP, Poner 40TB, Kasumin 2L, New Kasuran…

THUỐC ĐẶC TRỊ THỐI MỀM – THỐI NHŨN:

– STARNER 20WP – Hoạt chất Oxolinic acid 20%

– KASUMIN 2L – Hoạt chất: Kasugamycin 2%

– PONER 40TB – Hoạt chất: Streptomycin sulfate 40%

Tác nhân vi khuẩn Pseudomonas (Cụ thể là Acidovorax (syn. Pseudomonas))

Triệu chứng: Những điểm nhỏ ngậm nước có thể xuất hiện bất cứ khu vực nào của lá. Ban đầu là những đốm nhỏ màu xanh lá cây hơi nhạt hơn khu vực xung quanh, sau đó những đốm này mở rộng ra và hợp lại với nhau thành những chấm hoặc những khoang vùng bệnh màu nâu hoặc đen, những vết này khô đi và lõm hẳn xuống. Xung quanh có thể là VẦNG HÀO QUANG MÀU VÀNG hoặc VÀNG NHẠT hoặc XANH NHẠT tùy giống lan, vầng hào quang này có thể chỉ bao xung quanh đốm nâu (đen) nhưng có khi lan rộng ra cả chiếc lá (ĐÂY CHÍNH LÀ ĐẶC ĐIỂM NHẬN DẠNG ĐẶC TRƯNG CỦA BỆNH THỐI NÂU VI KHUẨN để phân biệt với bệnh đốm do nấm. Đốm do nấm thường không LÕM ĐEN VÀ CÓ VẦNG HÀO QUANG RÕ RÀNG).

Tuy nhiên mọi thứ chỉ là tương đối nếu giả sử lan nhà bạn bị cùng 1 lúc cả nấm và vi khuẩn tấn công thì chỉ có mang chiếc lá đi xét nghiệm mới biết chính xác được. Vì biểu hiện của bệnh thối nâu do vi khuẩn và đốm đen do nấm Cercospora khá giống nhau. Lúc này lại phải xét tới các yếu tố khác như độ lõm của vết đốm, màu sắc của quầng hào quang… Nói chung là rất phức tạp và ngay cả các chuyên gia cũng đôi khi còn nhầm lẫn. Vậy điều duy nhất bạn có thể làm là xịt cả thuốc trị nấm và vi khuẩn cùng 1 lúc (ví dụ trộn Topsin M với Kasumin).

Nó giống như việc bạn ăn bánh mỳ và uống nước mía, sau đó bị đau bụng. Thật sự là không thể biết do bánh mỳ hay nước mía hay cả hai nếu ta không xét nghiệm cái bánh và ly nước. Việc lúc này không phải là chờ kết quả xét nghiệm mà là cấp cứu kịp thời tống cả nước mía và bánh mỳ ra khỏi cơ thể.

Vi khuẩn gây bệnh thối nâu này nhiễm vào lan theo nhiều cách, có thể là từ miệng, chân của côn trùng, từ các vết xước, từ khí khổng của lá…. Ta cần tìm nguyên nhân sau đó sẽ đi giải quyết nguyên nhân và giải quyết vi khuẩn. Ví dụ khi lan bị nhện đỏ cắn, vi khuẩn sẽ xâm nhập vào lá sinh ra bệnh, bạn chỉ phun thuốc trị nấm và khuẩn Pseudomonas mà không hề chú ý tới nhện. Thì có ích gì đâu? Cứ cho là vết bệnh cũ khỏi thì sẽ lại có vết bệnh mới ngay thôi.

THUỐC CHỮA THỐI NÂU DO VI KHUẨN PSEUDOMONAS

– Physan 20 là 1 giải pháp người Mỹ thường dùng, tuy nhiên hàng Việt Nam thì hiệu quả hơi thấp. Dùng để phun hoặc ngâm phòng bệnh thì tốt. Nếu bạn không có thuốc gì khác ngoài Physan thì tốt nhất nên ngâm luôn cả giò lan trong thuốc 10 phút, phun không hiệu quả lắm.

– Hydrogen peroxide chính là ÔXY GIÀ sát trùng vết thương, ta có thể khều với 1 cây kim vết đốm, sau đó nhỏ trực tiếp Oxy già vào. Nếu vẫn chưa hiệu quả sau vài lần thì bạn có thể chuyển dùng sang các loại thuốc bên dưới.

Nói ngoài lề 1 chút, oxy già H2O2 với hàm lượng 3% dùng để súc miệng hoặc ngậm 10 phút làm trắng răng sát khuẩn miệng, sát trùng vết thương, tẩy vết máu trên vải, tẩy vết bẩn trên gạch men hoặc NHỎ TRỰC TIẾP VÀO NẤM TRẮNG, NẤM MỐC, NẤM HỒNG BÁM GIÁ THỂ nhằm tiêu diệt mấy vị khách không mời này. Ngoài ra nếu bạn bị HÔI NÁCH, dùng oxy già lau nhiều lần, hoặc giò lan cây cảnh èo uột bạn pha tỉ lệ 1/32 với nước rồi tưới cây. CHỐT, phụ nữ mà lông quá đen, đặc biệt là ria mép, lông tay chân lởm chởm có thể dùng nước oxygià để làm mất màu lông (http://www.baithuocquy.com).

Trong số các loại thuốc trị khuẩn thì loại nào cũng trị được vi khuẩn Pseudomonas, nhưng không phải loại nào cũng dùng tốt cho tất cả các loại lan. Ví dụ như Poner (Streptomycin) tốt nhưng nếu có lan Vanda thì sẽ làm cây chậm phát triển. Hay thuốc Kasuran hoặc New Kasuran rất tốt để diệt nấm và khuẩn, nhưng do thuốc có chứa hợp chất Đồng nên sẽ ảnh hưởng xấu tới rễ của các giống lan trong chi Hoàng Thảo (Dendrobium) nếu bạn xịt liên tục với hàm lượng hơi cao 1 chút.

CHỐT:

– KASUMIN 2L – Hoạt chất: Kasugamycin 2% (ƯU TIÊN LOẠI NÀY NHẤT, chính xác là ưu tiên hoạt chất Kasugamycin % càng cao càng tốt)

– STARNER 20WP – Hoạt chất Oxolinic acid 20%

Lưu ý: Cùng 1 loại nấm hoặc khuẩn nhưng khi chúng phát bệnh ra trên từng giống lan lại có kiểu hình khác nhau, điều này đòi hỏi bạn phải soi kỹ từng hình và trồng nhiều giống lan cộng với sự trải nghiệm nghề lan của tháng năm cuộc đời.

III. VI RÚT

Hẹn các bạn một ngày nào đó, bài THUỐC CHO LAN đạt như tôi mong muốn, tôi sẽ viết tiếp.

Bài này 18 trang A4 chắc cũng đủ để các bạn nghiên cứu dài dài. Bộ sưu tập hình ảnh trong bài có thể nói là khủng nhất các trang mạng xã hội hiện nay, tôi đã cố hết sức để làm thật rõ ràng và cụ thể nhằm phục vụ mong muốn của các bạn.

Tôi không mong muốn gì hơn đó là sự CHIA SẺ bài viết này trên trang cá nhân của các bạn. Mục đích của tôi rất đơn giản thôi đó là TRẢ NỢ CUỘC ĐỜI và NHỜ GIÓ CUỐN ĐI 1 TẤM LÒNG, thế thôi!

Nếu bạn chịu khó đọc tới đây, có lẽ bạn đã tham khảo rất nhiều trên các trang web của Việt Nam, có thể bạn sẽ thấy hình của tôi nội dung khác họ, nội dung cũng khác và kê thuốc cũng khác luôn. Vậy thì mong bạn góp ý để họ sửa nhé! Tôi không phải ngạo mạn khi nói như vậy, mà đó chính là SỰ THẬT.

【#9】Phong Lan Kiều Đặc Điểm, Cách Trồng Và Chăm Sóc

Những năm trở lại đây, Phong lan kiều được ưa chuộng bởi chúng dễ nuôi trồng, dễ chăm sóc và phát triển tốt tại các nơi có điều kiện khí hậu khác nhau. Chúng đều cho hoa rất đẹp với nhiều màu sắc, kiểu dáng và hình thái khác nhau tạo nên nét riêng của loài và hương thơm cũng khá nhẹ nhàng tạo cảm giác thoải mái và thư giãn cho chủ nhân. Bên cạnh đó, lan kiều cũng có giá thành khá hợp lý, không đắt so với các loài lan khác trên thị trường. Sẽ là may mắn nếu như người chơi lan có ngay một bộ sưu tập đầy đủ các loại lan kiều trong nhà.

1.Đặc điểm chung

Một số loại phong lan kiều được nhắc đến nhiều nhất như: Phong lan kiều vàng, kiều vuông ( phong lan thủy tiên), kiều tím, kiều dẹt, kiều hồng. Tuy nhiên chúng đều có những đặc điểm chung như sau:

Là loài phong lan ưa nắng, thoáng mát và nhiệt độ ở nơi trồng lan thủy tiên nên duy trì từ 20 – 30oC  là cây có thể sinh sống và phát triển tốt nhất. Ngoại trừ, lan kiều dẹt chúng cần nhiệt độ mát mẻ hơn các loài lan khác, người trồng lưu ý nếu như trồng lan kiều dẹt cần đặt lan ở các vị trí có nền nhiệt thấp hơn từ 17 – 28oC; Không cần tưới nước quá nhiều lần trong một tuần, độ ẩm duy trì từ 60 – 80%, không quá thấp sẽ khiến lan phát triển chậm hoặc có các biểu hiện teo thân, tóp ngọn.

Lan kiều cho số lượng hoa nhiều, chùm hoa to, dài, nhiều màu sắc và khá bắt mắt, hoa lâu tàn, thời gian nở từ 15 ngày tới 1 tháng.

Thân các loại lan kiều khá giống nhau

Thân các loại lan kiều khá giống nhau

2. Cách thức trồng phong lan kiều

Tùy vào điều kiện kinh tế, sở thích của mỗi người mà sẽ có những cách thức trồng phong lan kiều khác nhau. Trong nội dung bài viết dưới đây, chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc những cách trồng phổ biến thường được người chơi lan áp dụng tại nhà.

  • Trồng lan kiều vào dớn bảng, dớn đĩa

Cũng giống như cách thức trồng các loại phong lan khác người trồng cần xử lý các giá thể trước khi

trồng lan kiều bằng cách ngâm trong nước vôi trong hoặc khử trùng bằng thuốc nhằm giữ sạch dớn bảng, dớn đĩa ngăn không cho vi khuẩn xâm nhập làm ảnh hưởng tới sự phát triển của lan. Chúng ta tiến hành phủ một lớp mỏng rêu bên trên bề mặt dớn bảng, dớn đĩa việc làm này giúp giữ được độ ẩm nhất định cho cây, sau đó đặt lan lên trên, dùng dây thít nhựa xuyên qua hai bên nhằm cố định lan vào dớn.

  • Trồng phong lan kiều vào chậu

Đây là cách trồng được áp dụng nhiều cho hầu hết các loại thuộc chi hoàng thảo bởi

chúng khá dễ cho việc chăm sóc, tiết kiệm được không gian, diện tích trồng, dễ dàng di chuyển cây từ vị trí này qua vị trí khác, giúp cho cây hấp thu các chất dinh dưỡng cũng như tạo được độ thẩm mỹ cao.

Khi đã chuẩn bị sẵn sàng các vật dụng, đồ dùng hỗ trợ trong quá trình trồng thì ta cần lưu ý trong việc chọn chậu trồng lan, có thể là chậu đất nung hoặc chậu nhựa đều được nhưng phải đảm bảo chậu có đục lỗ nhỏ ở đáy hoặc hai bên nhằm cho việc thoát nước tốt khi chúng ta tưới nước cho lan, tránh trường hợp lan bị úng nước và chết. Bên cạnh đó, phải luôn nhớ chậu và các giá thể trồng lan phải được khử trùng sạch sẽ, hạn chế mức thấp nhất mầm bệnh cho lan, ảnh hưởng tới việc sinh trưởng và phát triển của chúng.

Thông thường với phong lan kiều, người ta thường lựa chọn các giá thể như: Vỏ thông, than củi, dớn cọng, rêu cỡ nhỏ trộn đều với nhau để trồng lan; giúp cho lan hấp thu các chất dinh dưỡng từ giá thể nhanh chóng. Tiếp đó, ghép rễ lan kiều sao cho chạm vào các giá thể, vì là các loại lan kiều đều ưa sự thông thoáng, khi trồng chúng ta cần lưu ý không ấn chặt phần gốc xuống giá thể mà phải để chúng nhô lên trên mặt giá thể, chỉ rắc một chút rêu lên phía trên bề mặt nhằm giúp rễ nhanh phát triển và phần gốc không bị khô. Dùng nẹp cố định các phần gốc một cách nhẹ nhàng, tránh cây bị lay gốc trong quá trình tưới nước và chăm sóc.

Ngoài ra, nhiều người còn lựa chọn cách trồng lan vào gỗ lũa để tăng độ thẩm mỹ cho giò lan. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu thực tế cho thấy, lan kiều trồng trên gỗ lũa thường chậm phát triển hơn so với trồng trong trậu hoặc dớn bảng, dớn đĩa.

Trên đây là những chia sẻ của Huyền Bùi về loài lan này.

【#10】Cách Trồng Và Chăm Sóc Lan Phi Điệp Toàn Tập Từ A-Z

Cách trồng lan phi điệp và chăm sóc chúng chưa bao giờ là khó cả. Trong thực tế lan phi điệp rất dễ trồng. Dù là người mới chơi lan bạn cũng có thể được sở hữu những giò phi điệp đẹp. Chỉ cần bạn biết cách trồng và chăm sóc chúng sao cho hợp lý. Việc này không khó khi bạn chịu đọc hết bài viết này, hihi. Vì đây là mình cũng học hỏi của các bậc cao thủ lan nhiều nơi.

cách trồng lan phi điệp

1. Các loại lan rừng nên trồng

Mới chơi lan, theo mình chọn lan rừng là phù hợp nhất và cũng đẹp nhất. Lan rừng có nhiều loại, có loại dễ thuần, có loại khó thuần, có loại gần như không thể thuần, có loại hợp khí hậu vùng này, có loại hợp khí hậu vùng khác, tuỳ sở thích, điều kiện khí hậu mà chơi.

Lan rừng nhiều loại nhưng tựu chung lại có 4 nhóm chính: Thân thòng ( như Phi điệp, trầm, long tu, u lồi, kèn, hạc vỹ…). Giáng hương, đơn thân (quế, nhạn, tam bảo sắc, đai châu, cáo, sóc, hải yến…) địa lan và hài. Trong các nhom này theo mình có 4 loai nên trồng nhất đó là Phi điệp (giả hạc), Đai Châu (nghinh xuân, ngọc điểm, tai trâu), Kiều và Quế vì 4 loại này hội đủ các yếu tố dễ trồng chăm sóc, hoa đẹp, thơm, màu hoa và hình dáng hoa đa dạng. Riêng đai châu nở vào Tết cổ truyền nên càng quý. Chỉ cần bạn có một giò lan phi điệp quý, một trụ đai châu khủng, một giò kiều đẹp hay giò Quế lớn là bạn đủ để người khác phải nể rồi.

Sau đây mình sẽ chia sẻ trước cách trồng, chăm sóc lan phi điệp. Mọi người cùng tham khảo và thảo luận nhé

2. Tại sao lại chọn trồng và chơi lan phi điệp?

Vì sao mình lại đặt nó lên hàng đầu, tất nhiên là có lý do của nó.

Thứ nhất, nó dễ trồng, ai đã chơi rồi đều biết. Phi điệp cực kỳ dễ trồng, các cụ xưa đã đem ở rừng về cột vào thân cây trong vườn chả tưới tắm gì mà vẫn xanh tốt, ra hoa đều đặn. mình đã gặp ở nhiều nơi, chỉ cột vào thân nhãn, mít, thậm chí cau nắng chiếu gần như trực tiếp vẫn to đẹp. Lan phi điệp phù hợp với mọi vùng miền, từ miền bắc, núi cao khí lạnh, đến miền nam mưa nhiều, miền trung khô nóng, vùng biển mặn mòi đến tây nguyên nắng gió, đều trồng và ra hoa được. Lan phi điệp có thể treo dưới gốc cây, ghép cây sống, treo giàn, ghép dớn, gỗ, chậu đều ok, có thể chịu nắng tới 100% ( trừ nơi nắng gắt). Có nơi mình thấy người dân còn dùng thau nhôm thủng, lốp ô tô, giỏ xe đạp, máng lợn hỏng… Trồng cũng ok.

Thứ hai, hoa đẹp, hoa phi điệp là loại hoa đẹp với màu sắc quyến rũ, từ tím đến hồng nhạt, trắng, lan Phi điệp là loại đa dạng nhất về màu hoa và khuôn bông. Hiện nay, loại 5 cánh trắng và trắng tuyền là loại đặc biệt được ưa chuộng và cũng đẹp, nhưng toi vẫn thích màu tím đậm hơn. Hình dạng hoa cũng có nhiều hình dáng khác nhau như cánh cong hay cụp, kích cỡ to hay nhỏ, môi hoa hình bầu hay nhọn… Mới chơi chúng ta sẽ tìm hiểu dần về mặt hoa.

Thứ ba, hương hoa phi điệp rất thơm, mùi thơm quyến rũ mà ai thưởng rồi sẽ không quên, gần như hương Trầm, cũng tương tự lan Trầm. Một giò lan phi điệp nở sẽ thơm cả khu vườn, đem vào nhà treo thì tuyệt.

Thứ tư, hoa phi điệp rất bền, của nhà mình có cây gần một tháng mới tàn.

Thứ năm, ít sâu bệnh, thối nhũn, đây là vấn đề lớn với người mới chơi lan. Các loại khác thường hay bị nấm, thối nhũn, nhưng lan phi điệp thì rất khoẻ. Chúng rất ít khi sâu bệnh, nấm vì mùa đông rụng lá nên không lưu mầm sâu bệnh. Chỉ khi mưa xong nắng to dễ bị thối nhũn mầm non thôi.

Thứ sáu, phi điệp đa dạng về vùng miền xuất xứ như Hoà bình, Thái nguyên, Phú thọ, Cao bằng, Lạng sơn, Cát bà, Thái nguyên, Ninh bình, Phong nha, Daklay, Chumoray, Hòn hèo, Di linh… Mỗi nơi có đặc sắc riêng về màu và kết cấu hoa. Do vậy, nó được giới chơi lan thích thú sưu tầm vùng miền.

Thứ bẩy, về giá cả. Hiện nay lan phi điệp là một cây trồng khá kinh tế

Thứ tám, rất dễ nhân giống, ai cũng có thể làm được, bà con ta đã làm từ nhiều đời nay rồi ( mình đã có bài viết về kinh nghiệm nhân giống lan phi điệp. ).

3. Trồng lan phi điệp vào khoảng thời gian nào là hợp lý nhất?

Đây là vấn đề khá quan trọng. Vì sao? trước hết bạn nên hiểu đặc tính của lan phi điệp thường ra mầm mới và ra hoa vào mùa xuân. Mùa hè tiếp tục phát triển đến cuối thu thì bắt đầu xuống lá, thắt ngọn. (Nọn thắt mập lại, lá vàng và rụng dần đến hết, vài trường hợp, giống có thể còn lá xanh). Mùa đông thì nghỉ chờ và mùa xuân lại chu kỳ mới, cây sẽ ra hoa ở thân đã rụng lá. Chỉ ra một năm, năm sau sẽ thành thân già.

Như vậy, chúng ta nên trồng lan phi điệp vào mùa đông là thuận lợi và phù hợp nhất. Vì sao không phải mùa khác? Khi mùa đông cây đã nghỉ, lá đã rụng, và dinh dưỡng đã tích đủ chỉ chờ mùa xuân ấm áp là nảy mầm, mọc rễ và bung hoa. Ghép mùa này cây sẽ không bị dập lá, đứt rễ, gãy ngọn ảnh hưởng tới sự phát triển của cây. Nếu bạn ghép lan phi điệp vào mùa xuân, rất có thể sẽ vô tình làm hỏng mầm tơ rất mong manh, nó sẽ chột cây. Mùa hè khi ghép cây đang sinh trưởng sẽ bị chột do bị bóc rễ ra, lá rất dễ bị dập. Mùa thu là giai đoạn quan trọng tích dưỡng chất mà ghép cây sẽ không mập mạp đủ dưỡng chất cho mùa hoa năm tới.

4. Bạn nên chọn mua giống lan phi điệp như thế nào?

Mới chơi, bạn nên mua lan phi điệp đã trưởng thành. Nếu thành giề và đã được trồng trong vườn nhà càng tốt vì dễ trồng, dễ sống, cây khỏe. Bạn cũng có thể mua kie (cây con mọc từ thân già) về trồng. Nhưng sẽ rủi ro vì bạn chưa có kinh nghiệm nên dễ chết, khó phát triển. Và bạn sẽ phải chờ vài mùa mới có hoa ngắm, dễ nản.

Còn mua lan trưởng thành sẽ được chơi hoa ngay năm đầu. Điều đó sẽ cho bạn thêm hứng thú chơi lan (giữ được hứng thú lâu dài cũng là vấn đề quan trọng đó nhé, không chỉ chơi lan, hihi). Hiện thị trường có nhiều nguồn cung cấp, có thể mua trực tiếp hoặc qua mạng, trên các hội lan cũng rao bán nhiều.

Về loại mua, mới chơi chúng ta không cần tìm hiểu nhiều về vùng, miền. Sau khi chơi có kinh nghiệm chúng ta sẽ tìm hiểu sau, nó là cả một vấn đề lớn. Hiện người chơi lan phi điệp lâu năm thường sưu tầm mặt hoa, ai cũng muốn có trong vườn nhà ít nhất 1 cây 5ct. Cá nhân mình, không thấy vấn đề gì nhiều về vùng miền, quan trọng là thân dài, mập, hoa sai, dầy, càng tím sậm càng đẹp, mặt hoa rạng rỡ.

Tất nhiên vùng miền có ảnh hưởng nhiều đến mặt hoa. Nhưng giờ ai biết được nó xuất xứ vùng nào. Trừ khi bạn tận mắt thấy nó đang mọc ở đó. Chính vì thế mới chơi bạn đừng nghe những lời rao bán mỹ miều trên mạng nhé. Xu thế bây giờ là cứ mặt hoa hoặc cây đẹp là mua. Đây là quan điểm cá nhân.

5. Chọn giá thể để trồng lan phi điệp

Giá thể là chỗ cho lan phi điệp bám vào phát triển. Giá thể có thể cũng là nơi cung cấp độ ẩm, dưỡng chất cho cây lan. Tóm lại nó như như ngôi nhà của chúng ta vậy, phải an cư mới lạc nghiệp.

Giá thể trồng Phi điệp rất dễ tìm, nếu nhà bạn có cây sống thì tuyệt vời rồi. Ghép trực tiếp vào cây sống là phương pháp ông cha ta đã làm từ bao đời. Đây cũng là cách hợp tự nhiên nhất như trong thiên nhiên, nơi mà lan Phi điệp sinh sống. Cây sống sẽ cung cấp độ ẩm cho rễ của lan. Vỏ cây mục sẽ cho lan dưỡng chất (nên nhớ lan không làm hại cây chủ vì lan không phải loại ký sinh, không ăn bám vậy Lan mới quý). Chúng ta sẽ không phải chăm sóc nhiều, mình đã thấy bà con ta cứ bỏ mặc mà em nó vẫn xanh tốt và hoa sai đẹp. Cách này có hạn chế khi mưa nhiều, nắng to, gió bão có thể làm hỏng cây, vì không treo vào nơi an toàn được. (Năm ngoái bão mình cũng bị thiệt hại một ít).

Gỗ khô, đây là giá thể phổ biến nhất, dễ kiếm, rẻ tiền, dễ ghép, dễ tạo hình nghệ thuật. Bạn nên chọn gỗ chắc, khó mục thì giá thể sẽ bền, lưu ý vài loại gỗ đắng, độc không nên dùng như xoan, bạch đàn. Chúng ta hiện sử dụng phổ biến nhất là gỗ nhãn, vải, vú sữa… Một trào lưu đang thịnh hành là dùng gỗ lũa để ghép, như vậy giá trị giò lan sẽ tăng lên nhiều lần cả về thẩm mỹ và giá thành. Vậy tuỳ bạn chọn nhé.

Dớn, mới chơi, nhiều bạn chưa hiểu là gì vì trước mình cũng vậy. Thực ra nó đơn giản là thân cây Dương Xỉ rừng, được cắt khúc phơi khô, có thể xẻ thành tấm, hoặc làm hình chậu. Với đặc tính thoáng, thoát nước nhanh, bền, rẻ nên cũng được ưa chuộng trồng nhiều loại lan, trong đó có Phi điệp

Chậu đất nung, ưu điểm bền, nhưng theo mình thân thòng nhất là lan phi điệp trồng loại này nhìn không đẹp (đây là quan điểm và thẩm mỹ của riêng mình). Có thể trồng ngang, dốc ngược chậu, hoặc khoét ngang để trồng, cũng lạ mắt.

Chậu gỗ, mới xuất hiện vài năm trở lại đây, nhưng chậu gỗ nhanh chóng được yêu thích (loại chậu đóng nghệ thuật hình trụ, bầu, nón cụt, sen… Chứ không phải dạng khay như dân tự đóng trước kia) mình cũng thích chơi loại chậu này.

Tận dụng vật hư hỏng của gia đình bạn cũng có thể làm một giá thể độc cho giò lan của bạn. Như: can hỏng, xô chậu hỏng, bạn đục lỗ xung quanh. Lốp ô tô, xe máy, bình muối dưa, có bạn còn dùng cả vạt giường… Miễn đừng lấy đồ dùng đang tốt ra làm là bị vợ xử đó. Lúc đó thì không có cơ hội chơi lan nữa đâu ^^. (Sự ủng hộ của một nửa là nhân tố lớn tới đam mê và khả năng hiện thực của bạn đấy).

Bạn có thể sáng tạo giá thể nào tuỳ bạn, miễn đủ tiêu chí: có chỗ cho lan bám rễ, giữ ẩm tốt mà thoát nước nhanh (thế mới khó), bền, thẩm mỹ.

Về chất trồng trong chậu, do chậu gỗ và đất nung hay chậu gì khác cần chất trồng để bám rễ, cung cấp nước và dinh dưỡng. Mình thấy mỗi người, mỗi nơi một cách, chả có công thức chung nào. Người cho than hoa, người cho dớn, người cho vỏ cây, rêu rừng, bã chè, sơ dừa, hoặc tổng hợp, … Nói chung không quan trọng lắm miễn là đủ tiêu chí như trên và có thể cung cấp hoặc dự trữ nước , dinh dưỡng cho lan là ổn.

Mình dã thấy có nhà người hoà bình trồng bằng thau nhôm thủng. Cho gỗ mục cây trồng chui xuống qua lỗ thòng xuống mà dài cả 2 mét. Hỏi họ bảo chả chăm sóc gì, chỉ thỉnh thoảng tưới nước gạo. (Mình cũng có bài về sử dụng nước vo gạo tưới lan. Bạn có thể tham khảo tại đây nhé ).

6. Cách trồng lan phi điệp

Trước khi ghép ta phải có dụng cụ. Các bạn nên mua một súng bắn ghim. Giá từ 80-110k làm sẽ nhàn và đẹp nếu không có vẫn OK. Ngày đầu mình chả có cũng làm được. Dây buộc có thể dùng dây ni lông, dây vải… (Mình thích dùng dây ống nước mềm cắt dọc to khoảng ngón út là vừa bền, có độ co giãn vừa phải, tận dụng ống nước hỏng). Dây thép treo giá thể, vậy là OK .

6.1 Xử lý lan phi điệp mới mua về

Khi mua bạn nên chọn thân mập, đã thắt ngọn, nhiều thân tơ (thân hoa). Chú ý xem thân già trước hoa nở từ đâu ta có thể đánh giá được độ sai hoa của cây. Kinh nghiệm thân càng sẫm thì hoa càng tím. Thân xanh sạch tỉ lệ ra 5ct rất cao. Lá vàng úa, rụng bạn cũng đừng lo mà càng vui vì nhẹ cân. Trước sau lá này vào mùa nghỉ nó cũng rụng thôi.

Lan mua về mùa này ( chú ý mùa nghỉ lá và rễ đã khô nhé, còn mùa xuân, hè sẽ khác) bạn sẽ ít phải xử lý nhiều. Bạn cắt rễ gọn gàng, còn lại khoảng 2-3 cm, cứ mạnh tay vào đừng sợ. Vì rễ này nếu để sẽ chết thôi, khó ra rễ mới mà lại đọng nước dễ gây ra thối rễ. Cắt tỉa thân đã già héo khô.

Chú Ý, chỉ thân héo khô thôi nhé. Còn thân vẫn tươi bạn phải để lại vì nó chính là nơi dự trữ dinh dưỡng cho cây non sau này đấy nhé. Có bạn không biết thấy lằng ngoằng cắt đi cho đẹp. Thế là mầm non không được cung cấp đủ dinh dưỡng sẽ èo uột, không to, dài được. (Lan phi điệp và thân thòng nói chung đều có đặc điểm này.)

Sau khi cắt tỉa gọn bạn bắt tay vào ghép. Mình đi từ dễ đến khó, có chi tiết nào chưa rõ cứ bình luận để mình sửa ngay bài viết.

6.2 Ghép lan phi điệp vào cây tươi

Dễ nhất rồi, bạn nên chọn các loại cây sau để trồng, theo kinh nghiệm sẽ tốt: Nhãn, vú sữa, Vải (cây phải cao, thoáng, chứ loại vải đồi thấp, tán lá dầy thì cay ít ánh sáng sẽ èo uột), mít, cau, lộc vừng, sưa, … Đây là những loại phổ biến còn tuy bạn. có thể thử nghiệm cay khác như me điều, sung… Nói chung là có gì ghép nấy trừ xoan, bạch đàn, cây gỗ dầu. (Mình chưa thấy ở thông, tùng, bạn nào ghép rồi cho ý kiến.)

Bạn lựa chọn sao cho ngọn cây quay xuống đất, áp rễ vào thân cây, thân tơ hướng ra ngoài ( khi hoa nở sẽ khoe hoa, thân non mọc ra bên ngoài thuận hướng). Dùng dây cố định chặt vào thân cây sống. Lưu ý chỉ buộc phần gốc, chú ý tránh mắt ngủ để cây dễ ra mầm mới năm sau. Nên nhờ người giữ, người buộc. Nên buộc vào vị trí cách mặt đất từ 2 mét trở lên, để cây còn thòng xuống, vừa đủ ẩm và đủ thoáng, buộc vào cành to.

6.3 Ghép lan phi điệp vào gỗ

Đây là kiểu ghép phổ biến nhất. Có 3 hình thức là gỗ tròn, gỗ tấm (thớt), và đẳng cấp nhất là lũa.

6.3.1. Ghép vào gỗ tròn

Ta bắt đầu với gỗ tròn, về chất liệu đã nói ở trên. Còn kích thước thì tuỳ vật liệu sẵn có. Thường thì to bằng khoảng cặp giò của Hoa hậu Kỳ Duyên là đẹp. Dài cũng vậy nhé ( không tưởng tượng thêm), nếu bé quá sẽ khó ghép, nhanh kín rễ, giữ ẩm không tốt. To nặng khó treo. Nên phơi cho gỗ khô mới ghép, phơi nắng cũng làm cho gỗ tiệt trùng, bớt nấm bệnh. Nhà vườn trồng nhiều họ phải xử lý thuốc. Ta ít không cần, bạn nào có nước vôi trong ngâm 1 ngày rồi ngâm sang nước sạch 1 ngày vớt lên là ok, đây là kinh nghiệm riêng mà mình hay làm

Gỗ tròn có 2 kiểu ghép: Ghép đứng lan xoè hình nơm như cái váy của mấy cô múa ba lê. Ghép ngang kiểu rèm che cửa đều hay. Cũng như cây sống, bạn úp rễ vào gỗ, cho xuôi than, dùng dây cột chặt, mình thích dùng súng bắn ghim để găm dây buộc sẽ dẹp và chặt chẽ, không nên đóng đinh, buộc dây thép dễ làm tổn thương cây, sau han gỉ. Tuỳ số luọng lan bạn có mà bố trí cho đẹp là được.

6.3.2 Ghép vào bảng gỗ

Bảng gỗ hiện bán sẵn trên thị trường rất nhiều. Bạn có thể tự làm, cắt lát khúc gỗ to dày 3-5 cm là vừa. Nếu gỗ nhỏ cưa chéo vát sẽ được bản rộng hơn và hình thức đẹp. Khoan lỗ thủng cho lan dễ bám rễ, thoáng gốc, khoảng cách 5-7 cm một lỗ. Bạn nên bố trí lỗ sao cho đẹp. Lỗ này cũng dễ buộc dây nếu các bạn không có súng ghim.

Bạn dùng dây thép to làm dây treo. Nên chọn dây không gỉ, cứng hơi khó buộc nhưng việc treo sau này sẽ tiện. (Phần gỗ tròn cũng tương tự nhé ), bền. Bạn chỉ nên ghép vào 1 mặt gỗ. Vì như vậy dễ điều chỉnh hướng đón ánh sáng cho cây

Dùng dây luồn qua các lỗ cột chặt gốc lan vào thớt. Tuỳ hình dạng của giề lan, gốc lan mà ốp vào cho sát mặt gỗ. Chỗ nào trống có thể lót sơ dừa, than, rêu vào cho chắc và cũng là để giữ ẩm. Bạn có thể dùng cả thớt gỗ hỏng nhà bạn để ghép trông cũng hay.

6.3.3 Ghép vào lũa

Đây là vấn đề sáng tạo của mỗi bạn, tuỳ thế lũa mà ghép cho thẩm mỹ. Nói về ghép lũa thì thật đa dạng. Mình đã thấy có nhiều giò cực ấn tượng. Có giò hoa không nhiều nhưng kết hợp cùng lũa thành tác phẩm tuyệt vời. Các bạn tham khảo trên các hội và tự sáng tạo theo cách riêng của mình nhé.

6.4 Cách trồng lan phi điệp vào dớn

Bạn mua dớn ở cửa hàng vật tư cho lan. Có 2 loại là dớn bảng và dớn chậu, giá tuỳ loại từ 10-50k là ok. Dớn bảng thì bạn ghép như thớt gỗ, nên dùng dây đồng, hoặc thép mềm xuyên qua dớn để cột lan vào bảng là ok.

Với chậu dớn cách trồng phổ thông là ngửa chậu lên cho khóm lan thẳng đứng hoặc xoè ngang. Có thể úp ngược và cho quay xuống, ghép vào xung quanh bên ngoài. Có bạn dùng rêu, sơ dừa phủ quanh rễ lan cho giữ ẩm. Cái này tuỳ bạn, tôi thấy không cần thiết vì khi trồng lan là ta phải tứoi ẩm thương xuyên rồi.

Hiện có loại giá thể đặc biệt là cây tổ quạ, bạn có thể ghép xung quanh rễ cây như với dớn,

6.5 Trồng lan phi điệp vào chậu

Chậu gỗ, đất, nhựa bạn cũng có thể trồng 3 tư thế, thẳng, ngang và thòng. Bạn phải cố định lan vào chậu trước khi cho giá thể vào. Lấy cục gỗ lọt trong chậu, cố định lan xung quanh cục này bằng dây như ghép gỗ tròn mình đã trình bày. Cho vào chậu buộc cục gỗ chặt vào đáy chậu qua các lỗ của chậu. Cho giá thể vào (chú ý gốc lan cần hở nhé đừng lấp kín rễ và gốc bị bí gốc, thối rễ. Nếu để thẳng thì bạn dùng dây nhỏ buộc thân lan vào các dây của móc treo. Nếu để ngang bạn cần có vỉ hay thanh nép mặt chậu để giá thể không bị rơi nhé. Có người dùng thanh gỗ cài vào, có ười cắt miếng rổ tre nẹp, bạn làm thế nào cũng được, sau ra rễ thì nó sẽ bám hết khg sợ rơi.

Các loại giá thể khác thì cũng tương tự nhé. Muôn vàn kiểu, từ gốc tre, ống bương, vỏ ti vi, bình ắc quy, gáo dừa, xô chậu, hòm đạn, bình hoa, … Có bạn chơi cả xong nhôm thủng mới kinh chứ. Vậy là ok phần ghép rồi nhé. Bây giờ treo vào đâu, giàn thế nào, nắng gió ẩm ra sao nhỉ?

7. Làm giàn treo lan phi điệp

Các bạn nhà có vườn rộng, sân rộng thì đó là tuyệt vời rồi. Bạn thật hạnh phúc đó kể cả là bạn vẫn còn nghèo. Vì nhiều bạn ở thành phố nhà tiền tỷ mà mơ ước một không gian vài mét vuông làm giàn treo lan cũng không có đâu.

Nhà bạn có cây xanh treo vào tán cây là tốt nhất vì bạn ít cây nên tiện chăm sóc. Không có cáy xanh bạn có thể tận dụng mái hiên, ô văng cửa treo lan cũng được. Với mái tôn thì hơi khó nhưng cũng vẫn có khả năng. Bạn muốn trồng nhiều nên làm giàn cho đẹp, chăm đại trà nhé. (Cách làm giàn bạn tham khảo thêm chi tiết tại đây nha: Cách làm giàn lan 2 tầng hoặc cách làm giàn lan mini)

Nguyên tắc nơi treo lan là :

  1. Tránh nắng trực tiếp, nếu giàn phải có lưới che.
  2. Phải đủ nắng cây mới khoẻ mạnh, sai hoa,
  3. Phải đủ ẩm cây mới phát triển đuọc
  4. Phải thoáng cây mới không sâu bệnh và lưu thông không khí để cung cấp dinh dưỡng cho cây (gọi là phong lan mà).

Giàn nên làm mái cuốn hoặc bán mái để nước dóc nước nhanh. Tránh xối trực tiếp vào giò lan. Vì đặc tính ngọn lan phi điệp phát triển sẽ hướng theo ánh sáng. Nên lan trồng bảng gỗ, dớn, hay kiểu rèm treo hãy treo theo hướng cố định. Có như vậy sau này thân lan sẽ đều đẹp, không bị uốn éo, mất mỹ quan. Lan giò xoè xung quanh thì thường xuyên đổi hướng để giò phát triển đều.

Với các bạn nhà ở phố có thể tận dụng sân thượng và ban công để treo lan. Làm giàn trên sân thượng các bạn nên chú ý che bớt nắng và gió. Cần tăng độ ẩm bằng cách trồng các chậu sen, súng, hoặc cây cảnh bên dưới. Hoặc kết hợp trồng địa lan hoặc lan hài. Một kiểu trồng sân thượng mình thấy phi điệp phát triển tốt đó là làm giàn lưới che trên. Xung quanh bên dưới trồng trúc trong các thùng xốp cao khoảng hơn 1m. Dưới nền lót ni lông (để chống thấm) và trải cát tạo độ ẩm cho lan bên trên.

Vấn đề treo lan ban công thì phi điệp cũng dễ xử lý. Có người nói lan phi điệp không ưa nắng hướng tây. Nhưng thực tế nhà ông cậu mình đã trồng treo ban công hướng tây lại rất tốt. Giàn lan nhà mình có mấy giò bên cạnh giàn nắng hướng tây chiếu xiên lại thấy dài và mập hơn bên trong. (Tuy nhiên chỉ chiếu xiên vào thân lan từ 5 giờ trở đi và không chiếu vào gốc lan). Như vậy, theo mình nhà bạn ban công hướng tây vãn treo lan phi điệp được. Vấn đề là không cho lan chiếu trực tiếp trước 4 giờ chiều. Như vậy bạn chỉ cần treo cao gần giáp trần là ok, bạn hình dung đc chứ.

Tốt nhất là bạn nên có tấm lưới che là ngon nhất. Nếu nắng gắt quá ta kéo xuống che vừa tốt cho lan vừa bảo vệ bộ cửa gỗ tiền triệu của bạn. Vậy cơ bản xong phần nhà cho lan rồi, sở dĩ mình phải nói kỹ vì sau với các loại lan khác sẽ kg cần nói lại nữa.

8. Chăm sóc lan phi điệp theo mùa

Đây mới là nội dung quan trọng chúng ta cần nhất. Nhưng sẽ là đơn giản nếu chúng ta đã nắm chắc phần trên và đọc tiếp phần này. Mình lại nói tiếp về cách chăm sóc nhé. Nên bắt đầu từ đâu nhỉ, có lẽ cứ theo tiến trình sinh trưởng của lan nhé.

8.1 Chăm sóc lan phi điệp vào mùa đông

Như vậy, sau khi chúng ta đã ghép lan phi điệp xong. Như phần trên đã nói là nên ghép vào mùa đông. Đặc tính của phi điệp là ngủ đông hay vào mùa nghỉ khá dài (từ 2 tháng trở lên). Thời gian này ta chỉ cần chăm sóc đơn giản là treo chỗ mát. Tưới phun sương tuần 1-2 lần cho thân khỏi teo tóp. Tránh ảnh hưởng số lượng và chất lượng hoa sau này. Các bạn chưa có giàn phun sương thì có thể dùng bình xịt loại nhỏ, giá khoảng 100k là ok.

Tuỳ thời tiết mà tưới cho phù hợp, khi trời quá hanh thì có thể cách một ngày tưới một ngày (đối với miền Bắc). Hết sức lưu ý không nên tưới quá nhiều và đậm cây sẽ ra ít hoa mà sẽ mọc kie ở thân ( Tuy nhiên có bạn lại thích có ky để nhân giống). Cũng cần kiểm tra thân hoa, đừng để teo tóp nhé.

Có lẽ đây là giai đoạn chờ đợi lâu nhất và sốt ruột nhất với người mới chơi. Vì lúc này lan phi điệp hầu như không thay đổi gì, rễ không mọc, lá trụi lủi. Đây là lúc thử thách sự kiên trì và đam mê của bạn nhất. Bạn chỉ có thể cảm nhận được sự thay đổi rất chậm, rất chậm của thân hoa. Bạn sẽ thấy lớp áo (màng) của thân hoa co lại, mắt hoa sẽ sưng lên, chậm lắm nhé. Nhưng đó là sự thay đổi kỳ diệu để mùa xuân về sẽ bật lên sức sống mãnh liệt.

Có bạn hỏi mùa này có bón phân gì không. Câu trả lời là không kể cả giò ghép mới cũng như đã thuần vì lúc này cây vào giai đoạn ngủ, như chúng ta ngủ ăn sao được nhỉ ?

Vậy là các bạn đã yên tâm rồi nhé. Đừng thấy giò lan của mình xơ xác mà buồn chán. Đúng là có lúc nhìn cũng nản nản thật. Vào các mùa khác thì thi thoảng thấy cái rễ nhú ra, cái chồi mới mọc, cái hoa to dần vui sướng bao nhiêu. Thôi cứ chờ nhé, chờ đợi rồi phát hiện ra sự thay đổi mới thích. Đây là cái thú của người chơi lan đó các bạn. (Người mới chơi chưa nắm được quy luật của lan nên mong từng ngày lan ra hoa). Điều mình cần lưu ý các bạn phía bắc là cần tránh treo chỗ gió may quá mạnh sẽ làm cây nhanh mất nước, thân hoa sẽ bị teo tóp. Còn vấn đề nữa, nếu mua thân còn chưa thật đứng ngọn cây sẽ gặp tình trạng này.

Đối với giò đã thuần thì có thể gặp trường hợp cây không chịu trút lá. Hoặc trút lá không đều, ta nên can thiệp bằng cách cắt lá để cho hoa ra sai và đều. Vậy mới đẹp (cắt lá có thể cắt 2/3 lá cho phần còn lại tự rụng. Hoặc bẻ gập 2/3 lá cũng được. Cách này nó sẽ tăng cường được phần dinh dưỡng vào thân hơn là cắt trụi luôn.

Các bạn có thể nghiên cứu thêm bài về cắt nước cho phi điệp trước đây của mình.

8.2 Chăm sóc lan vào mùa xuân

Mùa xuân đem đến cho chúng ta những niềm vui lớn trong cuộc sống. Đây cũng là mùa lan Hoàng thảo rừng đua nhau khoe sắc. Những ngày này các vườn lan, chợ lan ngập trong sắc hoa từ U lồi, Hạc vỹ, Long tu, Đùi gà, Vôi, Kèn, vảy rồng, kiều, hoàng lạp… Thật sự chúng ta phải thấy tự hào và hạnh phúc vì nước ta được thiên nhiên ban cho những loài lan đẹp và quý. (Nhưng cũng rất lo rằng một ngày nào đó rừng không còn nữa. Chúng ta không giữ được môi trường tự nhiên để bảo tồn những loài lan quý nữa. Nên chúng ta trồng lan trong vườn là góp phần bảo tồn lan rừng Việt Nam, chứ không phải là làm cạn kiệt lan như một số người nghĩ đâu nhé, hihi. Vậy chúng ta sẽ thêm vui các bạn nhỉ vì việc làm của mình không chỉ cho bản thân mình mà có ý nghĩa cho xã hội).

Hơi lan man một tý nhưng là để tạo hứng khởi cho chúng ta tiếp tục. Những ngày giáp tết này miền bắc và miền nam sẽ có mưa xuân nhiều. Trời nồm ẩm ướt rất khó chịu với chúng ta nhưng lại là điều kiện rất thuận lợi để cho lan Phi điệp nói riêng và các loại hoàng thảo rụng lá nói chung nảy mầm mới. Đến giờ (23/4 Dl) thì hầu hết các giò lan đã thuần hay mới ghép đều đã nảy chồi ở gốc. Một số loại có nguồn gốc từ tây nguyên hoặc Lào, cpc có thể chưa nảy mầm. Các bạn cũng yên tâm chờ đợi, tưới đủ ẩm là chồi non sẽ mọc thôi. Với các giò chưa ra chồi thì các bạn nên tham khảo sử dụng kích chồi. Có thể dùng Atonic, keiki duy để đánh thức trạng thái ngủ của lan phi điệp. Hoặc dùng B1 (loại cho phong lan) pha tỷ lệ loãng để tưới.

Cũng chưa có một công thức chung nào cả, và mỗi vườn có một bí quyết riêng. Nhưng các bạn nên nhớ dùng kích thích hay phân bón là con dao 2 lưỡi. Quá liều lượng sẽ gây sốc, thậm chí làm cây chết. Vì vậy, các bạn luôn pha với liều lượng loãng hơn so với hướng dẫn. Và chỉ nên thử với một giò nếu thành công thì năm sau sẽ áp dụng đại trà. Còn không thì cũng còn có giò khác mà chơi. Và chúng ta mới chơi nên cứ thuận lẽ tự nhiên là an toàn nhất, chỉ cần tưới đủ ẩm hàng ngày là được. Riêng bản thân mình thì chỉ dùng B1 pha loãng phun tuần một lần là OK, hàng ngày tưới đủ ẩm.

8.3 Chăm sóc lan phi điệp vào mùa hè và mùa thu

Có thể nói đây là giai đoạn mà cây phát triển mạnh nhất. Thời điểm đầu mùa hè hầu hết các loại lan nhất là dòng Hoàng Thảo đã lên chồi non và đâm rễ mới và chuẩn bị ra hoa hoặc đã ra hoa. Thời điểm này chúng ta cần chú ý chăm sóc cây về chế độ phân bón, tưới nước để cây phát triển tốt chuẩn bị cho giai đoạn phát triển ở mùa mưa.

Bây giờ chúng ta sẽ đi tìm hiểu từng vấn đề chi tiết về chăm sóc lan phi điệp. Có mấy vấn đề lớn cần thực hiện khi chăm sóc đó là ÁNH SÁNG, TƯỚI NƯỚC, BÓN PHÂN, PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH, CẮT NƯỚC. Mình sẽ viết lồng ghép theo từng giai đoạn sinh trưởng của lan để các bạn dễ tìm hiểu

9. Cách chăm sóc lan phi điệp

9.1 Ánh sáng cho lan

Như đã nói, lan Phi điệp khá ưa ánh sáng nên bạn để cây nơi có đủ ánh sáng mới khỏe, mầm to dài, mới hình thành hoa được. (Đủ nắng cây sẽ ra hoa, đủ yêu thương hạnh phúc sẽ đong đầy, hihi). Vì vậy bạn hãy để ý cây của bạn nếu lá xanh thẫm, thân nhỏ vươn dài, mọc loằng ngoằng là thiếu sáng rồi đấy. Bạn phải nhanh chóng đưa ra chỗ nhiều nắng hơn. Với lan ghép cây sống bạn phải chặt tỉa bớt cành lá xum xê để nắng chiếu vào giò lan nhiều hơn.

Ngược lại, nếu lá màu cỏ úa, đầu lá khô héo vàng, thân tóp là nắng quá. Nhất là vào mùa hè nắng gắt bạn nênn đưa ngay cây lan vào chỗ râm mát hơn. Nếu ghép thân cau, hay nơi không xê dịch được thì bạn cần che được phần gốc.

Với các bạn có giàn có mái che bằng lưới chống nắng thì quá OK rồi. Phi điệp khá hợp môi trường nắng trong giàn dùng lưới che này. Tuy nhiên cần có thời gian sáng hoặc chiều cho nắng chiếu xiên trực tiếp thì cây sẽ khỏe đẹp, mập hơn. Đặc biệt lưu ý tránh ánh nắng gắt khi bạn vừa tưới hay vừa mưa xong nắng bừng nên. Vì cây rất dễ bị thối nhũn mầm, cái này miền Bắc hay bị vào tháng 7-8 âm lịch. Trong nam cũng hay có kiểu khí hậu này nên các bạn cần chú ý phòng tránh nhé.

9.2 Tưới nước cho lan phi điệp

Đây có lẽ là công việc cần làm nhất và thường xuyên nhất của một người chơi lan. Tưới cây vừa là công việc cần nhưng cũng là thời gian thư giãn hàng ngày của chúng ta. Thật thư thái khi vừa tưới lan vừa ngắm nghía cái lá , cái rễ cái mầm, cái nụ phát triển hàng ngày phải không các bạn.

Nước là một thành phần cơ bản của lan, là điều kiện tiên quyết để lan sinh sống. Trong môi trường tự nhiên, lan hấp thụ nước chủ yếu qua bộ rễ cây và qua lá. Rễ và lá lan hút hơi ẩm trong không khí là chủ yếu. Chúng hút nước ẩm ở những vỏ cây ẩm mục mà lan bám và nước mưa tự nhiên. Khi chúng ta đem về trồng ở nhà thì dù để ở ngoài trời hay dưới tán cây, có mưa tự nhiên thì gần như vẫn không đủ ẩm để cung cấp nước cho lan (ngoại trừ lan ghép cây sống). Do vậy ta phải tưới nước cho lan, nhưng tưới nước gì và tưới thế nào, tưới bao nhiêu là đủ.?

Nói chung là lan phi điệp không quá khó tính về việc tưới nước như mình đã nói ở phần đầu. Nhưng rõ ràng là có chăm sóc tốt thì cây vẫn đẹp hơn. Đó là điều đương nhiên.

Bạn nên dùng nước sạch để tưới cho lan nói chung. Nếu bạn có nước giếng khơi , hoặc sông, suối là ổn nhất. Hợp tự nhiên nước không bị hoá chất. Trong nước có thêm các yếu tố dinh dưỡng và khoáng chất cho lan. Nước ao cũng được nhưng không nên dùng nước ao tù sẽ dễ gây nấm bệnh. Nước máy thì bạn nên xả vào một thùng to để vài ngày cho bay hơi hết flo rồi hãng dùng tưới, nếu không hoá chất làm sạch nước sẽ hại cho lan. Đối với giếng khoan cũng vậy, cần được lọc kỹ, sợ nhất là nước giếng khoan nhiều sắt vàng khè mà tưới lan thì dễ ra đi lắm.

Có bạn tận dụng được nguồn nước chảy từ điều hoà ra dùng tưới lan cũng tốt, vì nó chính là hơi ẩm trong tự nhiên. Vấn đền có nên dùng nước vo gạo tưới lan hay không cũng là chủ đề tranh luận nhiều trên các diễn đàn lan. Nước vo gạo có nhiều tác dụng như chúng ta đã biết. Trong nước vo gạo có thành phần của vỏ hạt gạo phai ra. Chúng chứa nhiều dinh dưỡng và khoáng chất tốt cho các loai cây trồng nói chung. Lan cũng vậy, tuy nhiên đi kèm với đó lại là vấn đề vi khuẩn, nấm bệnh phát sinh vì vậy cũng có thể lại làm hại lan. Do đó bạn có thể dùng thử và tự đúc rút kinh nghiệm cho mình. Nếu không thì cứ nước sạch cho an toàn.

Câu hỏi tưới nước thế nào luôn được người mới chơi đặt ra. Không có câu trả lời cụ thể cho câu hỏi này mà chỉ có những nguyên tắc bạn cần nắm. Như các cụ đã đúc rút đó là lan chết đa phần là do tưới nước quá nhiều chứ không phải do khô hạn. Nên cũng không cần quá chăm tưới nước. Tuy nhiên, lan phi điệp là loại lá to, nhiều lá nên bị bay hơi nước nhanh, nên phải cung cấp đủ cho nó

9.3 Bón phân cho lan phi điệp

Trên diễn đàn về lan, nhiều người đưa ra quan điểm nói không với phân thuốc. Lại có người chỉ dùng phân hữu cơ. Cá nhân mình xác định mình đang sống ở giai đoạn khoa học phát triển. Đã trồng lan thì phải chăm sóc thì cây mới phát triển tốt được. Cây không phân thuốc không thể tốt bằng cây được bón phân đầy đủ đúng cách.

Về dùng phân hữu cơ, đây là phân của những năm đầu thế kỷ trước. Ta không thể kiểm soát được thành phần các chất trong phân. Điều nữa, cây lan phi điệp chỉ hấp thu dinh dưỡng ở dạng khoáng chất. Nên phân hữu cơ phải có thời gian phân hủy lan mới hấp thu được. Trong khi ngày nay, khoa học phát triển người ta đã chế ra phân bón tổng hợp. Thành phần xác định cụ thể giúp cây lan hấp thu nhanh hơn, tốt hơn cớ sao ta không sử dụng. Quan trọng là phải sử dụng có kiểm soát và không được lạm dụng.

Trên đây là toàn bộ chia sẻ về cách trồng lan phi điệp cũng như cách chăm sóc lan phi điệp. Hơi dài, rất cám ơn các bạn đã đọc. Hy vọng với những chia sẻ này thì các bạn sẽ có cái nhìn tổng quan hơn về quá trình trồng và chăm sóc lan. Qua đó rút ra được phần nào kinh nghiệm cho bản thân.

Nếu thấy bài viết hay và bổ ích hãy cho like cho mình phía dưới nhé. Nếu bạn có đóng góp nào cho bài viết sinh động hơn, hoặc có thắc mắc gì hãy để lại coment phía dưới mình sẽ cố gắng giải đạp. Thanks all