Đề Xuất 12/2022 # Nguồn Gốc, Phân Loại Và Cách Phòng Trừ Nấm Cho Lan Cattleya / 2023 # Top 12 Like | Vitagrowthheight.com

Đề Xuất 12/2022 # Nguồn Gốc, Phân Loại Và Cách Phòng Trừ Nấm Cho Lan Cattleya / 2023 # Top 12 Like

Cập nhật nội dung chi tiết về Nguồn Gốc, Phân Loại Và Cách Phòng Trừ Nấm Cho Lan Cattleya / 2023 mới nhất trên website Vitagrowthheight.com. Hy vọng thông tin trong bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu ngoài mong đợi của bạn, chúng tôi sẽ làm việc thường xuyên để cập nhật nội dung mới nhằm giúp bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

 

Tìm hiểu về nguồn gốc lan Cattleya

Lan Cattleya còn gọi là Cát lan, được tìm thấy ở trong các khu rừng nhiệt đới của khu vực Rio de Janeiro nơi đang diễn ra Olympic 2016, Sao Paulo, Santa Catarina, Rio Grande do Sul của Brazil, những bông hoa có mùi thơm thoang thoảng mạnh mẽ vươn lên từ thân cây mập mạp và giữa những chiếc lá xanh khỏe khoắn.

Nguồn gốc lan Cattleya trắng

Bông hoa 1 cánh to uốn lượn ở giữa chụm lại bao quanh nhụy, có 3-4 cánh xòe ra bên ngoài. Vào mùa hè và thu, những giỏ hoa Cattleya nở đồng loạt tạo thành điệu múa bay bổng sắc màu làm tươi vui cả đất trời.

Lan cattleya cam đẹp nhất

Phân loại hoa lan Cattleya

Nhóm một lá

Mỗi cây lan Cattleya chỉ mang một lá trên đỉnh. Phân loại Nhóm lan cattleya này thường cho từ 1-6 hoa trên một phát hoa. Hoa rất lớn với màu sắc rất rực rỡ và thơm, ví dụ như Cattleya eldorado, gaskelliana, labiata, lueddemanniana, mendelii, mossiae, percivaliana, trianaei, warscewiczii …

Thân của nhóm này cao khoảng 8-30cm, lá thường xanh đậm dầy, dai, dài khoảng 20cm, rộng đến 7cm. Phát hoa rất to có thể lên đến 25cm đường kính. Cattleya labiata và trianaei là loài tiêu biểu nhất trong nhóm với nhiều loại phụ.

Tuy nhiên cái gì cũng đều có sự ngoại lệ. Sự ngoại lệ ở đây là Cattleya luteola mặc dù thuộc nhóm Cattleya Một lá nhưng lại có thân nhỏ và hoa cũng nhỏ.

Lan cattleya nhóm một lá

Nhóm hai lá

Mỗi cây mang 2 hay 3 lá trên đỉnh. Nhóm này thường cho hoa nhỏ hơn và mọc thành từng cụm như Cattleya aclandiae, amethystoglossa, aurantiaca, bowringiana, harrisoniana, intermedia, leopoldii, schilleriana, skinneri, walkeriana …

Thân nhóm này ốm hơn nhưng rất cao, trung bình cây cao khoảng 60cm nhưng có loài cao đến 1,5m, mang 2 hoặc 3 lá trên đỉnh. Lá cũng nhỏ hơn, dài khoảng 20cm, màu xanh nhạt. Phát hoa vươn cao từ 1 bọc xanh trên đỉnh, mang nhiều hoa có khi lên đến 15 hoa. Hoa nhỏ hơn, chỉ khoảng 10-15cm đường kính và cánh hoa cũng thường thuôn dài hơn. Trong nhóm Cattleya hai lá phổ biến nhất là Cattleya skinneri

Cattleya skinneri được Bateman phân loại và đặt tên để vinh danh nhà thám hiểm, chuyên săn lùng thực vật nổi tiếng George Ure Skinner. Cây thuộc loại phụ sinh trên cành cây, có khi sống trên các vách đá. Thân cao đến 50cm mang 2 lá hình bầu dục dài 10-20cm, rộng 3-6cm trên đỉnh. Phát hoa ra từ một bọc hình lá trên đỉnh các cây trưởng thành, mang 4-12 hoa màu hồng tím, lớn đến 8cm. Môi hoa hình ống loe ra với họng màu trắng kem.

Lan cattleya nhóm hai lá 

Cattleya skinneri có nhiều loài phụ như trắng tuyền, hoặc trắng với họng màu tím. Cattleya skinneri rất được các nhà lai tạo lan ưa chuộng để dùng làm giống căn bản lai tạo vì chúng rất khoẻ và mau hoa. Cattleya hardyana là giống lai tự nhiên giữa Cattleya dowiana var aurea và Cattleya warscewiczii được tập đoàn của Hardy tìm thấy năm 1886 và đưa về Anh, khi cây trổ hoa được đặt tên của Hardy. Sau đó ở vườn ươm người ta cũng đã lai tạo giữa hai giống trên và được kết quả tương tự. Ở trong thiên nhiên người ta tìm thấy khá nhiều loài Cattleya lai tạo tự nhiên như Cattleya guatemalensis được Linden và Reichenbach tìm thấy ở Guatemala, nó là kết quả của sự thụ phấn tự nhiên giữa Cattleya skinneri và Cattleya aurantiaca. Sau đó ít lâu ở Honduras, Ames và Correll tìm thấy một giống Cattleya mà họ đặt tên là Cattleya pachecoi, thực chất nó chính là Cattleya guatemalensis. Hoặc giống như Cattleya brasiliense là giống lai tự nhiên giữa Cattleya bicolor và Cattleya harrisoniana

Phòng trừ nấm gây hại cho hoa lan cattleya

Bệnh thối đen (black rot)

Bệnh thối đen thường gặp vào mùa mưa ở những vườn có độ ẩm cao hoặc tưới nước quá nhiều. Bệnh này thường gây thiệt hại nghiêm trọng. Cây hoa lan cattleya thường chết nhiều và nhanh chóng, nhất là đối với cây con. Bệnh này hay xuất hiện ở gốc và rễ sau đó lan dần lên thân cây. Ban đầu phát sinh ở chồi non làm chồi non thối và có màu nâu. Khi cầm vào thì rời khỏi thân dễ dàng, mềm nhũn và đầy nước. Ở cây hoa lan cattleya đầu tiên bệnh thường phát sinh từ rễ, gốc rồi lan nhanh lên thân. Cây sẽ không thối hay rời ra như ở Dendrobium Pompadour nhưng chúng sẽ khô và chết ngay trên chậu. Cây bị bệnh lan nhanh sang cây khác. Nguyên nhân lan cattaleya bị nấm là do nấm Collectotrichum sp và Phytophthora sp. Phần lớn là do nấm Phytophthora sp. gây ra. Việc bón phân hoà tan không hết khi tưới cho cây sẽ làm cây bầm ngọn và làm nấm bệnh dễ gây hại. Ngoài ra vào mùa mưa, nếu tưới phân có hàm lượng đạm cao cũng là nguyên nhân gây bệnh cho cây hoa lan cattleya. Biện pháp phòng trị:

Ở cây lan con thường mắc bệnh nấm hơn, nên tách cây bị bệnh ra riêng và sử dụng thuốc ngừa cho những cây còn lại bằng cách phun hay nhúng cả cây vào dung dịch thuốc nấm. Ở cây lớn thì cắt bỏ phần bị thối, nếu thối đọt thì rút bỏ đọt và phun thuốc nấm vào. Các thuốc diệt nấm có thể sử dụng la: Kasumin, TopsinM, CuzateM8, Score, super Tilt… theo nồng độ khuyến cáo trên bao bì.

Phòng trừ bệnh nấm hiệu quả cho lan cattleya

2. Bệnh đốm vòng (Anthracnse):

Lá cây hoa lan cattleya có chấm tròn màu nâu đỏ, nâu cháy rồi lan rộng ra thành nhiều vòng tròn đồng tâm. Sau cùng sẽ khô cháy. Dấu vết có to nhỏ tuỳ theo từng loại lan và tuỳ theo từng môi trường mà nấm phát triển. Mưa nhiều thì lá sẽ bị thối ngay. Nguyên nhân là do nấm Glocosporium sp. và Collectotrichum sp. gây ra. Bệnh thường xuất hiện vào mùa mưa nên phải phòng ngừa trước, thường xử lý bằng cách cắt bỏ lá bị bệnh và phun các loại thuốc như: Mancozep, Dithal, Vicaben,… theo nồng độ khuyến cáo.

3. Bệnh khô lá (Leaf blight):

Bệnh này thường gặp nhiều như bệnh đốm vòng. Hai bệnh này thường phát sinh cùng một lúc nên bệnh này càng trầm trọng hơn. Bệnh làm cho lá bị khô và biến thành màu nâu nhạt. Thường khởi đầu bằng một chấm đen ở trên lá. Có thể từ đầu lá khô dần vào hay từ gốc lá lan nhanh lên rồi khô hết cả lá. Nguyên nhân là do nấm thuộc giống Phylostica. Thường phát triển do bào tử và phát tán trong không khí nhờ gió. Biện pháp phòng trị:

Phun thuốc Score hay Super Tilt, phun 5ngày/lần cho đến khi cây hoa lan cattleya hết bệnh.

Phòng bệnh khô lá ở lan cattleya

4. Bệnh héo rễ (Wilt) hại cây hoa lan cattleya:

Bệnh héo rễ là bệnh thường nhưng không kém phần quan trọng. Có thể nói rằng trừ Địa lan không bị bệnh này và nó là trở ngại lớn cho những người trồng phong lan. Hiện tượng: Rễ khô dần, cây còn nhỏ gặp bệnh này có hiện tượng lá úa vàng từ dưới lên và chết cả cây. Đối với cây hoa lan cattleya đã phát triển tốt thì cây không chết nhưng rễ bị khô mục và sẽ làm cho cây chậm phát triển. Rễ khô nhiều thì cây càng yếu nhiều. Nguyên nhân: Do nấm Selectrotium rolfsii gây nên, còn gọi là nấm hạch. Hạch này có thể tồn tại trong môi trường rất lâu. Khi có điều kiện ẩm độ và nhiệt độ cao những hạch này phát triển thành sợi nấm và gây bệnh rất nhanh. Nếu không chữa trị ngay thì có thể làm hư hết cả vườn hoa lan cattleya. Biện pháp phòng trị:

 Có thể dùng các loại thuốc như Anvil, Sumi eight…. Phun vào phần gốc rễ, phun 2 lần/ tuần khi bắt đầu chớm bệnh.

Một số cách nhân giống lan hồ điệp đơn giản 

Khám phá vẻ đẹp của các loài hoa lan vũ nữ 

Cách trồng lan hồ điệp bằng than củi đơn giản tại nhà

Cách trồng và chăm sóc lan hồ điệp tươi lâu

Hướng dẫn trồng lan hồ điệp

Nguồn Gốc Hoa Lan Cattleya / 2023

Năm 1818, William Cattley, một nhà chuyên nghiên cứu thực vật nhiệt đới người Anh, lúc bấy giờ đang làm việc ở Barnett, nhận được một kiện hàng toàn các loại thực vật được gởi về nước từ Brazil. Ông thấy một loại cây có lá lạ dùng để bọc và chèn các cây cỏ trong kiện hàng. Ông đem trồng các cây lạ đó trong vườn ươm của mình.

Đến tháng 11 cùng năm, các cây lạ đó trổ hoa. Những đoá hoa đã gây sửng sốt cho giới quý tộc Anh vì vẻ đẹp rực rỡ, mê hồn cùng mùi hương thật quyến rũ. Rất nhanh chóng người ta đã đặt cho chúng cái tên Nữ Hoàng Của Các Loài Hoa – The Queen of Flowers.

Đến năm 1821, Dr John Lindley, một nhà phân loại thực vật được William Cattley nhận vào làm việc để thay thế Sir Joseph Banks, đã mất, tiếp tục công trình nghiên cứu mô tả và phân loại thực vật trong bộ sưu tập của Cattley; và Lindley đã lấy tên của Cattley đặt cho cây Nữ Hoàng Của Các Loài Hoa là Cattleya labiata (labiata tiếng Latin có nghĩa là Cánh môi hoa tuyệt diệu) để vinh danh người đầu tiên ở Âu châu trồng nó ra hoa

Vẻ đẹp của Hoa lan Cattleya xứng với cái tên Nữ Hoàng Của Các Loài Hoa – The Queen of Flowers

Phòng Trừ Sâu Bệnh Cho Cattleya / 2023

Phòng trừ sâu bệnh cho Cattleya tránh khỏi Dán cánh và bọ trĩ (Thrips), Rầy bông (Mealy bugs).  Trong trường hợp bị bệnh nặng, nên lấy cây ra khỏi chậu rồi ngâm vào nước thuốc trên, sau đó chuyển sang qua chậu mới.

Phòng trừ sâu bệnh cho Cattleya

Trong việc phòng trị bệnh cho lan không phải luôn luôn sử dụng thuốc mà quan trọng hơn là phải vệ sinh môi trường thật tốt, sử dụng phân bón hợp lý để tăng tính kháng bệnh cho cây và chế độ tưới tiêu hợp lý để hạn chế sự phát triển nguồn bệnh.Vấn đề này rất quan trọng trong phương thức nuôi trồng lan đại trà để kinh doanh ./.

I. Sâu hại

1. Rệp son (Scale insects):

Là loại rệp có vỏ màu nâu che chở cho cơ thể rệp. Các loài này thường bám vào lá, giả hành và ngay cả trên căn hành để hút nhựa. Nguy hiểm hơn là các loài này sẽ bám vào những mắt ngủ hút nhựa làm cho các mắt ngủ bị chết đi.

Các loài này phải phòng trừ thường xuyên nếu không sẽ sinh sản rất nhanh và gây tác hại cho vườn không ít. Phòng trừ bằng cách tiêu diệt bằng tay, dùng các thuốc mạnh như Regent, Lannate, polytrin,… theo nồng độ khuyến cáo.

2. Dán cánh và bọ trĩ (Thrips):

Thường xuất hiện trong các giá thể có cấu tạo bằng xơ dừa, vỏ cây mục, dớn vụn hoặc do sử dụng quá nhiều các loại phân hữu cơ dưới dạng xác như: Bánh dầu, phân bo,… có thể dùng các loại thuốc sát trùng như Bassa, confidor, … sử dụng nồng độ theo khuyến cáo trên bao bì , nên phun ngừa 2lần/ tháng.

3. Ốc sên, nhớt:

Phá hoại rễ non và tiết ra những chất làm thối các chồi mới mọc. Cần rải thuốc diệt sên nhớt vào những khi có thời tiết quá ẩm.

4. Nhện đỏ (red spider mites):

Là côn trùng rất nhỏ, không dài hơn ½ mm, dưới kính lúp quan sát có dạng như con rệp, có 8 chân, nhện khi còn non thường có màu vàng, con trưởng thành chuyển sang màu đỏ.

Xuất hiện nhiều vào mùa khô, ít hơn vào mùa mưa. Sống ẩn nấp dưới lá già thành từng đám, nơi nhện ẩn nấp lá biến thành những chấm trắng nhỏ sau đó nối với nhau biến thành màu đen và héo tàn.

Rệp đỏ sinh sôi và phát triển rất nhanh, khi phát hiện phải diệt trừ ngay nếu không cây sẽ ngừng phát triển. Phải dùng thuốc thường xuyên và liên tục để diệt cả con già và con đẻ trứng, các thuốc thường dùng để phòng trừ nhện đỏ là: Commite, Nissorun … dùng theo liều lượng khuyến cáo trên bao bì và thời gian xịt tốt nhất vào lúc 8-9 giờ sáng khi có nắng thì hiệu quả tiêu diệt cao.

5. Rầy bông (Mealy bugs):

Có cơ thể mềm nhũn, bên ngoài được bao bọc bằng một lớp màu trắng giống như bông và bóng như sáp. Trong phân của rệp bột này để nhử kiến đến và tha trứng đi khắp nơi và là nguồn thức ăn của nấm bồ hóng (Sacty molds).

Nấm này không làm hại đến cây, trên lá những nơi có nấm mọc thì không nhận được ánh sáng để quang hợp. Khi rệp bột hút nhựa cây lan, chúng thường tiết ra một số chất độc làm cho cây lan ngừng phát triển, xung quanh chỗ nấm mọc có màu vàng và lá sẽ khô héo.

Rệp bột được trị bằng các loại thuốc sâu, rệp nhưng phải pha cùng với chất dính để phun mới có hiệu quả.

II. Bệnh do nấm:

1. Bệnh thối đen (black rot)

Thường gặp vào mùa mưa ở những vườn có độ ẩm cao hoặc tưới nước quá nhiều.

Bệnh này thường gây thiệt hại nghiêm trọng, cây thường chết nhiều và nhanh chóng, nhất là đối với cây con. Bệnh này thường xuất hiện ở gốc và rễ sau đó lan dần lên thân cây.

Ban đầu phát sinh ở chồi non làm chồi non thối và có màu nâu, khi cầm vào thì rời khỏi thân dễ dàng, mềm nhũn và đầy nước. Ở Cattleya đầu tiên bệnh thường phát sinh từ rễ, gốc rồi lan nhanh lên thân.

Cây sẽ không thối hay rời ra như ở Dendrobium Pompadour nhưng chúng sẽ khô và chết ngay trên chậu, cây bị bệnh sẽ lan nhanh sang cây khác. Nguyên nhân là do nấm Collectotrichum sp và Phytophthora sp, nhưng phần lớn là do nấm Phytophthora sp. gây ra.

Việc bón phân hoà tan không hết khi tưới cho cây sẽ làm cây bầm ngọn và làm nấm bệnh dễ gây hại. Ngoài ra trong mùa mưa, nếu tưới phân có hàm lượng đạm cao cũng là nguyên nhân gây bệnh.

Biện pháp phòng trị:

Ở cây con thường dễ bị bệnh hơn, nên tách cây bị bệnh ra riêng và sử dụng thuốc ngừa cho những cây còn lại bằng cách phun hay nhúng cả cây vào dung dịch thuốc nấm. Ở cây lớn thì cắt bỏ phần bị thối, nếu thối đọt thì rút bỏ đọt và phun thuốc nấm vào.

Các thuốc diệt nấm có thể sử dụng la: Kasumin, TopsinM, CuzateM8, Score, super Tilt,… theo nồng độ khuyến cáo trên bao bì.

2. Bệnh đốm vòng (Anthracnse)

Lá có chấm tròn màu nâu đỏ, nâu cháy rồi lan rộng ra thành nhiều vòng tròn đồng tâm, sau cùng sẽ khô cháy. Dấu vết to nhỏ tuỳ theo từng loại lan và tuỳ theo từng môi trường mà nấm phát triển, nếu mưa nhiều thì lá sẽ bị thối ngay. Nguyên nhân là do nấm Glocosporium sp. và Collectotrichum sp gây ra.

Bệnh thường xuất hiện vào mùa mưa nên phải phòng ngừa trước, thường xử lý bằng cách cắt bỏ lá bị bệnh và phun các loại thuốc như: Mancozep, Dithal, Vicaben,… theo nồng độ khuyến cáo.

3. Bệnh khô lá (Leaf blight):

Bệnh này thường gặp nhiều như bệnh đốm vòng, hai bệnh này thường phát sinh cùng một lúc nên bệnh này càng trầm trọng hơn. Lúc đầu bệnh làm cho lá bị khô và biến thành màu nâu nhạt, thường khởi đầu bằng một chấm đen ở trên lá, có thể từ đầu lá khô dần vào hay từ gốc lá lan nhanh lên rồi khô hết cả lá. Nguyên nhân là do nấm thuộc giống Phylostica, thường phát triển do bào tử và phát tán trong không khí nhờ gió. Biện pháp phòng trị: Phun thuốc Score hay Super Tilt, phun 5ngày/lần cho đến khi cây hết bệnh.

4. Bệnh héo rễ (Wilt):

Bệnh héo rễ là bệnh thông thường nhưng không kém phần quan trọng. Có thể nói rằng trừ Địa lan không bị bệnh này và nó là trở ngại lớn cho những người trồng phong lan.

Hiện tượng:

Rễ khô dần, cây còn nhỏ gặp bệnh này có hiện tượng lá úa vàng từ dưới lên và chết cả cây. Đối với cây đã phát triển tốt thì cây không chết nhưng rễ bị khô mục và sẽ làm cho cây chậm phát triển, nếu rễ khô nhiều thì cây càng yếu nhiều.

Nguyên nhân:

Do nấm Selectrotium rolfsii gây nên, còn gọi là nấm hạch, những hạch này có thể tồn tại trong môi trường rất lâu, khi có điều kiện ẩm độ và nhiệt độ cao những hạch này phát triển thành sợi nấm và gây bệnh rất nhanh, nếu không chữa trị ngay thì có thể làm hư hết cả vườn.

Biện pháp phòng trị:

Có thể dùng các loại thuốc như Anvil, Sumi eight, … phun vào phần gốc rễ, phun 2 lần/ tuần khi bắt đầu chớm bệnh.

III. Bệnh do vi khuẩn

1. Bệnh thối mềm(Soft rot):

Hiện tượng:

Từ một chấm nhỏ bắt nguồn từ một dấu bầm trên ngọn lá do giọt nước mưa quá mạnh gây ra rồi lan nhanh thành màu nâu như bị phỏng nước sôi, chỉ cần sờ tay vào một tí đã thấy dính tay, sau đó sẽ thối hết cả chồi.

Nguyên nhân:

Do vi khuẩn Erwinia Carotovora gây nên, thường gặp ở những vườn có độ ẩm cao, chăm sóc không đầy đủ và phát triển mạnh vào mùa mưa. Thường vi khuẩn này xâm hại đến cây qua các vết thương hoặc qua vết cắn của sâu bọ và lây lan rất mạnh, cây có thể chết sau 2-3 ngày nhiễm bệnh. Biện pháp phòng trị:

Cắt phần bị thối rồi đem cả cây ngâm vào dung dịch Kasumin 5g/lit trong vòng 15 phút hoặc dùng Agrimycin. Ngưng tưới nước 2-3 ngày sau khi xịt thuốc. Trong trường hợp bị bệnh nặng, nên lấy cây ra khỏi chậu rồi ngâm vào nước thuốc trên, sau đó chuyển sang qua chậu mới.

Giá đựng chậu lan bị bệnh dùng dung dịch formol tỉ lệ 1:50 pha với nước và rửa sạch. Sau đó cần phun xịt lại toàn bộ vườn lan để vườn lan hoàn toàn hết bệnh. 2. Bệnh thối nâu (Brown rot)

Hiện tượng:

Ở giống lan Cattleya xuất hiện những chấm màu xanh đậm trên lá, vết bệnh hình tròn, lan rộng rất nhanh. Tế bào ở nơi vết bệnh biến thành màu nâu hay đen, mềm nhũn và chứa đầy nước.

Nếu để lâu các vết bệnh này sẽ lan ra cả cây rất nhanh. Ở Cattleya thì dấu hiệu bình thường gặp ở lá và khó lan xuống thân cây hơn.

Nguyên nhân:

Do vi khuẩn Phytomonas gây ra cộng với sự tổn thương cơ học trong mùa mưa.

Biện pháp phòng trị:

Hạn chế các nguyên nhân gây tổn thương cơ học cho cây trong mùa mưa, giữ cho vườn lan không bị quá ẩm. Dùng kháng sinh trong nông nghiệp như Agrimycin phun cho cả vườn và ngưng tưới nước 2-3 ngày. Có thể dùng 1gram Streptomycin+2viên Tetracylin 500 hoà tan vào 1,5 lít nước để trị bệnh cho cây.

IV. Bệnh do virus

Các biểu hiện của vườn lan bị virus thường thấy như lá có đốm trong, màu xanh không đều, có chỗ xanh nhạt, có chỗ xanh đậm. Hoa có màu không đều xen lẫn những vệt trắng, hoa nhỏ, cành ngắn.

Cây thường cằn cỗi, không phát triển được. Ở Cattleya thường gặp virus gây nên bệnh sọc trắng ở hoa. Bệnh virus rất dễ lây lan qua dụng cụ tách chiết, qua các côn trùng châm hút gây hại.

Biện pháp phòng trị:

Không có cách chữa trị nào khác ngoài việc phải đốt bỏ cây bị bệnh, khử trùng dụng cụ tách chiết và vệ sinh vườn lan.

Tóm lại

Trong việc phòng trị bệnh cho lan không phải luôn luôn sử dụng thuốc mà quan trọng hơn là phải vệ sinh môi trường thật tốt, sử dụng phân bón hợp lý để tăng tính kháng bệnh cho cây và chế độ tưới tiêu hợp lý để hạn chế sự phát triển nguồn bệnh.Vấn đề này rất quan trọng trong phương thức nuôi trồng lan đại trà để kinh doanh ./.

Ks. Nguyễn Trung Ái

Nguồn Gốc, Phân Loại, Cách Trồng Và Chăm Sóc Hoa Lan Sơn Thủy Tiên / 2023

Nguồn gốc xuất xứ

Lan sơn thủy tiên có có tên gọi khác theo tiếng latin là Dendrobium Chrysotoxum var. Suavissimum. Đây là một biến thể của dòng lan hoàng lạp.MThực tế thì Sơn thủy tiên hiện nay ở Việt Nam là rất quý hiếm nên nếu bạn có may mắn sở hữu được một giỏ thì đó chính là một báu vật. Mặc dù không quá đắt đỏ song muốn sở hữu thì tương đối khó.

Giả hành khi còn non thì có màu xanh nhưng lúc trưởng thành và già hơn thì nó chuyển sang màu vàng và bóng. Độ lớn của giả hành tùy thuộc vào cây phân bổ ở vùng miền nào. Có giống lan Sơn thủy tiên giả hành mập ú mà khúc ngắn nhưng có giống lại nhỏ như cây đũa và dài. Hoặc có những giả hành to ngang với lon bia Heniken nhưng có giống lại chỉ bằng ngón tay.

Cách phân biệt lan thủy tiên và lan hoàng lạp

Để phân biệt được hai giống lan này với nhau rất khó, không thể dựa vào những đặc điểm nhân dạng bên ngoài mà có thể phân biệt được mà chỉ có thể đợi khi hoa nở ra mới có thể nhận biết được đâu là lan sơn thủy tiên, đâu là lan hoàng lạp.

Điểm khác biệt giữa hai loại hoa này đó chính là họng bông hoa. Với lan sơn thủy tiên thì họng hoa có màu đỏ nâu, nâu tím, tím thẫm, tím đỏ hay đỏ thẫm. Còn hoa hoàng lạp lại có màu vàng đặc trưng.

Nếu như bạn muốn mua hoa lan sơn thủy tiên mà sợ nhầm lẫn với lan hoàng lạp thì có thể dựa trên những đặc điểm này của hoa để phân biệt một cách chính xác nhất.

Một số loài hoa lan thủy tiên phổ biến

Thủy Tiên trắng: (Dedrobium farmeri)

Giả hành hình thoi có 4 cạnh rõ rệt nhất là ở phân nữa bên trên, cao cỡ 30cm với 3-4 lá mọc tập trung ở đỉnh; lá xoan thon, dài 8-10cm, rộng 3.5-5cm. Chùm hoa ở gần ngọn, thường ở trên các giả hành đã rụng lá, dài đến 25-30cm. Hoa to cỡ 5cm, màu trắng với môi tròn màu vàng có viền trắng ở mép. Mùa hoa khoảng tháng Giêng (tháng 1 âm lịch) nhưng cũng có thể ra hoa thất thường trong năm.

Loài này có thể ra hoa ở vùng nóng như Tp. HCM vì trong thiên nhiên chúng mọc ở vùng có cao độ tương đối thấp. Trồng trong giỏ gỗ hay buộc vào gốc cây, miếng dớn thì chúng phát triển tốt hơn là trồng trong chậu đất. Cần che bớt nắng và có ẩm cao khi phát triển, cần có khô và lạnh để ra hoa tốt.

Thủy Tiên vàng: (Dendrobium chrysotoxum)

Thường ở độ cao trên 100m. Chúng có giả hành hình dùi bắp, hẹp ở đáy; lớn mập ở giữa rồi thon lại, có nhiều sóng dọc thấp, màu vàng khi già, cao đến 30cm, mập ú to 3-5cm đường kính; mang 6-7 lá ở đỉnh, dài 8-15cm, rộng 2.5-3cm. Chùm hoa mọc mạnh, nghiêng xéo ra rồi cong xuống, dài đến 20cm với nhiều hoa thưa. Hoa to cỡ 5cm, thơm, màu vàng đậm, ánh như sáp, trung tâm môi vàng cam, có lông và rìa mép.

Loài này có hoa khoảng tháng 2 (âm lịch), ở Đà Lạt chúng có nhiều hoa hơn và khít nhau hơn ở Tp. HCM.

Đây là loài có hoa đẹp đã được lai tạo với cây Den. pulchellum để có cây Den. Illustre rồi lai trở lại với Den. pulchellum một lần nữa để có cây Den. Gatton Sunray, được ưa chuộng trên thế giới, đã đoạt giải FCC (First …) của AOS (America Orchids Society).

Thủy Tiên cam: (Dendrobium thyrsiflorum)

Đây là loài khó cho hoa ở vùng nóng, chúng sống ở vùng cao nơi có tán lá dày. Thân hình dùi có luống rãnh, cao đến 40cm, 4-6 lá ở gần đỉnh, màu lục đậm, dài 10cm, rộng 3-4cm. Phát hoa thòng, mang 30-50 hoa khít nhau. Lá dài và cánh hoa trắng hay vàng nhạt, môi xòe tròn, màu cam đậm có rìa mịn ở mép.

Thủy Tiên mỡ gà: (Dendrobium densiflorum)

Loài này cũng khó ra hoa ở chúng tôi vì chúng ở núi có cao độ cao. Nó trông tựa như Den. farmeri với giả hành có 4 cạnh nhưng tròn hơn và đậm màu lục hơn. Phát hoa dày, toàn màu vàng; môi đậm hơn, hình phễu chứ không xòe tròn, trung tâm màu vàng cam, có rìa mịn ở mép.

Thủy Tiên hường: (Dendrobium amabile)

Loài này cũng ở vùng núi cao, có thân lỏng khỏng, dài đến 90cm với nhiều luống rãnh. Lá xoan thon, dai, dày, to 12 x 4-7cm. Chùm hoa dài đến 30cm, thòng, xếp hoa thưa như Thủy Tiên trắng nhưng hoa có màu ửng hường với môi vàng, trung tâm cam.

Thủy tiên (Kiều) hường thông thường

Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu tím nâu, đen. Bản lá to, dày hoặc mỏng, mọc đối cách, dài chừng 12 cm rộng 5-7 cm, xanh tốt quanh năm. Loại dày lá hoa bền (thời gian hoa nở kéo dài) hơn loại lá mỏng. Phát hoa nhú ra tại gần đỉnh của giả hành, mọc thành chùm dài khoảng 30cm, hoa thưa mầu hồng tím nhạt to 4-5 cm, lưỡi mầu vàng cam, nở vào muộn hơn loài tím Huế (khoảng tháng 6-7) hơi thơm.

Thủy tiên (Kiều) tím Huế

Thân tròn, có đường gân nổi tạo thành rãnh giữa các đốt, màu vàng và xanh lục hoặc vàng nâu), bản lá to, dày, mọc đối cách. Hoa màu tím Huế thẫm màu, nở sớm hơn (khoảng tháng 4-5), hơi thơm.

Cách trồng hoa phong lan Sơn thủy tiên

Chuẩn bị các nguyên liệu trồng:

– Giống cây lan Sơn thủy tiên

– Chậu trồng

– Giá thể trồng

Các bước trồng cây lan Sơn thủy tiên

Chọn, xử lý giống

Nên chọn bụi, khóm còn cứng cáp, xanh, không bị dập nát hay lở loét, lá cây không đóm, rách thủng, càng có nhiều giả hành còn lá thì càng tốt. Khi chọn mua, nên chọn hàng khô, nếu bộ rễ lan đã bị ướt nhách thì khả năng chúng đã được ngâm nước để nặng cân. Mang giống này về trồng tỷ lệ chết rất cao.

Bạn nhớ quan sát mầm gốc, gốc, bộ rễ, lá, tốt nhất nên mua những giỏ lan mà có giả hành thế hệ sau dài và to hơn thế hệ trước.

Thời điểm thích hợp để ghép Sơn thủy tiên:

Thời gian ghép phù hợp nhất là khi mầm non ở gốc còn chưa bụng hay mới nhú và chưa có rễ non. Thế nhưng lúc nào ghép cũng được, quan trọng là bạn phải biết kỹ thuật chăm sóc sao cho đúng. Giả hành con đã có rễ dài thì khi mua về bạn phải chấp nhận là giống này sẽ không cho thêm rễ nữa hay rất khó để mọc rễ mới.

Xử lý giá thể

Lũa và gỗ: Chọn giá thể là lũa hay gỗ càng cứng thì càng tốt. Nếu là gỗ thì nên bỏ vỏ đi vì chỉ được 1-2 năm là vỏ sẽ bị mục, lúc đó đây sẽ là nơi sinh trưởng của sâu bọ, ốc sên, nấm khuẩn và khi vỏ không bong ra thì đồng nghĩa cây lan cũng bị bong luôn.

Chậu đất nung: Hoặc bạn cũng có thể chọn giá thể là chậu đất nung nhiều lỗ, trồng lan Sơn thủy tiên trong chậu này cũng được hay cho nó bám bao bọc xung quanh chậu đều được. Bên trong bỏ vỏ thông hay dớn vụn vào.

Dớn cục, dớn bảng cũng là một sự lựa chọn tốt, việc ghép lan lên hai giá thể này tương đối dễ thực hiện, dễ chăm sóc và còn dễ đóng vào thùng xuất đi xa.

Nếu bạn thích sự phá cách, có thể ghép lên gạch đá, ngói, bê tông, đất nung, ống nước…cũng được.

Tuy nhiên với kinh nghiệm cá nhân đã tích lũy từ việc trồng thành công hàng trăm giỏ lan thì tôi khuyên bạn nên trồng bằng đất nung, chậu nhựa hoặc chậu gỗ. Bỏ vào trong là dớn sợi cắt nhỏ hay dớn ổ phụng xé nhỏ, có thể là vỏ thông 2x2cm. Vì Sơn thủy tiên ưa ẩm, giả hành vươn thẳng và vòi hoa lan Sơn thủy tiên cong ra tứ phía. Nên khi ra hoa sẽ trưng bày được ở nhiều nơi, có thể đặt trên bàn, trên giàn, trên ban thờ, giữa sân…

Xử lý giống

Bạn tiến hành cắt bỏ rễ già đã dập nát, rồi rửa sạch bằng nước lã. Tiếp đến ngâm trong dung dịch Physan tầm 5-20 phút (nếu ngâm quá thời gian sẽ bị hại cây). Bạn có thể thay Physan bằng dung dịch Benkona hay Nano Bạc.

Sau khi ngâm xong, để nơi khô ráo rồi ngâm tiếp trong nước Hùng Nguyễn 6 trong 1 (hay chế phẩm kích cây, kích mầm, chống sốc, B1+Atonik, hoocmôn super Thriver ….) trong vòng 30-60 phút. Nếu ít cây thì có thể xịt thay vì ngâm cũng được.

Xử lý mầm bệnh

Trước khi trồng bạn nên xử lý qua giống cây lan để loại bỏ những phần rễ bị hỏng. Sau khi rửa sạch phần rễ cây thì ngâm toàn bộ cây vào dung dịch physan khoảng 15 đến 20 phút. Sau đó để khô ráo toàn bộ phần rễ rồi tiếp tục ngâm trong dung dịch B1 và Atonik để kích thích nảy mầm, chống sốc,..trong vòng 15 phút. Vậy là bạn đang xong công đoạn xử lý giống và có thể đưa vào trồng trong chậu được.

Chăm sóc

Sau khi ghép xong đặt cây vào chỗ mát, có ánh sáng tầm 50% là được. Mỗi ngày tưới 2 lần vào lúc sáng và chiều. Chờ cho đến khi cây hồi và đã quen với khí hậu rồi thì treo lan Sơn thủy tiên dưới một lớp lưới Đài hoặc Thái. Nên cho lan ăn nắng ngay khi cây còn chưa ra rễ và nảy mầm.

Những hình ảnh đẹp về hoa lan thủy tiên

Bạn đang đọc nội dung bài viết Nguồn Gốc, Phân Loại Và Cách Phòng Trừ Nấm Cho Lan Cattleya / 2023 trên website Vitagrowthheight.com. Hy vọng một phần nào đó những thông tin mà chúng tôi đã cung cấp là rất hữu ích với bạn. Nếu nội dung bài viết hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!